Lạc Hoa 落花 - Lý Thương Ẩn

Nguyên Tác chữ Hán:

落花

高閣客竟去，
小園花亂飛。
參差連曲陌，
迢遞送斜暉。
腸斷未忍掃，
眼穿仍欲歸。
芳心向春盡，
所得是沾衣。
李商隱

Bản Hán Việt:

Lạc Hoa

Cao các khách cánh khứ,
Tiểu viên hoa loạn phi.
Sâm si liên khúc mạch,
Điều đệ tống tà huy.
Trường đoạn vị nhẫn tảo,
Nhãn xuyên nhưng dục quy.
Phương tâm hướng xuân tận,
Sở đắc thị triêm y.

Lý Thương Ẩn
***
Dịch nghĩa :

Hoa Rơi

Khách ở trên gác cao đã đi rồi
Trong vườn nhỏ hoa bay tơi bời
Lác đác khắp con đường quanh co
Xa xôi đưa tiễn ánh nắng nghiêng nghiêng
Đau lòng chưa nỡ quét (hoa rơi)
Mắt thấy chỉ muốn người trở về
Lòng thơm hướng tới mùa xuân đã hết
Chỉ được nước mắt ướt đẫm áo.
(Theo Thi Viện)
***
Dịch Thơ:

Hoa Rơi

Gác cao người đã đi rồi 
Hoa rơi vườn nhỏ tơi bời lòng ta.
Nhấp nhô đường nhuộm nắng tà,
Nghiêng nghiêng nắng tiễn người xa, xa dần 
Quét hoa lòng luống ngại ngần 
Mắt trông chỉ muốn cố nhân hồi đầu 
Xuân tàn lòng chớm niềm đau 
Lệ buồn ướt áo mạch sầu dâng khơi 

NHT 

Tháng Tư Trong Nỗi Nhớ

Muốn quên mà vẫn nhớ 
Một thuở đã xa vời 
Kỷ niệm nào sống lại 
Trong ký ức chơi vơi 

Ôi ! tháng Ba gãy súng 
Và tháng Tư tan hàng 
Có triệu người sầu tủi 
Có vạn kẻ huênh hoang 

Tháng Tư vừa gõ cửa 
Mùa Xuân đến mà chi?
Ngậm ngùi trên xứ lạ 
Kẻ ở níu người đi 

Bốn chín năm ly hận 
Nửa thế kỷ tang thương 
Ngày về? ôi xa quá!
Trong nỗi nhớ đoạn trường 

Ta nghe giòng nước chảy 
Suối róc rách bên nhà 
Giòng đời trôi nghiệt ngã 
Kỷ niệm nào phôi pha 

Nắng bên thềm vẫn đổ 
Mùa Xuân lại về đây 
Gượng nghiêng ly rượu đắng 
Chưa cạn hồn đã say…

NHT

Tháng Tư Năm Ấy

 

Tôi như giòng sông nhỏ 

Rẽ nhánh sông Quê Hương  

Miệt mài trôi chảy mãi 

Hôm nao về Đại Dương? 

Ôi giòng sông định mệnh 

Theo vận nước tang thương 

Tháng Tư ngày năm ấy 

Làm dân Việt tha phương.

Theo giòng đời phiêu bạt 

Nước thời gian cuốn trôi 

Hơn nửa đời viễn xứ 

Ngày về, mộng ước thôi.

Tôi mơ ngày nắng ấm 

Về lại Sài Gòn xưa 

Lá me xanh rợp bóng 

Nắng trưa hè lưa thưa.

Sài Gòn , ngày trở lại 

Lá me vẫn xanh màu 

Sao thấy lòng se sắt  

Ngậm ngùi đời bể dâu.

Bước chân buồn lạc lõng

Giữa phố xá rộn ràng 

Người lữ hành cô độc 

Giữa phố thị ầm vang .

Vẫn con đường ngày đó  

Sao tôi thấy ngỡ ngàng 

Vẫn giọng cười tiếng nói 

Sao thấy lòng hoang mang.

Thôi, giã biệt Sài Gòn 

Đã hết thuở vàng son 

Qua rồi, không trở lại 

Kỷ niệm nào héo hon 

Giấc mơ về quê mẹ 

Như một thoáng chiêm bao 

Dư âm ngày tháng cũ 

Phảng phất mới hôm nào …

NHT(HoàngHoa)

Xuân Hồi (NHT HoàngHoa)- Xuân Đáo (Phan Thượng Hải)

  

Xuân Hồi

Xuân hồi Đông khứ yến vân biên 
Nguyên Đán tài qua xuân mãn thiên 
Thục khí vị lai mai hậu viện 
Hàn phong do tại trúc đình tiền 
Sổ bôi hảo tửu vong trần lự 
Kỷ khúc thanh xuân ức thiếu niên 
Quý Mão lai hồi xuân tiệm đáo 
Nhất thiên xuân tứ lạc thuỳ viên? 

NHT
***
Dịch nghĩa:

Mùa Đông đang ra đi, mùa Xuân đang về, chim én đã hiện ra ở chân mây,
Vừa mới qua khỏi Tết Nguyên Đán đã thấy sắc xuân đầy trời.
Khí ấm còn chưa đến với chòm hoa mai sau nhà,
Gió lạnh mùa đông vẫn còn thổi vào khóm trúc trước sân nhà.
Lai rai vài chén rượu ngon cũng đủ để quên những lo âu của cuộc đời,
Mấy khúc hát thanh xuân chỉ thêm gợi nhớ đến thời niên thiếu.
Xuân Quý Mão đang dần dần đến với chúng ta,
Một trời đầy xuân ý, không biết sẽ rớt vào vườn nhà ai đây?.

Dịch thơ:

Xuân Về

Đông đi Xuân đến én chân trời 
Nguyên Đán vừa qua xuân khắp nơi 
Mai ở vườn sau chờ khí ấm 
Trúc nơi sân trước gió bời bời 
Vài ly rượu ngọt quên trần sự 
Mấy khúc xuân thì nhớ đấy thôi 
Xuân cứ dần qua năm Mão đến 
Nhà ai? xuân ý sẽ chờ rơi? 

NHT

***

Bài Xướng:

Xuân Hồi

Xuân hồi Đông khứ yến vân biên 

Nguyên Đán tài qua xuân mãn thiên 

Thục khí vị lai mai hậu viện 

Hàn phong do tại trúc đình tiền 

Sổ bôi hảo tửu vong trần lự 

Kỷ khúc thanh xuân ức thiếu niên 

Quý Mão lai hồi xuân tiệm đáo 

Nhất thiên xuân tứ lạc thuỳ viên? 

NHT

***

Bài Họa:

Xuân Đáo

Xuân đáo Đường thi Hán ngữ biên
Lạc quan phi điểu ngưỡng tri thiên
Phong tình sinh khởi lan gia nội
Khí tiết hàn ôn cúc nhãn tiền
Vị ngộ trúc mai sầu quốc niệm
Giác không liên huệ lão hoa niên
Nghinh Xuân hỉ chúc toàn thân hữu
Phước Lộc Thọ trường túc mãn viên.

Phan Thượng Hải
1/28/23

Chú thích: (Từ Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh).

- Câu 1:Đáo = đến. Xuân đáo = Xuân đến. Hán ngữ = Tiếng Hán = tiếng Tàu theo lời nói của người Việt. Biên = biên chép.
- Câu 2:Lạc = vui mừng. Quan = chú ý nhìn. Phi yến = Chim én bay. Ngưỡng = ngẩng mặt lên. Tri = biết. Thiên = khung trời, ông Trời.
- Câu 3:Phong tình = Tình tốt đẹp. Khởi = dấy lên. Lan = hoa lan. Gia nội = trong nhà.
- Câu 4:Khí tiết = Khí hậu và Thời tiết. Khí hậu = "climate". Thời tiết = "weather". Hàn = lạnh. Ôn = ấm. Hàn ôn = ấm lạnh. Cúc = hoa cúc. Nhãn tiền = trước mắt.
- Câu 5:Vị = chưa. Ngộ = gặp, gặp nhau. Sầu = buồn. Niệm = nhớ, nghĩ. Quốc niệm = sự nhớ nước. Cổ thi hay dùng "cây hoa mai" để ngụ ý nhớ quê hương đất nước.
- Câu 6:Giác = tỉnh và biết. Không = trống không, không có. Liên = hoa sen. Huệ = hoa huệ. Lão hoa niên = già đi cái tuổi đương trẻ như hoa. Hoa niên = tuổi đương trẻ như hoa, đồng nghĩa với "thiếu niên".

Câu này còn có ngụ ý: Già dặn cái tuổi trẻ của mình khi trí tuệ (huệ) biết được cái Không (Sunyà) của Phật Giáo (= Giác Không). Liên còn có nghĩa là = liền nhau, tiếp hợp nhau. Huệ còn đọc là Tuệ, còn có nghĩa là sáng suốt. Không còn có nghĩa là Không (Sunyà) trong kinh Bát Nhã.

- Câu 7:Nghinh Xuân = đón Xuân. Hỉ chúc = chúc mừng. Toàn = tóm lại tất cả . Thân hữu = thân thích và bằng hữu.
- Câu 8:Trường = lâu dài. Túc = đủ, vừa đủ. Mãn = đầy, đầy đủ. Viên = tròn đủ.

Thu Phong Ca (Hồ Xuân Hương) - Bài Ca Khi Gió Thu Về - NHT(HoàngHoa)

  

Thu Phong Ca

Thu phong khởi hề bạch vân phi,
Thảo mộc hoàng lạc hề nhạn nam quy.
Lan hữu tú hề cúc hữu phương,
Hoài giai nhân hề bất năng vương.

Ngã hữu tửu hề vô đối ẩm,
Ngã hữu cầm hề vô tri âm.
Bất chước tửu hề bất minh cầm,
Sổ bôi thanh dính hề cố nhân tâm.

Hồ Xuân Hương
***
Dịch Thơ

Bài Ca Khi Gió Thu Về

Gió thu nổi, mây thu bàng bạc 
Nhạn về nam, diệp lạc vàng phơi 
Lan xinh, cúc ngát hương trời 
Giai nhân xa vắng cho hoài nhớ mong 

Ta có rượu, mà không đối ẩm 
Ta có đàn, vắng bóng tri âm 
Uống chi? biếng dạo đàn cầm 
Trà xanh mấy chén âm thầm nhớ ai? 

NHT(HoàngHoa) 

Tư Hương - Nhớ Nhà

Ngẫu Hứng:

Tư Hương

Thế sự mang mang kỷ độ trần 
Nhất sinh lưu lạc thác phù vân 
Sơn hà cố quốc thành yên lãng 
Tuế nguyệt tha hương diệc tự lân 
Hoàng diệp đa thời phi diểu diểu 
Tàn hoa kỷ độ lạc phân phân 
Cử bôi bát muộn vong trần sự 
Khách địa tư hương nhập mộng tần 

NHT (HoàngHoa)

***
Tự Dịch:

Nhớ Nhà

Thế sự mịt mờ cơn gió bụi 
Gửi đời phiêu giạt với phù vân 
Non sông nước cũ thành mây sóng 
Năm tháng quê người xót lấy thân 
Lắm lúc lá vàng bay thấp thoáng 
Vài khi hoa úa rụng xoay vần 
Quên đời nâng chén xua phiền muộn 
Đất khách tư hương mộng lắm lần 

NHT(HoàngHoa)

Một Mùa Xuân Không Tươi

 

Xuân đến lòng không vui 
Chiến tranh thật ngậm ngùi! 
Dân lành trong khói lửa 
Ukraine, sầu khôn nguôi 

Xuân đến màu không tươi 

Tang thương giữa cuộc đời 

Hoa anh đào lại nở 

Cảnh khổ, người sao vui? 

Ukraine trong biển lửa 

Lòng ta luống ngậm ngùi 

Tháng Tư lòng chạnh nhớ 

Một mùa xuân không tươi 

Ukraine, người nhược tiểu 

Bên láng giềng hung hăng,

Ôi chiến tranh tàn khốc! 

Giữa đông hàn giá băng 

Ngày mai trời lại sáng?

Cuộc chiến sẽ về đâu? 

Ta ngậm buồn viễn xứ 

Và quên đời bể dâu.

NHT(HoàngHoa)

Những Ngày Cuối Năm

Trâu vẫn còn đây, cọp chửa về 
Đông dài dằng dặc, buốt tê tê 
Mùa Xuân cánh én tìm đâu thấy 
Chỉ thấy mây giăng mắc bốn bề 

Nắng sao vội tắt? ngày sao ngắn!
Đông hàn Bắc Mỹ buốt lê thê 
Những mong nắng ấm từ đâu lại 
Mơ ngày trẩy hội lúc Xuân về 

Ta đi hái Lộc, Tết đầu năm 
Dù hãy còn Đông, vẫn lạnh căm 
Xanh nõn nụ hoa, sao nỡ ngắt?
Năm nào đón Tết đã …xa xăm 

Những ngày cuối năm 
Tìm đâu tờ lịch 
Tháng tận 
Năm tàn 
Đời vẫn mang mang 

Lần đọc cổ thi 
Người xưa đã khuất
Chữ còn chữ mất
Mưa vẫn bay bay
Người cũ … quanh đây?

Gió thổi phất phơ
Mưa trên phím ngà
Tí tách …
mưa sa

Người muôn năm cũ
Giản tịch lưu hương
Phôi pha bút tích,
Khuất bóng tà dương

Cọp về Trâu lại ra đi,
Thăng trầm thế sự, biệt ly nhân tình
Giữa giòng sinh tử, tử sinh
Làm chi cho bận tấm hình phù du?

NHT (Hoàng Hoa)

Cung Chúc Tân Xuân

Tái đáo Nhâm Dần lục thập niên 
Hành vân lưu thủy thả tuỳ duyên 
Xuất sơn Hổ hống sơn lâm động
Nhập dã Ngưu lao đệ trạch yên 
Thi tửu mãn đường nhân tận tuý 
Mai đào thục khí yến vân biên 
Nghênh Xuân cung chúc tâm thường lạc 
Bả tửu khuynh hồ lạc hướng thiên 

NHT( Hoàng Hoa)

Dịch nghĩa:

Sáu mươi năm Nhâm Dần mới trở lại
Thời gian như nước chảy mây trôi
Cọp xuống núi gầm vang rừng núi
Trâu ra đồng lao động yên nhà yên cửa
Thơ rượu đầy nhà, người người say khướt
Hoa mai hoa đào gặp khí ấm, chim én bay lượn ở chân mây
Đón Xuân xin chúc cho lòng thường an lạc
Nghiêng bầu nâng chén niềm vui lên đến trời xanh

NHT( Hoàng Hoa)

Tự Chúc

Bài Xướng:Tự Chúc

Năm mới mừng ta, tự chúc ta
Chúc ta quên tuổi để quên già
Trên vai mãi nặng tình non nước
Dưới mắt chu tròn nợ thế gia
Câu thẳng e gì cơn gió chướng
Lời ngay đâu ngán trận phong ba
Một đi không ngoảnh đầu quay lại
Bút vẫn phân minh chuyện chánh, tà

Trang Châu
Montréal 01-01-2022

***

Bài Họa: 

(Thân Hữu Trong Giới Y Dược)

Độc Ẩm

Cô- vid bao vây giữ chúng ta
Mọi người khắp chốn trẻ cùng già
Xuân về chẳng lại mừng thêm tuổi
Tết đến không vào viếng tận gia
Tự tại ở nhà vui độc ẩm
Thong đong nhấm nháp một vài ba
Giao duyên thi phú cùng thân hữu
Trao gởi thương yêu tránh vạy tà

Văn Ngọc
Nguyễn Ngọc Lang

*** 

Họa "Tự Chúc"

Mừng anh, mừng chị, với mừng ta
Năm mới quên đi cái tuổi già
Khứ tuệ, nặng lòng ``non với nước’’
Tân niên, nhẹ gánh `` quốc cùng gia’’
Lòng son há ngại mưa giông tố
Dạ sắt lo gì sóng lãng ba
Giữ áng mây Tần, lòng cố quận
Bâng khuâng niềm nhớ bóng chiều tà

Hoàng Hoa, Nguyễn Hoài Trung
( San Jose )
***
Tự Thán

Sầu xuân man mác chỉ riêng ta
Đón Tết thở than tự lão già
Lực bất tòng tâm khi ái quốc
Đời không vừa ý lúc tề gia
Thân sinh nhìn lại như hoàng diệp
Cuộc sống trãi qua tựa lãng ba
Nhớ những người thương đành vĩnh biệt
Buồn cho số kiếp giống trăng tà

Phan Thượng Hãi
( Lona Linda)
***
Đón Tết Trong Mùa Dịch

Xuân về vắng bạn chỉ mình ta
Ác dịch truyền sang trẻ lẫn già
Đọc sách tìm vui đừng đến chợ
Xem Đài chọn thú chớ lìa gia
Con khuyên dọ thử kêu thăm Mẹ
Vợ nhắc xem chừng gọi hỏi Ba
Đón Tết trong lòng chưa được ổn
Tân niên nguyện chống diệt ma tà

Đoàn Ngọc Nam
( California USA )
***
Tự Chúc

Đầu năm chúc tuổi ta nghe ta
Tự tại an nhiên chẳng thấy già
Quằn gánh cương thường theo mệnh nước
Ba sinh trọn nghĩa hiển danh gia
Tâm hư tiết trực không gì chướng
Thuốc đắng bệnh lành yên vũ ba
Ký xuất nhất ngôn nào lấy lại
Giãi lòng ngay thẳng tránh đường tà

Đông Châu
***
Tự Chúc

Ngẩn ngơ nhìn cõi sống quanh ta
Biển còn xanh biếc, đất chưa già
Sông kia lờ lững xuôi con nước
Núi nọ chập chùng mấy nóc gia
Thời thế nhập vào cơn ma chướng
Nước nhà đành chịu trận phong ba
Tám mươi năm lẽ quay nhìn lại
Chỉ thấy dư hương chút nắng tà

Trường HD 17
***
Sầu Xuân Man Mác

Đầu năm suy gẫm chuyện đời ta
Thoắt cái xuân xanh, đã thấy già
Ăn học, nuôi con, toàn việc lớn
Nghỉ hưu, chăm cháu, chuyện tề gia
Rong chơi nào được như trai tráng
Thơ thẩn học đòi bác Lãng Ba
Ngọn cỏ sầu đông, sương lấp lánh
An nhiên chờ ngắm ánh trăng tà

Phan Huệ Lan