Vết Thương Cuối Cùng - Diên An - Kim Trúc

Sáng Tác: Diên An

Trình Bày: Kim Trúc

Mây Bay...

 

Những áng mây chiều lờ lững trôi 

Thênh thang bay mãi tận chân trời 

Có chở tình ta về bên ấy 

Neo vào bến nước cạn dòng trôi

Ngày tháng tha hương gót bềnh bồng 

Trăng tròn trăng khuyết sầu mênh mông 

Đôi vầng nhật nguyệt ôm thương nhớ 

Đất đá thương nhau cũng nát lòng

Chim biệt xa ngàn nội cỏ phai 

Người xưa năm cũ biết còn ai 

Chén rượu ly bôi ngày chia biệt 

Ghế đá đom buồn giọt nắng mai

Lá mùa thu đã rụng ven sông 

Bờ xưa con nước có chạnh lòng 

Phố cũ còn ai qua ngõ vắng 

Đêm buồn như phố thị mùa đông

Người ở nơi nào ta chốn đây 

Rong rêu trong trí đã phủ đầy 

Nửa giấc chiêm bao dài muôn kiếp 

Mộng vút lên trời theo áng mây

Người xưa còn nhớ gọi tên nhau 

Trăm năm chưa đến đã bạc đầu 

Lữ khách dừng chân hoài dĩ vãng 

Đường về che khuất lối nương dâu

Nghìn năm mây trắng vẫn còn bay 

Người đi xa lạc dấu chim bầy 

Hương lòng xin gửi về quê cũ 

Dòng lệ vơi đầy chén rượu cay

Phong Châu
Tháng 8 - 25

Có Khi

 

Có khi nghe vẳng câu hò
Lòng vương mái đẩy con đò sang sông
Ngồi bên cánh võng mơ mòng
Nhớ con sáo nọ nghe lòng xót xa

Có khi nghe tiếng đa đa
Buồn theo sợi khói lam là đà bay
Chiều chia vạt nắng cuối ngày
Chia tôi ánh mắt tình phai cuối trời

Có khi lòng chợt rối bời
Chiều chia tôi một chổ ngồi không em
Đưa tay ngắt cọng ngò mềm
Thương em đứt ruột bên thềm giăng tơ

Có khi đối diện bơ phờ
Ngỡ em đứng ở bến bờ hư vô
Đời thường không như là mơ
Nên câu thơ mãi vu vơ điệu buồn.

Bằng Bùi Nguyên

Lưu Dấu Ngày Xưa

Thưa Quý Đồng Hương:

Nhà văn thơ Hạo nhiên Nguyễn Tấn Ích Quảng Ngãi thân mến của chúng ta vừa mới qua đời tại San Jose.
Vì đường xa, yếu sức, không thể lên đó chia buồn cùng tang quyến và tiễn đưa Ông lần cuối về cõi vĩnh hằng. Nên nhắc lại vài kỷ niệm về Ông để tưởng niệm:

Cách đây vài mươi năm Ông có xuống Bolsa, Orange County nầy ra mắt Tác Phẩm LƯU DẤU NGÀY XƯA
Tôi có mua về đọc thấy khá hay và rất cảm động, nên đã vụng về toát yếu nội dung tác phẩm nầy của ông như dưới đây:

CẢM ĐỀ TRUYỆN LƯU DẤU NGÀY XƯA
CỦA HẠO NHIÊN NGUYỄN TẤN ÍCH

Lưu dấu ngày xưa kể chuyện tình,
Thơ ngây, mơ mộng, tuổi thư sinh.
Giữa thời chinh chiến, cùng chung lớp,
Sớm tối Rừng Xanh, tợ bóng, hình (1).

Đất nước chia hai, tình cách biệt.
Hai trời Quốc, Cộng đối thù nhau.
Theo cha ra Bắc, em buồn lạnh,
Anh lại về Nam gió thoáng lành.

Những tưởng âm dương, mãn kiếp này,
Bắc Nam chia cách mãi từ đây.
Cả hai đều gặp người yêu mới,
Đều khóc người yêu đạn nát thây.

Hai mươi năm lẻ, tàn chinh chiến,
Anh phận tù binh, kiếp đọa đày.
Phải bệnh ngặt nghèo vào bệnh viện,
Gặp em bác sĩ trực nơi đây.

Cách ngăn, tù, cán sợ nhìn nhau,
Tiếp máu cứu tù, kiếp sống đau.
Sống sót anh về, em phải tội,
Khó khăn tâm sự, ý chung màu.

Nhớ thương tình cũ buổi đầu xanh,
Đôi bạn năm xưa nối mộng lành,
Mơ một bình minh, tan khổ lụy,
Nhưng trời oan nghiệt vẫn còn ganh.

Ung thư em chết, nghĩa tình tan,
Lưu dấu ngày xưa, phận lỡ làng.
Ngang trái anh buồn đau cõi thế,
Trăm năm thương cảm, lệ đôi hàng.

Nhật Quang Phi Hồ
(1) Trường Trung Học Rừng Xanh (1949-1954), rừng gần xã Phước Lộc,
Sơn Tịnh, Quảng Ngãi.

Cá Long Hội

 

 

Tôi nghe đến cái tên "cá long hội" lần đầu tiên khi còn là một đứa trẻ mới hơn mười tuổi. Cái tuổi còn mãi rong chơi, chưa hiểu hết nỗi buồn vui, được mất của đời người. Thế nhưng, cái tên tưởng chừng vô nghĩa ấy lại in sâu trong tâm trí tôi như một vết hằn khó phai.

Hồi đó, nhà tôi nghèo lắm. Nghèo đến mức mỗi bữa cơm chỉ mong có ít rau luộc, một cái trứng vịt dầm nước mắm hay chiên lên là đã thấy hạnh phúc ấm bụng. Ba tôi "ghét cay ghét đắng" cá mà đặc biệt là loại cá mang cái tên "cá long hội". Thật ra, tên của "cá long hội" là cá liệt, nhưng ba tôi, cũng như ông nội tôi trước kia, gọi nó bằng cách nói lái đầy ám ảnh: “cá long hội”, ý rằng đó là loài cá dễ làm mắc xương, "lôi họng" người ăn. Có lẽ trong quá khứ, họ từng chứng kiến hoặc trải qua chuyện không hay liên quan đến loại cá ấy? Một ký ức chẳng mấy vui vẻ, ám ảnh đến mức biến thành điều cấm kỵ truyền từ đời này sang đời khác?

Nhưng cái nghèo thì nào có chừa ai. Cá liệt rẻ, dễ mua, lại luôn sẵn có trong những mẹt cá ở bến hay chợ chiều, nhất là ở vùng ven biển Lương Sơn, nơi gia đình tôi trước kia sinh sống. Những ngày mẹ đi buôn xa, không kịp về lo bữa tối, việc bếp núc trong nhà lại được giao cho anh lớn nhất của tôi.

Hôm ấy, anh ra chợ, thấy mẹt cá liệt còn tươi rói, mắt cá long lanh như giọt sương đầu cơn mưa, lại vừa túi tiền. Không nghĩ ngợi nhiều, anh mua về, làm sạch, ướp muối, tiêu rồi kho khô.

Mùi cá kho tiêu bốc lên thơm lừng, len lỏi khắp gian bếp nhỏ. Cả năm anh em tôi ngồi xúm quanh, bụng đói cồn cào mà lòng thì háo hức. Nồi cá liệt đá kho tiêu vừa nhấc khỏi bếp lửa riu riu, khói còn bốc lên nghi ngút. Những lớp cá xếp chồng, đẫm màu nâu cánh gián của nước kho sệt lại, xen chút ánh vàng của nghệ, vài lát ớt đỏ khô, tiêu sọ thơm nồng.

Cơm dọn ra, anh mời ba xuống ăn. Nhưng vừa nhấc nắp mâm, ba sầm mặt.

– Mày mua cá… long hội về cho tao ăn hả?! – Ông gằn từng chữ, rồi bất ngờ hất tung cả mâm cơm.

Anh tôi chết lặng, rồi ấm ức khóc. Chúng tôi đứng bên, ngơ ngác không hiểu gì, chỉ thấy tiếc nồi cá kho đang thơm lừng bị đổ lăn lóc dưới nền đất.

Phải mãi sau này, khi đã lớn, tôi mới hiểu được cơn giận dữ của ba không chỉ vì món ăn, mà vì một vết thương xưa cũ nào đó. Một nỗi sợ, một ký ức không lời?

Ngược lại với ba, tôi lại thích ăn cá liệt đến lạ (tôi chỉ nếm được mùi vị loài cá này khi ba đi vượt biển). Khi ba vượt biên sang Philippines, tôi mới lần đầu được ăn món cá liệt nấu thơm cà.

Ngày ấy, mẹ vất vả mưu sinh nuôi đàn con, không còn thời gian chăm lo từng bữa ăn giấc ngủ. Tôi thường sang ngủ lại nhà bạn, là dân xóm chài ven biển.

Vào những đêm trăng treo lơ lửng giữa trời hay khi bình minh vừa chạm nhẹ nơi chân sóng, mặt biển ánh lên sắc bạc, long lanh trong một gam màu dịu dàng. Đó là khoảnh khắc người làng chài mang lưới ra khơi. Trên những chiếc thúng chai hay xuồng tre bé nhỏ chòng chành giữa sóng nước, họ lặng lẽ đưa mắt theo từng con sóng vỗ bờ, như dõi theo nhịp thở của biển cả.

Họ bủa vây những đàn cá đang tiến dần vào gần bờ. Có thể đàn cá theo ánh trăng hay là để tìm ăn, để sinh sản, hoặc chỉ đơn thuần là trôi theo bản năng muôn đời? Và cũng chính lúc ấy, lưới quáng được thả xuống – một cách đánh bắt mộc mạc, chân phương, đã nuôi sống biết bao thế hệ cư dân vùng ven biển.

“Cá lưới quáng” – cái tên mộc mạc mà thân thương, dành cho những mẻ cá được đánh bắt từ loại lưới này. Không phải là những loài cá lớn quý hiếm, chẳng phải sơn hào hải vị, nhưng cá lưới quáng lúc nào cũng tươi rói, ngọt lành. Chúng mang trong mình hương vị chân chất của biển khơi, và sự bình dị thân quen như chính cuộc sống của những người dân miền biển, nghèo khó nhưng luôn thấm đẫm nghĩa tình.

Mỗi lần lưới được kéo lên, nước biển còn nhỏ giọt theo tay, cá còn quẫy đành đạch trong lưới ướt sũng. Nào là cá liệt, cá đối, cá sơn, cá phèn, cá nục, cá nóc… đôi khi cả những con mực con tôm bạc nhỏ sót lại từ đêm trăng. Đủ loại cá dân dã, thứ nào cũng lấp lánh ánh bạc của biển, như lộc trời ban tặng. Người đi chợ đêm thường đứng sẵn trên bãi, chờ những mẻ cá đầu tiên được gỡ ra, lựa lấy những con còn nhớt bóng, mắt trong veo, mùi biển mằn mặn còn bám theo từng thớ thịt.

Cá lưới quáng không phải loại có nhiều thịt, nhưng vị thì ngọt thanh, đậm đà, mộc mạc mà chẳng cần cầu kỳ. Chỉ cần kho tiêu, nấu thơm cà, hay chiên giòn chấm mắm ớt là đã có ngay một bữa cơm vừa ngon vừa nhớ mãi. Với người miền biển, cá lưới quáng không chỉ là món ăn, nó là một phần ký ức, là tiếng lửa reo bên bếp củi xế chiều, là tiếng con nít cười vang quanh mâm cơm nóng hổi, là mùi nước mắm cay cay len qua từng khe cửa gió.

Trong những năm tháng thực phẩm khan hiếm, khi gạo thịt đều phải mua bằng tem phiếu dưới sự quản lý của nhà nước, thì những con cá của người dân chài luôn trở thành món ăn quý giá nhất. Cá lưới quáng vẫn giữ nguyên sự chân chất vốn có – như một món quà của biển cả, của đất trời, mang theo hương vị của quê hương và cả tình thương lặng thầm của những người cha, người mẹ ngày đêm bám biển, chỉ mong sao con mình không phải chịu cảnh đói lòng.

Tôi vẫn nhớ như in buổi tối năm ấy, hay sang nhà bạn ngủ lang. Ánh đèn hột vịt leo lét, vàng vọt hắt ra từ chiếc đèn dầu lửa, soi rõ dáng má Liễu đang lom khom bên bếp, nấu nồi canh cá liệt với thơm cà.

Mùi canh bốc lên nghi ngút, quện trong không khí một thứ hương thơm khó tả: vị chua nhẹ của thơm, vị ngọt bùi của cà, cái mặn mòi đậm đà của nước mắm, xen lẫn chút cay nồng xộc lên mũi từ trái ớt xanh mà má dầm sẵn trong chén nhỏ. Cá liệt còn nhớt trơn, vừa mới bắt lên, thịt trắng nõn như bông, nóng hổi, mềm ngọt tan ngay đầu lưỡi.

Tôi ngồi đó, xì xụp bên mâm cơm đơn sơ, vừa ăn vừa khẽ hít hà, lòng bỗng thấy rưng rưng. Không chỉ cái bụng đói được lấp đầy, mà dường như cả trái tim tôi cũng được sưởi ấm. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu ra rằng hạnh phúc có khi giản dị lắm – chỉ là một nồi canh cá nghi ngút khói, là tiếng má Liễu ân cần hỏi “Con ăn no chưa?”, là hơi ấm lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Đó là lúc tôi cảm nhận được một thứ tình thương êm đềm, thầm lặng mà lớn lao – thứ tình thương mà có lẽ cả đời tôi sẽ không bao giờ quên.

Giờ đây, tôi đã trưởng thành, cuộc sống vật chất đầy đủ hơn ngày xưa, có thể dễ dàng thưởng thức những món cao lương mỹ vị. Thế nhưng, tôi vẫn luôn nhớ và thèm món canh cá liệt nấu với thơm và cà của năm xưa. Thỉnh thoảng, vì cơn thèm da diết, vợ tôi lại mua một gói cá liệt ở chợ Á Châu về nấu cho tôi ăn. Thế nhưng, dù có cố gắng thế nào, tôi vẫn không tìm lại được cái hương vị, cái cảm giác của nồi canh cá liệt thuở ấy. Hương vị đậm sâu đã in hằn vào ký ức tuổi thơ tôi.

Mỗi lần ngồi trước tô canh nghi ngút khói, tôi không chỉ ăn để lấp đầy chiếc bụng đói. Tôi ăn để được quay trở lại những ngày tháng xa xưa, để sống lại những mảnh ký ức mà thời gian cứ chồng chất phủ mờ. Trong hương vị canh ngót thơm cà hành chua chua ấy, tôi nhìn thấy ba, người đàn ông lầm lũi mang trên vai vết thương lòng từ một quá khứ chẳng mấy ai rõ, suốt đời gồng mình làm trụ cột gia đình, dù đôi khi, tình thương của ông lại hiện ra qua những cơn giận dữ bất ngờ và khó hiểu.

Tôi nhớ ánh mắt anh trai tôi hôm đó, ánh mắt của một đứa trẻ non nớt đang học cách làm người lớn, cố gắng cáng đáng mọi việc trong nhà giữa những thiếu thốn bủa vây, để rồi bất lực bật khóc vì những chuyện vượt ngoài sức hiểu biết của tuổi thơ.

Tôi cũng nhớ cả cái mâm cơm bị hất tung, những hạt cơm văng vãi khắp nền đất, như từng hạt nỗi buồn nhỏ nhoi mà day dứt, vỡ òa giữa gian bếp chật hẹp. Ấy vậy mà, chính nơi đó, trong bao đắng cay, vẫn le lói một thứ tình thân lạ lùng, không cần nói thành lời, mà bền chặt hơn bất cứ điều gì trên đời.

Giờ thì tôi hiểu rõ hơn bao giờ hết: ai cũng có cho mình một nỗi sợ riêng, một vết thương riêng, và một cách rất riêng để bày tỏ tình thương. Ba tôi cứng cỏi mà trầm mặc. Mẹ tôi lặng lẽ hy sinh. Anh tôi đầy những cố gắng vụng về. Còn tôi, tôi chọn giữ lại những gì dịu dàng nhất, hương thơm chua chua, ngọt ngọt của món canh cá liệt ngày xưa.

Vì có những món ăn không chỉ làm no bụng, mà còn lấp đầy những khoảng trống trong tâm hồn. Canh cá “long hội” đối với tôi chính là một món ăn như thế, một món ăn bình dị, nhỏ bé, nhưng lại đủ sức khơi dậy cả một bầu trời ký ức: về những năm tháng cơ cực mà vẫn đầy hơi ấm, về những người thân yêu đã lặng lẽ bước qua đời tôi, và về chính bản thân tôi, đứa trẻ từng lớn lên bên mâm cơm đạm bạc, giữa khói bếp nghèo, và trong tình thương của những con người chưa từng cạn tình, dù cuộc đời có khắc nghiệt đến đâu.

Richmond, 072425

Y Thy Võ Phú

Xin Giấu Tiếng Yêu Trong Muộn Màng - Lời: Ngô Huy Khánh Trân Nhạc: Nguyên Bích Hòa Âm Piano: Minh Trí - Ca Sĩ: Hoàng Nguyên

Lời: Ngô Huy Khánh Trân  

Nhạc: Nguyên Bích 

Ca Sĩ: Hoàng Nguyên 

Hòa Âm Piano: Minh Trí

Giọt Sầu Mưa Ngâu...

 

Mỗi giọt mưa rơi mỗi giọt sầu
Mỗi làn sương phủ mỗi niềm đau
Mỗi đêm chờ sáng mỗi trằn trọc
Mỗi phút giây chờ mỗi nhớ nhau

Mỗi nhịp cầu Ô mỗi cách ngăn
Mỗi mùa Ngâu đến mỗi dùng dằng
Mỗi lần níu giữ mỗi lần vuột
Mỗi độ trăng treo mỗi trở trăn

Mỗi kỷ niệm xưa mỗi giấc nồng
Mỗi canh chìm đắm mỗi hoài trông
Mỗi hình bóng cũ mỗi lưu luyến

Mỗi nhớ ngập lòng ...mỗi khắc mong!

Kim Oanh
Mùa Ngâu 2025

Mưa Ngâu

 

Chuỗi lệ từ ngàn thu
Làm rối mù tháng Bảy
Nhỏ những giọt thơ hồng
Thấm màu trang thư cũ

Trời rũ những cơn mưa
Ru như mùa tóc rối
Tháng Bảy mưa mãi rơi
Lòng ai còn mong đợi

Quán xưa buồn hiu quạnh
Dâng khao khát tình xanh
Bàn ghế đang ẩn mình
Cũng hình như ngây dại

Một thoáng như lùi lại
Đứng trước những niềm vui
Muỗng khuấy tan đường nhỏ
Bao nhiêu những ngọt bùi

Mỗi năm trời mưa ngâu
Mây giăng chín thành sầu
Sao Ngân Hà trôi dạt
Lưu lạc xuống trần gian

Cầu vồng dâng nửa đoạn
Khép lại những dòng thư
Nét mực nhòa ngẩn ngơ
Ô thước mờ xa cách. 

Lê Mỹ Hoàn
(trong thi tập "Ngày Vội")

Cánh Nhạn Về Đâu

(Viết tặng bạn hiền, nữ dịch giả Thái Nữ Lan)

Trăng khuya Tháng Bẩy bơ phờ
Nhớ người phương ấy lòng ngơ ngẩn sầu
Ngân Hà Ô Thước giờ đâu
Gió hiu hắt rải hư hao vào rèm

Vườn thanh vò võ mình em
Sao anh đành để nỗi niềm riêng ai
Những mong năm tháng còn dài
Hẹn ngày tái ngộ trúc mai tỏ tường

Chừ răng chia cách đôi đường
Cả câu vĩnh biệt đoạn trường khôn trao
Biết khi mô thấy lại nhau
Em không đành hẹn kiếp sau hỡi người!

Lòng đau biếng nói thôi cười
Gửi bao tâm sự vời vời theo trăng
Kìa kia cánh nhạn băn khoăn
Quẩn quanh thơ thẩn cung Hằng đợi ai?

Gió mơn hôn tiếng thở dài
Giật mình ngỡ gót chân ngoài song thưa
Nghìn trùng phương hướng nắng mưa
Lật bài thơ cũ hương thừa còn vương.

Phương Hoa
July 22, 2024

Tháng Bảy Mưa Ngâu

 

Thu khát nắng bảy ngày mưa
Bảy đêm chờ mộng hương thừa tương tư
Mưa chung áo nắng chung dù
Vòng yêu bốc khói sương mù vòng mong

Còn em gót đỏ môi hồng
Còn anh chân đất mềm lòng trăng sao
Thơm ngây thơ cưng ngọt ngào
Đau nghìn trước xót nghìn sau hạn kỳ

Chung môi nhóm lửa xuân thì
Nâng mềm hứng ấm êm thi ca cầm
Hồng trần chín tháng ăn nằm
Con thơ tháng chín trăng rằm thôi nôi

Tân hôn thơ mộng lên ngôi
Sầu riêng non nước nổi trôi cũng đành
Anh thơm em ngọt nghiêng thành
Còn riêng một góc trời xanh thơ tình

Thơ trong thơ mình trong mình
Nhớ không chịu nổi cho nhìn được hôn
Chung môi liền cánh chim khôn
Hoài xuân trăng mật chung hồn quê hương ....

MD.09/11/09
LuânTâm

Mưa Thu

 

Mưa thu dai dẳng lê thê,
Âm thanh rời rạc, tỉ tê u-buồn.
Sao nghe ray rứt trong lòng,
Như người tình than thở, nỉ non vai gầy!

Mưa thu vuốt nhẹ cỏ cây,
Lung lay giấc mộng, hoa mây chập chờn!
Hương chiều, mộng ước véo von,
Mưa ơi, thôi chớ làm lòng ta đau!

Mưa thu rả-rích, càu nhàu,
Khung trời mờ ảo, có hay chăng lòng!
Nỗi buồn xa xứ thở than,
Lấy gì đo đếm, lường đong tháng ngày!

Thu ơi, xin hãy dừng tay,
Người buồn, cảnh lại lá-lay tô bồi!
Biết mình bèo-bọt nổi trôi,
Cám ơn Tạo-hóa, đất trời mênh mông!

Tô Đình Đài

(2007)

Có Bao Giờ Em Hỏi - Lời: Duyên Anh - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng Hát: Đình Lộc

Lời: Duyên Anh
Nhạc: Phạm Duy
Tiếng Hát: Đình Lộc

Buổi Sáng Có Cơn Mưa Nhỏ - Từ Kế Tường

Buổi sáng, tôi bóc một tờ lịch theo thói quen. Tờ giấy mỏng in những dòng chữ và những con số đánh dấu cho một khoảng thời gian ngắn ngủi bị rơi ra nằm gọn trong lòng bàn tay tôi. Như vậy là gần hết tháng tám. Gần hết một tuần lễ này để sang tuần lễ của một tháng mới. Hình như tôi có một lời hẹn trên tờ lịch, có những điều để nhớ mong và để nghĩ ngợi trên những dòng chữ và những con số đó. Đồng thời, tôi cũng mơ hồ thấy được rằng, tờ lịch được tôi bóc ra khỏi tập giấy dày, như là một chiếc lá rơi, mang theo những điều phải lỗi hẹn. 

Tôi vu vơ vo tròn tờ giấy mỏng manh đó trong lòng bàn tay, và ném qua khỏi cửa sổ. Buổi sáng, hình như trời đang sửa soạn cho một cơn mưa lớn. Tôi bắt gặp cái vẻ ẩm thấp của những mái nhà chen chúc nhau trong tầm mắt và cái dáng trời nghiêng xuống. Tờ lịch rơi hút xuống con hẻm nhỏ chạy cặp bên hông nhà. Vài đứa trẻ con nhà hàng xóm đang ngồi rải rác từng góc, nhai chậm chạp mẩu bánh mì cầm ở tay, hay chụm đầu, kẻ những đường phấn trắng cho một trò chơi ăn thua bằng những tấm bìa cứng có hình màu mè đẹp mắt.

Nơi những ngọn cây vút cao lên trong khoảng trời mù mù là hướng con sông lớn. Chạy theo những đường dây điện kia là một khu phố khác, rất nhiều những mái nhà ngói cổ. Ở phía đó cũng có màu xanh của cây, của những cánh cửa sổ mở. Và cái tháp chuông nhà thờ bao giờ cũng cao sừng sững, cố định, cheo leo bên một góc trời.

Tôi bỗng nhớ ra một buổi sáng gần đây, ít nhất là trong những ngày gần hết tháng tám, hình như tôi không còn được nghe tiếng chuông đổ cho từng buổi lễ sớm. Tôi vẫn thức vào khoảng năm giờ sáng, khi bóng đèn trong phòng bắt đầu hâm nóng cái khoảng không khí lạnh từ khuya cho tới lúc gần sáng. Bóng đèn ngủ trong phòng tôi như một cái đồng hồ báo thức êm đềm nhất, đúng nhất, và dễ thương nhất cho một người và một đời sống yên lặng như tôi. Ngôi nhà được khởi công xây cất vào khoảng tháng ba, đầu mùa mưa và hoàn tất vào khoảng những ngày hết tháng tám, của một năm trước. Tôi bỗng ngẩn ngơ nghĩ rằng, chính hôm nay hoặc ngày mai, hoặc đã qua một hai hôm rồi ngôi nhà của tôi đầy một năm, đúng một tuổi. Một năm qua ngôi nhà chưa phai màu sơn ở cửa sổ, chưa hết mùi vôi ở những bức tường, đã có điều gì xảy ra?

Mẹ tôi, người đàn bà coi như góa bụa một đời, đã bỏ đi tới một căn nhà khác. Tôi không thể hình dung ra gương mặt người đàn ông mang tới cho mẹ tôi một mùa xuân gần cuối một đời người (Hay thêm một lần khổ đau nữa cho cuối một đời người).

Đứa em gái tôi cũng mới theo chồng khoảng hai tháng.

Rồi những những mối tình trôi qua, tan mất như những chiếc bóng mưa của tôi, của một người cuối cùng ở lại để nhìn thấy căn nhà không còn ai, không có ai, chỉ có một mình. Những sự ra đi cho dù ra đi vì một nguyên cớ nào, hình như cũng đều để lại ít nhiều nỗi buồn. Tôi bắt gặp điều đó nơi thềm cửa, trên những cánh hoa dại nở sau một đêm mưa nơi lối đi trong khoảng sân, ở những bậc thang dẫn lên tầng trên, thấp thoáng một khoảng vườn nhỏ phía sau nhà dưới. Một người tưởng sẽ bỏ đi trước nhất không ngờ là người ở lại sau cùng. Nhiều lúc tôi hơi bàng hoàng nghĩ lại điều đó, nhưng tôi thích ở lại trong một căn nhà vắng, đi về một mình, tắm đẫm trong nỗi buồn của người khác để lại, bây giờ hình như tôi không còn người thân nào, không khí của gia đình cũng mất. Tôi sống trong căn nhà và căn nhà đó có tôi. Cảm giác chỉ gọn gàng như thế.

Như sáng hôm nay tờ lịch mỏng báo cho tôi biết là gần hết tháng tám. Nơi cánh cửa sổ nhìn ra một khoảng trời mỗi ngày, tôi cũng có cảm tưởng như bầy chim đang bay kia, báo hiệu một mùa tàn phai.

Tôi rời cánh cửa sổ ra đứng ngoài bao lớn, chậu cúc vàng hôm qua mới nở mấy bông, nay như đã sắp tàn. Tôi nhớ tới đứa bé gái nhà bên cạnh thích có một bông cúc vàng gắn lên mái tóc vừa mới dài chấm vai. Tôi mong thấy đứa bé để hái những bông cúc sắp tàn cho nó. Nhưng cửa nhà bên cạnh đóng kín. Chưa tám giờ, chắc mọi người còn ngủ. Tôi đứng ngắm vu vơ những ngọn cây rất xa trong thành phố, đến một lúc mưa bắt đầu bằng những giọt nước nhỏ, kéo giăng giăng, mờ mịt những ngọn cây kia. Vừa lúc cánh cửa sổ phòng nhà bên cạnh cũng xịch mở, tôi thấy đứa bé gái ló đầu ra ngiêng mắt nhìn trời. Thấy tôi, cô bé nhoẻn miệng cười. Bao lơn nhà cô bé đâu với bao lớn nhà tôi, khoảng cách thật gần. Tôi có thể nói chuyện từ bên này sang cho cô bé nghe. Nhưng cô bé vừa thấy tôi đã nói chuyện trước:

- Sao ông dậy sớm thế?

Tôi nhìn đồng hồ mỉm cười:

- Gần tám giờ, tôi không ngủ muộn được.

- Ông quen thức rồi sao?

Tôi gật đầu, cô bé cười:

- Ông giống như con chim vẫn thức kêu sau vườn nhà em trong lúc người ta đang ngủ.

- Chim gì?

- Em không biết tên.

- Trong nhà có ai không?

- Chị Truyền chắc biết.

- Sao em lại bảo tôi giống con chim, không giống con gì khác được sao, hả?

- Ông muốn con gì?

Tôi cười. Cô bé như chồm cả người qua cửa sổ để nghiêng mắt nhìn ra một khoảng trời mưa đang giăng mờ. Tôi đưa tay ra hứng những giọt nước lạnh, những bụi nước tung toé bay lên mặt. Cô bé bỗng cười lên:

- Ông cũng giỡn nước nữa sao? Em tưởng ông là người lớn nên không còn giỡn nước nữa chứ.

- Tôi là người lớn rồi. Tất nhiên.

- Nhưng không phải người lớn nhất- Cô bé lý sự.

Tôi cười:

- Nhưng ít ra cũng lớn hơn cô bé, được không?

- Cái này thì được.

Tôi cười, hái một bông cúc vàng đưa ra trước mặt nói:

- Cho cô bé này.

- Trời ơi sao ông ngắt nó?

- Không sao, nó sắp tàn rồi. Tôi sẽ hái hết cho cô bé cài lên tóc.

- Uổng quá.

- Uổng gì đâu. Không hái nó cũng rụng.

- Thà nó rụng.

Tôi cười:

- Không thích cài hoa lên tóc nữa phải không?

Cô bé gần như hốt hoảng:

- Không phải vậy đâu, em thích lắm chứ.

- Vậy em hãy xòe tay ra bắt bông hoa này.

Tôi ném bông cúc vàng qua cho cô bé. Bông hoa vuột qua khỏi tầm tay của cô bé rơi vào khoảng trống giữa chấn song của sổ. Cô bé cười bảo:

- Nó rơi trên bàn học của em.

- Tôi không biết ở đó là cái bàn học. Tưởng chỉ có khung cửa sổ. Cô bé thường ngồi học bài ở đó?

- Dạ. Em thường nhìn thấy ông đi ra đi vào ngoài bao lơn. Nhưng lúc ấy thì em đã đóng cửa sổ.

- Đóng cửa sổ làm sao thấy tôi?

- Em nhìn qua những kẽ hở. Sao những lúc đó ông buồn vậy?

- Sao cô bé biết tôi buồn?

Cô bé chỉ cười. Tôi thấy cô bé cài bông hoa lên tóc. Hình như cô bé đi tới một tấm gương để ngắm mái tóc của mình. Một lúc cô bé trở lại với khung cửa sổ. Tôi bảo:

- Cô bé tên gì, ra ngoài bao lơn nói chuyện phải vui không. Ở trong đó hoài vậy?

- Tên em buồn cười lắm, không đẹp như tên chị Truyền đâu. Ông đừng cười thì em mới dám nói.

- Tôi không dám cười.

- Ông hứa đi.

- Tôi hứa.

- Em tên là… Tí Bo.

- Sao vậy? Nhưng cũng dễ thương đấy. Tí Bo, chắc là một cái tên dễ nhớ.

- Tên đó là tên trong nhà gọi thôi cơ. Em đi học có tên khác. Tên là Trâm.

- À, Trâm. Tên đẹp.

- Nhưng ông thích tên nào nhất?

- Tôi thích cả hai tên. Nhưng nếu gọi em tôi gọi là Tí Bo.

Cô bé cười:

- Dạ em thích như thế. Vì trong nhà ai cũng gọi em như vậy cả.

- Nếu thế tôi phải gọi khác đi chứ. Tôi gọi tên thật của em. Trâm. Nhưng mà cái gì Trâm?

- Bảo Trâm.

- Em ra ngoài này nói chuyện vui hơn. Biết mở cửa không?

- Biết chứ. Nhưng em phải đi rửa mặt. Nói chuyện với ông bằng gương mặt mới ngủ dậy ông cười chết.

Nói dứt lời, cô bé biến mất khỏi khung cửa sổ. Mưa bắt đầu nặng hạt và một lúc sau đó, tôi nghe tiếng nước ròn rã, mạnh bạo chảy trong các ống máng trên mái nhà, và nhìn những giọt nước mờ mịt tung toé trên bao lơn nhà cô bé Bảo Trâm. Lúc này chắc cô đang rửa mặt, đang có bàn chải nhỏ trét đầy kem, và những chiếc răng xinh xắn trong miệng. Tôi bắt đầu làm quen với cô bé từ ngày em gái tôi có chồng và những người trong nhà này lần lượt bỏ đi. Tôi thường ra đứng ngoài bao lơn nhìn về một phía thành phố, ngắm những bông cúc vàng nở, và bắt gặp cô bé phía bên kia với một nụ cười. Ngày trước tôi đi khỏi nhà rất sớm và về rất tối. Tôi không hay bên cạnh nhà có hai chị em cô bé dễ thương như thế. Tôi đang hình dung ra Truyền. Chắc phải giống Tí Bo.

Cô bé đã trở lên. Gương mặt trắng xanh trong màn mưa giăng ngoài cửa sổ. Tôi nói:

- Mưa lớn quá, cô bé thấy không?

- Dạ mưa buồn quá. Chắc hôm nay phải đi học trễ, lạnh lắm.

- Em học tám giờ rưỡi cơ. Bây giờ em phải xuống nhà ăn sáng rồi Ba đưa tới trường. Còn ông không đi học sao?

Tôi muốn bật cười khi nghe cô bé nói thế. Chắc cô bé sẽ ngạc nhiên vô cùng nếu tôi nói rằng tôi đã thôi học, không còn là học trò như cô bé nữa. Nhưng tôi chỉ cười:

- Không. Hôm nay tôi không đi học.

- Thích ghê. Em chỉ ước được ở nhà để nhìn mưa thôi.

- Trong lớp cô bé nhìn mưa cũng được vậy. Cô bé ngồi gần cửa sổ chứ?

- Gần, nhưng đâu có dám nhìn ra ngoài. Cô giáo sẵn sàng cho một cặp trứng vịt vào vở học. Ông có thích trứng vịt không? Trong vở em toàn trứng vịt. Em học dở lắm.

Tôi nghĩ là cô bé không học dở. Nhưng tôi cũng cười. Cô bé bỗng nhìn tôi chăm chú hỏi:

- Ủa, ông ở nhà một mình hoài vậy sao?

- Tôi ở một mình hoài.

- Không có bạn bè chi hết?

- Có, nhưng ít ai tới lắm. Tôi thích sống một mình.

- Lúc trước nhà ông có nhiều người mà?

- Đúng, nhưng bây giờ đã đi hết rồi, chỉ còn lại mình tôi.

Cô bé chớp mắt:

- Rồi bao giờ ông đi?

- Chưa biết.

- Thôi ông ở đây đi, đừng bỏ đi nữa.

- Chi vậy?

- Không thấy ông chắc cái bao lơn bên này buồn lắm.

Tôi sững sờ một lúc. Cố bật lên một tiếng cười:

- Việc chi mà cái bao lơn bên ấy phải buồn?

- Không biết nữa. Nhưng em cảm thấy như vậy.

- Tôi bỏ đi. Cô bé buồn như cái bao lơn phải không?

Cô bé mỉm cười không trả lời. Chỉ nhìn chậu cúc vàng rồi đưa tay hứng mấy giọt mưa. Và bỗng cô bé giật mình hốt hoảng:

- Thôi chết, em phải xuống nhà ăn sáng rồi đi học kẻo trễ. Ông có ăn sáng không?

Tôi lắc đầu. Cô bé cười nói giòn tan:

- Ông hút nhiều thuốc quá.

Rồi cô bé vụt rời khỏi cửa sổ. Tôi thấy cánh cửa khép lại, bàn tay cô bé nhỏ nhắn như bàn tay con búp bê. Cửa đóng kín, và mưa bên ngoài. Tôi đứng lặng thêm một lúc rồi vào nhà tự làm những công việc quen thuộc buổi sáng. Nhưng tôi bỗng nhiên bỏ ý định làm một bữa ăn sáng ở nhà. Tôi thay nhanh quần áo, khoác áo mưa,dắt xe, khóa cửa ra đường. Tôi thấy hai chị em cô bé vừa bước lên một chiếc Honda ngồi phía sau cho người đàn ông chở, chiếc áo đi mưa của ông ta phủ trùm lên người chị em cô bé. Chắc cả hai chị em cô bé không ngờ có tôi chạy xe theo phía sau.

Một khoảng đường ngắn. Chiếc xe Honda chở hai cô bé quẹo vào mộ con đường khác. Tôi chạy tới quán nước quen thuộc. Mưa làm tóc tôi ướt rũ xuống trán. Quán vẫn còn thưa người. Buổi sáng trước tám giờ hay sớm hơn nữa, những hôm chán một bữa ăn sáng ở nhà do chính mình làm lấy, tôi lại ra ngồi ở quán này. 

Vào lúc đó quán mới vừa mở cửa, hoặc đôi khi tôi phải chờ. Người hầu bàn là một cô bé gái nhỏ, người như quen thuộc với tôi lắm. Những hôm như thế cô mở cửa cho tôi vào với một nụ cười. Cô bỏ tôi ngồi với chiếc bàn trong góc, nhìn ra ngoài đường phố lớn, rồi cầm tấm giẻ lau cửa kính. Những người hầu bàn khác cũng làm như vậy. Khi công việc thường ngày của họ vào lúc quán mới mở cửa đã xong, cô hầu bàn quen mới đến bàn hỏi tôi uống gì, ăn gì. Và lúc đó bữa sáng của tôi mới bắt đầu theo cái sinh hoạt bắt đầu sống động của quán. 

Bữa nay tôi tới trễ, nhưng không phải là trễ so với mọi người. Bởi vì sau tám giờ, khách sẽ đến đông nghẹt, ăn uống, nói chuyện nhởn nhơ và nhả khói thuốc. Lúc đó tôi phải đứng lên. Tôi không chịu được không khí ồn ào của quán sau tám giờ. Tôi chỉ yêu cái không gian lúc mở cửa quán, ngọn đèn vàng trong tường mới bật lên, hơ ấm cái lạnh từ ngoài đường tràn vào, cái hơi lạnh có pha chút hương thơm của cây lá, hoa dại. Tôi ngồi một mình, một góc quán, và nhìn ra hiu hắt một góc đường. Ở đó, sinh hoạt của thành phố bắt đầu, những gương mặt, những ánh mắt, những nụ cười còn giữ chút hơi lạnh của đêm vừa tan. Tôi ngồi như thế và chờ giờ rời khỏi quán. Lúc đó thành phố cũng bắt đầu ngợp thở trong cảnh người và xe cộ chen chúc nhau, nồng nặc hơi xăng, bụi khói.

Chiếc bàn quen thuộc của tôi vẫn chưa có người ngồi. Tôi tới ngay đó, ngồi xuống. Người hầu bàn tiến tới và bỗng nhiên hỏi một câu không như lệ thường:

- Mấy hôm ông đi đâu bỗng không không thấy tới?

Tôi hơi ngạc nhiên vì câu hỏi bất ngờ này. Bình thường, tôi đến đây, chỉ nghe- ông ăn gì, uống gì? Và cô bé im lặng chờ đợi câu trả lời của tôi một cách kiên nhẫn.

Tôi cười:

- Tôi có đi đâu đâu. Vẫn ở đây mà.

- Sao ông không tới?

- Đôi lúc trong túi cũng hết tiền chứ.

Cô bé tưởng tôi đùa nên cười khúc khích. Tôi gọi thức ăn và cà phê. Tôi nói thêm:

- Đừng tưởng tôi nói đùa nghe, tôi nói thật đó. Mấy hôm không thấy tôi đến quán là tôi hết tiền.

Nhưng cô bé vẫn cứ nghĩ là tôi nói đùa. Cô bước đi mà tiếng cười khúc khích còn lại. Tôi mỉm cười, ngó ra đường phố. 

Công viên ở trước mắt tôi. Những tán cây cao vút khỏi mái nhà, cỏ xanh vây lấy những lối đi trải sỏi. Tôi chưa hề bước chân vào công viên ấy. Hôm nay tôi chợt nhận ra điều đó với một chút ngạc nhiên. Mưa vẫn còn, nhưng không lớn như lúc tôi mới bước vào quán. Mọi người không cần khoác áo mưa mà vẫn có thể chạy băng qua đường và không sợ ướt. Tôi nhìn mưa giăng phía công viên, những giọt nước kéo xuống trên những thân cây vỏ mốc trắng. Giờ này trong công viên không có ai. Ghế đá buồn hiu, những bãi cỏ hiu quạnh và những lối đi chưa có dấu chân người. Tiếng động trên mặt bàn làm tôi quay lại. Cô bé hầu bàn đã mang thức ăn ra. Tôi ngồi ăn và cảm thấy buồn buồn. Lúc đó tôi uống cà phê thì mưa bên ngoài ngớt hột. Tôi lắng nghe một đoạn nhạc trong quán. Tự nhiên buổi sáng nay tôi nghĩ nhiều về trường hợp của Mẹ tôi. Tôi không hiểu. Tôi lù mù trước một hoàn cảnh và cảm thấy gia đình giống như một cái gì sắp rã tan, trôi giữa dòng sông mênh mông. Tuổi nhỏ của tôi là khoảng thời gian luôn làm tôi bàng hoàng mỗi lần nhớ lại. Tôi không hiểu tại sao tôi có đủ can đảm sống tới bây giờ. Trong khi những người bạn thân thiết thường bảo tôi( như là họ không tin ) nếu không phải là người can đảm nhất thế giới, chắc tôi đã tự tử hay trở thành một tay anh chị giang hồ nào rồi. Tôi không dám nhìn lại quãng đời nhỏ bé đó. Tôi không còn dám nghĩ về nó. Bởi mỗi lần nhớ tới, tôi lại muốn khóc. Ba tôi là một người đàn ông, Mẹ tôi là một người đàn bà, và anh em chúng tôi là những đứa con, trai có, gái có. Giản dị thế thôi sao?

Hôm nay tôi mới nghĩ rằng mình đã thật sự rời bỏ cổng trường. Tôi bỏ học từ bao giờ? Hình như là một khoảng thời gian xa xôi, ở ngoài trí nhớ. Tôi không còn là học trò với sách vở mùa thi. Năm cuối cùng ở trường Luật tôi thi rớt, và từ đó tôi bước vào đời sống với hai bàn tay trống không. Nói tóm lại là tôi đang chờ đợi một điều gì đó như phép lại xảy ra cho mình. Nhưng đó là điều gì? Tôi chưa thể biết.

Đời sống. Đó là nơi cuối cùng đón nhận tôi. Tôi rời tuổi nhỏ của mình với tâm trang hoài nghi, cũng như tôi đã lớn lên, sống qua những năm tháng dài với thành phố này như kẻ vô gia đình. Không một chút gắn bó với người thân. Không một chút hy vọng (Ngẫm lại tôi còn điều gì để hy vọng?). Tôi đơn độc tội tình. Mẹ tôi chọn con đường khác. Ba thôi ở phương trời nào. Em tôi đã ra khỏi nhà này để tới một ngôi nhà khác. Chỉ còn tôi ở lại nhìn thấy rõ ràng những điều đã vơi đi, đã mất và cuối cùng, đã vĩnh biệt. Aùnh nắng bây giờ đã hé lên, xuyên qua phía công viên, lướt trên vài ngọn cây với màu lá non tươi rói. Tôi đã thấy quán bắt đầu đông khách. Tiếng nhạc bị tiếng nói, tiếng cười lấn át không còn nghe thấy nữa. Tôi gọi người hầu bàn tính tiền rồi bước ra khỏi quán. Con đường trước mặt tôi được che bằng tàn cây rậm lá non. Hơi mưa phủ xuống mát lạnh.- . /.

Từ Kế Tường

Mãi Là Hồng Ân - Sáng Tác: Vũ Lương Đúng - Hòa Âm: Minh Châu - Trình Bày: Nhóm CECILLE

Sáng Tác: Vũ Lương Đúng
Hòa Âm: Minh Châu
Trình Bày: Nhóm CECILLE

Giữa Mùa Phượng Tím

 
    (Ảnh: Kim Phượng)

Tháng Năm, mùa phượng tím đơm bông
Lại nhớ đường xưa cánh phượng hồng
Thấp thoáng trong mơ tà áo trắng
Xa dần như bóng ngựa qua song

Xa dần như bóng chim qua núi
Tựa cánh bèo trôi dạt giữa dòng
Ta vẫn khát khao ngày tháng cũ
Tâm hồn thơ dại, mắt xanh trong

Hỏi ai còn giữ tờ lưu bút
Xin hãy hôn lên những vụng về
Dẫu có phai màu bao nét chữ
Nhưng tình chất chứa đến mai tê

Đưa tay với một nhành hoa tím
Mà nhớ nao lòng một tiếng ve
Xứ lạ quê người, phong cảnh đổi
Tìm mô hoa phượng đỏ sang hè ?!

Quang Hà

Mùa Đông Ôi Mùa Đông

Người đi vào cõi muôn trùng
Trời se se lạnh não nùng tiễn đưa
Trên cành dăm chiếc lá thưa
Lắc lay trong gió chiếc vừa rụng rơi
Ôi mùa đông dạ bồi hồi
Nhìn nhau gang tấc ngậm lời biệt ly
Lệ chưa ráo lệ hàng mi
Mộng không tròn mộng thầm thì đơn côi

Kim Phượng

Bài Thơ Sinh Nhật

Một lần nữa thêm một tuổi đời
Đây ngày sinh nhật của tôi ơi
Quay qua, ngoảnh lại mà đã thấy
Rồi một năm ngụp lặn, lội bơi

Trong cuộc sống muôn vàn vội vã
Vội ngủ, vội ăn, vội làm hiệu quả
Vội quên, vội nhớ, khóc với cười
Quên mất ta không còn là ta

Mà là một con người nào khác
Không phải là con bé ngày xưa
Ngày mẹ cho cất tiếng chào đời
Rồi khôn lớn bên dòng sữa mẹ

Cô bé giờ đây đã lớn rồi
Còn thời gian thì chẳng ngừng trôi
Mẹ hiền đã ra người thiên cổ
Còn lại một mình trong đơn côi

Sinh Nhật nhắc một năm đã qua
Buồn vui, hờn giận đã phôi pha
Bây giờ chuẩn bị cho năm mới
Đưa tiển muộn phiền cho trôi xa

Hồng Vân

Bóng Thời Gian

 

Vừa thấy bóng thời gian đua ngoài cửa
Tung bụi mù trong khoảnh khắc hoang mê
Đoàn xích thố cuồng phi ngang biển lửa
Nhưng ngựa anh vĩnh viễn quên đường về

Người yêu hỡi tháng năm qua lãng đãng
Con đò tình thủa đó trôi lang thang
Sa trường nào xô anh vào dĩ vãng
Để hồn thơ em xa xót điêu tàn

Như điệp khúc tuyệt tình ca bất tận
Rượu hoàng hoa thấm ướt đất trời này
Non sông nào gầm lên câu uất hận
Nỗi kinh hoàng khổ lụy tựa cơn say

Rồi tất cả biến tan vào hiu quạnh
Những lời câm hoang phế huyễn hư trào
Bầy ngựa chiến ngủ yên ngoài đất lạnh
Thời gian nằm thổn thức khóc chiêm bao…

Cao Mỵ Nhân

Khi Làn Thu Ba Không Còn Gợn Sóng……

Quý vị có biết khi làn thu ba không còn gợn sóng thì chuyện gì xảy ra không nhỉ? Thất tình là cái chắc! vì khi đó …xem nào.. bạn âu yếm nhìn nàng (hay chàng) mà đối tượng cứ trố mắt ra nhìn lại bạn : cặp mắt của bạn, cửa sổ của linh hồn bạn đã khô rang, hết còn long lanh tình tứ, không nói lên được những lời yêu thương nồng thắm, cặp mắt ấy cứ trơ trơ ra … giống như cặp mắt của một con con cá ươn ….ai mà thương được.

Nước ở đâu ra mà sóng gợn ư? Lạ nhỉ, không có nước thì lấy gì mà long lanh, cụ Nguyễn Du chả tả mắt của cô Thúy Kiều là ‘làn thu thủy nét xuân sơn’ …đến nỗi… hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh và người Tầu cũng nói ‘sắc bất ba đào dị nịch nhân’ là gì . ‘Sắc đẹp’ có …nước thật đấy quý vị ơi! này nhé, nước miếng để dẻo miệng mà nhõng nhẽo, nước mũi để sụt sịt làm nũng và nhất là nước mắt để thổn thức khiến cho khách anh hùng là cứ rối tinh lên không biết làm thế nào mới chẳng làm sao, làm gì mới chẳng làm chi ...

Nước mắt ở đâu? Xin mời quý vị nhìn vào hình thể cấu tạo của mắt mà xem, đầy những nước đây nè, đầy hơn nước biển của quả địa cầu là cái chắc:

 

Được hình thành từ tuần lễ thứ ba của phôi thai, mắt dần dần phát triển để ngay khi sinh ra đời người ta có thể mở to mắt mà nhìn đời trong khi ở một số loài vật như loài chó thì sinh ra mắt cứ nhắm tịt. Hồi đó Sao Khuê còn bé tí thấy con chó nhà nuôi đẻ con, chó con bé tí đen thui mắt nhắm tịt nằm trong ổ, Sao Khuê đến gần mà đếm 1,2, 3… con… Con chó mẹ thấy vậy gầm gừ muốn chồm lên cắn, người nhà vội la : chớ đến gần, chó đẻ dữ lắm đó, nó nhảy lên cắn cho bây giờ, tránh xa ra … Sau đó Sao Khuê còn được kể cho nghe là bác Cả của Sao Khuê khi vợ đẻ, cứ thập thò ngoài cửa, không dám vào thăm vì sợ người đẻ cũng …cắn như vậy, bác lại còn hỏi bà : Mẹ ơi , mấy ngày thì em bé mở mắt?. Sao Khuê ngạc nhiên thì được giải thích là hễ chó mẹ sinh được 3, 4 hay 5 con thì chó con cũng phải cần tới 3, 4 hay 5 ngày mới mở to mắt ra được nghĩa là số ngày mắt còn nhắm ti hí tùy thuộc số anh chị em chó được sinh ra, 3 con thì 3 ngày ; 4 con thì 4 ngày v..v… Chuyện này Sao Khuê hổng có chắc, ai biết thì xác nhận dùm nhất là quý vị nào là bác sĩ thú y, Sao Khuê e mình đã bị gạt, người nhà hoặc nói chơi hoặc nói dỡn để bịp con nhỏ khờ mà thôi.. …nhưng dù sao đi nữa thì con người ta cho dù có sinh đôi, sinh ba hay sinh tám cũng mở mắt nhìn đời liền ngay khi rời lòng mẹ, và vừa nhìn thấy thì eo ôi, đời dễ sợ quá, thế là ré lên khóc, ré thật to mà dường như chả có tẹo nước mắt nào ? cô đỡ thấy vậy bèn nhỏ ngay vào mắt vài giọt góp mặt với đời. Bonjour tristesse từ đây : thoạt sinh ra thì đà khóc chóe, trần có vui sao chẳng cười khì … Từ nay người sẽ khóc dài dài, khóc hoài hoài, nước mắt không ngừng chảy ra ….dù có đôi khi không khóc !!! (vì nước mắt chảy ra liên tục để rồi một phần bay hơi và một phần chảy vào mũi làm thành dỉ mũi …)

Nước mắt là gì, ở đâu ra?

Ai cũng biết nước ‘của’ mắt là chất lỏng được tiết ra thường xuyên từ các tuyến nước mắt nằm trong hốc mắt, chất lỏng này chảy vào màng thủy dịch (film lacrymal), màng này bao phủ hoàn toàn phần ngoài cùng của mắt. Thủy dịch không phải chỉ có nước thôi đâu mà gồm 3 lớp :

- Lớp trong cùng là lớp nhầy (couche mucineuse), giữ cho mắt được trơn tru và giữ nhiệm vụ chổi quét rác, đẩy ra ngoài những tế bào đã chết, những vi khuẩn hay những vật lạ rơi vào trong mắt.

- Lớp lõng ở giữa, dầy nhất, có chứa nước do tuyến nước mắt tiết ra. Lớp này che chở cho mắt, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập vào mắt đồng thời giữ độ ẩm cho lớp nhầy

- Lớp ngoài cùng là lớp mỡ (couche huileuse ), rất mỏng nhưng rất quan trọng, giữ cho mắt được bóng láng,long lanh, ngăn không cho nước ở lớp giữa bay hơi hay chảy ra ngoài mà không giấy phép…

Mắt được ví như hai hạt ngọc trời cho, nhưng cũng như mọi cơ quan khác, mắt có thể nhiễm bệnh : cận thị, viễn thị, lẹo mắt, mắt cườm, mắt hột v…v…

Còn mắt khô ? khởi đầu mắt khô chỉ được coi là một triệu chứng bất thường của mắt nhưng từ 2007 thì được coi là một căn bệnh mà người ta cần tìm hiểu nguyên do để chữa trị.

Theo ý quý vị thì tại sao mắt lại khô ? thiếu hay hết nước mắt ? mà tại sao lại thiếu hay hết nước mắt ? Khóc nhiều quá nên cạn rồi chăng ?

Đâu có dễ như vậy quý vị ơi, dễ thế thì bao nhiêu nhà khoa học trên thế giới đâu cần họp lại để thành cái gọi là Dry eye Workshop mà nghiên cứu. Nghiên cứu mãi họ mới tìm ra cái định nghĩa (dễ ẹc) như vầy : Mắt khô là căn bệnh phức tạp của nước mắt và màng mắt làm cho người mắc bệnh thấy khó chịu. Mắt khô làm giảm thị lực, làm mất thăng bằng của thủy dịch mắt, làm cho phần ngoài mắt bị tổn thương, làm tăng độ thẩm thấu của thủy dịch và làm cho màng mắt bị sưng lên .

Theo cơ quan nghiên cứu này thì có 2 loại mắt khô:

Do không có đủ thủy dịch lỏng:

Khi cơ thể người ta mắc những rối loạn về nội tiết khiến thiếu nước miếng (ở miệng) và thiếu nước mắt (ở mắt) v..v..,khi bị bệnh arthrite rhumatoide, bệnh lupus érythémateux disséminé ..., bị tiểu đường, bị nhiễm trùng, bị mổ bằng laser, khi mang kính sát tròng, lớn tuổi, dùng thuốc có tính kháng giao cảm ( anticholinergique), khi bị dị ứng v..v..

Do thủy dịch bay hơi liên tục: vì mắc bệnh ngoài da như acné rosacée, dermatite atopique, dermatite séborrhéique, uống thuốc trị mụn có chất isotrétinoine, mí mắt hay màng mắt khác thường, bị bệnh run rẩy Parkinson, thiếu vitamine A, xử dụng những chất thuốc làm tê (anesthésique topiques), mang kính sát tròng, bị chứng dị ứng v..v..

Một cách khác, chúng ta cũng có thể sắp xếp những nguyên nhân làm khô mắt là:

1. Do xử dụng những loại thuốc trị tiểu đường, huyết áp (bêta-bloquant), dị ứng, trầm cảm, tâm thần, dùng kích thích tố, thuốc giảm đau có morphine ...

2. Do môi trường chung quanh:

* Nắng, gió, sương, khói

* Khí hậu quá khô

* Leo lên cao độ

* Phải chú ý làm việc liên tục bằng mắt như khi lái xe, đọc sách, khi phải... dí mắt vào máy điện toán để làm việc hay để đọc mails, đọc truyện, xem phim ...hay viết chuyện như Sao Khuê đang viết.

3. Do mắc những chứng bệnh như bị dị ứng, tiểu đường, lupus, mí mắt bị sưng (blépharite), Parkinson (bệnh này làm mắt trơ ra do không chớp mắt đủ), polyarthrite rhumatoide...

Khi lớn tuổi, mãn kinh nguyệt (phụ nữ), khi bị mổ mắt khi mắt có thương tật ... Phụ nữ dễ bị khô mắt nhiều hơn nam giới (vì đàn bà hay khóc, có khi khóc hết cả nước mắt vì cứ ngỡ là khóc hết nước mắt rồi sẽ hết buồn cũng như khi buồn nhiều..nhiều lắm thì sẽ hết buồn vì buồn nhiều đến nỗi hết buồn nổi nữa).

Những người còn trẻ mà bị mắt khô là vì mắt họ không tiết ra đủ nước mắt.

Mắt khô làm cho mắt bị ngứa, bị xốn giống như bị phỏng, bị cộm như có vật lạ trong mắt. Mắt khô còn bị rát, đỏ và đau, Mắt bị mỏi rồi có dỉ và thật là nghịch lý là nước mắt cứ chảy liên tục ( để bù lại phần nước mắt đã bị bay hơi liên tục), sau đó mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng khiến ta thấy khó chịu khi đọc sách, lái xe, xử dụng máy điện toán.

Người bị khô mắt còn thấy khó chịu hơn nữa nếu gặp nơi có bụi, có nhiều khói thuốc hay nơi có để quạt gió, lò sưởi.

Mặc dù rất khó chịu vì bị rát, bị ngứa, bị mờ mắt đến nỗi nhìn không rõ và nếu khô quá thì giác mạc (cornée) còn bị dày lên, sưng lên và có thể bị sẹo chưa kể đôi khi trên giác mạc còn nổi lên những mạch máu khiến cho thị lực giảm đi nhưng dù khó chịu lắm, mắt khô cũng không làm cho người ta bị mù.

Vậy thì chúng ta phải làm gì khi bị khô mắt?

Thưa quý vị, chưa có thuốc nào trị được ‘bệnh’ khô mắt cả. À mà khô mắt không được coi như một bệnh mà chỉ gọi là “Chứng mắt khô” thôi à nhe.

Tạm thời chúng ta chỉ có thể làm cho đỡ khổ vì khô bằng:

Phương pháp ngoại khoa:

- Tránh môi trường khói, bụi, khô. Về mùa đông, sưởi làm khô không khí trong nhà nên chúng ta cần để máy phun hơi ẩm để cho da và mắt đỡ khô.

- Giữ gìn sạch sẽ mí mắt vì nếu ở dơ thì dễ bị nhiễm trùng, lớp màng nhầy mỏng đi đưa đến khô mắt.

- Đắp khăn ướt ấm lên mắt.

- Để màn hình máy điện toán dưới tầm nhìn của mắt.

- Mang kính bảo vệ mắt.

- Thường xuyên chớp mắt, làm việc ít lâu phải nhắm mắt lại để mắt ... được nghỉ vài phút hay tập thể dục cho mắt bằng cách đảo con ngươi theo vòng tròn lớn nhiều vòng (thí dụ nhìn theo các góc cạnh của trần nhà ).

2. Dùng thuốc nhỏ mắt:

Thuốc nhỏ mắt có dưới dạng thuốc nước ( nước mắt giả- larmes artificilles), thuốc nhờn (gel), thuốc mỡ (pommade) tùy theo chất liệu được xử dụng để làm trơn mắt.

Thông thường có thể nhỏ ‘nước mắt giả’ từ 4 đến 6 lần trong một ngày, quý vị chớ nhỏ nhiều lần vì những chai thuốc nhỏ mắt này đều có những chất bảo vệ (agent de conservation), và chính những chất bảo vệ này khi nhỏ nhiều lần lại làm cho mắt bị rát và đỏ ( hèn chi hồi đó khi đi làm Sao Khuê thủ trong túi áo một chai nước mắt giả, khi mắt bị rát thì lôi ra nhỏ, ai dè càng nhỏ càng rát, mà hồi đó Sao Khuê đâu đã biết là chính những chất bảo vệ này cũng làm cho rát mắt, đúng là tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa). Quí vị cũng nên nhớ là dù có chất bảo vệ những chai nước mắt giả này cũng chỉ dùng được 30 ngày sau khi mở ra mà thôi. Quý vị định để vào tủ lạnh để giữ dùng được lâu hơn à, không ăn thua gì đâu nhé, tối đa 1 tháng thôi đấy. Bạn muốn dùng lâu hơn ? Có liền, dùng tới ngày mãn hạn ghi trên nhãn luôn mà lại còn được quyền dùng hơn 6 lần mỗi ngày, đúng ra là muốn dùng bao nhiêu lần cũng được vì loại thuốc này không chứa chất bảo vệ. Thuốc tiên ư, không phải đâu, đó chỉ là những chai thuốc nhựa bé tí xíu chỉ dùng trong vòng 12 giờ rồi phải vứt bỏ đi mặc dù chưa nhỏ hết ! Đó là loại thuốc 1 liều (unidose) dành cho những người mắt quá khô phải nhỏ nhiều lần trong ngày. Vì được làm thành nhiều liều nhỏ nên loại 1 liều này đắt tiền.

Thuốc nước - nước mắt giả - thường nhỏ ban ngày và không có tác dụng lâu vì sau đó theo nước mắt mà chảy ra ngoài.Thuốc dưới dạng nhờn, hay dạng mỡ, nhất là dạng thuốc mỡ (pommade) vì rất nhờn nên ở lại lâu hơn trong mắt, chỉ bất tiện là khi nhỏ vào mắt làm cho mắt bị mờ đi khoảng vài ba phút nên thường chỉ dùng vào ban tối, lọai thuốc nhờn (gel) nhờ ít nhờn hơn nên có thể dùng cả ban ngày.

Tất cả thuốc nước, thuốc nhờn và thuốc mỡ đều có chất chính là chất để làm nhờn, chất muối để làm giống như nước mắt và có hay không có chất bảo vệ.

Chất dùng để làm nhờn mắt sẽ được giữ lại ở màng nhờn của mắt mà che chở cho màng nhờn. Đó là hypromellose, carboxyméthycellulose( CMC), propylèn glycol, dextran 70, povidone...Những chất này có thể giữ được trong mắt từ 30 đến 45 phút , nếu chai thuốc nào có tới 2 chất làm nhờn thì có thể làm trơn mắt đến 90 phút . Những bạn dị ứng với iode không được dùng thuốc có chứa povidone....

Con vi khuẩn pseudomonas aeruginosa thường phát triển trong những chai ‘ nước mắt giả’ vì thế các nhà bào chế phải cho vào những chất bảo vệ để vi trùng không sinh sôi nẩy nở được. Những chất này than ôi, lại có hại cho màng mắt; người ta cố gắng tìm những chất ít hại hơn hay là không thèm cho chất bảo vệ vào như ở những chai thuốc một liều-unidose- chỉ xử dụng trong vòng 12 giờ. Có 2 loại thuốc bảo vệ: chất có tính sát trùng ( détergent) hay tính oxyt hóa (oxydatif), cả hai nếu dùng thường xuyên đều làm cho mắt bị rát. Chlorure de benzalkonium là chất thường được xử dụng nhất nhưng khi được nhỏ vào mắt lại ở lỳ đến tận 7 ngày trong mắt mới bị loại ra khiến cho những người khô mắt kinh khủng đã không có đủ nước (mắt) mà xô nó ra ngoài nên càng bị rát. Những chất oxyt hoá ( agents oxydatifs) có thể tự tan đi khi nhỏ vào mắt, được loại ra mau hơn vì vậy ít làm rát hơn, đó là những chất perborate de sodium, purite...

Những thuốc mỡ thông thường không chứa chất bảo vệ vì vi trùng khó thể sinh sôi nẩy nở trong độ nhờn cao của lanoline, huile minérale, gelée de pétrole. Lưu ý quý vị là nên tránh lanoline vì chất này có thể làm rát hay là cho mắt lâu khỏi khi mắt bị thương tích. Chất carbomers thường được dùng trong thuốc nhờn -gel. Thuốc mỡ hay thuốc nhờn, quý vị biết rồi, nhỏ vào mắt thường làm cho mình không nhìn rõ trong vài phút , làm mi mắt dính lại với nhau nên dù ít hại hơn lại ít được ưa chuộng .

Còn nữa, những thuốc trị bệnh cho mắt khi bị mắt cườm, mắt hột chẳng hạn cũng đều chứa chất bảo vệ hết; ai đã bị những chứng bệnh này thường phải nhỏ thuốc nhiều lần trong ngày và dĩ nhiên sẽ bị những chất bảo vệ trong chai thuốc này làm cho mắt khô. Sao Khuê xin những vị này đừng tiếc tiền, mua loại nước mắt giả từng liều một - unidose- mà nhỏ kẻo dùng nước mắt giả để cho mắt đỡ bị khô nay lại vẫn bị rát do chất bảo vệ gây ra, chịu gì nổi.

Vào cuối năm 1970, hãng Valeo Pharma chế ra một loại mới gọi là lacrisert dùng cho những người khô mắt khá nặng. Mỗi ống nhỏ (pellet) lacrisert chỉ chứa 5mg hydroxypropylcellulose mà thôi, không có chất bảo vệ mà cũng chẳng thêm bất cứ chất nào khác cả. Lacrisert chỉ là 1 cọng rất nhỏ dài 3.5mm tròn 1.27mm đường kính và được đưa vào mí mắt dưới với một dụng cụ riêng sau đó sẽ từ từ tan rồi sau đó rôi ra khỏi mắt. Lacrisert làm trơn được mắt trong vòng 24 giờ vì thế thường chỉ cần ngày để 1 lacrisert là đủ, tuy vậy có người cần đặt tới hai lần vì mắt khô quá sá quà xa, chưa kể là sau khi để lacrisert, những vị này còn cần nhỏ vài giọt nhờn để kích thích giúp cho lacrisert dễ tan.

Có đến 50% đến 75% những người mang kính sát tròng bị khô mắt, những loại kính này còn cố giữ lại những chất bảo vệ lâu hơn trong mắt khiến cho mắt lại càng rát hơn nữa. Với những vị này thì lacrisert là tốt nhất và đặt lacrisert sau khi đặt kính (kính trước lacrisert sau) còn vị nào vẫn chỉ muốn nhỏ nước mắt giả thì nhớ nhỏ thuốc trước, đợi 10-15 phút rồi mới đặt kính (thuốc trước kính sau) và cần dùng những nước mắt không chứa chất bảo vệ -unidose- hay tốt hơn nên mua những loại thuốc riêng như Visine lentille de contact, refresh contact, những thuốc này có thể nhỏ thẳng trên mắt kính được; Systane ( có Polyquad) hay Genteal ( có perborate de sodium) cũng dùng được.

Có nhiều vị vừa bị đau mắt vừa bị mắt khô nên phải nhỏ nhiều loại thuốc cùng một lúc, khi đó quí vị nên nhờ dược sĩ của quý vị sắp xếp thuốc nào nhỏ trước thuốc nào nhỏ sau, nói chung chung thì thuốc bệnh nhỏ trước, ‘nước mắt giả’ nhỏ sau, thuốc nước nhỏ trước, thuốc nhờn nhỏ sau và chờ ít nhất 5 phút giữa hai lần nhỏ thuốc.

Bị khô mắt , đi vào nhà thuốc quý vị thấy hàng hàng lớp lớp nước mắt giả nên bâng khuâng chẳng biết lựa loại nào. Sao Khuê xin tóm tắt vài nguyên tắc để giúp quý vị lựa chọn:

Thuốc mỡ rất tốt nhưng làm mờ mắt nên dùng vào ban tối.

Thuốc nhờn tác dụng dài nhưng cũng làm mờ mắt tuy vậy mắt mờ không lâu lắm có thể dùng cả ban ngày lẫn ban tối.

Nếu bạn bị rất khô : thuốc nước loại một liều - unidose- là tốt nhất nhưng đắt. Muốn tiết kiệm hay chỉ bị khô mắt vừa phải quí vị tìm những chai thuốc có chứa 1 chất làm nhờn như (CMC 1% ) hoặc có 2 chất làm nhờn ( HPMC với dextran) ), ( PEG với Propylene glycol) với chất bảo vệ loại antioxidant như purite, gen aqua, perborate de sodium mà tên thương mại ở xứ lá phong của Sao Khuê là refresh liquigel, systane, tear naturale II, tear natural forte …

Nếu như khô quá xá quà xa thì phải kiếm cái toa mà mua Restasis, khá đắt đáy nhé và chưa được trả tiền ở Canada đâu.

Sao Khuê mách cho quý bà thêm một điều, khi đi dự dạ hội, muốn có cặp mắt xanh long lanh thì nhỏ 1 giọt - 1 giọt thôi nhé - nước mắt xanh - collyre bleu mà đừng nhỏ thường xuyên, không tốt đâu .

Sao Khuê cũng vui vẻ mách thêm cho vị nào bị khô mắt kinh khủng mà nhỏ thuốc mà chẳng ăn thua : đi gặp bác sĩ về mắt đi, vị bác sĩ này sẽ đưa vào mắt quý vị hai cái đũa thần bé tí tẹo tì teo nhưng công hiệu lâu dài tới khi chẳng may bị rớt ra ngoài: Theo nghiên cứu nước ở mắt mất đi do 25% nước mắt bị bay hơi, 75% còn lại chảy vào mũi qua một ống dẫn gọi là ống dẫn nước mắt ‘tear ducts’. Người ta tìm cách ...bịt cái ống dẫn này để giữ nước mắt lại. Bịt bằng cái gì ư, bằng cái ống bịt gọi là ‘eye punctal plugs’. Hiện thời có 4 loại ống bịt; loại làm bằng collagen, loại làm bằng silicone có hình như cái dù, Herrick plugs dùng cho những người không đặt được 2 loại trên và một loại mới ra là smart plugs biến đổi từ cứng sang mềm theo nhiệt độ …

Thường thì ít người biết được sự hiện diện của mấy cái ống bịt này, giản dị là ai cũng đem bịt hết thì làm sao hãng bào chế và nhà thuốc bán được thuốc nhỏ mắt! Bác sĩ chỉ bịt cho quý vị khi nào quý vị than rát lắm, rát lắm lắm, tôi không làm việc được nữa nhưng sau một thời gian khá dài thì Sao Khuê lại bị khô mắt trở lại dù có máy ẩm trong nhà.

Sau cùng quý vị cũng đừng quên là thực phẩm cũng giúp ích nhiều cho mắt khô nhất là oméga-3, quý vị cần ăn cá hồi -salmon, cá sardine, cá herrings hay uống dầu cá….

Ngoài ra còn một loại mắt kính đặc biệt để làm việc với computer hay đọc sách đấy, quý vị mua dùng thử nếu thấy tốt thì mách nhé vì dù có hai cái đũa thần từ lâu, hiện nay Sao Khuê lại bị khô mắt, ít viết bài cho quý vị đọc chơi cũng chỉ tại mắt khô, phải chi có ai tặng cặp mắt kiếng để thử xem có đỡ rát, đỡ mỏi, đỡ xốn chút nào không. Mong lắm thay!

PS: Bài này sao Khuê viết lâu lắm rồi nay mắt khô quá- ai bảo nhiều tuổi- ai bảo tối ngày dòm lén Ipad, nên Sao Khuê lấy ra xem lại, gửi cho qúy vị…

Sao Khuê hỏi bác sĩ thì cặp kiếng không giúp ích chi nhiều, nhưng người ta cũng nói dùng kính đổi màu khi ra nắng để đọc Ipad giảm khoảng 30% chứng khô mắt. Tuy vậy đến giờ này loại này thuốc cuối cùng vẫn là restasis. Restasis là thuốc nhỏ mắt, chứa tí xíu tì xiu chất cyclosporine. Cyclosporine có tính immunomodulator, tức là điều hòa kháng cự của cơ thể, thường dùng khi ghép thận để ngăn cản cơ thể tống khứ quả thận lạ ra ngoài (reject), hay trị bệnh psoriasis, phong thấp rheumatoid arthritis, Crohn’s disease và vài chứng ung thư. Restasis chỉ có 0.05% cyclosporine và còn lại là glycérin, castor oil …làm trơn mắt. Restasis làm giảm sưng mắt giúp cho nước mắt tiết ra nhiều hơn và làm mắt bớt ngứa. Restasis dùng dưới dạng ống nhỏ dùng một lần-unidose, nhỏ ngày hai lần sáng chiều và là chất thuốc cuối cùng khi …hết thuốc chữa. Nhiều loại thuốc bớt khô cũng được tung ra thị trường và khá công hiệu như Soothe, Calmo, Hylo …Xin quý vị hỏi bác sĩ mắt nhé.

Một điều kỳ cục là người bị chứng mắt khô hay bị chảy nước mắt, khiến kính đang đeo bị nhòa đi, không nhìn được nữa. Đó là hiện tượng chảy nước mắt sống hay watery eyes. Nguyên nhân là mắt khô, cơ thể phản ứng bằng cách tiết ra nước mắt nhưng nước mắt này không có chất lượng đầy đủ khiến mắt lại bị kích thích, lại tiết ra thêm nước mắt dỏm làm mình mờ cả mắt.

Cách hay nhất là giã từ máy tính, tập thể dục cho mắt bằng cách xoay vòng, đảo qua lại lòng đen, day nhè nhẹ tuyến nước mắt. Tuyến nước mắt ở đâu ấy à? Trời, Google đi, Sao Khuê cũng mò từ đó ra thôi thêm chút kiến thức khi làm nhà thuốc và khi đi học. Nó đây nè quý vị ơi. Đọc xong bài này cũng đủ khô mắt rồi đấy!

Dược sĩ Sao Khuê

Dễ Thương!

Đang ngồi nhâm nhi cafe trong backyard thì thấy chú hay cô chim này bay tới đậu trước mặt nên móc phone ra chụp thôi!
Chim nhỏ xíu, 4cm. Dễ thương! Không hại ai bao giờ ! Bảo đảm 100%

(Kim Oanh đề thơ từ ảnh, tặng An Vui) 

Chủ Nhân Và Khách Nhỏ

Khách nhỏ chờ đợi từ lâu

Chủ nhân xin hãy mau mau ra vườn

Khách nhỏ đây rất dễ thương

Cà phê thơm phức tỏa hương gọi mời

Chủ Khách tâm định sẵn rồi

Cùng nhau thưởng thức tuyệt vời... Cà phê!

Hihihi....

Kim Oanh

Hình Ảnh: An Vui

Thơ: Kim Oanh

Nhớ Cánh Chim Bay

 

Cánh chim bay đã mấy mùa
Còn nghe ngọn gió lạnh lùa bên tôi
Bâng khuâng riêng một góc đời
Môt làn sương khói bên trời quạnh hiu

Trông vời vạt nắng hắt hiu
Nửa vàng vọt nửa tím chiều cô đơn
Tôi như nốt nhạc vô hồn
Phách sầu rơi xuống quãng buồn mang theo

Ngẩn ngơ ngọn cỏ úa nhèo
Đồng trơ đất bạc khói đèo bồng bay
Nhớ người ngồi với sầu say
Hồn đau đã thắm hình hài em xưa

Hạn đồng chờ đợi cơn mưa
Tôi chờ em đã mấy mùa xuân qua
Bóng chim nào đã mù xa
Biết cho một góc quê nhà vắng em.

Bùi Bằng Nguyên

Chuyện Con Chim

Những người bạn đồng trang lứa với tôi, giờ đây hầu hết đều ở vào cái tuổi mà người Mỹ gọi là empty nesters. (Tạm dịch là "tổ trống"). Cụm từ này thoạt nghe có vẻ lạ tai, nhưng thực ra nó mô tả một cách rất sinh động giai đoạn mà con cái đã trưởng thành, rời khỏi tổ ấm để bay đi, tìm con đường riêng cho mình.

Những căn nhà từng ồn ào, náo nhiệt với tiếng cười trẻ con bỗng trở nên im lặng. Bữa cơm không còn tiếng hỏi han "Hôm nay con đi học thế nào? Có vui không?", cũng chẳng còn những đôi giày vứt lung tung ngoài cửa. Chỉ còn hai người lớn, vợ và chồng. Hai người lớn đó bỗng dưng thấy mình như đang... học lại cách sống chung lần nữa, nhưng lần này là trong sự tĩnh lặng.

Ở cái tuổi ngũ tuần, lục tuần này, một số bạn tôi quay lại làm vườn, học đàn, học vẽ. Có người học nấu ăn kiểu Pháp, kiểu Hàn. Cũng có người bắt đầu tập yoga, hoặc chạy bộ sáng sớm, đi hiking vào cuối tuần... như một cách tìm lại bản thân sau nhiều năm bận bịu vì con cái. Nhưng không ít người, nhất là những cặp vợ chồng cả hai từng làm việc văn phòng, lại chọn một lối khác: nuôi thú cưng. Họ nói, nuôi một sinh vật nhỏ để chăm sóc cũng là cách giữ lại một phần nào đó cảm giác được cần đến, được quan tâm, được yêu thương…

Người bạn của tôi, một người đàn ông từng nổi tiếng là khô khan và vô cùng thực tế, cũng đã làm điều đó. Nhưng thay vì nuôi chó hay mèo như số đông, anh lại chọn nuôi chim. Một con chim yến phụng nhỏ xíu, lông xanh rực rỡ như một mẩu mùa xuân giữa mùa thu đời người.

Anh nói với tôi:

- Nuôi chó phiền lắm: nào là phải dẫn đi dạo, chích ngừa, cắt lông, làm móng, rồi cả chuyện dọn dẹp mỗi khi nó "bày bừa". Có những con chó không chịu tiểu tiện nếu không được dắt đi, mà mỗi ngày lại hai ba lần như vậy. Còn mèo thì không được, vợ dị ứng với lông mèo, chỉ cần gần là hắt hơi, ngứa mắt suốt cả ngày.

Sau bao nhiêu lần suy nghĩ, đắn đo vợ chồng anh quyết định nuôi chim.

Anh cười giòn, rồi nói thêm:

- Mà nghe tới "nuôi chim" là mấy "mẹ" thích lắm. Nuôi chim nhẹ nhàng, sạch sẽ, ít tốn công lại được nghe chúng ríu rít rất vui tai mỗi sáng.

Vậy là một buổi chiều cuối tuần, anh ra tiệm thú cưng, chọn một con chim yến phụng (tên khoa học là Melopsittacus undulatus – một loài chim thuộc họ vẹt, có nguồn gốc từ vùng hoang mạc nước Úc). Trong tiếng Anh, chúng được gọi là budgerigar, hay budgie, và ở Mỹ người ta thường gọi đơn giản là parakeet. Loài chim nhỏ bé này có khả năng bắt chước tiếng người, hót líu lo vui nhộn, và đặc biệt là rất thân thiện nếu được nuôi dưỡng từ nhỏ.

Con chim đầu tiên ấy được anh đặt tên là Milo, nghe dễ thương, gần gũi, như thể là một thành viên mới trong gia đình. Những ngày đầu, anh mua chiếc lồng nhỏ, đặt trong góc phòng khách. Nhưng dần dà, tình cảm dành cho chú chim nhỏ ấy cứ lớn lên theo thời gian. Anh bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn: đọc sách, tra cứu tài liệu, tham gia cả những diễn đàn của người nuôi parakeet trên mạng. Anh học cách nhận biết tâm trạng của chim qua tiếng hót, cách rỉa lông, cách nhảy nhót trên cầu. Anh biết được rằng nếu một con chim parakeet chớp mắt chậm rãi khi nhìn bạn, đó là dấu hiệu nó đang tin tưởng bạn.

Chỉ sau vài tháng, chiếc lồng nhỏ không còn đủ chỗ để chứa các đồ chơi cho chim nữa. Anh đổi sang lồng lớn hơn, có thêm cầu tụt, xích đu, gương soi, thậm chí lắp cả những món đồ chơi nhỏ mà chim có thể gõ vào hay mổ mổ mỗi khi buồn chán. Anh bắt đầu mua những loại thức ăn như: hạt kê, yến mạch, dưa chuột, cà rốt cắt mỏng, và các loại cát đặc biệt giúp chim tiêu hóa tốt hơn. Mỗi ngày, Milo được thả ra khỏi lồng ít nhất một giờ để bay nhảy quanh phòng. Anh và vợ thậm chí còn… không bật quạt khi chim được thả, chỉ để tránh Milo bị gió lùa làm cảm lạnh.

Có lần, vợ chồng anh dự định đi du lịch châu Âu ba tuần, kế hoạch đã ấp ủ từ mấy năm trước khi con cái còn chưa rời nhà. Nhưng rồi gần sát ngày đi, anh bỗng ngồi thừ ra, nhìn Milo nghiêng đầu ngơ ngác.

Và thế là... chuyến đi đành hủy bỏ.

Vợ chồng anh nói với nhau: "Châu Âu đó thì vẫn còn đó, nhưng Milo thì chỉ có một." Họ quyết định đi gần thôi, vài ngày, nhờ cô hàng xóm qua cho ăn. Nhưng phần lớn những chuyến đi xa sau đó, vợ chồng anh đều chọn cách ở nhà để chăm cho con chim bé nhỏ ấy.

Tôi từng trêu:

-Tụi mày điên rồi. Nuôi chim mà như nuôi con mọn.

Anh chỉ cười, mắt nhìn xa xăm:

- Ừ, thì cũng như con vậy. Không nói được, nhưng có cảm xúc. Tao thấy nó hiểu được ý tụi tao. Có hôm buồn chuyện công việc, tao ngồi im. Milo bay đến đậu lên vai, dụi đầu vào cổ. Tao tin là nó thương tao.

Nghe đến đó, tôi cười, nhưng cười kiểu… nghẹn nghẹn. Không phải vì anh nói sai, mà vì tôi hiểu: đến một lúc nào đó trong đời, ta bắt đầu thấy những thứ nhỏ bé, như một con chim, lại có thể cho ta nhiều cảm xúc hơn cả lời nói của người lớn.

Chuyện sẽ dừng lại ở đó nếu như không có... bi kịch.

Một buổi sáng nọ, anh nhắn tôi một dòng ngắn gọn:

“Milo nó không ăn nữa rồi.”

Tôi chưa kịp hiểu, anh gọi đến, giọng như vừa trải qua một cơn đau, suốt đêm:

- Milo chắc nó bịnh. Không hót, không bay, chỉ bám vào thanh ngang trong lồng như bám vào cuộc đời. Vợ chồng tao chở nó đi bác sĩ.

Tôi suýt phì cười.

- Con chim bé bằng bàn tay mà đi bác sĩ?

Anh nói nghiêm túc:

-Ừ. Chứ mày tưởng bỏ nó ở nhà nằm chờ chết chắc?

Rồi anh kể. Vợ anh thì ngồi ghế sau ôm lồng chim như ôm em bé sơ sinh. Anh chạy xe mà cứ thò tay ra sau kéo tấm mền che nắng cho lồng, sợ chim bị chói. Đến phòng khám, họ điền tên “Milo” vào mẫu, ghi ngày sinh ước chừng, giống loài, tình trạng hiện tại.

Anh bảo:

- Trời đất, tao còn chưa được khám kỹ vậy lần nào!

Sau vài lần tái khám, bác sĩ thú y trịnh trọng tuyên bố:

- Milo bị ung thư. Giai đoạn cuối.

Anh lặng người. Con chim bé tí như vậy mà cũng ung thư. Ở đời, cái gì có sự sống thì cũng có bệnh tật, đúng không? Nhưng đau đầu chưa phải chuyện đó mà là: chữa thì sao?

Bác sĩ ngập ngừng rồi đưa ra hai lựa chọn:

Một là điều trị tích cực bằng xạ trị, hóa trị và chăm sóc đặc biệt, chi phí từ 3,000 đến 5,000 đô la – nhưng không đảm bảo khỏi bệnh. Hai là tiêm thuốc để Milo ra đi nhẹ nhàng, chi phí chỉ từ 50 đến 100 đô la. Nếu thêm dịch vụ thiêu đốt và giữ tro cốt trong hũ có khắc tên Milo bằng laser, tổng chi phí khoảng 200 đô la.

Anh kể đến đó rồi cười ngặt nghẽo:

- Trời đất… Mày nghĩ đi. Hồi nhỏ tụi mình thằng nào mà không cầm ná cao su đi vòng xóm, thấy con chim nào là bắn đoàng! – gỡ xuống, lặt lông, nướng sả ớt. Ăn nhóp nhép. Giờ… tốn tiền tiêm thuốc cho con chim chết êm, rồi mua… quan tài mini, thiêu đốt, giữ tro cốt!

Tôi cũng không nhịn nổi nữa. Cười mà nước mắt muốn rơi.

Anh nói tiếp, như để kết luận:

- Con chim mà còn sướng hơn người. Chỉ có ở cái xứ này thôi. Ở Việt Nam, chắc nó đã thành món chim quay lá chanh rồi.

Nhưng rồi anh thở dài.

Cuối cùng, vợ chồng anh quyết định chọn phương án hai, để Milo ra đi nhẹ nhàng, trong vòng tay của hai người từng xem nó như con. Họ đến phòng khám, đặt lồng xuống. Milo cố rướn đầu nhìn anh lần cuối. Bác sĩ tiêm thuốc, nhẹ nhàng. Mọi thứ diễn ra yên ắng. Trong phòng chỉ có tiếng đồng hồ tích tắc và tiếng hít mũi khe khẽ của người vợ.

Khi mọi việc xong xuôi, anh mang hũ tro cốt của Milo về, đặt trên kệ sách, ngay bên cạnh một tấm ảnh chụp cả gia đình ngày xưa, lúc con anh còn nhỏ, lúc tổ ấm còn đủ đầy. Hũ tro ấy không chỉ là Milo, mà là tất cả những tháng ngày anh đã học được cách yêu thương một sinh vật không nói được tiếng người.

Hôm rồi ghé nhà, tôi thấy hũ tro vẫn còn đó. Anh bảo có khi sẽ nuôi lại một con chim khác. Không phải để thay thế Milo, mà như một cách để không cho lòng mình trống trải.

Anh nói:

- Nuôi chim rồi tao mới hiểu... Tình yêu thương không nhất thiết phải lớn lao. Chỉ cần nằm gọn trong một cái lồng bé xíu, mỗi sáng cất lên một tiếng ‘chíp’ cũng đủ làm cho cuộc đời thấy ấm áp.

Tôi cười rồi trả lời:

- Cái thằng này tới tuổi rồi.... Giờ đem cả triết lý ba xu ra nói nghe cũng được.

- Ha... Ha...

Cuộc đời thật lạ. Có những thứ khi còn trẻ ta xem là nhỏ nhặt, thậm chí là vô nghĩa , như một con chim, đến lúc già lại trở thành điều giữ cho tim mình ấm. Tình yêu không phải lúc nào cũng ồn ào, lớn lao. Đôi khi, nó chỉ là một sinh vật bé bỏng biết hót chíp chíp mỗi sáng, là một ánh mắt ngơ ngác, một cái dụi đầu vào cổ trong lúc mình im lặng.

Milo không chỉ là một con chim. Nó là biểu tượng cho một thời điểm đặc biệt trong đời. Khi con cái đã bay đi, còn mình thì học cách ở lại. Và qua câu chuyện tưởng như buồn cười của một người đàn ông từng săn chim, giờ lại bỏ tiền cho chim chết yên lành và thiêu tro giữ lại. Tôi chợt hiểu rằng: Ai rồi cũng sẽ có lúc cần một thứ gì đó để yêu thương vô điều kiện, dẫu chỉ là một con chim.

Richmond - Thứ Sáu cuối tuần 07/11/2025

 Y Thy Võ Phú

Ru Em Tròn Giấc Ngủ - Mặc Thế Nhân - Kim Trúc

Sáng Tác: Mặc Thế Nhân

Trình Bày: Kim Trúc

Thuyền Không Bến Đỗ

 

Em đã hẹn nhưng không thấy đến
Khiến lòng buồn như chếnh hơi men
Lần sau nhớ đến à nghen
Nếu mà thất hứa, anh bèn giận luôn.

Lúc hờn dỗi anh tuôn ra thế
Chứ thật ra mặc kệ anh đi
Một buổi chiều, có nghĩa gì
Mòn trông mắt đợi... rồi thì yêu hơn.

Yêu em, muốn keo sơn gắn bó
Nên không màng ngại khó khăn chi
Anh như một gã tình si
Đốt tàn gói thuốc... bước đi thẫn thờ.

Em lại hẹn rồi lờ không tới
Tay trong tay vừa mới hôm qua
Sao mà lại vội phôi pha
Môi hôn vương ngọt tình đà muốn xa?

Ta cứ hẹn nhưng mà đừng gặp
Để vấn vương tràn ngập hồn anh...
Em sang ngang, lệ long lanh
Thuyền Không Bến Đỗ...thôi đành người ơi!

Duy Anh
08/15th/2025

Tu Một Mình

Anh xây một ngôi Chùa
Trong tâm thức của anh
Một ngôi Chùa rất nhỏ
Chỉ có một nhà Sư
Nhà Sư ấy là anh
Chỉ có một Phật tử
Phật tử cũng là anh

Anh lập một Đạo tràng
Trong tuệ giác của anh
Một Đạo tràng rất nhỏ
Đạo tràng không có ai
Chỉ có một mình anh
Mỗi ngày ngồi tụng niệm
Không chuông mõ bên mình

Anh dựng một Thiền am
Trong cõi tâm Tĩnh Lặng
Một Thiền am rất nhỏ
Chỉ có một mình anh
Khi tham Thiền nhập Định
Một phút giây Tỉnh thức
Anh chợt nhìn thấy anh:

THAM SÂN SI còn đó
Chưa thoát cõi VÔ MINH
NGÃ CHẤP chưa gạt bỏ
MẠN NGHI còn nhiều quá
Sông Mê còn trên đó
Bờ Giác còn quá xa
Anh còn Tu Một Mình

Trần Văn Khang

Hôn Trộm

 

(Với NTT )

Rỏn rẻn em cười với gió mây
Thẩn thơ nỗi nhớ chợt ùa đầy
Nụ hôn em trộm từ đêm ấy
Tấp tểnh men nồng như mới đây.

Hà Nội, trưa 21-11-2020
Đặng Xuân Xuyến

Một Cơn Giận

Tiếng cười đùa của đám trẻ chạy đuổi nhau ngoài hành lang vọng vào làm bà Năm thức dậy. Bà liếc nhìn vào chiếc đồng hồ để trên bàn của Quốc, lúc đó đã chỉ hơn mười giờ sáng. Bà cảm thấy đầu nặng trĩu, cả người mỏi mệt, cổ họng khô đắng. Bà lẩm bẩm trong miệng, không khéo lại bệnh mất. Bà rất sợ bị đau ốm. Từ ngày ông Năm chồng bà mất, bà vẫn ở một mình. Các con của bà, người thì ở Texas, đứa thì ở California, còn lại hai người con gái ở cùng một thành phố. Tiên con gái lớn có cửa hàng giặt ủi, Hòa chồng Tiên làm kỹ sư gì đó, thỉnh thoảng lại đi xa vài ba ngày. Mỗi lần Hòa đi xa bà Năm đến ở chơi để phụ giúp đưa đón ba đứa cháu và nấu những món ăn Việt. Bà Năm tuy đã bước qua tuổi bảy mươi nhưng vẫn thích hoạt động, trồng cây, nấu nướng, bánh trái...

Mấy hôm nay bà ở chơi nhà Tiên. Tiên bận việc ra ngoài. Bà cùng các cháu vừa xong bữa cơm chiều cùng quây quần nói cười vui vẻ ăn tráng miệng. Bữa nay ăn hơi nhiều thức ăn làm bà hơi tức bụng, người nặng nề, bà tính rủ mấy đứa đi bộ cho nhẹ bớt. Bà chợt nhìn thấy cái trampoline nhỏ Tiên thường tập, nên bước lại đứng trên nhún thử. Có vẻ cũng dễ, bà bắt đầu nhún mạnh rồi nhún nhanh hơn. Mới nhún vài cái, bà thấy lũ cháu lấy tay chỉ trỏ về phía bà, thì thầm với nhau cười ngặt nghẽo một cách thích thú. Bà hơi bực mình và khó chịu. Tính bà xưa nay rất nhạy cảm khi thấy ai bị đem ra giễu cợt mặc dù chính bà thì chưa bị. Bà muốn cho chúng chấm dứt cái trò cười mà bà là vai chính. Bà tảng lờ như không biết là tụi nó đang “make fun” cười bà. Bà lên tiếng bảo Tý là đứa lớn nhất:

- Tý đưa các em ra phòng ngoài mở TV mà xem.

Tụi nó nghe bà nói nhưng vẫn tiếp tục nhìn bà và lại càng cười to, trong lúc bà vẫn nhún nhẩy trên cái trampoline nhỏ. Tý trả lời bà:

- Tụi cháu không muốn xem TV.

- Ơ kìa mới trước khi ăn cơm đã xin bà cho mở TV bây giờ lại nói không thích.

Nghe Tý trả lời như vậy, cơn giận từ đâu kéo đến. Bà nhẩy xuống đi thẳng về phía lũ cháu đập tay xuống bàn, to tiếng hỏi:

- Mấy đứa cười cái gì, tại sao cười?

Tý trả lời:

- Tụi cháu cười vì thấy make noise funny.

Nghe cháu nói vậy cơn giận càng làm cho bà mặt đỏ bừng, bà nói luôn một hơi:

- Tụi bay là đồ mất dạy. Nếu còn ở bên nhà (VN), bà sẽ đánh cho chúng bay một trận, chúng bay quá hỗn láo, sao dám cười bà, đồ vô phép, chốc nữa bà sẽ bảo bố mẹ chúng bay phải dạy dỗ lại chúng bay. Chưa đã cơn tức bà còn nói một tràng tiếng Mỹ những lời nói bà nghĩ là chúng hiểu được. Những đứa trẻ bà vẫn yêu thương chăm sóc lúc này như xa lạ với bà. Còn lũ trẻ, chúng rất sợ mặt ngơ ngác cũng không hiểu lý do làm bà chúng giận như vậy. Đêm ấy bà trằn trọc suy nghĩ vì cơn giận lúc ban chiều. Bà thấy thương bà và thương cả lũ trẻ. Những tiếng cười, sự chỉ trỏ của lũ trẻ đã đánh trúng vào tâm bà, khơi dậy sự ẩn ức mà bà phải nhẫn nhịn, vì công việc hàng ngày bà phải tiếp xúc với đủ hạng người, với lối xưng hô không lễ phép không tôn trọng tuổi tác, những người tuổi chỉ bằng con, cháu bà thế mà chị chị em em, còn mấy cô người bản xứ mỗi lần gọi bà lấy ngón tay ngoắt ngoắt; mỗi lần như vậy bà giận lắm nhưng họ là chủ và thói quen như vậy. Bà tuy biết nhưng thật khó chấp nhận. Rồi ngay cả cách nói năng của những đứa cháu của bà, mỗi khi bà hỏi điều gì, chúng chỉ trả lời không biết, không thưa gửi. Những sự việc như vậy bao lâu nay vẫn âm ỉ trong lòng, bà bực bội nhưng không than van với ai được mà cũng không người nào hiểu cho bà. Bà lớn lên trong một gia đình Nho giáo, từ nhỏ đã được dạy dỗ nghiêm khắc từ Bà Nội. Có bao giờ bà dám cười hay giễu cợt Bà Nội hay những bậc bề trên dù là chuyện đáng cười. Rồi thời cuộc đổi dời, đám trẻ sinh ra lớn lên chúng không cả biết nói tiếng mẹ đẻ làm sao biết đi thưa về trình, chỉ có biết “yes” hay “no”. Bà ghét và rất khó chịu mỗi khi hỏi chúng điều gì, chúng trả lời dù bằng tiếng Việt: không biết hay “I don’t know.” Bà cố dạy dỗ các cháu phải thưa gửi phải chào những người lớn. Còn chuyện bà nhún nhẩy trên cái trampoline nhỏ phát ra tiếng kêu kẽo kẹt, chúng thấy buồn cười thì cười không hiểu tại sao bà lại nổi giận đến thế.

Bà đã định bước xuống giường ra rửa mặt rồi xuống dưới nhà ăn sáng với các cháu. Nghĩ đến gặp mặt chúng, bà tự nhiên cảm thấy hơi ngường ngượng vì lần đầu chúng mới thấy nét mặt bà khi giận dữ chắc xấu và khó thân thiện lắm, mặc dù có thể tụi nhỏ không nhớ. Tuy vậy, bà không muốn để lại ấn tượng một bà nội, bà ngoại dữ dằn trong tâm hồn non nớt của lũ cháu. Bà nghĩ vậy rồi tự nhủ từ nay bà phải cố kềm chế dù có bất cứ chuyện gì dù không bằng lòng, không vui cũng không tỏ ra tức giận. Bà tính chiều nay sẽ đưa chúng đi chơi và tỏ ra gần gũi, thân với các cháu hơn.

Một cơn giận làm tổn thương chính bản thân mình, và có thể mất đi những người thân.

Nguyễn Tường Nhung