#184. Chích Ngừa Lao Phổi (BCG Vaccine) Có Giúp Ngăn Ngừa Covid-19? - Bác Sĩ Wynn Trần

Bác Sĩ  Wynn Trần

Mất Tình Người Trong Covid-19

Tháng 1 năm 2020, Trung Quốc oằn mình trong đại dịch Covid-19, số người chết tăng vọt mỗi ngày, thành phố đóng cửa, không khí tang tóc bao trùm khắp nơi. Mỹ và châu Âu lập tức gửi hàng trăm ngàn khẩu trang, hàng trăm triệu USD và trang thiết bị cho Trung Quốc.

Cuối tháng 3 năm 2020, Mỹ và châu Âu là trung tâm đại dịch. Nhà hàng trung Quốc lập tức trương bảng chúc "Đại dịch Covid-19 đã đến Mỹ và ở lại lâu". Trung Quốc hăm dọa cắt cung cấp thuốc cho Mỹ trong cơn nguy khốn (90% thuốc trụ sinh tại Mỹ cần các thành phần sơ chế từ Trung Quốc). Sau đó Trung Quốc "gửi" viện trợ cho châu Âu hàng trăm ngàn test thử nghiệm sai lỗi và hơn nửa triệu khẩu trang hư.

Tưởng là sự mất tình người này chỉ đến từ một số ít người Trung Quốc nào ngờ cũng có từ một số rất ít người Việt. 

Gần đây, vài bài viết online và trên Facebook hả hê khi thấy nhiều người Mỹ - Âu chết, chê sự "bảo thủ của người Mỹ - Âu" trong đại dịch, không chịu nghe theo lời khuyên đeo khẩu trang, không bắt chước theo kiểu "chống dịch toàn dân" cho nên giờ chết nhiều là phải" và nước Mỹ "lo gom xác thôi". Nguy hiểm hơn, đây là comment từ những người tự nhận mình là bác sĩ tốt nghiệp từ Việt nam và học thêm ở nước ngoài. 

Câu chuyện khẩu trang vốn là chủ đề nhạy cảm vì liên quan đến văn hóa chính trị vùng miền và cách tuân thủ ở người dân. Nhưng có một điểm rõ ràng là một mạng người, dù là ở đâu, ở nước nào, cũng đều vô giá.

Nước Mỹ không phải là hoàn hảo, hệ thống Y tế Mỹ chưa phải là tốt nhất, nhưng tình người nước Mỹ luôn luôn có. Thống kê từ Marketwatch cho thấy nước Mỹ là nước cho tiền từ thiện nhiều nhất trên thế giới. Người dân Mỹ đóng góp 428 tỉ đô la cho từ thiện trong năm 2018. Năm nay, Mỹ hỗ trợ Việt Nam 3 triệu USD để chống dịch Covid-19, chưa kể khoản tiền hàng triệu USD từ tổ chức USAID hằng năm cho Việt nam để chữa trị 180,000 người đang mắc lao phổi do hơn 17,000 chết mỗi năm do bệnh này tại Việt Nam. 

Covid-19 xảy ra, là phép thử lớn nhất cho sự tử tế, tình thương, và cũng là cơ hội cho những người không tử tế lên tiếng chê trách. Trong khi hàng triệu người Mỹ ở nhà giúp đỡ bác sĩ, hàng trăm ngàn người Mỹ đăng ký thiện nguyện giúp đỡ bệnh viện và các cơ sở y tế, hàng ngàn công nhân nhà máy xe hơi làm việc ngày đêm để chế tạo máy thở, hàng trăm công ty chuyển đổi kinh doanh sang sản xuất hậu cần hỗ trợ y tế, thì có những người ngồi bàn phím cười chê. 

Đại dịch rồi sẽ qua. 

Chúng ta có thể mất việc. Chúng ta có thể mất nhà. Chúng ta có thể mất mạng. Nhưng chúng ta đừng mất tình người, đừng mất đi sự tử tế, nhất là khi chúng ta tự nhận mình là bác sĩ. 

Bài học đầu tiên cho sinh viên Y khoa tại Mỹ là sự tử tế và lòng thương người, vì đấy chính là vũ khí hiệu quả nhất của một BS có được khi đối diện với các bệnh nan y hay cơn đại dịch. Không có hai đức tính quan trọng này, bạn sẽ không được nhận vào trường Y, và dĩ nhiên không bao giờ là bác sĩ. 

Dr Wynn Tran , Los Angeles, USA

# 169. Coronavirus - Xông Hơi Có Chữa Được Covid-19? (30/3/2020)

Bác Sĩ: Wynn Trần

Plaquenil. Hydroxychloroquine. Cơ Chế Tác Dụng.- Bác Sĩ Huynh W Tran.

Hiểu đúng về Plaquenil: cách ức chế Sars-Cov-2,

Chỉ định, và liều dùng cho Covid-19

BS Huynh Wynn Tran
==========
 Hydroxychloroquine (tên khác là HCQ, Plaquenil) có thể ức chế Sars-Cov-2 bằng cách nào?

Để hiểu vì sao thuốc Plaquenil có thể hiệu quả trong việc chữa trị Covid-19, tôi sẽ giải thích chút về virus, tế bào, và cách virus tấn công tế bào qua hình vẽ này.

- Virus không phải là vật thể sống, nó cần vật chủ (host) để nhân bản và tiếp tục phát triển. Vì vậy, điểm quan trọng và mấu chốt nhất của bất kỳ virus nào là phải vào được bên trong một tế bào cơ thể người, động vật, hay vi khuẩn. Virus Sars-Cov-2 thuộc họ virus corona, có hình cầu với các que proteins S (skipe) bên ngoài, như một quả cầu gai, trên bề mặt còn có các protein khác là E protein and Hemagglutinin. Các que protein S là thành tố quan trọng, sẽ bám vào bề mặt của tế bào, tìm ra chỗ để kết nối và thâm nhập.

- Với bệnh Covid-19, có một thụ thể protein trên bề mặt tế bào phổi (và cũng có tên các tế bào tim và đường tiêu hoá) tên là ACE2, được xem là cổng chính của virus Sars-Cov-2 vào cơ thể (1). Đây là cũng chính là thụ thể mà con virus Sars-Cov-1 gây ra bệnh SARS năm 2003 đã từng xâm nhập vào. Khi S-protein của Sars-Cov-2 bám vào protein ACE2, tương tác xảy ra, vỏ của virus hoà lẫn vào vỏ của tế bào và tế bào mở cổng cho virus vào.
- Khi vào bên trong tế bào, gen RNA từ trong lõi của virus Sars-Cov-2 cần được nhân đôi, thường là do một loại protein gọi là RNA-dependent RNA Polymerase (RdRP), đảm nhiệm. Nghiên cứu cho thấy khi nồng độ của Zinc cao hơn mức bình thường trong tế bào thì RdRP sẽ không hoạt động được (2), dẫn đến quá trình nhân đôi của gen di truyền Sars-Cov-2 bên trong tế bào bị ức chế. Vấn đề là làm sao có thể tăng nồng độ của Zinc bên trong tế bào?

- Câu trả lời là Plaquenil, có thể mang Zinc từ bên ngoài vào bên trong tế bào thông qua một cổng protein, tăng nồng độ của Zinc. Các nghiên cứu cơ bản đã chỉ ra Plaquenil là một zinc ionophore (3). Trong nghiên cứu theo dõi nồng độ RNA (RdRP) giảm dần khi nồng độ Zinc tăng dần. HCQ cũng giúp tăng độ pH bên trong tế bào, ức chế nhiều loại protein khác (4), làm chậm và hoãn đi quá trình nhân đôi của virus. Đây có thể là lý do vì sao Plaquenil làm giảm mật độ virus Sars-Cov-2 trong các nghiên cứu của GS từ Pháp mà tôi đã viết trong các bài trước.

 Thuốc Hydroxychloroquine (HCQ, Plaquenil) là gì?

- Đây là một loại thuốc đã có từ lâu, dùng rộng rãi trong điều trị viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis), Lupus ban đỏ (SLE), viêm khớp vảy nến (psoriatic arthritis), tại Hoa Kỳ và sốt rét (Malaria) tại Việt nam và nhiều nước khác. HCQ được FDA chấp thuận cho các bệnh trên từ năm 1955.
- Đây là loại thuốc có nhiều tính năng hiệu chỉnh hệ miễn dịch, thuộc họ DMARD (Disease Modifying Antirheumatic Drugs). Gần đây, HCQ có thêm nhiều quan tâm do những phát hiện mới của HCQ trong việc ảnh hưởng trực tiếp bên trong tế bào, làm ức chế quá trình sản xuất protein do tăng nồng độ pH. Bằng cách này, HCQ giảm tín chuỗi tín hiệu hiệu viêm do giảm các bước trung gian, dẫn kết hiệu quả trong các bệnh tự miễn. HCQ còn có những hứa hẹn trong chữa trị ung thư, mặc dù cần theo các nghiên cứu khác để chỉ ra điều này.

 Cần hiểu đúng về "FDA Approval" cho Plaquenil cho chữa trị Covid-19.

- Quá trình chấp thuận "Approval" của một loại thuốc cần nhiều bước, bao gồm thử nghiệm lâm sàng qua các giai đoạn, và tiếp tục theo dõi sau khi bán ra thị trường. Về mặt lý thuyết, FDA chỉ chấp thuận Plaquenil cho chữa trị các bệnh trên (thấp khớp, lupus ban đỏ, và sốt rét), chưa chấp thuận cho Plaquenil chữa Covid-19. Tuy nhiên, trong trường hợp khẩn cấp như hiện tại, dựa vào các nghiên cứu đã có, FDA có thể đồng ý sử dụng Plaquenil dạng "Expanded Access" trong trường hợp bệnh nặng (5)(6).
- Thực tế, nhiều nước đã sử dụng HCQ cho chữa trị Covid-19 và có những bước thành công nhất định. Trung Quốc trong bản công bố mới nhất về hướng dẫn chữa trị Covid-19 đã dùng HCQ cho các bệnh nhân của mình (7)(8).

 Liều Plaquenil nào cho Covid-19?
- Hiện nay, liều HCQ chữa trị Covide-19 tại Hoa Kỳ, cụ thể tại bệnh viện đại học University of Michigan tại là 600mg PO (3 viên 200mg) ngày 2 lần cho 2 ngày đầu tiên, sau đó ngày 3 viên (sáng trưa chiều) cho 3 ngày còn lại (600 mg PO BID x2 doses(load), then 200 mg PO TID) (9).
- Các thuốc khác chữa trị gồm kháng Remdesivir truyền dung dịch 200 mg IV ngày đầu tiên và 100mg mỗi ngày. Actemra (Tocilizumab), cũng là một loại thuốc chữa viêm khớp và các bệnh tự miễn, cũng nằm trong phác đồ chữa trị Covid-19 của bệnh viện University of Michigan. # Không nên tự ý mua Plaquenil để chữa trị Covid-19
- Sau bài viết của tôi, nhiều quý vị đã nhắn tin hỏi liều lượng và cách sử dụng thuốc này. Tôi nhắc lại là thuốc Plaquenil cần toa bác sĩ và chỉ sử dụng cho Covid-19 trong trường hợp đặc biệt. Quý vị không nên tự ý đi mua Plaquenil để uống vì thuốc có thể có những tác dụng phụ nguy hiểm. Đây là loại thuốc đặc trị, cần có BS chuyên khoa theo dõi và chỉ định khi dùng.

Tác dụng phụ của Plaquenil
- Kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ EKG và có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim.
- Ói mửa buồn nôn, đau bụng
- Nổi mẩn đỏ trên da
- Xuất huyết dưới da
- Ảnh hưởng đến mắt và thị lực
- Quý vị có bệnh thận, tiểu đường, và mắt phải thật cẩn thận khi uống và cần phải theo dõi kỹ với BS khi dùng.

1.       https://www.cell.com/cell/pdf/S0092-8674(20)30229-4.pdf

2.       https://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371%2Fjournal.ppat.1001176&fbclid=IwAR1kMk7tL4RCcEmitLeA2GCT9wdokF38uZe4cKRZck5O-iLo75jf0uuQARA

3.       https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4182877/?fbclid=IwAR15T6SMxaGmEDq5LHiaBMb8boc_wWE0gA9llhtoiHcaZ8Kw1tIUeNcZIbk

4.       https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8278823?fbclid=IwAR0oNABKZzFN-mau3BYU3r1hrFzc9PvWvJlsSoU5ihEeIawxoKGllhWgQRQ

5.       https://www.fda.gov/news-events/public-health-focus/expanded-access?fbclid=IwAR3XA3MciIOMQDMXlFHz3ciN0ptLNimm4b-GunF8cal0yxgebQEoaPDw69E

6.       https://www.pharmacytimes.com/news/fda-announces-two-drugs-approved-for-compassionate-use-in-treating-covid-19?fbclid=IwAR2SIt0Tj3tXJ04zjcDppL14-owBc4E5MdQg-0YFe27VzsLB-tNsCzhkG5g

7.       https://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2020/03/17/11/22/chinese-clinical-guidance-for-covid-19-pneumonia-diagnosis-and-treatment?fbclid=IwAR2DFT16foFOcwu4r8eWO3hbYAxWg7L5vjDGdzoltEOzKOvvOqHukKEs9Qk

8.       https://video-intl.alicdn.com/Handbook%20of%20COVID-19%20Prevention%20and%20Treatment.pdf?fbclid=IwAR0OHSqyjv2ZLszySP__L2Q6GaF9ID5YdqwFxY82YU9tDuocJ3TjD0fBCZA

9.       http://www.med.umich.edu/asp/pdf/adult_guidelines/COVID-19-treatment.pdf?fbclid=IwAR2xvIzto4Fn3nIiAgoUoyr6wGNYTrCi-WtfFZLS1M45MRLnCfCQ743jlyw

Bác Sĩ Huynh WynnTran
MD. Rheumatologist/Dermatologist

Chăm Sóc Sức Khoẻ Người Lớn Tuổi Trong Đại Dịch Covid-19

Bác Sĩ: Wynn Trần

Phân Biệt Giữa Coronavirus, Cảm Cúm, Và Cảm Thường - Bác Sĩ Wynn Tran

Bác Sĩ: Wynn Trần

Cập Nhật Corona Ngày 02/29/2020, Chẩn Đoán Điều Trị Mới, Tái Nhiễm Bệnh & Vaccine - Bác Sĩ Wynn Trần

Các dữ liệu tôi lấy từ CDC, WHO, Worldometer, và đại học Johns Hopkins. Tôi cũng xin nhắc là tên virus Sars-Cov-2, tên họ là Corona, tên bệnh dịch do virus gây ra là Covid-19.

Bác Sĩ  Wynn Trần

Đau Cổ, Cứng Cổ, Tê Tay... Là Do Đâu?

Bác Sĩ  Wynn Trần

Hiểu Đúng Về Virus Corona Để Phòng Bệnh - Bác Sĩ Wynn Trần

Làm Sao Tăng Cường Khả Năng Đề KhángTrước Virus Corona? - Bác Sĩ Wynn Trần

 Bác Sĩ  Wynn Trần