Hoàng Hôn Muộn - Thơ: Kim Oanh - Thư Pháp: Quang Hà

  

Thơ: Kim Oanh
Thư Pháp: Quang Hà

Em Biết Không

 

Em biết không
Con đường chúng ta đi
Đầy chông gai hiểm trở...
-
tìm lại thơ ngây những ý thơ
bâng khuâng thương nhớ tuổi không chờ
mấy thu mòn mỏi phương trời ấy
giấu kín trong lòng một giấc mơ!!!

Nguyễn Thành Tài

Sông Cho Biển Nhận

 

(Viết tặng các thân hữu của SL)

Xin hãy cho như dòng sông quê ngoại
Cửu Long giang bù đắp những phù sa
Như bạn bè, bao kỷ niệm ngọc ngà
Theo năm tháng đắp bồi thêm tươi thắm

Muôn sông nhỏ đổ vào lòng biển thẳm
Cho biển kia dồn dập sóng trùng dương
Máu về tim, nơi phát xuất yêu thương
Sông về biển, nơi dưỡng sinh vạn vật

Xin hãy nhận như đại dương bát ngát
Những dòng sông muôn ngả chảy về đây
Như bạn xưa về ca khúc sum vầy
Cùng hội ngộ trong biển tình thân mến

Sông cần biển để có nơi chảy đến
Biển cần sông để cho biển thẳm sâu
Người cần người vì có những nhiệm mầu
Của tình cảm, của yêu thương, vương vấn

Xin hãy cho, xin hãy vui đón nhận
Những yêu thương, những thương mến ngọt ngào
Vì ngày mai nào ai biết ra sao?
Thì hiện tại, hãy yêu thương, vui sống

Trí thanh thản đừng để tâm vọng động
Trước những gì đố kỵ với hờn ghen
Như trăng kia vẫn sáng đẹp hơn đèn
Yêu thương vẫn đẹp hơn là oán hận

Xin chúc Bạn: Thiện Tâm luôn tinh tấn
Xin nguyện cầu: Nhân Ái trải muôn phương
Để mọi người sống An Lạc, Yêu Thương
Thì trần thế sẽ thiên đàng, hạnh phúc 

  Sương Lam

 

Thương Giọt Sương Mai

Hệ thống giao thông kỳ diệu trong không gian – nền tảng cấu trúc của vũ trụ – nằm gọn trong một giọt chất đen. Nhưng chất đặc biệt này còn tạo nhiều cuộc tranh luận sôi nổi. Kẻ tin người ngờ, phe nào cũng có lập luận vững vàng, chặt chẽ.

Các khoa học gia – tin “có” – tính toán rồi ước lượng vũ trụ có khoảng bảy mươi phần trăm là chất đen. Nhưng nhiều người khác, gồm cả các nhà vật lý học danh tiếng, nhất quyết không tin cái món này có thật.

Nghi ngờ cũng rất chính đáng vì họ – và toàn thể nhân loại – chưa từng thấy nó bao giờ, và sau hơn ba thập niên nỗ lực truy lùng với những dụng cụ khoa học tối tân nhất vẫn không “bắt” được nó.

Lò thí nghiệm tìm chất đen lớn và có kỹ thuật cao nhất là hầm Xenon (Lux) – The Large Underground Xenon (Lux) – ở South Dakota. Nằm sâu trong lòng đất – nơi xưa kia là một mỏ vàng – lò gồm một buồng chứa hàng tấn xenon, một hồ đầy với mấy trăm ga-lông nước cực kỳ tinh khiết. Đó là cái giàn “hứng” chất đen. Chất đen ở đây được hiểu là những phân tử nhỏ nhất trong trời đất, là đơn vị nền tảng của vũ trụ, đang từ không gian phóng xuống.

Theo lý thuyết và dự kiến: mỗi giây đồng hồ có hàng ngàn tỉ phân tử căn bản – thành phần chính của chất đen – rớt như mưa từ không gian xuống trái đất, xuyên suốt chiều dày của hành tinh này. Tóm được một mớ hạt để nghiên cứu thì khó, nhưng bắt được dấu vết nó để lại, chứng tỏ nó thực sự hiện hữu, thì rất có triển vọng.

Vậy mà, “hứng” như thế suốt hơn ba mươi năm không đạt một kết quả nào đáng kể. Các lò truy tầm nhỏ hơn, rải rác khắp thế giới, cũng chung số phận.

Tháng 12 năm 2016, nhà thiên văn học Stacy McGaugh, giáo sư trường đại học Case Western Reserve ở Cleveland, Ohio, trả lời Robin McKie, chủ bút tạp chí khoa học The Observer, rằng: Lò thí nghiệm đang được cải tiến, xây dựng lại, tối tân hơn, nhưng coi như đây là đánh ván bài chót. Nếu phen này vẫn chẳng tìm thấy cái gì thì kể như kẹt cứng, lâm vào ngõ cụt, sẽ phải tính tới chuyện sửa đổi hoặc loại bỏ luôn các lý thuyết hiện có, tìm những giải thích khác cho nhiều hiện tượng trong vũ trụ, kể cả lý thuyết về căn nguyên tạo ra hấp lực (gravity).

Làm việc cặm cụi hơn 30 năm, tay trắng hoàn trắng tay – không thấy phân tử gốc của chất đen đã đành, còn không dám chắc nó có mặt trên đời – vẫn chưa nản chí anh hùng, tiếp tục chiến đấu thêm một keo nữa! Sự bền bỉ, kiên trì thật đáng cảm phục. Lại dự phòng biện pháp đối phó nếu keo chót cũng thua luôn, thật là tỉnh táo, khôn ngoan, nhìn xa trông rộng.

Chỉ xin không đồng ý với giải pháp đem các lý thuyết ra mổ xẻ, sửa chữa, vào thời điểm này, hoặc ngay cả trong tương lai, khi canh bạc nghiên cứu đã làm ta cạn láng, cháy túi.

Ta chưa có đủ bằng chứng để phán xét đúng sai, xác định chất đen có thật hay không. Vì không tìm thấy nó nên ngờ nó không hiện hữu, rồi sửa lại các lý thuyết, căn cứ trên xác quyết chất đen chỉ là sản phẩm tưởng tượng, thì rất nguy hiểm, có thể chọn lầm những hướng đi chẳng dẫn tới đâu, hoặc lọt xuống vực thẳm sai lầm.

Chuyện nên làm bây giờ là thử dùng một phương pháp điều tra, nghiên cứu khác.

Thí dụ, để chứng tỏ chất đen có thật, ta dùng cách truy tầm thủ phạm của các thám tử: quan sát, nghiên cứu, phân tích các bằng chứng ở hiện trường.

Mấy khi hung phạm hành động xong, chịu khó ngồi chờ cảnh sát đến còng tay. Nó xa chạy cao bay rồi. Có đứa khéo trốn, biến mất vĩnh viễn. Nhưng dấu tích rải rác khắp phạm trường, thương tích trên thân thể hay thi thể nạn nhân, v.v… lập tức xác định sự hiện hữu của thủ phạm.

Đang nói chuyện vật lý khô khan nhàm chán, lôi chuyện điều tra tội ác, giết chóc bạo động vào thế này, có cái hay là làm bạn đọc giật mình, tỉnh ngủ. Nhưng với những bạn nhạy cảm, chắc nó gây khó chịu, mất vui.

Vậy ta nhớ những chuyện khác vui hơn: thí dụ như một trong những lần đi coi ảo thuật.

Ảo thuật gia phù phép rồi lừng lững bay lên, những vị tài ba còn bay lượn quanh rạp, lướt trên đầu khán giả, lơ lửng gần đụng trần. Ta phục lăn, vô cùng ngưỡng mộ tài năng của họ và như mọi người, vỗ tay, hoan nghênh nhiệt liệt. Nhưng không như đám con trẻ còn tin ở phép thuật trong những thần thoại hoang đường, ta biết ảo thuật gia “bay” nhờ những sợi dây treo. Ta không thấy, và có phần chắc là cả đời không hiểu được “bí mật nghề nghiệp” – cách giấu những dụng cụ hỗ trợ đặc biệt – tạo nên những chuyến bay rất… phi vật lý ấy. Nhưng ta biết chúng hiện hữu.

Dùng những thí dụ của vết dao đâm, đạn bắn trong án mạng, hay những sợi dây vô hình trong một màn ảo thuật để chứng minh sự hiện hữu của chất đen thì không có gì sai, nhưng e rằng phạm tội bất công với nó. Dấu tích nó để lại, cũng như thành tích nó đang và sẽ mãi mãi tạo ra, hầu hết là những công trình xây dựng lớn lao đóng góp vào sự hình thành cũng như sự chuyển vận của toàn thể vũ trụ.

Để công bằng với nó, ta nên dùng hình ảnh những thanh sắt thép làm cốt lõi trong cột trụ chân cầu, hay bộ máy trong chiếc xe đang chạy. Ta không nhìn qua được lớp xi-măng dày để thấy sắt thép, hay mở mui chiếc xe đang chạy để nhìn bộ máy vận hành, nhưng ta biết chắc một điều là chúng có mặt trên đời, như ta, như chính vũ trụ này.

Và quanh quẩn trong vườn chiều nay, không giàn hứng của hầm Xenon (Lux), không hệ thống “đập phân tử” tối tân của CERN (European Organization for Nuclear Research), ta vẫn dư sức chứng minh chất đen hiện hữu.

Bạn nhìn lũ cá bơi tung tăng trong hồ, hay lững lờ trong bình nuôi cá. Bạn ngắm những cánh chim bay lượn trên không trung. Rồi, chờ bóng đêm về, xem trăng sao lấp lánh khắp trời.

Kiến thức vật lý thiên bẩm – được bổ túc bằng kinh nghiệm – cho ta biết rằng:

Cá lội được nhờ nước.

Chim bay dọc ngang giữa trời được nhờ không khí.

Trăng, sao, mặt trời, mặt trăng và chính hành tinh này lơ lửng trong không gian được là nhờ một chất lỏng đặc biệt nào đó hiện diện khắp cùng vũ trụ.

Chất lỏng ấy chính là một thành phần của hợp chất tạo thành chất đen.

Tránh dùng những dấu tích phá hoại, chỉ nêu những thành quả xây dựng để chứng minh sự hiện hữu của chất đen, ta đã rất công bằng khi nêu ra một thành tích vô cùng lớn lao của nó: giữ cho vô lượng tinh tú lơ lửng giữa trời.

Cũng nhờ biết xử đẹp với chất đen mà ta được phần thưởng ngay. “Một lời đã biết đến ta…” chất đen cảm động, hé lộ cho các tri kỷ những nét chính trong dung nhan, thể lý, thể hình của nó.

Căn cứ trên những nhiệm vụ nó đang phải đảm trách: Bơm cho vũ trụ ngày càng nở lớn, treo vô lượng thiên thể lửng lơ khắp trời, tạo ra hấp lực, v.v… và nhất là trách nhiệm phải tạo ra vật chất, vật thể, cho toàn thể vũ trụ, chất đen phải gồm có, ít nhất, hai thành phần này:

1) Chất đen – phần thể lỏng

Đây là chất lỏng cực kỳ trong, nhẹ và loãng. Nhiều khoa học gia trang trọng gọi nó là Super Liquid. Nó tham dự vào hầu hết các hiện tượng xảy ra trong trời đất, đóng góp vào những yếu tố chính tạo nên những định luật vật lý đang hướng dẫn, chế ngự từ những động thái nhỏ nhoi đến sự vận hành của toàn thể vũ trụ.

2) Chất đen – phần vi phân tử

Các phân tử, vi phân tử trong chất đen có trọng trách tạo ra vật chất, vật thể, muôn hình muôn vẻ, từ hạt bụi, hạt cát tí teo đến những tinh cầu khổng lồ, thiên hà mênh mông. Chất đen phải chứa đựng tất cả các loại phân tử, vi phân tử hiện hữu trong vũ trụ mới có đủ nguyên liệu để chu toàn nhiệm vụ ấy.

Chất đen – nguyên chất – chiếm 70% (hoặc 90%, theo một ước lượng khác) thể tích của vũ trụ.

Nhưng ta không phải mỏi mắt nhìn vào cõi mênh mông để tìm tòi, nghiên cứu thêm. Chỉ cần ngắm nghía cõi vô cùng nhỏ nằm trong một giọt chất đen.

Phân tử nguyên thủy còn chưa thấy, đào đâu ra một giọt chất đen để quan sát?

Xin dùng tạm một món hữu thể, hữu hình: Giọt sương mai đọng trên cánh hoa hồng.

Món này cũng hiếm với đa số chúng ta. Không sao, xin nhớ lại giọt sương đã từng thấy trong đời. Thấy thật hay chỉ trên hình ảnh, họa phẩm, trong một lời nhạc, câu thơ… đều quý. Rõ ràng gặp nhau chớp nhoáng, chẳng bao lần, mà ta với sương mai quen thuộc, gần gũi lạ thường.

Giọt sương ấy đã nằm trong một giọt chất đen và – chính nó – cũng là giọt chất đen với dung nhan, thể chất mới, sau muôn triệu năm biến thái. Nó được tạo thành nhờ sự kết tụ của các phân tử, vi phân tử nằm trong chất đen nguyên thủy.

Trước khi nghiên cứu kỹ hơn, cũng nên biết về sự biến thiên, nhất là bước ngoặt đặc biệt, của hạt sương do chính con người gây ra.

Qua tiến trình chuyển hóa từ vi phân tử thành vật chất, diễn ra liên miên hàng triệu, tỉ năm, giọt sương, đến thời đại chúng ta, đột nhiên bị biến đổi sâu xa.

Hình thức hệt như xưa, nhưng nội dung hoàn toàn khác.

Đọng trên hoa, trên lá, giọt sương năm xưa gợi ra cõi trong vắt, bình an, đẩy hồn ta vào chốn không bến không bờ, mênh mông, tịch mịch. Những đêm không trăng sao, ta cũng thấy trong cõi mịt mùng sự an hòa, tĩnh mịch ấy. Nhưng cõi tịch mịch của thăm thẳm trời đêm thì lạnh lẽo, vô hồn. Cõi mênh mông cảm từ giọt sương có phơn phớt nắng mai, thấp thoáng màu lá, màu hoa, bao giờ cũng ấm áp, man mác niềm vui nhẹ nhàng, thanh thoát như sương khói, như tơ.

Giọt sương quen thuộc, thân yêu ấy đã biến mất, đã trôi vào quá khứ cùng lịch sử của vũ trụ mất rồi. Dù vẫn giữ hình thái, dung nhan của muôn triệu năm trước, giọt sương hôm nay đang mang trong lòng một sự ồn ào khủng khiếp.

Vô lượng vi phân tử, sóng radio của điện thoại di động mang theo những lời thủ thỉ yêu thương, gay gắt tranh luận, ầm ầm giận dữ, đắng cay nhiếc móc, nỉ non than thở, tiếng khóc, tiếng cười, nỗi bi thương, cơn cuồng nộ – đủ món hỉ nộ ái ố – … điệp điệp, trùng trùng lướt qua giọt sương liên miên từ lúc nó chào đời cho tới khi tan biến.

Giọt sương trong veo, an hòa, xinh xinh trên lá, trên hoa, ở thời đại này, phải chứa trong lòng tất cả những eo sèo của miệng thế gian.

(11/5/2021)

Lê Tất Điều

Huế Của Tui

 

Dù con mắt đang lòa nhòa vì yếu, sáng ni lướt Facebook thấy Trang Huế Online - Huế Cố Đô có tiệc mừng sinh nhật Đệ Ngũ Chu Niên vào ngày 3 tháng 8.

Tui nhận ra trong màn hợp ca có bạn mình là Quỳnh Trang, và MC Thu Hương người làm thơ Đường tui từng ngưỡng mộ. Đúng là tại gốc Huế thì người đi dự đông, toàn sắc nước hương trời một thời, và tài năng cũng nổi trội quy tụ nhiều nhân tài quá xá. Màn đơn ca “Tạm Biệt Huế”, “Thoi Đưa”, “Xa Huế”..v..v.., ngâm thơ “Chiều Qua Sông”, màn hò Huế đã làm tui xem say sưa mê mệt.

Riêng bài “Khúc Tình Ca Xứ Huế” và “Tiếng Xưa” quá hay, O Thu Hương ni răng mà giỏi dữ rứa không biết: làm thơ, ca, ngâm, tài ăn nói MC thiệt là là...trên cả tuyệt vời.

Nói ra thì người ta sẽ phê bình “mèo khen mèo dài đuôi” chớ tui luôn mê mấy O Huế. Tui thấy họ mang một phong cách thiệt tao nhã nhẹ nhàng, ánh mắt nhìn tế nhị, kín đáo và rất ít nói. Hình như Huế luôn u trầm từ phong cảnh tĩnh lặng nên thơ, từ những di tích lịch sử vua chúa, mà bây giờ vẫn còn những bà Tham, bà Phán, bà Thị, bà Nghè sót lại, nên cốt cách mấy O rất ý tứ, (ngoại trừ tui ra nghe bà con. Dù cố gắng muốn e dè “một chiếc lá rơi cũng làm em hoảng sợ” mà răng tập hoài không được, vẫn chân chạy miệng la ơi ới, kể ra thiệt ...ốt dột rứa thê.)

Mấy O Huế tâm hồn thường thả theo trời mưa, đêm trăng, giọt nắng tàn chiều hạ, hay nhìn chiếc lá vàng cuốn theo “gió bay từ muôn phía, tới đây ngập hồn em...”. (Đoàn Chuẩn- Từ Linh). Hình như mỗi người Huế đều có máu thi nhân, văn sĩ hay răng mà nhìn lối viết cũng như cách ăn nói trong Trang Huế Online đều hay chi lạ, nhưng tui chỉ biết đọc âm thầm chứ chẳng dám comment, vì không có thì giờ

Tui thích ngắm mấy tà áo dài duyên dáng, kín đáo lịch sự, mê lắm bà con nợ. Bài hát “Khúc Tình Ca Xứ Huế “ làm tim tui se thắt, nước mắt chực trào, tui đang nhớ Huế khôn cùng ....

Nhìn qua khung cửa của buổi chiều còn nuối hạ, nắng vàng yểu điệu phơi trên vạt cây lá, bông hoa tím, hồng dịu dàng, hoa nắng lung linh trên mặt sân đùa giỡn, vài con bướm trắng bay lượn, tâm hồn tôi đi thật xa về miền quá khứ...

Ngôi nhà tui nhỏ, có giàn hoa Tigôn phủ rậm trước mái hiên. Từng chiều Mạ sai quét sân, tui thường bị la quét chậm, nhưng Mạ mô có biết: nhìn xác hoa vương vãi trên thềm, dưới sân tui không dám quét mạnh vì cảm giác đau lòng cho một kiếp hoa, nhưng rồi cũng phải quét, miệng đọc khe khẽ mấy câu thơ trong bài “Hai Sắc Hoa Tigôn” của TTKH:

Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn

Nhật cánh hoa rơi chỉ thấy buồn

Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc

Tôi chờ người đến với yêu đương

....

Người ấy thường hay vuốt tóc tôi

Thở dài trong lúc thấy tôi vui

Bảo rằng “Hoa dáng như tim vỡ”

Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi

Cứ rứa, cứ rứa mà mỗi khi quét sân đã tạo cho tôi cảm giác vừa đau buồn vừa thích thú yêu thương lâng lâng nhẹ vào hồn. Nói đến chữ “Nhớ” thì nhiều lắm.

Nhớ lúc nhỏ khoảng 4, 5 tuổi Mạ thường dẫn lên Chùa Tịnh Bình, Mạ ngồi tụng kinh với các bác, tui chẳng hiểu mô tê chi hết, nhưng vẫn ngồi im bên cạnh nghe âm thanh buồn buồn kèm tiếng gõ mõ, có phải vì rứa mà lớn lên tui “ghiền” tiếng tụng kinh của các Thầy Huế, ghiền tiếng chuông chùa ngân nga.

Nhớ những ngày gần Tết ngồi bên Mạ phụ ngào mức cốt chấm mút, bếp than đỏ rực ấm áp khi ngoài trời mưa lạnh giá. Đi học bộ quần áo ướt lạnh, về phải hong khô và ngóng chờ ngày nào tạnh mưa, có chút nắng lên bất chợt, đem hết quần áo ẩm ra phơi đầy sân.

Nhớ những chiều hè, gội tóc với bồ kết xong chà xát chanh lên, đi bộ tới cuối hồ Tịnh Tâm hóng tóc khô. Đứng tựa bờ thành nhìn rau muống mọc xăm xắp nước hồ, hoa bèo chen chúc trôi dạt lênh đênh, sen nở vươn cao khỏi mặt nước búp màu hồng, màu trắng tinh khiết. Đứng ngắm say mê, thả hồn đi mô cho đến khi tóc khô thì trời cũng đã chạng vạng, quay về nhà bị Mạ la “con gái không sợ bị yêu tinh nhập hay răng mà mặt trời lặn mới về.” Hồ Tịnh Tâm cũng luôn làm tui nhớ được học lịch sử là nơi tướng cố vấn quân sự Trần Cao Vân đã gặp vua Duy Tân bàn chuyện đất nước.

Nhớ con đường đạp xe xuống chợ Xép mỗi khi mạ sai mua chanh ớt, đồ vặt. Yêu biết mấy con đường Mai Thúc Loan có hàng phượng đỏ rợp bóng, xác rụng đầy dưới chân đi, lượm về ép trong vở chờ héo đem ra ngắm. Rồi còn con đường Phượng Bay (ai đặt ?) nữa, bóng cây tỏa rợp xanh mát, kéo tới cổng Đại Nội, sát thành có hồ sen, đối diện bên kia đường là quán cóc bán cà phê. Mỗi lần qua ngang cổng cứ nhớ tới lịch sử được thầy giảng dạy câu chuyện: Thống tướng De Courcy muốn gây chiến, đòi binh lính tùy tùng của mình cùng đi cửa chính để vào yết kiến vua Hàm Nghi, nhưng bị triều đình bác bỏ không đúng lễ nghi, không chấp thuận…

Nhớ mùa thu khắp nẻo đường góc phố toàn màu tím tha thướt của mấy O, cho hợp với khung cảnh bạn bè thường tóm gọn “thu tím lá vàng rơi” và mê cô Thái Thanh hát bài “Ngàn Thu Áo Tím” (nhạc Hoàng Trọng - Vĩnh Phúc)

Ngày xưa xa xôi em rất yêu màu tím

Ngày xưa vô tư em sống trong trìu mến

Chiều xuống áo tím thường thướt tha

Bước trên đường gấm hoa

Ngắm mây chiều lướt xa...

Màu tím như một sắc luật gắn liền với Huế, nên giờ đây hễ có tổ chức nào của Huế là thấy đồng phục tím. Ôi tím thủy chung, tím mộng mơ, tím nên thơ....

Ngày 10 tháng 8

Vì Ôn Dôn của tui bị bệnh nặng, nên bao nhiêu sinh hoạt đều tạm ngưng, để tập trung đầu óc nhớ lịch trình chở đi bác sĩ này, bác sĩ kia, lại thêm con mắt tui bị cườm phải mổ tiếp con còn lại, nên đầu óc không nhớ chi hết á. Tình cờ nghe nhóm Huế hẹn hò gặp mặt ngày mai, tui hỏi “mai đi mô”, thì Trung Trực trả lời “trời ơi chị T, mai Hội Huế -Thừa Thiên mình tổ chức picnic nơi Cunningham Parks.” Ui chao! tui tỉnh người, sáng ra vùng dậy sớm gọi phone ơi ới cả làng, đều bị nghe trách lại “too late...”. Tui đang tìm cách đi thì may mắn có cô em chồng (Tịnh Tâm) đến chở. Hú hồn! Huế của ta, nhớ Huế phải đi tìm Huế chứ dù chỉ một góc nhỏ. Rứa rồi tui đeo kiếng đen bảo vệ con mắt, Ôn Dôn cũng lết theo quên bệnh tật luôn á. Người tham dự thiệt đông vì có cả thân hữu, dĩ nhiên mới bước tới đã thấy toàn áo thun tím quần trắng. Bộ đồng phục mà mấy năm trước tui luôn mặc khi hội tổ chức hè ngoài trời, phụ giúp phát thức ăn, chừ thì ...trí óc loạng choạng quá hè. Ngày ni tui như được tái sinh, đón truyền cảm giác vui lắm khi gặp người thân nói chuyện, bạn bè ca hát, nhảy nhót vui chơi.

Buổi tối dù mệt tui cũng theo dõi Trang Huế Online nơi Sài Gòn tổ chức ăn mừng sinh nhật 5 tuổi. Nơi đây cũng toàn màu tím yêu, chương trình cũng hay, cũng phong phú với nhiều tiết mục hợp ca “Về Dưới Mái Nhà”, “Tôi Yêu”, hoạt cảnh “Hào Khí Việt Nam”, Tam Ca 3 miền mặc áo dài trắng gợi nhớ hình ảnh thân quen của mình thời đi học. Ngoài ra có vũ khúc “Cái Trống Cơm”, đặc biệt sôi động nhất là vũ khúc “Sài Gòn Đẹp Lắm” sân khấu bao trùm y phục tím ngây ngất sắc màu.

Liên tục tui đã được về Huế 3 lần rồi nợ, được hít thở mùi hương Huế, khung cảnh Huế, nhân dáng Huế, tiếng nói Huế lặn hụp suối nguồn thời hoa mộng xa xưa... Tui đang chờ ngày tổ chức sinh nhật của TRANG HUẾ ONLINE tại San Jose đây

Bữa ni tui lên nhà chị Cindy tập văn nghệ. Ui chao ơi! nhìn lui nhìn tới cũng chỉ có mấy mệ trên dưới 80 tuổi với vài tiết mục, mà chỉ tập dợt một lần trong vòng 3 tiếng đồng hồ gấp rút. Rứa cũng là sự cố gắng hết mức vì lớp già hết lái xe, lớp đường xá xa xôi phải nhờ con cháu chở, lớp còn kiếm nồi cơm manh áo. Tất cả vì Huế, yêu Huế mà “băng rừng, lội suối, trèo đèo” (nổ một tý) ra sức tập dợt nơi ngôi nhà mệ Cindy & ôn Bào. Nơi đây luôn mở rộng cánh cửa chào đón, lo thức ăn thức uống vì sợ mấy Mệ nhảy nhót nhiều, bụng đói có thể...xỉu.

Em Thu Hương hướng dẫn màn trình diễn thời trang 3 miền Bắc Trung, Nam, chị Phúc tập màn múa phụ họa cặp Ôn Bào, Mệ Cindy hát. Thiệt tình tui muốn lạy tui mấy lạy luôn á, ai dè nhiều lần động tác kề nhau mà tui cứ quên hoài, như người cõi trên, hay từ hành tinh khác tới, làm bạn chung cặp cứ gọi hoài. Thôi thì ngày mai nếu có sai lạc động tác hy vọng bà con nghĩ số tuổi cũng châm chước thông cảm rứa hỉ, hy vọng để phấn khởi, vì tui thấy khán giả của Huế luôn dễ chịu, dễ thương lắm tề.

***

Ngày 17 tháng tám tới rồi, cái ngày mong đợi ấp ủ trong mơ. Răng mà đông rứa tề, có đại diện và dân cử hội đồng thành phố, có ban chấp hành hội Huế Thừa Thiên, có hội lão niên, có nhiều tuổi trẻ con cháu Huế cũng như đồng hương Huế, thân hữu Huế.

Mở màn là trưởng ban tổ chức (thầy Lê chí Tế giáo sư trường Hàm Nghi) lên chào mừng quan khách, tiếp theo đại diện Ban điều hành (Trung Trực) điều khiển vài phút lắng lòng hướng về quê hương và tưởng niệm hương linh Nguyễn Viết An Hoà, sau đó kể sơ lượt về nguồn gốc Trang Huế Online ra đời và giới thiệu Tập San “Huế Mãi Trong Tôi”. Kế tiếp chị Botin có đôi lời tâm tình, cùng các anh chị em cắt bánh sinh nhật mừng Trang Huế Online được 5 tuổi.

Màn văn nghệ mở đầu bằng bài “Cô Gái Việt” (sáng tác Hùng Lân) được hợp ca với đồng phục đẹp mắt do chị Cindy về VN đem qua. Thầy Lê Chí Tế thổi kèn ắc- mô- ni-ca, các em trẻ đóng góp hát như: Mỹ Phượng Áo Tím, Tina Trần, Như Thuỷ, Phương Chi và còn nhiều bạn nữa nối tiếp. Mấy Mệ tui bận đi thay áo cho các tiết mục của mình nên không nghe hết, không nhớ hết ai hát, tiếc như rứa thì thôi. May còn được nghe ca sĩ Thu Nga hát bài “Trả Nợ Tình Xa” điêu luyện sống động, cô là con dâu Huế hiền lành, ngoài phần giúp vui văn nghệ, cô còn cho nhiều phần quà giúp phần xổ số.

Đặc biệt có 3 bài tui mê nhất “Về Đây Nghe Em” (Trần Quang Lộc) chồng chị Thái Nga hát quá hay, “Hoa Soan Bên Thềm Cũ” (Tuấn Khanh) anh Thái Hoà (Xuyến) hát, “Thuở Ấy Yêu Nhau” (Hoàng Nguyên) Phương Chi trình bày. Cặp Xuyến & Chi này từ San Diego lên dự, anh là bạn Ôn Dôn tui (Quốc Học) và Phương Chi bạn tui (Nữ Thành Nội). Cùng thời đó ở Huế hầu như ai cũng biết cặp này vì anh được bạn bè tặng danh hiệu “Alain Delon Huế” và vợ “Người Đẹp Hoàng Thành” với mối tình thật lãng mạn nên thơ. Tình cờ có loài hoa ghép tên chung của họ, nên gợi nguồn cảm hứng cho tui viết bài “Hoa Xuyến Chi” đăng trên Việt Báo cách đây mấy năm trong mùa Valentine.

Trở lại phần văn nghệ của nhóm tui, đầu tiên là mục hợp ca “Cô Gái Việt” đã kể, kế tiếp mục trình diễn thời trang 3 miền đệm nhạc bài “Yêu Và Mơ” (sáng tác Văn Phụng), Chầu Văn Huế “Âm Sắc Hương Bình”. Chao ơi là cái màn ni, tiếng hát, điệu nhạc xoắn vô đầu tui, tim tui, Huế ơi là Huế nhớ quá những buổi trưa chuẩn bị đi học được nghe tiết tấu giai điệu rất nhã nhạc vang lên từ những chiếc loa gắn trên các tàng cây, hắn lôi cuốn tui và mấy Mệ vừa gõ nhịp vừa muốn lắc lư nhảy … lên đồng thích thú. Màn cuối là múa phụ diễn cho đôi song ca Bào & Cindy bài “Duyên Quê” (Hoàng Thi Thơ), hú hồn! lần ni tui không đi trên mây, mà đi cùng chị em múa nên không bị bạn kêu vì trật nhịp nữa, tui nghĩ chắc Mạ mình phù hộ đó tề.

Sau buổi Sinh Nhật Huế Online, tui hứa với mình về nhà, tối sẽ viết tiếp, nhưng không cưỡng được cơn buồn ngủ, do đêm trước chỉ ngủ khoảng 2 tiếng.

Sáng nay thức dậy trễ, nhìn ra khoảng vườn nắng đã lên cao, chiếu trên những bông hoa Phượng màu vàng, tui không biết tên chi nhưng nghe mọi người đặt tên như rứa. Tui được chị Cindy tặng từ chậu nhỏ bằng bàn tay, rứa mà chừ hắn cao gấp hai tui sau 5 năm trời, thời gian từ đó tới nay chứa bao nhiêu tình nghĩa của những buổi sinh hoạt Huế Online tại nhà anh chị luôn tốt bụng, cởi mở thân thương, bên cạnh các chị em chung tình, nhiệt tình với Trang Huế Online, sinh hoạt vui vẻ thuận hoà, tất cả cho tui cảm giác như Huế vẫn quanh đây, rất gần.

Tóm lại tháng tám ni cho tui hạnh phúc rất lớn, dù dôn bệnh, vợ bệnh nhưng vượt qua thể chất suy yếu, mà lên tinh thần “Vươn Cao Với Huế” (do anh Lê Minh Hải làm hội trưởng). Ui chao! tui đang đạp xe dong ruỗi tham dự Huế Thừa Thiên, trang Huế Online -Huế, Sài Gòn và San Jose Bắc Cali. Chúng ta cùng cắt bánh, cùng hát Happy Birthday Trang Huế Cố Đô được 5 tuổi đó hí.

Cuối cùng tui xin tặng bài thơ Đường Luật để cám ơn Tập San “Huế Mãi Trong Tôi”, cám ơn ban tổ chức cho hai Ôn Mụ tui được dự buổi tiệc mừng ĐỆ NGŨ CHU NIÊN TRANG HUẾ ONLINE tại thành phố San Jose.

Tập San Trang Huế Online Mừng Sinh Nhật 5 Tuổi

“HUẾ MÃI TRONG TÔI” tuyệt phẩm dài

Công trình kết hợp đẹp tương lai

Lưu dòng Bến Ngự cài sương sớm

Khắc chữ Trường Tiền tắm nắng mai

Khúc cũ ngời khung hoài cốt cách

Triều xưa sáng cõi vẫn trang đài

Ngôi nhà đệ ngũ mừng sinh nhật

Ấp ủ Hoàng Thành khó nhạt phai

Minh Thúy Thành Nội

Ngày 17 tháng 8 năm 2025

San Jose (Bắc California)

Mùa Thu Vẫn Hát Cho Người - Tình Khúc Tế Luân

Sáng Tác: Tế Luân(Lê Tuấn)

Về Quê Mẹ (1982)

 

(Bình Lãnh,Thăng Bình,Quảng nam)

Trở về quê mẹ buổi chiều hoang
Mây trắng bâng khuâng nhuộm nắng vàng
Nền trơ sỏi đá tường loang lổ
Cội rụi thân già bóng hắt ngang

Góp nhặt niềm xưa vơi hình bóng
Tan tành mộng ước bước lang thang
Hỡi mẹ bao năm còn vương vấn
Theo gió chiều lui lệ ngập tràn

Tô Đình Đài

Em Xưa

 

Em thôi học không ngồi bên khung cửa
Nắng sân trường chỉ còn thoáng mơ xưa
Ngày tháng mộng tàn theo hoa phượng đỏ
Lá vàng rơi đường mất dấu hẹn hò.

Đã xa lắm thuở tóc xanh áo trắng
Những ngày thơ con đường nhỏ vai gầy
Mây bay mãi dòng thời gian cũng thế
Chỉ còn ta hồn vương vấn câu thề!

Đời biến ảo người tranh đua sớm tối,
Em ngây thơ hồn xuân thắm trên môi.
Đường lên dốc đầy hương thơm cỏ dại
Bước em về màu nắng hạ chưa phai.

Xin cảm ơn có một lần gặp gỡ
Em ngàn trùng tình vẫn đẹp như thơ
Dù chẳng nói nỗi niềm xưa theo gió
Hồn mênh mông quên bến cũ con đò.

Đỗ Bình

Nợ Em Mùa Đông - Duyên Nợ Mùa Đông

Nợ Em Mùa Đông

Yêu em cái nét đàn bà
Dáng thơ liễu khoác lên tà lụa trăng
Đồi mơ vườn mộng thênh thang
Anh đi tìm động hoa vàng làm thơ
Yêu em tóc rối đợi chờ
Cho anh mắt dại bên bờ tương tư
Tim anh phá cửa ngục tù
Bay theo tiếng gọi về từ thiên thai
Yêu em xao động đôi vai
Rung mềm như cánh hạc bay chiều vàng
Môi thơm tiếng thở nồng nàn
Giục anh mở cổng thiên đàng vào yêu
Yêu em tay ấm nuông chiều
Xua Đông giá lạnh chắt chiu tình nồng
Nửa đêm má đỏ hồng hồng
Em cười e ấp... Mùa Đông yêu nhiều!

Minh Sơn Lê 

18.12.22

***

Cảm Tác:

(Riêng tặng nhà thơ Minh Sơn Lê, người gợi cho tôi hốn thơ TY)

Duyên Nợ Mùa Đông

Yêu Đông dáng vẻ phong trần
Nét mặt khắc khổ thiên thần Roma
Điạ cầu rộng lớn bao la
Dấu chân phiêu bạt gần xa mọi vùng

Yêu Đông giá buốt lạnh lùng
Cỏ cây bao phủ chập trùng tuyết băng
Núi non rừng rậm đồng bằng
Đại dương lục địa vẫn hằng vượt qua

Yêu Đông bốn bể là nhà
Không gian ấm áp đậm đà tình thân
Đêm nghe gió lộng ngoài sân
Ngủ mơ bay khỏi cõi trần lên Tiên

Yêu Đông ấp ủ mộng hiền
Hương say hơi thở triền miên nồng nàn
Một mai Xuân đến Đông tàn
Tim ta chất ngất ngút ngàn nhớ thương

CN-HNT, 

Nửa đêm giao mùa 2022-23 (574)
 

Nghe Tiếng ‘Dạ’ Thân Thương, Bỗng Nhớ Sài Gòn

Ngày trước 1975, hầu hết ca sĩ hát tân nhạc bằng giọng Bắc ngoại trừ quái kiệt Trần Văn Trạch hát giọng Nam qua bài: Chiều mưa biên giới của Nguyễn Văn Đông được ban nhac Pháp Hòa âm: Chiều mưa biên giới anh đi DỀ đâu? Sao còn đứng ngóng nơi DANG đầu. Giọng trầm ấm của quái kiệt Trần Văn Trạch nghe mộc mạc rất dễ thương. Còn nữa: Ban thoại kịch KIM CƯƠNG phát âm toàn giọng Saigon qua tác phẩm Lá sầu riêng được khán giả ba miền tán thưởng nhiệt liệt.

Trong Lá sầu riêng Kim Cương vai cô Diệu nói giọng Sài Gòn, hát giọng Saigon bài Duyên Kiếp do nhạc sĩ Lam Phương viết nhạc nền:

Anh ơi nếu mộng không thành thì sao.

Non cao đất rộng biết đâu mà tìm.

Ngày nay, tìm lại giọng Saigon xưa e rất khó.

Nghe tiếng “Dạ” sao mà thương đến lạ. Người Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung, có thói quen dùng từ “dạ” khi nói chuyện, khác với người miền Bắc lại dùng từ “vâng.” Để ý sẽ thấy ít có người Sài Gòn nào nói từ “vâng.” Khi có ai gọi, một người Sài Gòn nói “vâng!” là trong dáng dấp của câu nói đó có giọng đùa, cười cợt.

Khi nói chuyện với người lớn hơn mình, người dưới thường đệm từ “dạ” vào mỗi câu nói:

-Mày ăn cơm chưa con?

-Dạ, chưa!

-Mới dìa/dzề hả nhóc?

-Dạ, con mới dìa.

Cái tiếng “dạ” đó, không biết sao trong cảm giác nghe của một người Sài Gòn với một người Sài Gòn thấy nó “thương” lạ… dễ chịu mà gần gũi, nhẹ nhàng mà tình cảm lắm lắm. Cảm giác nó thật riêng so với những nơi khác. Nghe một tiếng “dạ” là biết ngay tên này là dân miền Nam cái đã rồi hẵng hay…

Một người miền khác, có thể là Bắc hoặc Trung, diễn tả một khoảng thời gian ngắn vài ngày thì nói: “Từ bữa đó đến bữa nay,” còn người Sài Gòn thì nói: “Hổm rày,” “dạo này,”…

Người khác nghe sẽ không hiểu, vì nói chi mà ngắn gọn ghê. (Lại phát hiện thêm một điều là người Sài Gòn hay dùng từ “ghê” phía sau câu nói để diễn tả một sắc thái tình cảm riêng.

Tiếng “ghê” đó chẳng hàm ý gì nhiều, nó mang ý nghĩa là “nhiều” là “lắm.” Nói ”Nhỏ đó xinh ghê!” nghĩa là khen cô bé đó xinh lắm vậy. Lại so sánh từ “hổm nay” với “hổm rày” hay nghe ở các vùng quê Nam Bộ, cũng một ý nghĩa như nhau, nhưng lại không hoàn toàn giống nhau. Nghe người Sài Gòn dùng một số từ “hổm rày, miết…” là người Sài Gòn bắt chước người miền sông nước vậy. Nhưng nghe vẫn không trái tai, không cảm thấy gượng, vì trong người Sài Gòn vẫn còn cái chất miền Nam chung mà.

Nghe một đứa con trai Sài Gòn nói về đứa bạn gái nào đó của mình xem… “Nhỏ đó dễ thương ghê!,” “Nhỏ đóngoan!”… Tiếng “nhỏ” mang ý nghĩa như tiếng “cái” của người Hà Nội. Người Sài Gòn gọi “nhỏ Thuý, nhỏ Lý, nhỏ Uyên” thì cũng như “cái Thuý, cái Uyên, cái Lý” của người Hà Nội thôi.

Nói một ai đó chậm chạp, người Sài Gòn kêu “Thằng đó làm gì mà cứ cà rề cà rề… nhìn phát bực!” Nghe cứ như là đùa, chẳng làm câu nói nặng nề lắm.

Một người lớn hơn gọi:

-Ê, nhóc lại nói nghe!

Hay gọi người bán hàng rong:

-Ê, cho chén chè nhiều nhiều tiền ít coi!

“Ê” là tiếng Sài Gòn đó, coi gọi trổng không vậy mà chẳng có ý gì đâu, có thể nói đó là thói quen trong cách nói của người SàiGòn.

Mà người Sài Gòn cũng lạ, mua hàng gì đó, thường quên mất từ “bán,” chỉ nói là: “Cho chén chè,” “Cho tô phở,”…

“Cho” ở đây là mua đó nghen.

Nghe người Sài Gòn nói chuyện với nhau, thường bắt gặp thế này: “Lấy cái tay ra coi!,” “Ngon làm thử coi!,” “Cho miếng coi!” “Nói nghe coi!,”…

“Làm thử” thì còn “coi” được, chứ “nói” thì làm sao mà “coi” cho được nè ? Vậy mà người Sài Gòn lại nói, từ “coi” cũng chỉ như là một từ đệm, dân Sài Gòn nói dzậy mà.

Ngồi mà nghe người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau thì quái lắm, lạ lắm, không ít người sẽ hỏi: “Mấy từ đó nghĩa là gì dzậy ta?” Mà “dzậy ta” cũng là một thứ “tiếng địa phương” của người Sài Gòn.

Người Sài Gòn có thói quen hay nói: “Sao kỳ dzậy ta?,” “Sao rồi ta?,” “Được hông ta?”…

Nghe như là hỏi chính mình vậy đó, mà… hổng phải dzậy đâu nghen, kiểu như là nửa hỏi người, nửa đùa đùa vậy mà.

Tiếng Sài Gòn là thế đó, nếu bạn giả giọng Sài Gòn nói chuyện, dù có giống cách mấy mà bỏ quên mấy tiếng đệm, mấy tiếng Sài Gòn riêng riêng này thì đúng là… “bạn hông biết gì hết chơn hết chọi!”

Mà giọng Sài Gòn đã thế, cách người Sài Gòn xưng hô, gọi nhau cũng có phần mang “màu sắc” riêng.

Người Sài Gòn có cái kiểu gọi “mày” xưng “tao” rất “ngọt.” Một vài lần gặp nhau, nói chuyện ý hợp tâm đầu một cái là người Sài Gòn mày tao liền. Nếu đúng là dân Sài Gòn, hiểu người Sài Gòn, yêu người Sài Gòn sẽ thấy cách xưng hô ấy chẳng những không có gì là thô mà còn rất ư là thân thiện và gần gũi.

Mày-tao là kiểu xưng hô hay thấy trong mối quan hệ bạn bè của người Sài Gòn. Cách xưng hô này thấy dàn trải từ đủ các mối quan hệ bạn bè; từ bạn học giữa mấy đứa nhóc chút xíu, cho đến mấy bác mấy anh lớn lớn tuổi.

Hổng biết cái máu dân Sài Gòn nó chảy mạnh quá hay sao mà thấy mấy cách gọi này nó… tự nhiên và dễ nói hơn là mấy từ như “cậu cậu – tớ tớ” của miền Bắc. Nói chuyện bạn bè với nhau, thân thiết mà gọi mấy tiếng mày mày tao tao thì nghe thật sướng, thật thoải mái tự nhiên, và khoai khoái làm sao ấy. Gọi thế thì mới thiệt là dân Sài Gòn.

Đấy là ngang hàng, ngang vai vế mà gọi nhau, chứ còn như đám nho nhỏ mà gặp người lớn tuổi hơn, đáng bậc cha, chú thì khác. Khi ấy “tụi nhỏ” sẽ gọi là chú, thím, cô, dì, hay bác và xưng “con” ngọt xớt. Có vẻ như người Sài Gòn “ưa” tiếng chú, thím, dì, cô hơn; cũng như đa phần dân miền Nam khác vậy mà. Mà có lẽ cách gọi này cũng còn tuỳ vào việc ước lượng tuổi của người đối diện.

Gặp một người phụ nữ mà mình nhắm chừng tuổi nhỏ hơn mẹ mình ở nhà thì: “Dì ơi dì…cho con hỏi chút…!” Còn lớn hơn thì dĩ nhiên là “Bác ơi bác…” rồi.

Những tiếng mợ, thím, cậu,… cũng tuỳ vào vai vế và người đối diện mà gọi. Có người chẳng bà con thân thuộc gì, nhưng là bạn của ba mình, lại nhỏ tuổi hơn, thế là gọi là chú và vợ của chú đó cứ thế gọi luôn là thím.

Gọi thì gọi thế, còn xưng thì xưng “con” chứ không phải “cháu cháu” như một số vùng khác.

Cái tiếng “con” cất lên nó tạo cho người nghe cảm giác khoảng cách giữa mình với đứa nhỏ đang nói kia tự dưng… gần xịt lại. Nghe sao mà quen thuộc, và gần gũi đến lạ lùng. Tự dưng là thấy có cảm tình liền. Nói tiếp chuyện xưng hô, người Sài Gòn có kiểu gọi thế này:

Ông đó = Ổng

Bà đó = Bả

Dì đó = Dỉ

Anh đó = Ảnh

Chị đó = Chỉ

Cô đó = Cổ

Còn nữa:

Ở bên đó = Ở bển

Ở trong đó = Ở trỏng

Ở ngoài đó = Ở ngoải

Hôm đó = Hổm.

Nói chung, khi cần lược bỏ chữ “đó” người ta chuyển thanh ngang hoặc thanh huyền thành thanh hỏi. Không hiểu sao mà dấu hỏi tự nhiên cái trở nên giữ vai trò quan trọng… ngộ nghĩnh dzậy nữa. Nhưng mà kêu lên nghe hay hay đúng hông? Gọi vậy mới đúng là chất miền Nam – Sài Gòn á nghen.

Người Sài Gòn cũng có thói quen gọi các người trong họ theo… số. Như anh Hai, chị Ba, thím Tư, cô Chín, dượng Bảy, mợ Năm… Mà nếu anh chị em họ hàng đông đông, sợ gọi cùng là chị Hai, anh Ba mà hổng biết nói về ai thì dzậy nè, thêm tên người đó vào.

Thành ra có cách gọi: Chị Hai Lý, chị Hai Uyên, anh Ba Long, anh Ba Hùng… Thêm nữa, nếu mà anh chị em cùng nhà thì tiếng “anh-chị-em” đôi khi được… giản lược mất luôn, trở thành:

“Hai ơi Hai, em nói nghe nè…” và “Gì dzạ Út?”… Tôi thích cách gọi này, đâm ra ở nhà gọi Dì Út tôi chỉ là một tiếng Út gọn lỏn. Có chuyện nhờ là cứ “Út ơi… con nhờ chút!” hoặc với mấy chị tôi thì “Hai ơi Hai… em nói nghe nè!”

Cách gọi này của người Sài Gòn nhiều khi làm người miền khác nghe hơi… rối. Cách xưng hô của người Sài Gòn là vậy. Nghe là thấy đặc trưng của cả một mảnh đất miền Nam sông nước. Cứ thế, không sang trọng, điệu đà như giọng người dân đất Bắc, cũng chẳng trầm lắng, thanh thanh như tiếng Huế Kinh Thành, cái giọng Sài Gòn đi vào tai, vào lòng, vào cách cảm, và nỗi nhớ nhung của người Sài Gòn lẫn dân miền khác bằng sự ngọt ngào của sông nước miền Nam, bằng cái chân chất thật thà của truyền thống xa xưa, và bằng cả cái “chất Sài Gòn” chảy mạnh trong từng mạch máu người dân Sài Gòn.

Đi đâu, xa xa Sài Gòn, bỗng dưng nghe một tiếng “Dạ!” cùng những tiếng “hen, nghen” lại thấy đất Sài Gòn như đang hiện ra trước mắt với những nhớ thương…

Trân Phan

Thu Gởi Về Em - Sáng Tác: Trần Đại Bản - Trình Bày: Diệu Hiền

Sáng Tác: Trần Đại Bản
Trình Bày: Diệu Hiền

Tình Thơ

 

Ngày đó đôi ta cách quãng đường
Tan trường chung bước lá me vương.
Em đi tím cả trời phương ấy
Màu nắng phai theo vạt khói sương!

Ta nhớ em nhìn hoa ngỡ mộng
Gió thì thầm biết nhắn gì không?
Cùng vầng trăng lẽ nào xa cách
Tình vụt bay làm buốt cõi lòng!

Ngày đó em ngồi trên ghế đá
Đếm sao băng, cảm ánh trăng xa
Trăng vòi vọi làm sao em hiểu
Ta ở bên, tình có đậm đà?

Áo trắng thưở xưa không trở lại,
Đường cây xanh mất dấu chân ai,
Sài gòn năm cũ đời quên lãng!
Có lẽ riêng ta vẫn nhớ hoài.

Đỗ Bình

Một Giọt Tình Thu

 

Mây thu bay tóc dài thơ nắng
Quấn tay cuốn cẳng căng đồi hồng
Lơ lửng lưng trời bơi trong trắng
Nôn nao tình tứ núi bồng sông

Gió thu vời vợi hôn má nhẹ
Sóng tình cuồn cuộn suối hoa tiên
Rong chơi bể hát ca dao mẹ
Vỏ ốc mượn hồn trăng khoe duyên

Khói thu bếp ngoại than hồng nội
Chớp mắt mái nhà giọt nước xuôi
Lồng đèn diều giấy trăng non vội
Truớc giấu sau khoe áo hoa cười

Nước mắt thu điệu long lanh hẹn
Chiếu đất màn trời chuyện đời xưa
Chữ tình đeo nghĩa che môi thẹn
Núi nhớ rừng thương bướm hoa vừa

Lửa thu sưởi ấm vòng đông nhớ
Ve sầu hè nóng bỗng xoay lưng
Phượng hồng áo tím hoa mắc cỡ
Áo vàng thơ tặng thơm nghìn trùng

Trời thu xanh mi xanh viền mắt
Ru nhớ dỗ thương anh thơ tình
Bồng con nước ngọt nguồn trong vắt
Thay áo hoa hồng xuân mới xin

Tình thu êm ấm mềm thơm lắm
Khép cửa thư phòng mở liêu trai
Nửa mê nửa tỉnh chung thân ấm
Lần đầu tiên điệu rửa chân dài…

MD.09/17/11
Luân Tâm

Bạn Còn Nhớ Hay Đã Quên?

Đây là bài số bảy trăm bảy mươi lăm (775) của người viết về chủ đề Thiền Nhàn trong khu vườn Một Cõi Thiền Nhàn của trang văn nghệ ORTB

Tôi bây giờ cũng bắt đầu "nhớ nhớ quên quên" rồi bạn ơi.

Ngày xưa khi làm ở Bộ Xã Hội, tôi được quý vị giám đốc khen tôi có trí nhớ "siêu việt" vì tôi nhớ rất rõ các văn thơ hành chánh (số mấy, ngày nào, nội dung văn thơ.....) cần phải tham khảo đính kèm trong tài liệu trình lên thượng cấp. Tôi từng được khen là "ngôi sao sáng" trong Khối Cứu Trợ Bộ Xã Hội ngày xưa. Oai nhỉ!

Các bạn đồng môn QGHC làm tại Bộ Xã Hội thường rủ nhau đi ăn trưa hay họp mặt thân hữu đều đồng ý cho thôi chức "thủ quỹ muôn đời" vì cái tài "tính tròn" của tôi, không sai một tí nào sau mỗi lần họp mặt. Số Dzách!

Thế mà! Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu vì bây giờ tôi đã nhiều lần ngẩn ngơ đứng trước tủ lạnh không nhớ mình sẽ lấy món gì ra để nấu cơm chiều cho "ông xếp" của tôi.

Nói chi đâu cho xa, hôm nay tôi lại bỏ quên thẻ tín dụng ngân hàng ở nhà khi ra làm một vài thủ tục tài chính ở một ngân hàng gần nhà, nên tôi phải chạy xe về nhà xem lại mới thấy thẻ tín dụng ngân hàng đó còn nằm chình ình trên bàn computer của tôi vì hồi sáng khi tôi kiểm soát các thẻ tín dụng phải đem theo nhưng tôi lại bỏ quên không bỏ vào trở lại trong xách tay trước khi đi. Cũng may là chỉ tốn 10 phút lái xe chạy tới chạy lui mà thôi mà cũng thấy mệt rồi vì hôm nay Portland trời nắng chang chang hơn 80 độ. Đoảng thật! Thế mới biết mình đã bắt đầu "quên quên nhớ nhớ rồi", bạn ạ!

Nhân nói về trí nhớ, tôi lại nhớ đến một tài liệu " trí Nhớ Ngày Còn Kém" củ mõn thân hữu mới chuyển đến tôi làm tài liệu viết bài MCTN. Tôi xin mời bạn đọc với tôi xem chó đúng không nhé. Xin cảm ơn thân hữu tốt bụng này.

Trí nhớ ngày càng kém

Các Cụ ơi!!!

Chúng ta ai cũng có tuổi hết và phần đông vướng vào chuyện quên ...lãng nhách

Nhận thấy 7 mẹo dưới đây ta vẫn làm bình thường mà không để ý tới và không nguy hiểm đến sức khỏe nên tui cũng dại dột gửi cho các cụ xem, không tập thì thôi xin đừng nói này nọ buồn lòng khứa lão

7 mẹo dưới đây sẽ giúp bạn cải thiện trí nhớ, minh mẫn như xưa!

Rất nhiều người đã trải qua việc như thế này:

- Có chuyện muốn nói, nhưng khi mở miệng ra thì không biết nói gì;

- Đi được nửa đường, nhưng lại không nghĩ ra là đi làm gì;

- Vừa đặt đồ xuống liền quên mất là để ở đâu rồi…

Suy giảm trí nhớ bắt nguồn từ nhiều phương diện. Một trong số các nguyên nhân đó là không khí trong phòng thiếu oxy, máu lưu thông không tốt, dẫn đến não bộ không được cung cấp đủ máu khiến xuất hiện các cảm giác đau đầu chóng mặt, suy giảm trí nhớ.

Thực ra, chỉ cần một số động tác nhỏ trong cuộc sống – nếu bạn thường xuyên tập luyện sẽ rất có ích cho việc cải thiện trí nhớ

.

Mẹo 1: Nâng cao chân

Khi phần cẳng chân được nhấc lên, cao hơn vị trí của tim một chút thì máu ở phần cẳng chân và đùi sẽ chảy về phổi và tim, không những có thể giảm áp lực cho tĩnh mạch ở cẳng chân và đùi mà còn khiến cho lượng máu cung cấp cho phần đầu tăng lên, khiến tinh thần của bạn trở nên sảng khoái.

Mẹo 2: Lắc đầu qua lại

Các động mạch ở cổ là đường ống để cung cấp máu cho não. Lắc đầu khiến cho những bộ phận này vận động, không những có thể tăng lượng máu cung cấp cho não mà còn có thể giảm khả năng chất béo ứ đọng lại trong động mạch cổ. Đồng thời nó cũng có tác dụng phòng ngừa bệnh cao huyết áp và thoái hóa đốt sống cổ.

Mẹo 3: Vươn vai

Cơ thể nếu ở trong một tư thế quá lâu, phần điểm cuối của mạch máu ở tay sẽ bị tích tụ rất nhiều máu. Động tác vươn vai là quá trình cơ bắp được thắt chặt và thả lỏng, lượng máu tích tụ cũng được đưa về tim.

Tim sẽ nhận được nhiều máu để đưa đến các cơ quan trong cơ thể, trong đó đại não cũng được chia cho một phần.

Mẹo 4: Chải tóc

Mang theo bên mình một cây lược hoặc là lấy tay để chải tóc có thể cải thiện sự chuyển động của máu ở phần da đầu.

Cách làm cụ thể: Mở nhẹ mười ngón tay, chải tóc từ trước ra sau từ trên xuống dưới, một ngày làm 3-4 lần, mỗi lần từ 3-5 phút có thể tác dụng nâng cao trí lực, tinh thần được thả lỏng và chăm sóc sức khỏe não, nó đặc biệt có ích cho những người mắc bệnh suy nhược thần kinh.

Mẹo 5: Cắn chặt răng

Khi cắn chặt răng, lượng nước bọt bài tiết ra sẽ tăng lên, trong nước bọt có chứa Parotin có tác dụng trì hoãn sự già yếu. Mấy năm gần đây có nghiên cứu phát hiện ra rằng, trong nước bọt có chứa thành phần ức chế ung thư, có tác dụng phòng ngừa các u ác tính ở đường tiêu hóa.

Mẹo 6: Vận động ngón tay

Ngón tay là đại não thứ hai của con người, thông qua việc vận động ngón tay có thể kích thích đại não, làm trì hoãn sự chết đi của các tế bào não.

Duỗi các ngón tay ra, cuộn tròn chúng lại, hai động tác thực hiện xen kẽ nhau, hoặc là hai tay thay phiên nhau mát xa các đầu ngón tay. Bạn cũng có thể thường xuyên dùng tay để nắm các quả bóng tập gym, để hai quả bóng gym chuyển động trong tay. Hoặc là bạn có thể trộn gạo và đỗ đen lại với nhau sau đó lại nhặt tách chúng ra. Dùng những động tác này để vận động hai tay sẽ đạt được mục đích là tăng cường và duy trì trí nhớ của đại não.

Mẹo 7: Vận động kích thích

Vận động có thể kích thích sự hoạt động của lớp vỏ đại não khiến não khỏe hơn. Một tuần chạy bộ, đi nhanh 5 lần, mỗi lần tập trong nửa tiếng, tuy đơn giản nhưng lại giúp tăng cường trí nhớ.

Nước chiếm 50% thể tích đại não, chăm chỉ uống nước không những có thể trì hoãn sự già hóa mà còn có ích cho đại não. Khi uống nước nên nắm vững nguyên tắc chia làm nhiều lần uống, mỗi lần uống một lượng nhỏ, đợi khi khát mới uống thì có nghĩa là cơ thể bạn khá thiếu nước rồi.

(Nguồn: Email bạn gửi- Không thấy đề tên tác giả)

Tôi nhớ có một lần vợ chồng chúng tôi đi họp với Nhóm Sinh Hoạt Người Việt Portland ở Trung Tâm Y Tế và Dịch Vụ Á Châu (AHSC)

Chúng tôi được chơi trò chơi “Rèn Luyện Tăng Cường Trí Nhớ Với Trò Chơi" do một nhân viên của AHSC phụ trách. Có nhiều trò chơi được cô nhân viên trình bày để thử xem trí nhớ của quý vị cao niên tuổi "không còn trẻ nữa" như chúng tôi tốt như thế nào?

Một trò chơi được trình bày là hãy nhìn 20 hình đồ vật được xếp lẫn lộn với nhau trong một slide đang chiếu trước mặt trong vòng một phút rồi cô tắt slide đó. Các vị cao niên sẽ viết xuống giấy tên các đồ vật đã thấy xem nhớ được bao nhiêu hình?

Đây là trò chơi "Memory Game" mà các học trò Lớp Mẫu Giáo thường chơi để kiểm tra sự chú ý và trí nhớ của trẻ như thế nào? Bây giờ trò chơi này được áp dụng để kiểm tra trí nhớ của quý cụ cao niên trong Nhóm.

Úi chào! cả nhóm đều hết hồn khi chẳng có ai nhớ hết các đồ vật mình đã vừa xem qua. Có người chỉ nhớ 7 món, có người chỉ nhớ 10 món. Không ai nhớ đến 15 món cả.

Cả nhóm cười lên một cách "bẽn lẽn", trong đó có người viết.

Người điều khiển trò chơi chỉ cách luyện trí nhớ là phải liên kết các món đồ vật đi chung với nhau ví dụ nhớ hình đôi giày thì phải liên kết với hình đôi dép, xe đạp, xe gắn máy vì chúng cùng chung một loại liên quan đến sự di chuyển. Nhớ hình cái nồi thì liên kết với cái chén, cái thìa, đôi đũa vì cùng là vật dụng trong nhà bếp v..v.. Tôi xin cám ơn cô nhé.

Nói là nói thế chứ quý vị cao niên quên thì cứ quên vì với những “người không còn trẻ nữa” trên dưới 60-80 tuổi, nếu nói rằng “tôi không hay quên” thì thật là “chuyện lạ bốn phương”, nếu không muốn nói là anh hay chị đã “tự dối lòng” với “trái tim không ngủ yên” của mình rồi.

Mời xem youtube

Trái Tim Không Ngủ Yên - Dalena, Henry Chúc | Asia 51| Official Music Video | St: Thanh Tùng

https://www.youtube.com/watch?v=AhEhRaZfr-c

Xin chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé.

Người giữ vườn Một Cõi Thiền Nhàn

Sương Lam

(Nguồn: tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên internet, qua email bạn gửi-MCTN 775- ORTB 1206-8-20-2025

Mẹ Với Con Suốt Đời - Thơ: Uyển Diễm - Nhạc: Uyễn Diễm & Phạm Anh Dũng - Hòa Âm: Quang Đạt - Trình Bày: Diệu Hiền

Thơ:Uyển Diễm
Nhạc: Uyễn Diễm & Phạm Anh Dũng
Hòa Âm: Quang Đạt
Trình Bày: Diệu Hiền

Bao Giờ Con Mới Trở Về

 

Đã bao thu, một đời người
Thu buồn theo tiếng lá rơi!
Lòng ta tê tái và chua xót!
Chợt nhớ dáng xưa ở phương trời!

Ôi… thu ấy, nay còn đâu!
Chim kêu, vượn hú áng mây sầu…
Mãi nghe tiếng “à ơi” của Mẹ
Kẽo kẹt bên thềm suốt canh thâu!

Mơ về tìm lại trăng xưa,
Ruộng đồng, xóm nhỏ gió mưa!
Cây đa đầu làng, xanh trở lại…
Bờ tre, bụi chuối… bớt te tua!

Giờ đây ở tận phương xa…
Nắng vàng hôn nhẹ từng nhà!
Thu ơi, đau lòng người lữ thứ!
Vui thu nầy, nhớ mãi thu ta!

Hằng năm thu lại về…
Tuyết rơi mái tóc, gió lê thê!
Chân bước nặng nề, mây giăng lệ!
Mẹ ơi, đừng buồn nữa con sẽ trở về!

(Austin Texas)
Tô Đình Đài

Nỗi Nhớ

 

Trời sai cơn gió đi tìm
Gặp em gió cũng đứng im lặng chờ
Đợi khi em đến bất ngờ
Thổi bay một chút bụi mờ trần ai.

Thướt tha trong chiếc áo dài
Nửa bay trong nắng, nửa phai bóng chiều
Bỗng đâu nỗi nhớ niềm yêu
Tìm về trong nỗi cô liêu ngượng ngùng.

Trời Cali bỗng trùng phùng
Gió lay động nhẹ một vùng lá rơi
Tơ vương đau thắt tình người
Đâu đây nỗi nhớ bồi hồi âm vang.

Lê Tuấn

Hoài Niệm Về Một Thành Phố Đã Mất Tên

Tôi mở mắt ra, ngó qua khung cửa sổ, thấy ngoài trời đã xâm xẩm tối, nhìn lên chiếc đồng hồ treo trên tường, nó đang chỉ đúng bẩy giờ. Vươn vai ngồi dậy, tôi lẩm bẩm:

_ Trời ơi, mình ngủ khiếp thật, đánh một hơi mười mấy tiếng luôn.

Nói rồi, tôi xuống giường định đi tìm chồng, thì đã thấy anh lù lù bước vào phòng, miệng toe toét:

_ Ngủ đã nhỉ, mấy lần anh vào nhìn em, sờ mũi, hì hì,thấy còn thở không sao, anh tính gọi em dậy ăn cơm nhưng thấy em ngủ say quá nên thôi. Bây giờ đi đánh răng rửa mặt, xong rồi ra ăn, anh chờ. Đã thấy đói chưa?

Tôi gật gật cái đầu:

_ Ở Việt Nam về lại Mỹ, trái múi giờ, hơn nữa đi xa mệt, nên em ngủ một giấc không biết trời đất là gì nữa. À, anh biết không, lúc ở Việt Nam được mọi người đưa đi ăn những món mơ ước, thích lắm luôn. Đã lâu lắm rồi em không được ăn lại món bún ốc, mà ốc tươi nhe, ngon tuyệt vời không như ốc đông lạnh ở đây, dai nhanh nhách như nách bà già ấy, chán bỏ xừ.

Anh cười hỏi tôi:

_ Em ăn nách bà già chưa mà biết nó dai, hì hì.

_Ối giời, chả cần ăn em cũng biết là nó dai rồi, già thì cái gì mà chẳng dai. Thôi không nói với anh nữa, em đi đánh răng đây.

Sau khi rời Việt Nam qua Mỹ định cư, 15 năm sau tôi quay trở lại Saigon lần đầu, để chịu tang ngày Bố tôi mất. Tất cả anh chị em tôi ở khắp bốn phương đều về, tề tựu đông đủ cả mười một đứa, không thiếu đứa nào. Bố tôi hẳn cũng vui lắm nơi chín suối. Tuy vậy ngày chị cả tôi mất, mấy chị em tôi ở ngoại quốc không một đứa nào về được, để đưa chị tôi đi nốt đoạn cuối của cuộc đời, vì lúc đó đang trong mùa cô vít, thế cho nên chúng tôi quyết định lần này, tất cả vào lúc tuổi đã xế chiều, ráng nhân ngày giỗ Bố, cùng về gặp mặt nhau một lần, để sau này không ai phải ân hận, như đã ân hận không được nhìn lại người chị cả thân yêu lần cuối cùng. Vì vậy, đây là lần thứ hai và có lẽ cũng là lần sau chót tôi về lại Việt Nam.

Sau bữa giỗ, chúng tôi chia tay nhau, ai về nước nấy. Có người về ngay ngày hôm sau, có người ở lại hai, ba ngày. Riêng tôi, tôi ở lại VN một tuần, muốn được xem lại cái thành phố Saigon thân yêu của tôi, cái thành phố hiện đã bị mất đi cái tên đẹp đẽ vang danh một thời “SAIGON Hòn Ngọc Viễn Đông”, đã trở thành như thế nào, sau khi thay tên và thay cả cái vóc dáng hiền hòa, thanh lịch của những ngày xa xưa ấy…

_Uyên nè, mấy bữa nay sẽ bắt cóc Uyên đi với cô Ba một tuần lễ dạo quanh Saigon, có OK không?

Tôi ôm cổ cô cháu gái con bà chị, thủ thỉ bên tai nó, cô bé cười lém lỉnh:

_Dễ mà cô Ba, miễn là cô Ba cứ cho Uyên ăn ngon, mặc đẹp, tiền xăng chi đầy đủ là cháu sẽ đưa cô tới bến luôn mà.

Tôi cười sảng khoái:

_Yên chí đi, cô sẽ chi đẹp, “Dịt Kìu” mà.

_Cô Ba, cô muốn đi đâu trước đây.

_Đi ăn sáng, chỗ nào ngon, mình tới đó.

_ Uyên nghe nói cô thích ăn bánh cuốn, cháu đưa cô tới nơi này bán bánh cuốn Thanh Trì ngon lắm, cô chịu không?

_ Vậy là đúng gu cô rồi, đi thôi. À mà Uyên này, chỗ này có “cháo mắng , bún chửi” không đó, cô ớn cái khỏan này ghê lắm.

Con bé cười:

_ Không có đâu, đây là Saigon mà.

_ Ừ, cô quên mất, Saigon có văn hóa tốt, đạo đức hay mà, đâu có mất dạy như vậy.

Thế rồi, theo yêu cầu của tôi, Uyên chở tôi đi thăm lại căn nhà cũ. Trong đầu tôi cứ nghĩ mình sẽ thấy lại hình dáng quen thuộc ngôi nhà ngày xưa mình đã ở, nhưng tôi đã sững sờ khi Uyên chỉ cho tôi một căn lầu cao bốn năm tầng.

_ Nhà cũ của mình đó cô Ba.

_ Sao…sao…

Thấy điệu bộ của tôi như vậy, Uyên bật cười, nó nói:

_ Cô Ba không thấy thành phố mình có nhiều nhà lầu hả? bây giờ đất hẹp, người đông, nhà nào bây giờ cũng xây cao ngất ngưởng lên như vậy đó, mới đủ chỗ ở. Có những nhà đất bé tí mà họ cũng lên lầu, trông kỳ cục lắm. Lát nữa con chỉ cho cô xem.

Quả đúng như lời cô cháu nói, tôi đã thấy có những dãy nhà cái to, cái bé, cái dầy, cái mỏng, cái cao, cái thấp, trông rất là mất thẩm mỹ. Nhưng biết làm sao, “đất hẹp , người đông” mà. Dân khắp nơi tứ xứ đổ vào Saigon, một miếng mồi béo bở cho những kẻ chưa hề biết đến cái văn minh mà dân miền Nam từng hưởng thụ dư thừa là gì, nhất là cái loại người, tự xưng là chiến thắng, từ miền Bắc tràn vào, chiếm đất, chiếm nhà, rồi xây dựng vô thứ tự, không có quy hoạch, không có óc thẩm mỹ, bảo sao Saigon chẳng trở thành tạp nham như vậy.

Không biết đã có ai đi trên con đường mang tên Đồng Khởi ( vùng lên mất Tự Do ấy) vào buổi tối chưa, có ai cho rằng trang trí tùm lum, cờ quạt, hoa đèn giăng đầy đường là đẹp không ?Riêng cá nhân tôi, tôi chả thấy nó đẹp ở chỗ nào, trông vừa quê mùa, lòe loẹt như phường tuồng, thấy mà thương cho Saigon hoa lệ, cao sang ngày nào.

Phải công nhận trên mọi phương diện, Saigon bây giờ đã thay đổi rất nhiều, những ngôi nhà chọc trời xuất hiện, những xe hơi hàng hiệu trên đường phố, những siêu thị đắt tiền mang tên những thương hiệu nổi tiếng của nước ngoài, những nhà hàng cao cấp, tất cả những thứ ấy quả đúng là đã đem cho Việt Nam một bộ mặt mới, một cái dáng vẻ văn minh không thua gì các nước tân tiến, nhưng cách hành xử thì chả văn minh chút nào. Tiếc thay những đổi thay này chỉ nhằm phục vụ cho một đám người tư bản đỏ, còn tầng lớp những người trung lưu và nghèo khó thì đừng mong mơ tưởng. Cho dù có văn minh hay tiên tiến đến thế nào, thì điều quan trọng vẫn là cái danh hiệu Saigon Hòn Ngọc Viễn Đông, ngày nào dưới thời chính thể Việt Nam Cộng Hòa đã bị mất đi mãi mãi, có còn chăng, chỉ còn lại một niềm kiêu hãnh trong lòng người dân miền Nam Việt Nam mà thôi.

Nếu có ai nói với tôi rằng, tôi yêu quý Hà Nội thật nhiều vì đây là cái nôi nuôi dưỡng tuổi thơ ngọc ngà của tôi, thì cũng đúng thôi. Tôi nhớ hồ Hoàn Kiếm với dáng cầu Thê Húc lung linh soi bóng mặt hồ, nhớ hồ Bẩy Mẫu với hương sen ngan ngát không gian, nhớ những con đường tới trường với những hàng sấu vào mùa sấu ra trái, nhặt những trái sấu rụng dưới đường, chùi nhanh vào áo rồi đưa lên miệng, nó chua chua, chát chát thế mà nó lại ngon làm sao… Tôi nhớ nhiều lắm, nhưng tất cả những thương yêu ấy, quý mến ấy, nhớ nhung ấy, không thấm vào đâu khi tôi nghĩ về Saigon. Không có gì có thể so sánh được với tình cảm mà tôi dành cho Saigon. Vì Saigon đã cho chúng tôi rất nhiều. Sài gòn đã dang rộng vòng tay đón gia đình tôi khi chúng tôi phải xa xứ vì giặc Cộng Sản, đã bao bọc thời niên thiếu của tôi, đã dạy tôi tri thức, dạy cho tôi nghĩa hai chữ tình người. Và cũng tại nơi đây tôi đã có một đời sống, an lành, ấm no, hạnh phúc.

Năm 1954, chuyến tầu thủy Marseille cặp bến cảng Bạch Đằng tại Saigon, đưa các gia đình của những nhân viên, công chức, đang làm việc trong chính phủ quốc gia, đi trong chuyến tầu đó xuống cảng và sau đó tầu quay về Pháp. Từ năm đó đến năm 1992 là ngày gia đình tôi rời đất nước Việt Nam yêu dấu của mình, để đi định cư qua Mỹ theo diện HO, tính ra là 38 năm. Tuy nói là sống ba mươi tám năm ở Saigon, nhưng để sống mà có được tất cả sự đầy đủ, ấm no, hạnh phúc, tự do, độc lập, nhân quyền, đạo đức, tôn giáo, tín ngưỡng của một con người đúng nghĩa, thì gia đình tôi chỉ được sống trọn vẹn có hai mươi mốt năm. Số năm còn lại là những năm tháng bị dọa dày trong hỏa ngục đỏ của cộng sản. Bắt đầu từ tháng 4 năm 1975, việc đầu tiên là chính quyền cộng sản bắt và đưa các sĩ quan quân lực VNCH vào tù, lao động khổ sai, dưới chiêu bài học tập cải tạo, sau khi đánh lừa người dân miền Nam là chỉ học trong 10 ngày, kế đó là đi biền biệt không hẹn ngày về. Tiếp theo việc chia cách gia đình dân miền Nam, là những chính sách tàn nhẫn dùng để đày đọa, bần cùng hóa người dân miền Nam Việt Nam như :Đuổi dân đi kinh tế mới để chiếm nhà, chiến dịch tư sản mại bản để chiếm tài sản, tịch thu và đốt sách vở để hủy diệt một nền văn hóa nhân bản…

Dù phải sống trong một nhà tù lớn của chế độ Cộng sản, một chế độ mất nhân tính, tàn bạo , dã man , lọc lừa , gian dối, đói nghèo, một khoảng thời gian là mười mấy năm, nhưng những con người của miền Nam Việt Nam từ 1975 trở về trước, không hề bị biến chất cũng như tiêm nhiễm những thói hư tật xấu đó. Họ luôn giữ được nền đạo đức căn bản, biết thưa, biết dạ, biết nói lời cám ơn, lời xin lỗi, chứ không hề có thái độ mất dạy , vô đạo đức loại “ mày có biết bố mày là ai không?” Một câu nói bất hủ chứng tỏ sự vô giáo dục đến cùng tận của bọn người chế độ xã hội chủ nghĩa, chúng nói với bất kể ai dù đó là người lớn tuổi. Bọn họ là người của một thành phố mang tên một tử thi chưa chôn, chứ không phải là của thành phố Saigon thanh lịch ngày nào.

Nhắc đến Saigon, lòng tôi lại gợn lên những niềm nhớ thương khôn cùng. Những nỗi vui và cả những nỗi buồn, bất giác lại trở về hiển hiện trong tâm trí tôi.

Nhớ về những tháng ngày niên thiếu: một kỷ niệm vui vui chợt thoáng qua hồn, ngày chúng tôi được các soeur dẫn ra đường Ngô Đình Khôi ( sau tên là đường 1 tháng 11) khúc gần Tổng Tham Mưu, đứng đó chờ đón Quốc Vương và Hoàng Hậu Thái Lan qua thăm Việt Nam. Khi đứng chờ, mỗi học sinh được phát cho một cây kem và một đồng. Hãy thử tưởng tượng xem lũ học sinh nhỏ bé chúng tôi, đã không phải đi học mà lại được đi chơi, được ăn kem, còn được cho mỗi đứa một đồng, hỏi chúng tôi sướng biết là ngần nào, và cái sướng ấy còn sướng hơn khi thấy mặt Hoàng Hậu Thái lan đẹp vô cùng. Vậy làm sao mà không nhớ cho được!

Tuổi thơ đi qua, tuổi biết yêu đã đến. Và Saigon nơi này đã ấp ủ tình yêu của tôi.

Tôi đã gặp một nửa của đời mình trong ngày ghi danh ở đại học Luật Khoa. Cô nữ sinh mang tiếng ngổ ngáo trong lớp, đã phải xếp lại móng vuốt của mình trước ánh mắt đa tình của chàng trung úy Võ Bị, sĩ quan Quân Lực VNCH, đẹp trai và lì lợm.

…Rồi một hôm có chàng trai trẻ đến nơi này

Đời em có một lần, là lần tim em thấy yêu chàng…

( Anh Việt – Thơ Ngây).

Rồi hai đứa yêu nhau, những ngày nghỉ phép, anh về ngang trường Luật đón tôi. Chúng tôi lang thang trên những con đường đầy lá me bay trong chiều nhạt nắng, đi không định hướng ,chỉ biết có hai đứa bên nhau là hạnh phúc vô cùng. Rồi, lúc thì chúng tôi đến đường Nguyễn Tri Phương ăn nghêu hấp, lúc thì ra góc Pasteur Lê Lợi uống nước mía, ăn phá lấu, khi thì vào Brodard ăn kem, khi thì cine’Lê Lợi, Vĩnh Lợi, Đại Nam, Rex, Eden…Và chính Eden là nơi anh dạy cho tôi biết thế nào là hôn. Không có ai bảo cho tôi biết nụ hôn nó ngọt ngào như thế nào, riêng tôi, lúc đó tôi chỉ biết nhắm chặt mắt lại, rồi thấy tim mình đập loạn xạ và hai bàn tay run rẩy vì …sợ mà thôi. Tình yêu , ôi tuyệt vời làm sao, tôi không thể nào quên được những cảm xúc ấy, những lối đi, những con đường, những hàng quán đã mang đậm dấu ấn của hai đứa bên nhau. Những ngày đẹp, trời anh nắm tay tôi đi dưới những hàng cây sao, nhìn hoa sao quay quay rơi rụng từ trên cao xuống, giống như những đàn bướm bay đầy trong không gian, hay trong những lúc mưa gió đầy trời, anh đón tôi về học, anh mặc poncho, chùm tôi kín mít, ngồi đằng sau xe, ôm lưng anh, ấm áp biết bao nhiêu. Thế rồi chúng tôi lấy nhau

Cuộc đời nhiều khi cho bạn một hạnh phúc tràn đầy, nhưng cũng có lúc niềm hạnh phúc ấy lại không trọn vẹn như bạn mong đợi. Với tôi, niềm vui tưởng như mơ, nào ngờ bất hạnh bỗng nhiên đổ ập xuống đời tôi. Ngày tôi lên xe hoa là ngày người mẹ yêu quý nhất đời của tôi ra đi mãi mãi. Saigon đã ôm thân thể giá lạnh của Mẹ tôi trong mộ huyệt của nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi trong sáu năm trường, sau này khi giải tỏa nghĩa trang, chúng tôi đã đưa Mẹ vào thờ ở chùa Đại Giác.

Tôi còn nhớ rõ như in ngày đưa tiễn Mẹ tôi. Hôm ấy trời hơi mưa lất phất. Xe tang của Mẹ ngừng trước cổng nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Khi chúng tôi đến nơi đã thấy một dàn các em nam sinh, quần xanh, áo trắng, đứng làm thành một hàng dàn chào từ cổng đến mộ huyệt. Khi các đạo tì khiêng quan tài của Mẹ tôi đi vào cổng nghĩa trang thì một tiếng hô của Cha phụ trách:” Chào”. Tất cả các em đều đứng thẳng người đầu cúi xuống , rất nghiêm trang và kính cẩn. Mới đầu tôi hơi ngạc nhiên vì hình ảnh này. Sau đó, mọi người mới biết các em là bạn học cùng lớp với các em trai tôi ở trường Lasan Đức Minh. Các em đã được Cha Hiệu Trưởng nhờ làm một hàng rào danh dự đưa tiễn Mẹ của người bạn học cùng lớp đến nơi an nghỉ cuối cùng. Khi đám tang vừa đến huyệt, Bố tôi đã lại cám ơn cha phụ trách và xin cha đưa các em ra về. Trong khi đó các em trai tôi, bảy đứa con trai từ lớn tới nhỏ, mặc áo sô, đội mũ mấn, tay cầm gậy vông đứng đối diện với quan tài của Mẹ. Mỗi em có một người dắt đi giật lùi trước quan tài Mẹ cho đến nơi hạ huyệt, theo đúng nghi lễ “ Cha đưa, Mẹ đón” có nghĩa là khi cha chết, các con trai, gái đều đi sau quan tài. Còn khi đưa tang Mẹ thì tất cả con trai đều phải đi giật lùi phía trước quan tài mẹ giống như đi đón người, con gái và con dâu đều đi phía sau. Tục lệ này bây giờ không biết có gia đình nào còn theo hay không?

Hôm Uyên chạy xe ngang cung thiếu nhi ở đường Hai Bà Trưng, nơi mà ngày trước là nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, tôi thấy lòng chợt nhói đau, và nhớ đến những ngày xa xưa năm nào, thỉnh thoảng khi đi học về, tôi hay vào thăm mộ mẹ và thủ thỉ cùng Mẹ về những vui buồn của cuộc sống. Bây giờ tất cả chỉ còn là dĩ vãng, buồn làm sao, giọt nước mắt chợt rơi trên gò má, tôi thấy nhớ Mẹ tôi vô cùng.

Tôi yêu Saigon không chỉ là những niềm vui, hay những nỗi buồn đã gắn kết với cuộc đời mình, mà cả những gì xảy ra ở chung quanh cuộc sống hàng ngày, nó đã trở thành những ký ức không tên, làm mình nhớ mãi không rời.

Mấy ngày ở lại Saigon tại nhà cô cháu, trong con hẻm nhỏ bình dân, tôi chưa hề được nghe thấy tiếng rao hàng ngày xưa , chỉ có một lần độc nhất một chiếc xe ba gác bán rau củ quả, chạy vào mở nhạc vàng inh ỏi qua một chiếc máy phát thanh. Thấy Uyên hấp tấp chạy ra, tưởng có chuyện gì, tôi gọi giật con bé lại:

_ Uyên, có chuyện gì mà chạy dữ vậy?

_ Không có chi đâu cô Ba, con ra mua rau thôi.

_ Mua rau? Rau ở đâu?

Tôi thắc mắc đi ra cửa, đúng là Uyên ra mua rau, và người bán rau là anh chàng có cái máy phát nhạc ầm ỹ đó.

_ Trời ơi bán rau mà cứ tưởng quảng cáo cái gì, mở nhạc to phát ghê. Cứ rao hàng như ngày xưa có phải nghe dễ thương biết bao nhiêu không?

Vừa quay vào tôi vừa lẩm bầm, con bé Uyên nghe được, nó tủm tỉm cười:

_ Bây giờ thời buổi kỹ thuật số, họ chạy xe và phát máy, làm vậy cho đỡ mệt, chả có ai gánh rao hàng đâu, cô Ba ơi.

_ Ờ, nhưng làm sao cháu biết là bán rau, nếu ai cũng mở nhạc như vậy.

_ Mỗi xe một loại nhạc, nghe riết rồi quen thôi cô ạ.

Tuy đồng ý với Uyên, tôi không nói nữa, nhưng trong thâm tâm tôi vẫn thích nghe tiếng rao hàng hơn. Tôi nhớ lại những tiếng rao của các cô gái, giọng lanh lảnh như hát: “Ai chè đậu xanh, bột báng, nước dừa đường cát …hôn”, “Ai bánh cuốn đổi gạo hôn…” “Giò…chưng..nóng hổi đây” “ Bánh…bò.” “ Mài dao, mài kéo..đê…” Trong tất cả những lời rao hàng đó, thì tiếng rao của anh chàng bán kẹo kéo là làm khách hàng, không chỉ trẻ con mà cả người lớn khó tánh nhất cũng phải hài lòng và bật cười: “ Những ai chồng bỏ, chồng chê, ăn đồng kẹo kéo, chồng mê tới già” “ Ông tây mà lấy bà đầm, thấy hàng kẹo kéo chạy ầm ra mua” “ Ông kia mắt kẻm kèm nhèm, ăn đồng kẹo kéo, mắt sáng hơn đèn xe hơi”…

Còn nhiều món ăn, nhiều dịch vụ khác nữa, tiếng rao hàng vang vọng khắp đường lớn, hẻm nhỏ, đã tạo cho Sài thành hoa lệ một loại văn hóa đặc thù .Thế mà rất tiếc ngày nay đã bị mai một .

Trước ngày trở lại Mỹ, tôi biết mình sẽ rất khó ngủ. Ra lan can, ngồi nhìn lên bầu trời, tôi cố tìm một ánh sao đêm để hình dung như ngày xưa, khi tôi nhìn những đóm hỏa châu mà lòng lo lắng cho người thân nơi chốn địa đầu, nhưng tôi đã không thể nhìn thấy bất cứ một vì sao nào. Lạc lõng, cô đơn, ngay giữa lòng thành phố Saigon thân yêu này, tôi thấy mình xa lạ với nó vô cùng. Những con đường ngày xưa, những mái nhà ngày xưa không còn nữa, mà ngay cả con người ngày xưa cũng chẳng còn gì, thậm chí ngôn ngữ đến cách dùng cũng khác lạ luôn, nghe thật chói tai. “Chị cho em liên hệ với cô ta” liên lạc thì cho được, chứ liên hệ làm sao cho? Liên hệ huyết thống làm sao cho? Biết sai thì phải sửa, nhưng biết sai vẫn cứ dùng vì lý do dùng quen rồi, bó tay.

Dù Saigon có đổi thay như thế nào đi nữa, nhưng tôi hằng luôn tin tưởng trong lòng những người dân miền Nam Việt Nam vẫn còn có tình người, vẫn biết chia cơm xẻ áo cho nhau qua những bát cơm từ thiện, qua những bình nước uống miễn phí, qua những ổ bánh mì không phải trả tiền, mà những nơi khác, giàu sang, phú quý hơn Saigon, không làm được.

“Saigon ơi, ta mất người như người đã mất tên…

… Nay còn gì đâu.

Tiếng hát Khánh Ly trong Saigon Niềm Nhớ Không Tên của Nguyễn Đình Toàn giống như một tiếng nấc nghẹn ngào của những người yêu Saigon, một thành phố nay đã mất tên.

Tường Thúy

Tucson – AZ - 9/6/2025

Vạt Nắng

Ngọc Mai hất mền sang một bên rồi trườn mình sang phía có chiếc xe lăn đặt bên cạnh giường. Đúng ra thì nàng phải đợi cô y tá người Phi Luật Tân vào để đỡ nàng. Thường khi thì đúng tám giờ cô y tá mới vào. Nhìn đồng hồ thấy còn thiếu mười phút nữa mới đến tám giờ. Một thoáng nghĩ trong đầu “hay là hôm nay mình tự chuyển qua xe lăn mà không cần sự trợ giúp của cô y tá xem sao...”. Thoáng nghĩ xong là nàng dùng cả hai tay chống vào mặt nệm cứng rồi nhích mình nhiều lần sang mép giường bên phải, ngồi dậy và dùng hết sức để nhấc đôi chân ra khỏi giường. Nàng cố gắng làm cử động đong đưa hai chân bên mép giường và nhận thấy đôi chân đã không còn đau như những ngày trước. Nhìn chiếc xe lăn trước mặt mà chưa biết cách nào để đặt mình vào đó, Ngọc Mai cảm thấy có mồ hôi rịn ra ở trán nên vội đưa tay lên quẹt. 

Vừa lúc ấy cửa phòng xịch mở và cô y tá - Maria bước vào. Thấy Ngọc Mai ngồi ở mép giường, Maria vội chạy lại đưa hay tay vừa đỡ cả người Ngọc Mai và hỏi: - Cô làm sao thế? Sao không chờ tôi vào...? Ngọc Mai trả lời: - Tôi chỉ thử ngồi dậy thôi... Maria nói có phần nghiêm khắc: - Đôi chân của cô còn yếu, chưa thể nào... Đồng thời, như mọi khi, đỡ Ngọc Mai ra khỏi giường và với những động tác rất chuyên nghiệp, chỉ trong vòng vài phút, Ngọc Mai đã ngồi gọn trên chiếc xe lăn. Nàng được đẩy đến phòng ăn. Bữa ăn sáng của các bệnh nhân diễn ra vào lúc tám giờ rưởi mỗi ngày như thường lệ. Hôm nay Ngọc Mai chỉ ăn một mẩu bánh mì, một miếng trứng chiên và uống một tách cà phê như mọi khi. Nhìn quanh căn phòng rộng chứa chừng hai mươi thực khách toàn là những người bệnh đang trong thời kỳ luyện tập để phục hồi. Có hai người đồng bệnh do tai nạn như nàng vừa mới xuất viện ngày hôm trước nên hôm nay nàng không có ai ngồi bên cạnh để chuyện trò trước khi được đẩy ra ngoài sân để hưởng chút không khí trong lành buổi ban mai.

Ngọc Mai yêu cầu Maria để cho tự mình lăn chiếc xe ra sân trước có mái che chạy dài dọc mái hiên của cơ sở phục hồi. Như thường lệ, nàng gật đầu chào những người bệnh cũng ngồi trên xe lăn hầu hết là những người lớn tuổi, một số đang đưa mắt nhìn về cõi xa xăm nào đó ở phía trước bằng những cặp mắt đờ đẫn vô hồn, số khác lại hết quay đầu sang bên phải rồi sang bên trái như để quan sát hết mọi việc chung quanh, có người mỉm cười vu vơ, có người mặt mày cau có khó chịu. Đó là hoạt cảnh mỗi buổi sáng mà Ngọc Mai đã chứng kiến trong suốt thời gian nàng có mặt ở đây sau khi chữa lành đôi chân từ bệnh viện và được chuyển đến đây để được trị liệu phục hồi.

Ánh nắng ban mai ấm áp phủ lên những ngọn cây phong đã đổi màu chiếu lan vào tận trong khu vực của những bệnh nhân đang ngồi. Như đã có ý định sẵn, hôm nay Ngọc Mai chọn một chỗ ngồi tương đối hơi xa các bệnh nhân khác trong đó đa số là người Mỹ, trắng có đen có cùng ba bốn bệnh nhân là người Việt Nam lớn tuổi để tránh chuyện trò vu vơ nhàm chán như những hôm trước. Nàng quyết định hôm nay sẽ đọc lại những đoạn ghi trong cuốn note nàng đã viết trong hơn một tháng. Maria mang đến cho nàng một ly nước và báo tin cho nàng biết là ngày mai nàng sẽ được xử dụng chiếc xe đẩy bốn bánh để di chuyển chứ không còn ngồi trong xe lăn nữa và hôm nay nàng không phải đến phong tập hồi phục. Ngọc Mai rất vui với tin này.

Chờ cho Maria rời khỏi chỗ nàng đang ngồi, Ngọc Mai cầm cuốn note đưa lên ngực và hít một hơi dài rồi nhắm nghiền đôi mắt, thở ra như để gỡ bỏ mọi vướng bận trong đầu hầu bình tâm đọc là những gì nàng đã viết. Đến lúc này nàng mới cảm thấy đang có một làn gió lạnh thổi vào sân. Nhìn quanh nàng thấy hầu như ai cũng có khoác áo ấm, riêng nàng thì không. Chút gió lạnh mơn man đầu thu khiến tâm hồn nàng cảm thấy nhẹ nhõm và hình như nó cuốn lôi đi những băn khoăn lo nghĩ vẩn vơ mà trong thời gian qua đã đem lại cho nàng nhiều ý nghĩ tiêu cực.

Ngày 15 tháng 6 – 2000… Mở mắt và nhìn thẳng lên trần nhà trắng toát khiến mình bàng hoàng. Không biết tại sao mình lại ở đây. Chưa nhớ được điều gì đã xảy ra. Mơ mơ hồ hồ thấy hình như mình đang nằm trong bệnh viện. Mệt nhiều lắm! Không biết chuyện gì đã xảy ra? Anh Minh đang ở đâu? Sao không thấy tới ?...

Ngày 20 tháng 6 – 2000… Hôm nay được đọc tờ biên bản của cảnh sát. Biết mình và anh Minh đã gặp tai nạn. Trời ơi! Sao thế? Anh Minh đã chết thật rồi sao? Một kẻ say rượu lái xe tông vào xe anh khiến anh chết tại chỗ. Mình bị văng ra cửa xe và bị thương ở đầu và cả đôi chân…

Ngày 21 tháng 6 – 2000… Nhớ ra rồi. Hôm đó sau giờ tan việc, mình và anh Minh hẹn nhau để đi sắm đồ cưới. Trước khi đến khu shopping, anh Minh và mình có ghé lại một tiệm ăn Việt Nam để ăn phở. Cả hai đều đói bụng sau cả ngày làm việc…

Ngày 24 tháng 6 – 2000… Mình nhớ. Ngồi trên xe mình thấy bảng chỉ tốc độ là 40 miles. Cả hai đang bàn tính sẽ chọn mẫu áo nào cho ngày cưới sắp tới. Rồi hai đứa cùng cười vui vẻ. Bỗng đâu một chiếc xe từ bên phải vượt đèn đỏ với tốc độ rất nhanh. Mình chỉ kịp ôm đầu và la thất thanh ối trời. Rồi không còn biết chuyện gì đã xảy ra...

Ngày 30 tháng 6 – 2000… Nghe mấy cô y tá nói khi tai nạn xảy ra thì mình bị bất tỉnh gần như hôn mê cả mấy ngày. Nhưng may mắn là đầu không bị tổn thương nhiều. Nặng nhất là xương chân bị bể. Các bác sĩ nói không cần mổ ở đầu nhưng phải mổ xương và may vá gì ở trong đó mình cũng chẳng hay đến khi tan thuốc mê mới được biết đôi chân đã OK, chỉ chờ cho chúng lành lặn. Ở bệnh viện các cô y tá giúp bế mình sang xe đẩy để giải quyết những sinh hoạt cá nhân. Ờ…mà sao bên gia đình của anh Minh không thấy có ai đến thăm và thuật lại những gì đã xảy ra cho mình nghe…

Ngày 4 tháng 7 – 2000… Hôm nay có ba người bạn làm cùng sở ghé thăm và tặng quà. Họ bảo hôm nay là ngày lễ độc lập Hoa Kỳ mà mình quên bẳng. Họ nói có đi dự đám tang của anh Minh nhưng không nghe có ai nhắc đến tên Ngọc Mai cả. Tại sao vậy nhỉ? À…mình nghĩ ra rồi…Cả gia đình anh Minh hầu như không đồng ý với cuộc hôn nhân giữa mình và anh ấy. Họ bảo mình là đứa con gái mồ côi, không cha không mẹ…Nghe thật đau lòng, chỉ trừ có cô em gái út. Nhưng tại sao cô ta cũng không đến thăm mình?...

Ngày 8 tháng 7 – 2000… Hôm nay mình nhớ ngày mà cha mẹ mình bị bọn hải tặc Thái Lan đâm chết và vứt xác xuống biển. Mới đó mà đã hơn hai mươi năm. Lúc đó mình mới mười tuổi được một cặp vợ chồng cùng vượt biên dắt cho đến đảo và cũng được khai cùng gia đình để được vào Mỹ…Được đi học cho hết lớp 12 mình xin việc làm và tiếp tục ghi danh học ở college. Gia đình ân nhân này lại dời sang sống tại tiểu bang Alaska vì có hai người con đã định cư ở đó. Mình ra ở nhà mướn. Một dạo sau thì mình mất liên lạc với họ…

Ngày 19 tháng 7 – 2000… Nhớ anh Minh quay quắt mà không biết cách nào để ra ngoài ghé viếng mộ của anh. Gia đình của anh ấy thật tệ. Không biết họ nghĩ thế nào về mình. Chẳng lẽ vì cái tội không cha không mẹ mà bị khinh khi đến thế sao!? Cha mẹ chết vì vượt biên chứ đâu phải mình là con hoang con dã gì cho cam. Nghĩ mà buồn cho thân phận…

Còn vài đoạn nữa Ngọc Mai muốn đọc cho hết để rồi tiếp tục ghi thêm vào cuốn note nhưng bỗng nhiên nàng thấy hơi khó thở. Ngọc Mai cố sửa lại thế ngồi cho thẳng để dễ thở hơn. Nhưng khi nàng vừa ưỡn ngực thì ngay lúc đó đầu nàng gục xuống. Cuốn note văng ra khỏi tay nàng.

Các bệnh nhân, một số đã vào phòng tập phục hồi từ lâu, chỉ còn vài người ngồi hóng chút ánh nắng còn lại ở mép sân hiên. Vạt nắng rọi xuống nơi Ngọc Mai ngồi rồi cũng dần biến mất…

Phong Châu 

Tháng 8 - 2025