Dạ Khúc Yêu Em -Thơ: Trần Việt Hải - Nhạc & Đệm Đàn: Nguyễn Minh Châu - Trình Bày: Pia Nguyễn

Thơ: Trần Việt Hải
Nhạc & Đệm Đàn: Nguyễn Minh Châu
Trình Bày: Pia Nguyễn

Giới Thiệu Tuyển Tập Nhà Văn Việt Hải: Văn Chương - Vang Bóng Một Thời

Trước năm 2005, tôi đọc vài bài viết ký tên Vương Thư Sinh, Hoàng Tiểu Ca với lối hành văn nhẹ nhàng, trong sáng nên rất thích. Khi hỏi người bạn đồng khóa, nhà văn Dương Viết Điền cùng ở Los Angeles, cho biết đó là nhà văn Trần Việt Hải. Hè năm 2005, tôi ra tờ Cali Weekly, mời người bạn thân Nguyễn Ngọc Chấn làm chủ bút, và ngỏ ý với Việt Hải làm tổng thư ký, anh vui vẻ nhận lời. Năm 2008, tôi phụ trách Section B của nhật báo Saigon Nhỏ, mỗi ngày với chủ đề riêng, Thứ Bảy là Văn Học Nghệ Thuật, tôi cần bài gì và Việt Hải gợi ý cho tôi viết bài gì đều đáp ứng suốt 7 năm.

Việt Hải viết nhanh, ngoài văn chương, khi yêu cầu viết thêm mục gì, hôm sau có ngay. Từ đó tình bạn văn giữa hai chúng tôi cùng góp mặt trên văn đàn từ Texas sang California. Nếu tính trung bình mỗi năm Việt Hải viết khoảng hai chục bài (ngắn, dài) thì trong hai thập niên qua với số lượng rất nhiều. Nhưng bạn tôi không chịu in sách mà là một trong những người bạn thân “xúi’ tôi thực hiện tác phẩm.

Việt Hải là “con chim đầu đàn” trong nhóm Nhân Văn Nghệ Thuật & Tiếng Thời Gian vì vậy trong nhóm nầy có hai bạn văn (Phạm Thái & Khánh Lan) tự nguyện thực hiện Tuyển Tập Văn Chương - Vang Bóng Một Thời làm món quà kỷ niệm nhân ngày sinh nhật Việt Hải bước sang tuổi thất thập sau 28 năm bị stroke (1996), “Tri ân và tuyên dương nhà văn Việt Hải” (Phạm Thái). Với Khánh Lan, “Đây là một tác phẩm đòi hỏi người viết một công trình nghiên cứu kỹ lưỡng, đòi hỏi nhiều thời gian và sự kiên tâm”. Nểu “xúi” Việt Hải thực hiện có lẽ chờ đến… “Tết Công Gô” (trước năm 1975 thường nói đùa đợi mòn con mắt).

Tuyển Tập Văn Chương - Vang Bóng Một Thời của Việt Hải dày 418 trang, gồm ba mươi hai bài viết, Trang Thơ Việt Hải và hình ảnh lưu niệm. Hình thức: trình bày trang nhã, đẹp, giấy trắng, hình màu trông bắt mắt. Nội dung với nhiều thể loại biên khảo văn chương, điện ảnh, khoa học, sáng tác, đa dạng.

Trong tuyển tập có các bài viết của Kiều My, Dương Viết Điền, Bích Phượng Paris, Nguyễn Thị Phương Hiền, Ngô Thiện Đức, Cảnh Thiên… và Khánh Lan nên tôi cảm thấy đầy đủ, không có gì viết thêm về Việt Hải. Tựa như ngày xưa đời nhà Đường, nhà thơ Lý Bạch đến Hoàng Hạc Lâu đọc bài thơ Thôi Hiệu viết trên vách đá đã thốt lên: “Nhãn tiền hữu cảnh đạo bất đắc. Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu...”.

Trần Việt Hải sinh năm Quý Tỵ (1953) tại Gò Dầu, Tây Ninh (trong bài viết gần đây của tôi: Tiểu Tử, Nhà Văn Gìn Giữ Hồn Quê Tây Ninh) mang lại niềm hãnh diện trên mảnh đất nầy. Song thân có 8 người con (3 trai, 5 gái).

Nơi chốn nầy: Tây Ninh Quê Tôi của Việt Hải “Tây Ninh là quê hương tôi, vì tôi ra đời tại đó, dù không sống tại đó lâu, nhưng những năm tháng về nơi này nghỉ hè cũng đủ cho tôi cái tình thân ái của những năm tháng thiếu thời.

Tây Ninh, quê tôi đó, nơi mà người dân làm lụng cần cù lại mang đặc tính hiền hòa để tôi mãi mãi nhung nhớ về Gò Dầu, về Tây Ninh và vui sướng được nhìn nhận như một người con của vùng đất quê tôi. Mỗi con người được sinh ra ở miền nào đó, dù phì nhiêu hay nghèo khổ, dù được thiên nhiên đãi ngộ hay không thì nó vẫn là quê hương.

Nếu Việt Nam của tôi là một đất nước thiêng liêng luân lưu trong dòng huyết quản, đẹp đẽ về địa lý và văn hóa, thì Tây Ninh của tôi cũng trong sáng trong hai yếu tố đặc trưng đó: Chỉ vì Việt Nam và Tây Ninh đều là quê hương tôi, và tôi đã gắn bó bằng từng thớ thịt, bằng khối óc, bằng con tim hay bằng với cả hai yếu tố đặc trưng đã nêu từ tiềm thức xa xưa của thuở thiếu thời và của hoài niệm đã qua sẽ mãi mãi ngự trị trong tâm hồn tôi, cho nỗi niềm ấp ủ mang theo trong lòng người lưu lạc của quê hương đã thật sự xa xôi cách trở vì địa lý, để Tây Ninh quê tôi vĩnh viễn trong nỗi nhớ nhung hay trong niềm nhớ thương vô biên”.

Việt Hải theo học tại trường trung học Pétrus Ký, đại học Luật và đại học Kinh Thương Sài Gòn. Thân phụ là Hải Quân Đại Tá phục vụ tại Vùng I Duyên Hải, vì chu toàn trách nhiệm nên bị kẹt lại, bì tù 13 năm.

Sau biến cố tang thương tháng Tư năm 1975, hầu hết gia đình Quân Dân Cán Chính bị kẹt lại ở miền Nam Việt Nam phải cam chịu bao thảm họa, nghịch cảnh!

Trong thời gian phụ trách các tờ báo, tôi đã đăng tải và giới thiệu hồi ký qua các bài viết, sách của nhiều tác giả về thảm cảnh vượt biên. Can đảm, liều mình mạng sống để bỏ nước ra đi tìm cuộc sống mới trên mảnh đất tự do nơi xứ người với cái giá phải trả quá đắt! Trong đó rất nhiều hồi ký về vượt biển, ít bài viết về vượt biên đường bộ… Trong bài viết Chuyện Xưa Cầu Cá của Việt Hải, với tựa đề tưởng chừng nhắc lại thú vui nhưng là câu chuyện kể lại hành trình vượt biên cam go, nguy hiểm từ Tây Ninh sang Miên, Thái Lan năm 1982:

“Ngày bi thảm 30-4 đến, gia đình hai chúng tôi đều chia chung số phần hoạn nạn chia ly, đồng khổ như nhau. Cha tôi đi tù ngoài bắc Việt… Mẹ tôi thấy tình trạng Sài Gòn khó sống nên bà quyết định dọn về quê Tây Ninh…

Mẹ tôi có ý định như vượt biên tìm tự do hay sao đó mà bà muốn đem con cái về đây. Là con trai lớn tôi phụ mẹ nhảy ra đi làm kiếm tiền lo cho gia đình... Đời sống ở quận lỵ nhỏ rất dễ thương vì mọi người như quen biết nhau, thân nhau, tình cảm đậm đà hơn, không như ở đô thị lớn vốn đông đúc, xô bồ.

Thạch Sung, người trung gian đưa tôi sang Miên, rồi từ đó người ta đưa tôi sang đất Thái, ông khuyên tôi nên ngâm nắng cho sạm da, càng đen càng tốt vì tôi sẽ đóng vai thương buôn. Sáng sớm 5 giờ tinh sương Thạch Sung chở tôi và 2 cô gái người Việt gốc Hoa kiều Chợ Lớn từ Sài Gòn lên đây, chúng tôi sẽ cùng vượt biên giới sang tỉnh Svay Rieng của Miên, chúng tôi nghỉ ngơi, hôm sau hừng đông sang Prey Veng rồi tới thủ đô Phnom Penh…”.

Việt Hải ghi lại cuộc hành trình đường bộ quá bất trắc, nguy hiểm khi đến Miên vào lúc “Thời điểm 82 là chế độ Heng Samrin được Hà Nội dựng lên làm bù nhìn, trong khi đó phe đối kháng là 3 phe của Khmer đỏ của Pol Pot, Khmer xanh của Son San và phe tự do của cựu Hoàng Norodom Sihanouk… Chúng tôi bị tốp người mặc đồ bà ba đen quấn khăn rằn ngang cổ trang bị súng ống chận đường khi vào thị trấn Pailin. Tôi nghe nói nơi đây các phe phái Khmer đỏ, xanh hay phe Ông Hoàng thường va chạm kình chống nhau để tranh giành ảnh hưởng lên nhau”.

Chàng thanh niên cũng gan dạ khi gặp phải bọn Pol Pot bắt “Hỏi cung chúng tôi, sau đó họ bắt đầu lục xét trên thân thể từng người. Một tên bỗng giở trò bỉ ổi chĩa súng lột quần áo của 2 chị em Hồng Anh (vượt biên cùng Việt Hải) và nhăn răng cười trông thật đểu giả. Hai tên đệ tử giữ tay chân tay Lan Anh cười thật nham nhỡ, tên đầu đảng cởi bỏ xiêm y của y, ngực trần của y xăm hình chiếc đầu lâu và kế đó là hình đầu rắn hổ mang khè lửa đỏ, y lườm Lan Anh như chuẩn bị trò tồi bại, tên thứ 4 cầm cây AK-47 canh chừng tôi. Lan Anh khóc la dữ dội, trong khi Hồng Anh ôm mặt khóc xoay hướng khác.

Trong cơn vui say bọn chúng xao lãng tôi, tôi chụp nhanh lấy cái ghế gỗ bên cạnh giáng vào đầu tên lính canh tôi, y xiểng niểng, tôi chụp giật lấy khẩu súng vật lộn với hắn, hai tên cận vệ còn lại ôm súng lại nện vào người tôi túi bụi đến khi tôi ngất xỉu. Thế là chúng thỏa mãn khi hiếp hai chị em Hồng Anh, xong chúng bỏ đi…”.

Tai qua nạn khỏi, cuối cùng may mắn gặp được những người tốt bụng (Rin và vợ y là Neary) giúp đỡ “Ông cho biết ông theo phe chính phủ liên hiệp kháng chiến, y thuộc phe Son San, được Thái Lan và Mỹ giúp đỡ. Tôi nói tôi có cha bị người CS cầm tù. Ông gật đầu tỏ ý ông hiểu tôi” và “Tạm tá túc đến khi chúng tôi có dịp vượt sang Thái gặp phái đoàn Cao Ủy Liên Hiệp Quốc”… “… Khi phái đoàn Cao Ủy Tị Nạn đến, ba người chúng tôi là Hồng Anh, Lan Anh và tôi vì biết Anh ngữ nên được ông trại trưởng người Thái tuyển dụng làm liên lạc viên cho làng cầu cá Rinsons”. Để đáp ân tình của người cứu mạng “Tôi xin phái đoàn Cao Ủy ưu tiên cho 4 người trong gia đình ông Rin, 4 người trong gia đình ông Shou và chúng tôi cứu xét đơn chúng tôi xin đi Mỹ… Chúng tôi đậu phỏng vấn dễ dàng…

Ngày bay sang Mỹ, cả nhóm chúng tôi 11 người đi chung trên chuyến phi cơ về hướng San Francisco, nơi có mẹ Hồng Anh cư ngụ. Gia đình ông Shou được Hội Cứu Trợ Người Hmong bảo trợ về Fresno, gia đình ông Rin được Hội Thân Hữu Người Cao Miên bảo trợ về Stockton. Nghiã là chúng tôi sẽ định cư tại những vùng đất không xa nhau theo phạm vi thật bao la của xứ Hoa Kỳ…”.

Khi Việt Hải tị nạn tại Mỹ, thân phụ anh còn ở trong lao tù, anh theo đuổi việc hành và tốt nghiệp kỹ sư, lập gia đình với Lệ Hoa. Anh làm việc trong công ty, ông boss có hai bằng tiến sĩ và điều hành hai công ty, thấy anh có khả năng nên khuyên tiếp tục lấy MS sẽ giao cho cho công việc mới, thay ông. Vì vừa đi làm vừa tiếp tục học hành, có lẽ quá phí sức nên năm 1996 anh bị stroke và đến năm 1998 hai lần bị cerebral hemorrhage stroke bị liệt đôi chân phải ngồi xe lăn (wheelchair)! Trong khi đó vợ chồng anh có hai con trai (3 tuổi và 1 tuổi), quá bất hạnh!

Nhà thơ Phùng Quán hai bài thơ Chống Tham Ô Lãng Phí và Lời Mẹ dặn viết năm 1956. Trong vụ án Nhân Văn Giai Phẩm, ông đã phải đánh đổi gần như cả cuộc đời mình với 15 năm lao động cải tạo và 32 năm treo bút. Ông viết hai câu thơ để đời: “Có những phút ngã lòng. Tôi vịn câu thơ và đứng dậy…” thì Việt Hải đã vịn vào viết lách để tồn tại trong cuộc sống, không những vậy mà đã đóng góp cho nên Văn Học Nghệ Thuật hải ngoại. Gần đây vợ tôi phải mỗ võng mạc và bị vấp ngã nứt xương đầu gối phải ngồi xe lăn, tôi làm Mr. Mom từ mọi việc trong nhà, di chuyển… Tôi nghĩ đến công việc của chị Lệ Hoa, rất cảm phục. Có lần tôi chia sẻ điều nầy với chị và chị nói đùa “nghiệp mà anh”, và chưa bao giờ nghe chị than vãn. Nhớ nhé, sau nầy có đầu thai và nên duyên vợ chồng, bạn phải trả “cái nghiệp” nầy suốt cả cuộc đời.

Trở lại với tuyển tập Văn Chương - Vang Bóng Một Thời của Việt Hải, với tôi chỉ là phần nhỏ trong hằng trăm sáng tác của anh nhưng đã tổng quát trong nhiều lãnh vực sáng tác.

Tôi có “món nợ ân tình” văn chương với Việt Hải nhưng không đáp lễ khi viết về anh vì ngại cho rằng “áo thụng vái nhau” mà thật ra vì đam mê trong nghiệp dĩ và cũng là thú vui tao nhã giữa anh em chúng tôi cùng sở thích và lý tưởng quốc gia nên chẳng có “áo thụng” gì cả mà là “áo tơi” vì đã trải qua quãng đời tơi tả nên “vịn vào viết lách” góp mặt cho đời.

Ngày 4/10 vừa qua, nhận được email của Việt Hải nhờ tôi trình bày poster ra mắt tuyển tập. Gớm, bạn tôi thật kín tiếng đến giờ phút cuối mới cho biết ngày ra mắt tuyển tập vào dịp sinh nhật anh 8/12/2024 tại Việt Life Club, 15609 Beach Blvd. Westminster vào trưa Chủ Nhật, 8/12 với các vị diễn giả uy tín.

Little Saigon, 11/11/2024

Vương Trùng Dương

Trung Tâm Văn Bút Nam Hoa Kỳ Thành Kính Phân Ưu Cùng Văn Hữu Yên Sơn

 

Người Vợ Thuỷ Chung

  

Nói về sự thuỷ chung trong hôn nhân, bài này xin chú trọng về chủ đề "Người vợ thuỷ chung", như nhà thơ Thái Tú Hạp đề nghị tôi viết. Xét về nghĩa vụ chung thủy của vợ chồng nhìn từ những góc nhìn luân lý xã hội và pháp lý thì vợ chồng chung thuỷ, thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, bền vững là điều được khuyến khích, đề cao. Trong văn hoá Việt, chung thuỷ là vẫn một lòng trước sau như một, vẫn có tình cảm gắn bó không thay đổi. Như vậy, khái niệm chung thuỷ là khái niệm rộng. Trong tương quan vợ chồng thì chung thuỷ được hiểu là vợ chồng phải luôn chung tình, gắn bó tình cảm yêu thương chỉ với nhau mà thôi. Trong mỗi giai đoạn lịch sử, những quan niệm về sự chung thuỷ của vợ chồng cũng có sự khác nhau cơ bản. Trong thời kỳ nguyên thuỷ của xã hội loài người khi con người vừa thoát thai từ loài vật. Dần dần con người tiến bộ, Ý niệm về tương quan hôn nhân và gia đình được đặt thành luật lệ.

Suy ngẫm chuyện đời thì duyên nợ và định mệnh đều có trong hôn nhân. Bởi vì người xưa có câu: “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên tương diện bất tương phùng”. Chính vì vậy nên mọi sự đến và đi trong cuộc đời đều là duyên phận, chúng ta không cần phải cưỡng lại đâu. Tình yêu quả thật kỳ diệu. Sống ở đời này, dù chúng ta ý thức được rằng, khi yêu là đầy khổ đau. Nhưng hầu hết người ta lại muốn yêu một lần cho biết nó ra sao chứ. Yêu là duyên, vượt duyên đến nợ, an nhiên với định mệnh ấy thôi. Phật dạy: "Là duyên, có xa cách mấy cũng gặp lại, là nợ, có trốn tránh cũng chẳng thể thoát ra" . Cũng nói theo đạo Phật, vợ chồng là do duyên số, có nghiệp, có nợ với nhau, chứ không phải khi không mà lấy nhau được. Phần lớn là do duyên số quyết định. Tuy nhiên, nếu chỉ đổ thừa cho duyên số thì không thực tế . Chúng ta phải chọn lựa, mà trong sự chọn lựa của chúng ta có nghiệp, có nhân quả chi phối bên trong.

Trong tác phẩm Phận Đàn Bà, nhà văn Nguyễn Quang cho rằng: "Hai chữ định mệnh thường được dùng để khỏi phải tìm hiểu những gì xảy ra như đã được an bài mà con người không sao giải thích được, cho nên phải chấp nhận đó là định mệnh! Tất cả những gì xảy ra, có lớp lang trong cuộc đời của mỗi cá nhân của chúng ta, là những chuyện vui buồn, bất hạnh đều có thể xảy ra, không thiên vị bất cứ một ai, vì nó là định mệnh! Trong định mệnh có cả duyên số, không đơn thuần như người ta thường nghĩ". Thật sự theo khoa tử vi số mệnh, hôn nhân là định mệnh đấy. Bởi vì 2 người có "duyên số", hay "hợp số" mới có thể lấy nhau được. Hợp số chính là cùng có Số tương đồng nhau về cung Phu thê, tương đồng về vận hạn, 2 người có cùng năm kết hôn, cùng năm có con, cùng những biến cố giống nhau trong hôn nhân, những sự kiện người chồng có thể xem trên Số người vợ và ngược lại. Vợ chồng có phương vị kết hôn trên Tứ Trụ hợp nhau. Hôn nhân và số mệnh luôn tiềm tàng trong đời sống chúng ta, thật như vậy.

Vợ chồng thủy chung, sống với nhau tình nghĩa, chia chung trọn vẹn trách nhiệm Tình yêu hôn nhân là yếu tố quan trọng bậc nhất trong sự hình thành và phát triển bền vững của gia đình. Đây là vấn đề cốt lõi nhu cầu tình cảm tinh thần của đời sống vợ chồng nó chi phối mọi thành viên trong gia đình và tác động trực tiếp tới việc chăm sóc người già, nuôi dạy con nhỏ. Nghĩa vợ chồng gắn bó với lòng nhân ái, nhân hậu tự nhiên của con người khiến đôi vợ chồng gắn bó với nhau suốt đời, dù khi tình yêu bồng bột của tuổi trẻ không còn, nghĩa vợ chồng giúp họ vượt qua những mâu thuẫn, bi kịch rất khó tránh khỏi trong cuộc sống nhiều năm của một gia đình. Hạnh phúc gia đình phụ thuộc vào mối quan hệ tình cảm giữa đôi vợ chồng, cùng với sự đòi hỏi của họ về tự do cá nhân, về hạnh phúc cá nhân và sự riêng tư trong đó tình yêu là tình nghĩa là yếu tố cơ bản nhất.

Tôi nhớ trong "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ, Vũ Nương là người vợ thủy chung, người mẹ hiền và nàng dâu hiếu thảo. Câu truyện cảm động ở thế kỷ thứ 15.

Những ngày xa xưa trong xã hội khép kín phong kiến đã khắc nghiệt đưa đẩy bao số phận, bao con người, bao gia đình vào hoàn cảnh éo le, đau thương, bi đát. Nội dung sách Nguyễn Dữ đã viết về họ, đặc biệt là người phụ nữ với tấm lòng son sắt hết ,mực yêu thương và sự cảm thông tận tuỵ, hy sinh cho gia đình.

Đọc "Chuyện người con gái Nam Xương" ta thấy tác giả tả chân hình ảnh thân phận bị chà đạp của người phụ nữ thời phong kiến. Vũ Nương chính là nhân vật chính của câu chuyện, nàng nổi bật với những nét phẩm chất tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam đảm đang, tháo vát, chung thủy và khát khao hạnh phúc gia đình. Nhưng cái xã hội nam quyền khắt khe đã đẩy cuộc đời nàng đến cảnh trái ngang, oan khiên u uất, đầy bất hạnh. Nàng là người vợ thủy chung, người mẹ hiền và nàng dâu hiếu thảo. Thật vậy, khi Trương Sinh đi lính chỉ để lại Vũ Nương bụng mang dạ chửa với người mẹ già, Vũ Nương đã luôn chăm sóc mẹ chồng chu đáo khiến bà cũng phải cảm động. Khi mẹ chồng chết, Vũ Nương cũng lo ma chay cho bà cũng như lo cho chính chính cha mẹ mình vậy. Không những là một người con hiếu thảo, Vũ Nương còn là một người mẹ hết mực yêu thương con. Vì không muốn bé Đản nghĩ mình không có cha mà Vũ Nương đã nghĩ cách chỉ trỏ bóng mình trên vách tường và nói đó là cha của bé Đản. Ta thấy Vũ Nương là một người mẹ yêu thương con vô hạn. Và nổi bật trong văn bản ta thấy Vũ Nương là một người vợ hết mực yêu thương chồng. Khi Trương sinh đi lính, nàng chẳng mong chàng áo gấm trở về mà chỉ muốn chồng được bình yên nơi chiến trường. Nàng lo lắng cho Trương Sinh ở nơi biên ải chịu khó khăn vất vả không có người nương tựa. Khi bị Trương Sinh nghi oan nàng có nhân tình cũng chỉ hết mực giải thích để níu kéo giữ hạnh phúc gia đình. Đến khi chết đi rồi, Vũ Nương cũng chẳng một lời trách móc, oán than Trương Sinh mà còn muốn về gặp chàng lần cuối. Qua tác phẩm này, Nguyễn Dữ đã vẽ ra trước mắt chúng ta là một người phụ nữ tài đức vẹn toàn.

Gương vợ chồng thủy chung khác là người vợ Ukraine trải qua 20 năm ở Việt Nam chăm nuôi chồng đột quỵ, khi chồng về nước được một năm thì bị chứng tai biến mạch máu não, bị liệt toàn thân, Svetlana bán hết nhà cửa ở Kiev và bay sang Việt Nam, một mình xoay xở đủ cách chăm sóc chồng và nuôi con tại Hà Nội.

Cuộc sống vất vả tại miền đất xa lạ chăm sóc chồng với bao những thử thách cuộc đời, muôn trùng khó khăn không buông tha người phụ nữ Ukraine. Hai mươi năm trôi qua, ông Thắng đã có hàng chục lần nhập viện, vài lần thập tử nhất sinh và 4 lần bị đột quỵ, hai lần liệt toàn thân nhưng sau tập luyện lại đi đứng được. Vào tháng 2 năm 2021, ông bị suy tim, tụ máu não, chuẩn bị phẫu thuật lại bị tai biến ngay tại viện. Dịch Covid-19 bùng phát tại Hà Nội cuối tháng 4, người nhà không được vào phòng bệnh chăm sóc. Nằm liệt nhiều ngày, ông bị viêm loét lưng, tiếp tục phải chuyển viện để chữa vết thương trước khi ca mổ chính diễn ra. Người phụ nữ Ukraine luôn luôn hy vọng sẽ có ngày chồng khỏe mạnh lại, hai người cùng quay lại thăm thành phố Kiev là nơi nhiều năm trước họ đã gặp và yêu nhau.

Gương phụ nữ thủy chung qua chuyện tình Hàn Mặc Tử cùng Mai Đình:

Mai Đình là một hiện tượng lạ trong văn học và ở ngoài đời. Bà là người đi trước thời đại nhiều bước, là người nhất định không vâng theo khuôn phép ngàn xưa dành cho phụ nữ, đã bỏ nhà ra đi vì không muốn về nhà người chồng do cha mẹ chọn, ta sống vì tình yêu đích thực, khuôn mẫu của Françoise Sagan và Jean-Paul Sartre, con cái đặt đâu cha mẹ huề tiền.

Theo bài net của ông Tư Cao Lãnh, cũng may là bà có vốn liếng học hành và giỏi nữ công gia chánh nên bà có thể thân tự lập thân, không như những phụ nữ cùng thời phải đeo ba cái gông tòng phụ, tòng phu, tòng tử, mấy cái gông do một ông Nho gia vốn cổ xuý trọng nam khinh nữ sống từ hơn 26 thế kỷ trước bày ra, tròng lên cổ người đàn bà bắt buộc phải phục tòng đàn ông. Đức Phật, người sinh ra đồng thời, thì ngược lại, làm một cuộc cách mạng vô tiền khoáng hậu, không những giải phóng cho phụ nữ mà còn phá tan xiềng xích giai cấp xã hội của Ấn Độ thời bấy giờ. Với thuyết nhân quả luân hồi thì cho rằng mọi người sinh ra phải được bình đẳng là rất hợp lý. Con người ta sinh ra khác giới tính, giàu nghèo sang hèn khác nhau là vì nhân quả nhiều đời, trùng trùng duyên khởi duyên sinh. Vậy mà cái ông Nho gia giáo điều bị bác Trump cho dẹp tiệm, cổ hũ kia độc đoán cho rằng đàn bà sinh ra là để phục vụ đàn ông: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử!” nhưng mà nhà thơ Mai Đình của chúng ta đã tháo gỡ được gông cùm xiềng xích nô lệ này. Bà đã thoát ly được ba chữ tòng để tự làm chủ đời mình.

Ông anh Vương Trùng Dương biết bà nhà tôi gốc Bông Kiều, vốn gần nhà cụ Tra Lương Dung, tức Kim Dung Kiếm Hiệp. Vương Trùng Dương viết bài "Thủy Chung trong tác phẩm Kim Dung" như sau:

Đông, Tây, kim, cổ trong văn chương qua bao nhiêu tác phẩm đã đề cập và lưu lại những mối tình thủy chung của nhân loại. Ở đây, tôi đề cập khái quát đến tác phẩm hư cấu trong kiếm hiệp, điển hình với nhà văn Kim Dung với những mối tình ngang trái nhưng thủy chung với nhau khi trải qua bao nhiêu nghịch cảnh.

Những mối tình đó bước vào tình sử võ lâm, như Quách Tĩnh với Hoàng Dung, Dương Quá với Tiểu Long Nữ, Kiều Phong với A Châu, Trương Thiếu Sơn với Hân Tố Tố, Trương Vô Kỵ với Ân Tố Tố, Lệnh Hồ Xung với Nhậm Doanh Doanh, Trương Vô Kỵ với Triệu Minh (Triệu Mẫn)...

Trong tác phẩm Anh Hùng Xạ Điêu và Thần Điêu Hiệp Lữ, hai nhân vật Quách Tĩnh và Hoàng Dung được xem như hai nhân vật chính giữa chính phái và tà giáo. Họ đã vượt qua bao nhiêu ngang trái để sống trọn vẹn với cuộc tình.

Trong Thần Điêu Hiệp Lữ, Dương Quá và sư phụ Tiểu Long Nữ trong Cổ Mộ. Dương Quá gọi Quách Tĩnh và Hoàng Dung là bá phụ và bá mẫu. Vượt qua lễ nghi, Dương Quá và Tiểu Long Nữ yêu nhau, thế nhưng trong lúc hiểu lầm, Tiểu Long Nữ rời Cổ Mộ phiêu bạt, Dương Quá đi tìm suốt 16 năm… Dương Quá đi đến đâu cũng có những cô nương yêu kiều theo đuổi nhưng chàng vẫn một mực chung tình với Tiểu Long Nữ. Đã cùng với Tiểu Long Nữ tạo nên một trong những mối tình đẹp nhất của thế giới võ hiệp.

Trong quyển Thiên Long Bát Bộ thì mối tình của Kiều Phong (gốc Khiết Đan) với A Châu (người Hán) tuy kết cuộc rất bi thảm nhưng nói lên lòng thủy chung của Kiều Phong với A Châu trong khi đó có nhiều bóng hồng trong chốn cao thủ võ lâm quyết tâm theo đuổi chàng.

Trong Ỷ Thiên Đồ Long ký (Cô Gái Đồ Long) Trương Thiếu Sơn của phái Võ Đang, trên bước đường giang hồ hành hiệp gặp Ân Tố Tố, con gái của giáo chủ Thiên Ưng Giáo… Với bao nhiêu tai họa ập đến nên Trương Thiếu Sơn phải nhận cái chết và Ân Tố Tố cùng quyên sinh theo chồng để được sống trọn kiếp với nhau ở bên kia thế giới.

Cũng trong tác phẩm nầy, Trương Vô Kỵ, con của Trương Thiếu Sơn vì nhận Tạ Tốn làm nghĩa phụ và tận tình bảo vệ thân phận nên bị cả hai bên chính tà quyết tâm truy đuổi. Trương Vô Kỵ có số đào hoa với những bóng hồng như Chu Chỉ Nhược, Tiểu Chiêu, Ân Ly sắc tài nổi tiếng quyết dành lấy trái tim, trong khi đó Triệu Mẫn (Triệu Minh) quận chúa của Mông Cổ bất chấp mọi hiểm nguy, mọi đối thủ lợi hại để cuối cùng cho chàng sống bên nhau “kẻ lông mày” cho nàng.

Trong tác phẩm của Kim Dung có rất nhiều mối tình ngang trái xảy ra giữa hắc bạch, giữa trung nguyên và sắc tộc khác trong chốn võ lâm nhưng tình yêu đã vượt qua mối thù truyền kiếp, hận thù hai mặt… chấp nhận sự hy sinh để chấp nhận cuộc tình.

Mỗi mùa xuân về khi đọc thơ yêu của ông anh Thái Tú Hạp tặng bà chị Ái Cầm, tôi thích quá xin "dựa hơi" bài tình thơ sau đây. Bởi vì hai vợ chồng chúng tôi đã có "Nhân Duyên Nghiệp Dĩ", và hai chúng tôi cũng có "Luân Hồi Có Nhau", y chang như hai thi sĩ Thái Tú Hạp và Ái Cầm,...

Luân Hồi Có Nhau

ta về tịch mặc ngàn hoa

lá cao vút đẫm mây qua đỉnh trời

nhân gian dành trọn cuộc chơi

ta cùng em hát bên đồi xuân xưa

nhất quán rồi- mộng mai sau

tâm vô lượng mở - có nhau luân hồi

cảm ơn thơ, cảm ơn đời

trăm năm nhật nguyệt, đầy vơi nghĩa tình

(Thái Tú Hạp - Hạt Bụi Nào Bay Qua)

Để kết thúc bài Người Vợ Thuỷ Chung, tôi xin gởi bà nhà Tăng Lệ Hoa, 唐樂和, Người Tình Trăm Năm của tôi.

Trẫm Vẫn Yêu Em...

Trẫm yêu em bằng tim tuổi hạc

Nặng nợ ân tình kiếp ba sinh

Mến chốn ta bà trẫm mãi yêu

Chung bước đường dài trẫm cùng em

Trẫm gọi tên em bằng sếp nhỏ

Soi bóng dặm trường có ai hơn ?

Đếm bước thời gian dù chết rũ

Những nỗi u sầu ta với ta

Căng-xe Xì-trốc là chuyện nhỏ

Kiếp người hữu hạn sá chi đâu

Ôi sống lâu chi cho chật đất

Sống anh hùng cho đất phì nhiêu

Hỏi trăng cô liêu sầu vạn cổ

Mỏi mòn cánh hạc bay vẫn bay

Gõ con chữ nghĩa đêm khuya khoắt

Nhãn tròng mờ nhạt trẫm yêu em

Trẫm vẫn yêu em yêu muôn thuở

Tuổi tóc xanh sang màu lấp lánh

Cho mãi thời gian hồn lịm giấc

Trẫm vẫn yêu em trẫm yêu em!

Trần Việt Hải Los Angeles, 

Nov. 9th, 2021.

Cơn Say Tinh Ái

 

Chiều nay chợt nhớ em yêu,
Tóc huyền óng ả mỹ miều thướt tha,
Mắt tình tư lự tim ta,
Dù say hay tỉnh chỉ là yêu em,
Đêm nay say đắm đến thèm,
Rượu chưa quá chén say mèm hồn ta,
Hỏi trời có thấu tình ta ?
Buộc ta xa cách chẳng thà tình say.

Việt Hải, Los Angeles

Nhân Văn Nghệ Thuật&Tiếng Thời Gian Đồng Thành Kính Phân Ưu Cựu Đại Tá Hải Quân VNCH Ông Guise Bùi Cửu Viên

Chúng tôi nhận dược tin của phu quân của bà Bùi Hồng Thủy là:

Cựu Đại Tá Hải Quân Việt Nam Cộng Hoà

Ông Guise Bùi Cửu Viên

Sinh này 30 tháng 10 năm 1932, tại Việt Nam

Đã về nhà Chúa ngày 11 tháng 4 năm 2023, 

Tại tiều bang Maryland, Hoa Kỳ.

Hưởng đại thọ 92 tuổi

Nguyện cầu linh hồn Ông Guise Bùi Cửu Viên

Sớm được về hưởng Hồng Ân Thiên Chúa

Xin thành kính phân ưu cùng Bà Hồng Thuỷ cùng gia đình và tang quyến.

Liên nhóm Nhân Văn Nghệ Thuật & Tiếng Thời Gian cùng thân hữu,

Pham Hồng Thái, Cao Minh Tâm, Trần Mạnh Chi, Hồng Vũ Lan Nhi, Kiều My, Bích Huyền, Lâm Dung, Ngọc Quỳnh, Minh Châu, Paul Phú, Mai Hương, Ái Cầm Thái Tú Hạp Ngọc Cường, Bích Điệp, Tường Giang, Từ Dung, Mộng Thủy, Dương Hồng Anh, Hồng Tước, Mạnh Bổng, Khánh Lan, Quyên Di, Trần Huy Bích, Dương Viết Điền, Gina Nga, Kim Tước, Cao Mỵ Nhân, Hồng Vũ Lan Nhi, Nguyễn Bá Thảo, Hảo Nguyễn, Vũ Đức Âu Vĩnh Hiền, Vương Trùng Dương, Nguyễn Thanh Huy, Lê Văn Khoa, Ngọc Hà, Khiếu Long, Trần Quốc Bảo, Lê Đình Hải, Phạm Quốc Bảo, Phạm Gia Đại, Cát Biển, Ái Liên, Nguyễn Minh Thiều, Chu Ba Yến, Hồng Nhật, Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Đức Năng, Chinh Nguyên, Lê Bình, Võ Tá Hân, Kim Châu, Kiều Mỹ Duyên, Bích Phương Hạ Đỏ, Thảo Đào, Thái Hoa Chi, Phan Đình Minh, Phan Anh Dũng, Dương Như Nguyện, Nguyễn Quang, Nguyễn Văn Liêm, Lệ Hoa, và Trần Việt Hải,

Đồng Thành Kính Phân Ưu.

Mùa Thu Hạnh Phúc

"Thu đi cho lá vàng bay,
lá rơi cho đám cưới về
Ngày mai, người em nhỏ bé
ngồi trong thuyền hoa tình duyên đành dứt
Có những đêm về sáng đời
sao buồn chi mấy cố nhân ơi
đã vội chi men rượu nhấp đôi môi
mà phung phí đời em không tiếc nhớ
Lá đổ muôn chiều ôi lá úa,
phải chăng là nước mắt người..."

Đó là phần đầu của bài thu ca "Lá Đổ Muôn Chiều" của Đoàn Chuẩn Từ Linh mà tôi say mê khi học bậc cuối những năm trung học. Bây giờ nơi tôi ở đang vào không gian muà thu, và năm nay tôi cảm thấy lòng mình xao xuyến và có một chút gì đó lâng lâng trong tâm tư vì sáng nay Cali đón thu với chút lạnh se theo gió heo may, với chút nắng hanh vàng, rồi trên một làn sóng phát thanh nào đó người ta cho phát đi những tình khúc mùa thu thật tuyệt vời. Hình như những tình khúc thu này vốn dĩ đã bất tử trong thiên nhiên và chính nó cũng bất tử ngay trong lòng tôi nữa, tôi thử đếm lại bao mùa thu qua âm nhạc Việt của chúng ta, từ bài Lá Đổ Muôn Chiều vừa nêu đến Thu Quyến Rũ, Thu Vàng, Mùa Thu Cho Em, Anh Đã Quên Mùa Thu, Nhìn Những Mùa Thu Đi, Mùa Thu Ru Em, hay Mùa Thu Không Trở Lại,... dù nhiều ca khúc mùa thu nói lên đại ý như chia ly, như tình dang dỡ, không trọn vẹn hay muà thu đến để nhớ nhung hay để yêu nhau hơn như trong các bài Mùa Thu Cho Em, Thu Về Hôm Nao hoặc Mùa Thu Ru Em, vì mùa thu chưa hẳn là mang tâm tư tiêu cực, buồn vời vợi. Nhưng nhiều khi mùa thu về đem đến nhiều hy vọng, nhiều điều tích cực, nhìn chung như lễ nhi đồng thiếu nhi, thường được gọi là tết Trung Thu để các cháu nhi ca hát ê a bài "Rước Đèn Tháng Tám", rồi văn học Việt Nam còn in dấu ánh trăng của chị Hằng và chú Cuội. Chuyện thu là chuyện dài miên viễn và thần thoại trong dân gian như tục lệ Trung Thu hằng năm. Ngoài ra, thu về cũng là mùa tựu trường của niên học mới, xuôi dòng văn học tôi tìm thấy những đám mây bàng bạc của mùa thu về trong bài "Tôi Đi Học" của nhà văn Thanh Tịnh khi xưa.

Nói về mùa thu tôi nhớ trong các bài thi ca Tản Đà, ông có bài "Gió Thu" rất thích hợp cho văn chương mùa thu mà tôi xin trích ra đây:

"Trận gió thu phong rụng lá vàng,
Lá rơi hàng xóm lá bay sang,
Vàng bay mấy lá năm già nữa,
Hờ hững ai xui thiếp phụ chàng.
Trận gió thu phong rụng lá hồng,
Lá bay tường bắc lá sang đông,
Hồng bay mấy lá năm hồ hết,
Thơ thẩn kià ai vẫn đứng trông."
"Gió Thu", Tản Đà, 1925

Nói về thi ca Thu mà bỏ qua bài "Tiếng Thu", tôi sợ là một thiếu sót lớn:

"Em không nghe mùa thu,
Dưới trăng mờ thổn thức,
Em không nghe rạo rực,
Hình ảnh kẻ chinh phu,
Trong lòng người cô phụ ?
Em không nghe rừng thu,
Lá thu kêu xào xạc
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp lên lá vàng khô."
"Tiếng Thu", Lưu Trọng Lư, 1939

Song song trong văn học xứ người từ Hoa, Nhật, Pháp, đến Anh, Mỹ ,... thì mùa thu vẫn được ôm ấp với bao văn chương trữ tình, thơ mộng và đong đầy trong kho tàng văn thơ của họ, tôi xin đan cữ một thí dụ thơ mùa thu anh ngữ mang nét trẻ trung của thuở đi học, cắp sách đến trường vào mùa thu qua hình ảnh thu về của thi sĩ Fannie Montgomery trong bài "In Autumn" như sau:

"They're coming down in showers,
The leaves all gold and red;
They're covering the little flowers,
And tucking them in bed.
They've spread a fairy carpet
All up and down the street;
And when we skip along to school,
They rustle 'neath our feet."

Việt Hải xin tạm phỏng dịch bài "Thu Về" như sau:

"Thu về lá rụng ngoài kia,
Lá rơi hoen úa chia lìa vàng phai,
Thu về hoa sót có hay,
Lá thu ngập xác đường dài ta đi,
Hồn thu trải thảm ly kỳ,
Ngược xuôi đường có thu đi bao lần,
Ta đi xao xuyến bước chân,
Tiếng thu xào xạc đôi chân đến trường.

Trong hàng sách thi ca các tác giả tả về thơ mùa thu thì quả không thể không kể về nhà thơ Hồng Vũ Lan Nhi, chị có nhiều bài thơ vẽ lên không gian khi Thu về. Bài "Vàng Lá Thu Xưa" như một điển hình:

"Gửi chút buồn vương vào trong lá
Cho úa vàng thêm nỗi nhớ nhung,
Cơn gió Thu về se sắt lạnh
Sương đêm mờ lấp tiếng tơ chùng.

Gửi chút men sầu vào đôi mắt,
Thuyền tình trôi lạc giữa dòng yêu.
Tàn Thu nắng úa buốn hiu hắt
Mờ khuất chân mây nhạt bóng chiều."

Phần kế của bài thơ Hồng Vũ Lan Nhi, thơ vọng về trong tiếng Thu khi người đi mang tình vắng xa vời vợi nhưng nỗi nhớ trong em chẳng phai đợi chờ, dù Thu vàng và lá vàng vẫn rơi ngoài kia và vương mộng hồn em:

"Gửi chút hương trầm vào tóc ai
Để tình vương mộng tháng năm dài
Người đi tình có xa vời vợi
Nỗi buồn vương vấn chẳng hề phai

Gửi chút tơ vàng vào trong gió
Người về bước nhẹ dáng huyền mơ
Chiếc lá úa màu bay lả tả
Ai đã quên ai lỗi hẹn hò."

Mùa thu vương vấn kỷ niệm như trong bài thơ "Nhặt Lá Thu Rơi" khi hồi tưởng lại phương trời năm cũ đầy ắp thương yêu:

"Tôi ngồi nhặt lá thu rơi,
Gom vào kỷ niệm một thời yêu đương.
Một thời đầy ắp nhớ thương,
Một thời mê đắm trầm hương thơm nồng.

Đêm nay dưới ánh đèn chong,
Hồi tưởng lại giấc mơ hồng năm nao.
Vụt qua một thoáng chiêm bao
Rồi quay quắt với nghẹn ngào trong tim."

Nỗi nhớ anh như niềm hạnh phúc còn xa xăm, mùa Thu của lá vàng mà em mãi ngắm hình ánh nắng tơ trời hong những chiếc lá úa nhẹ bay bay trong ký ức bao giờ em quên (?):

"Bóng ai lãng đãng khuất chìm
Tàn theo cơn mộng đã nghìn thu xa.
Lẫn trong nỗi nhớ nhạt nhoà,
Sương thu thấm lạnh bao la đất trời.

Tôi ngồi hong lá úa rơi,
Vàng trong ký ức bóng người ngày xưa,
Thu qua, lá rụng bao mùa,
Nhớ thương vời vợi bao giờ nhạt phai ?"

Tôi ngó sang bên cạnh là quyển thi tập "Lãng Đãng Vào Thu", bià màu vàng của lá thu sang. Đây là một góp nhặt thơ tình yêu và mùa thu của nữ thi sĩ Cao Mỵ Nhân. Tôi xem những vần thơ thu trong bài "Vườn Hồng Mùa Thu", như sau:

"Gai hồng đâm nát cả da thơ
Ta đến vì em vững dạ chờ
Tim ta đắm say hoa đỏ cánh
Hồn còn thao thức nụ vàng tơ
Mắt nhìn thâu ngắn đường mây tỏ
Bóng ngã dài thêm cánh mộng hờ
Dừng bước vườn thu, nghe gối mỏi
Ngát hương tri kỷ tỏa trời mơ."

Khi mùa thu đến có lá vàng rơi, không gian có tiếng xào xạc vọng tiếng thu rơi yêu người, Âm thanh của "Gió Thu" như tựa đề bài thơ Cao Mỵ Nhân nghe như tiếng lòng em nhớ anh, hạnh phúc vẫn lãng đãng, bềnh bồng theo làn gió mùa Thu:

"Vẫn là làn gió quen xưa
xạc xào vạt lá mới vừa nhẹ rơi
Mùa thu thấp thoáng vào đời
Nghĩ còn xuân tứ, nên cười thản nhiên
Nhưng anh chợt nói yêu em
Lá rơi tưởng bướm lượn trên thềm nhà
Gió không còn thổi đi xa
Mà dồn thốc cả đường hoa đón mừng
Thế rồi ngày tháng dửng dưng
Đâu đây gió thoảng ngập ngừng thở than
Lá bay từng đợt như đàn
Tiếng thu hay giọng em van vỉ người."

Tôi nhìn về góc trái của kệ sách là vần "V" với cái tên quen thuộc Vương Ngọc Long, anh đã in thi tập "Dấu Ngọc Ngà" đánh dấu 25 anh chị thành hôn gia thất, nhưng đến nay đã 30 năm rồi. Ấn phẩm rất đẹp mắt, công phu và trang trọng ghi nhận những vần thơ của anh và của chị hiền thê Hồ Thị Thùy Trâm. Trên trang 202 có 3 bài trong nhóm Lục Bát Tình Thu:

"Thu đi dáng ngọc u hoài
Rừng chong mắt lệ đêm dài chơi vơi
Lá vàng rơi ! Lá vàng rơi !
Sầu in lên dấu khung đời nhớ nhau
Mùa thu em bận áo nâu
Trăng xưa còn đọng vết sầu trinh nguyên !"
"Sầu In Lên Dấu", Vương Ngọc Long.

Khi gió heo may trở về, cơn mưa lá vàng phủ ngập bước chân em để thu buồn nhìn về đường xưa lối cũ:

"Tiếng thu vời vợi nhặt khoan
Buồn rưng mi mắt khô tàn lối xưa
Vàng phai mấy độ cho vừa
Áo xưa ướt đẫm cơn mưa lá vàng
Heo may ngập lối thiên đàng
Gót sen áo tím nhụy vương đôi bờ !"
"Vàng Phai Mấy Độ", Vương Ngọc Long.

Thu về tiễn xác lá vàng rơi theo gió hay để chia ly một cuộc tình dỡ dang, buồn thảm. Không gian mùa thu khiến ai khóc lệ khi người nỡ xoay gót ra đi:

"Hàng phong thấp thỏm thu về
Bâng quơ nắng chải tóc thề buông lơi
Bước thu gõ nhẹ núi đồi
Chiều xiêu bóng đổ chân người bước đi
Lá vàng hay lá chia ly
Cây khô khóc lệ từ bi tiễn người !"
"Lá Chia Ly", Vương Ngọc Long.

Ngoài kia gió Thu về lặng lẽ, trong nhà tôi lắng nghe bài hát "Không Còn Mùa Thu" mà ca sĩ Hà Lan Phương đang cất tiếng hát, nhạc sĩ Việt Anh mang chúng ta về mùa Thu lá rơi bên thềm, anh ru em ngủ trong mơ màng:

"Không còn mùa thu, trăng rơi bên thềm
Không còn lời ru, mơ trên môi mềm
Em thơ, như mùa xuân đầu, nối dài đêm sâu

Anh làm mùa thu, cho em mơ màng
Anh làm lời ru, quấn quýt bên nàng
Em đi, tiếc gì thu vàng, tiếc gì xuân sang..."

Thu về có gió heo may, mỗi chiếc lá rơi làm hồn anh nhớ áng mây chiều lam trong sương, để bước đi âm thầm mà lòng buồn như ánh chiều rơi như bài ca "Hai Vì Sao Lạc", một nhạc phẩm về mùa Thu của Anh Việt Thu:

"Người về, một mùa thu gió heo may
Về đâu có nhớ chăng những vì sao long lanh
đưa tiễn người một đêm không trăng
Nói sao nên lời
lòng buồn như chiều rơi
Như trong đêm khuya những buớc chân qua thềm
Gợi niềm thương nhớ vô vàn..."

Tiếng ca Miên Thụy kế tiếp cho người nghe miên man về mùa Thu khi lá rơi chỉ làm lòng người dâng niềm bâng khuâng:

"Người về người về đâu nhớ ta chăng
Người ơi mỗi lá thu rơi làm ta bâng khuâng
Như áng mây chiều lam trong sương
Bước đi âm thầm lòng buồn như chiều rơi
Nghe chăng thu ơi để lá rơi chi hoài
Gợi lòng thương nhớ ai nhiều... "

 

Nhạc mùa Thu của Hoàng Trọng qua bài hát "Ngàn Thu Áo Tím" với giọng ca nồng nàn của Ánh Chi Dallas như mùa Thu ngày cũ của bao hạnh phúc trở về trong tâm tưởng:

"Ngày xưa xa xôi em rất yêu màu tím
Ngày xưa vô tư em sống trong trìu mến
Chiều xuống áo tím thường thướt tha
Bước trên đường gấm hoa
Ngắm mây chiều lướt xa"

Quen anh mùa Thu và rồi xa anh mùa Thu như giấc mơ đã nhẹ bay theo chiếc lá mùa Thu. Mắt ướt long lanh tiễn đưa:

"Từ khi yêu anh anh bắt xa màu tím
Sầu thương cho em mơ ước chưa kịp đến
Trời đã rét mướt cùng gió mưa
Khóc anh chiều tiễn đưa
Thế thôi tàn giấc mơ..."

Tôi nhìn lên trên tường, ngắm lại những bức họa phẩm quen thuộc của các danh họa thuộc trường phái ấn tượng như Claude Monet, Vincent Van Gogh hay Pierre Auguste Renoir khi họ phác họa nét vẽ về muà thu buồn khi biểu hiện cho tranh hoạ là rừng thu công viên, những nét chấm phá vàng, đỏ tả chân mùa thu Paris hay chứa đựng nội dung mà tôi liên tưởng đến thơ của Cung Trầm Tưởng đã đi vào kho tàng văn học Việt Nam. Sáng nay tôi nhận được thơ mùa thu Toronto của thi sĩ Châu Hiền Quang khi anh tả công viên High Park vào mùa thu. Tôi mường tượng muôn xác lá vàng rơi như mùa thu hùng vĩ của vùng New England từ Vermont, Maine, New Hampshire tới Massachusetts. Nào chúng ta hãy nghe nhà thơ từ Canada buông nét vẽ mùa "Thu Cảm", anh dùng mùa thu thiên nhiên bên ngoài để thu về nỗi buồn nội tâm của chính mình:

Thu Cảm

Hôm nay trời vào thu
Sương phủ vây mịt mù
Đọng giọt sương lóng lánh
Ngang công viên High Park

Lá xanh chớm ngã màu
Sắp lià bỏ cành trơ
Định luật cuả tạo hoá
Đành chấp nhận thờ ơ

Lá rụng về cội nguồn
Thu cảm buồn vấn vương
Chu kỳ mãi tiếp tục
Đời bao nỗi đoạn trường!

Mây hợp rồi lại tan
Hoa nở lại chóng tàn
Trăng tròn rồi lại khuyết
Người sao lại khóc than?!?!

Mọi việc diễn tự nhiên
Đời như thế triền miên
Thôi đành theo mệnh số
Chung qui vì duyên phận

Công viên sao vàng úa
Ta thả kiếp lang thang
Đời này thân tầm gởi
Chuốt lấy bao muộn phiền.
TD

Trong bài khác cũng cảm đề mùa thu, tác giả đi sâu hơn về mối hạnh phúc gia đình. Âm thanh của mùa thu về của Châu thi sĩ là tiếng thu kêu gọi mùa xum hợp gia đình, mùa thiêng liêng của hạnh phúc nhân loại được hiểu theo nghiã rộng:

Thu Sầu

Thu nào ta gặp lại nhau
Dường như tiền kiếp tình trao vốn nhiều
Bây giờ gặp lại buồn thiu
Tóc xanh trăng điểm, bóng chiều dần qua
Giờ đây cuộc sống hai ta
Gia đình êm ấm, hay là khổ đau ?
Cả hai nhẹ bước qua cầu
Thê nhi, phu phụ, âu sầu lắm khi !
Đường đời bao nỗi sầu bi
Chồng con có được, nhiều khi hài hòa ?
Dù không xum họp một nhà
Thôi đành an phận, ta bà kiếp ni
Ước mong cuối đoạn tình si
Khổ đau vứt bỏ, từ bi tìm về
Đường trần lắm nỗi nhiêu khê
Khéo tu thì tốt, si mê khổ nhiều !
Mây thu lãng đãng mộng chiều,
Thu về khát vọng muôn điều hạnh thông.
TD

Sau cùng, xin mùa thu hãy mang tình yêu đến, thu về cho nhân loại bớt khổ đau. Thu về cho mùa gia đình đoàn tụ và thu về mang lại cho không gian niềm tin yêu và niềm an vui, yên bình đến nơi nơi. Mong lắm thay cho một mùa thu thật tích cực, một mùa thu thật hạnh phúc cho cuộc đời chung quanh!

Việt Hải, Los Angeles
Khi Thu Sang

Giọt Nắng Lung Linh

Em về giọt nắng lung linh,
Còn đâu một bóng gợi tình riêng ta,
Ta nghe hồn ngỡ chia xa,
Lung linh bóng xế chiều tà bên hiên,
Em về giấc ngủ bình yên,
Ngủ say quên hết ưu phiền đêm nay,
Nắng chia giấc ngủ làm hai,
Em say, ta thức có hay hỡi nàng,
Cầu trời giấc ngủ miên man,
Cho em giọt nắng an nhàn say sưa.

Việt Hải, 

Los Angeles

Gọi Mùa Xuân Sang

 

( Ảnh: Nhất Hùng)

Em về gọi nhớ xuân sang
Lung linh tia nắng nhạt vàng
Mây ngàn nhẹ trôi lãng đãng
Em buông tóc xõa buồn vương

Em về cỏ lá hân hoan
Mong manh trong ánh nhẹ nhàng
Tiếng cười nhẹ vun chúm chím
Theo giòng tóc nhuộm ngày xanh

Anh nhớ nhung hình bóng xưa
Em chắt chiu mầu thư cũ
Chim trời tìm nhau lối mộng
Dịu dàng ánh mắt yêu đương
Cho lòng em bao vấn vương
Say hồn anh bao nhớ thương

Em về gọi nhớ mùa xuân
Bâng khuâng ngắm ánh mai vàng
Tuổi xuân hồng vui xác pháo
Xuân sang xao xuyến hồn dâng

Em về còn đó xuân lay
Lung linh theo nắng dịu dàng
Tiếng cười nhẹ trôi theo gió
Mắt người mãi gọi mùa xuân
...
Xuân thắm tươi ngày bâng khuâng

(Dedicated to the one I love)

Việt Hải, Los Angeles

Gọi Mùa Xuân Sang

 

Em yêu dấu,

Nhìn xuyên qua cửa sổ của căn phòng ngủ, ngoài kia nắng đã nhẹ vươn, vườn sau đã phô trương bao muôn hoa sắc thắm. Đôi chim én đang lượn đôi cánh trên nền trời cao cho anh liên tưởng một sự tự do yêu thương không ràng buộc, không bị bao quanh bởi cái guồng máy xã hội này, nó đang xoay vần bao yêu thương thành nỗi đau chán chường...

Em đến với anh như mùa Xuân của cuộc đời, hình bóng em xao xuyến tim anh. Những lúc tinh thần anh chán nản, tâm tư lạc loài, cô đơn trong nếp sống thì em và chính em như thiên thần của mùa Xuân cho anh niềm vui, những hy vọng hân hoan vươn lên bầu trời xanh kia.

Em, em còn nhớ không trong công viên mùa Xuân năm nào chúng ta trao nhau tình yêu? Khi anh cứ ngỡ bờ môi ta thêm nồng nàn, cho sợi tóc em vương ánh mắt anh, cho má em thêm hồng, và cho tình ta thêm lưu luyến... để chúng ta có nhau và mãi yêu nhau... Có những mùa Xuân đến rồi đi, nhưng hồn anh vẫn chắt chiu kỷ niệm mùa Xuân ấy... và còn đọng trong tiềm thức này mà anh vẫn ấp ủ lấy nó. Rồi anh làm thơ, anh muốn gọi mùa Xuân sang trong cuộc đời này với những dấu yêu của ngày mới. Này, em nghe nhé:

"Em về gọi nhớ xuân sang

Lung linh tia nắng nhạt vàng

Mây ngàn nhẹ trôi lãng đãng

Em buông tóc xõa buồn vương"

Trong không gian xưa có mùa Xuân cũ khi em nhẹ bước đi trên cỏ lá hân hoan, gió đưa bờ tóc xõa vương tình trong anh, như áng mây trời trêu tim anh thêm thổn thức... và

"Em về cỏ lá hân hoan

Mong manh trong ánh nhẹ nhàng

Tiếng cười nhẹ vun chúm chím

Theo giòng tóc nhuộm ngày xanh"

Đó, vẫn là em, em vẫn vun nụ cười chúm chím, rạng rỡ màu mắt tin yêu chỉ để hồn anh thêm vấn vương...

"Anh nhớ nhung hình bóng xưa

Em chắt chiu mầu thư cũ

Chim trời tìm nhau lối mộng

Dịu dàng ánh mắt yêu đương

Cho lòng em bao vấn vương

Say hồn anh bao nhớ thương"

Mai vàng trỗ hoa xinh xắn khoe sắc thắm, chen lẫn những búp Mai còn e ấp, như ẩn chứa sự tươi tắn kín đáo của mùa tình yêu.

"Em về gọi nhớ mùa xuân

Bâng khuâng ngắm ánh mai vàng

Tuổi xuân hồng vui xác pháo

Xuân sang xao xuyến hồn dâng"

Mùa Xuân yêu đương có thuở mặn nồng và hồng hồng như xác pháo, mùa Xuân về gọi hồn xao xuyến tim anh và mùa Xuân về lưu luyến tình em khi chúng ta thật sự trao lời yêu thương...

"Em về còn đó xuân lay

Lung linh theo nắng dịu dàng

Tiếng cười nhẹ trôi theo gió

Mắt người mãi gọi mùa xuân

...

Xuân thắm tươi ngày bâng khuâng"

Này em hỡi... anh đang say đắm hồn mộng mơ "Gọi Mùa Xuân Sang" để mãi mãi yêu em, để mùa Xuân yêu đương miên viễn xao xuyến hồn đôi ta, em nhé. Tiếng nhạc đệm vẫn du dương... hình như mùa Xuân đang về ngoài kia. Anh đang gọi mùa Xuân hay Anh yêu em... cả hai đều đồng nghĩa. Yours always, VHla, 07/12.

***

TB: Đoạn kết bài tùy bút "Gọi mùa xuân sang", VH xin cám ơn nhạc sĩ Nguyễn Đăng Tuấn của Washington DC đã phổ thơ thành nhạc và VH cũng cám ơn người bạn Paris, chưa biết tên, đã cho nghe nhạc hòa âm MP3 "phê" con tim để cả ngày "say" hồn nhạc và ... để yêu em suốt mùa Xuân, và rằng Xuân qua và Xuân sẽ lại đến... Again, thanks DC... encore, merci Paris... 

Việt Hải Los Angeles

Ru Em Tình Nồng

 

Đêm về gió lạnh mưa bay,
Ru em điệp khúc đắm say chân thành,
Lời ru khe khẽ tình anh,
Bờ mi khép kín an lành ngây thơ,
Cho em gối mộng lời thơ,
Để anh ngâm khúc đơn sơ nồng nàn,
Ru em giấc điệp bình an,
Để anh mi nhẹ, để nàng say sưa,
Bên ngoài trời đã thôi mưa,
Cho vừa khúc hát, cho vừa lời ru.

Việt Hải

Tết Bước Đi Lại Quê Hương Trong Nỗi Nhớ.

(Chợ Hoa Nguyễn Huệ - SàiGòn xưa)

Mỗi dịp Tết đến, tôi lại thèm được đắm mình trong nắng vàng rực rỡ nơi quê nhà. Bởi cái lạnh nơi đất khách càng lạnh lẽo hơn khi mỗi độ tiết xuân về. Xa quê xưa rồi, tôi mới thấm thía nỗi nhớ quê, mới thấm nỗi nhung nhớ quê mình, vì sự thiếu vắng vùng đất phải được tự do bởi bẩm sinh, không van nài, xin xỏ ai cả.

Bên thềm mùa xuân

Xa quê hay ly hương là điều ít ai muốn vì vấn đề nào đó như chính kiến, vào kỷ niệm xưa vào dịp Tết là điều buồn vơi, và là điều ta phải chấp nhận. Với những người con xa quê, tất cả những gì có trong ngày Tết, những gì thuộc về cảnh cũ người xưa đã trở thành nỗi thầm mong, nỗi khao khát mà thôi. Với tôi, quê hương là nơi của cha và quê hương là nơi của mẹ. Quê hương cũng là nơi của vợ. Trong bài này nhà thơ Thái Tú Hạp nhắc tôi ở vị trí ngã ba đường đời, nơi có Tây Ninh, có Vũng Tàu và có Bến Tre, những vùng đất mỹ miều trong tâm khảm tôi và những vùng đất yêu thương luôn tươi cười chào đón tôi.

Trong một tâm thức của riêng mình tôi chạnh nghĩ quê hương cũng là khoảng trời xanh bao la, xa xăm mà tôi ngước nhìn về bên kia bờ đại dương từ California. Quê hương đã là tiếng ru êm ấm của mẹ đưa tôi vào những giấc ngủ thiên thần tuổi nhỏ.

Như vậy, quê hương có thể được xem như nơi ta mở mắt chào đời, nơi nuôi ta khôn lớn, quê hương tiềm ẩn trong ký ức, rất khó quên. Lòng yêu mến quê hương mà quyển sách xưa của văn hào người Ý, Edmondo de Amicis, tác giả của danh tác "Tâm Hồn Cao Thượng" (Les Grands Coeurs, coeuo [Heart] 1886), kể về lòng yêu nước của cậu bé Thành Padova yêu thương quê hương, một dấu ấn cho nhiều chúng ta của một thuở đã qua. Một chế độ chính trị, một thể chế cầm quyền có thể vi phạm sai lầm bởi yếu tố nhân tai, nhưng quê hương bởi bản sắc không bao giờ sai trái cả. Hãy ca tụng nơi bạn sinh ra, dù quê làng thôn xóm có nghèo khổ, nhưng đó là quê hương bởi định nghĩa, bởi tình yêu cho quê hương, quê hương là nôi sưởi ấm trong góc nhớ trong tâm hồn của mỗi chúng ta.

Tôi khởi sự bước đi từ quê cha... tỉnh Tây Ninh với sơ lược như sau:

Về địa lý, Tây Ninh cách Sài Gòn 99km về hướng bắc, chu vi dài 214km. Phía bắc Tây Ninh tiếp giáp với tỉnh Kampong Cham của Cao Miên, phía nam giáp tỉnh Hậu Nghĩa, phía đông giáp tỉnh Bình Dương và phía tây giáp 2 tỉnh Prey Veng và Svay Rieng của Cao Miên. Do đó, khi nhìn vào bản đồ địa lý thì Tây Ninh có biên giới chia chung với xứ láng giềng Cao Miên khá nhiều. Về diện tích thì Tây Ninh choáng khoảng 3850km vuông. Địa thế Tây Ninh quan trọng là vì nằm ngay trên trục giao thông nối liền Sài Gòn sang Miên. Tây Ninh nằm trên địa thế khá cao là 15 mét trên độ cao của mặt biển. Về khí hậu thì Tây Ninh rất nóng, ẩm ướt vào mùa nóng bức, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11.

Ghé quê cha, có lẽ tôi nên đề cập về ngọn núi Bà. Núi Bà Tây Ninh nằm ở phía Đông Bắc thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh, cách trung tâm thành phố 11km. Đây là ngọn núi cao nhất Nam phần (986m). Kể về sự tích núi Bà Đen Tây Ninh, theo lịch sử núi Bà Đen, vào thời nhà Nguyễn, Lý Thiên (quan trấn nhậm Trảng Bàng) và ái thê Ðặng Ngọc Phụng có một người con gái tên là Lý Thị Thiên Hương. Trong một lần lên núi vãng cảnh chùa. Nàng chẳng may bị côn đồ ức hiếp và được Lê Sĩ Triệt cứu giúp. Khâm phục tài đức hơn người của thiếu niên họ Lê, cha mẹ Thiên Hương đã hứa gả nàng cho Sĩ Triệt. Khi chờ đợi Sĩ Triệt tòng quân đánh Tây Sơn trở về. Thiên Hương lại bị kẻ xấu vây bắt toan hãm hiếp. Để giữ đức hạnh, Thiên Hương đã nhảy xuống khe núi tiết tử. Hương hồn Thiên Hương trở về báo mộng cho vị sư trụ trì của ngôi chùa trên núi trong diện mạo màu đen sẫm. Từ đó, người đời gọi nàng là Bà Đen và lập miếu thờ để an ủi vong linh nàng tiểu thư đẹp người, đẹp nết nhưng yểu mệnh. Trên núi có ngôi cổ tự, Linh Sơn Tiên Thạch. Tại nơi đây có thờ Bà Đen, vốn được mệnh danh ngôi chùa của sự linh thiêng. Trong tiềm thức của người dân địa phương nơi đây luôn tin rằng bà sẽ hiển linh phù hộ và giúp đỡ cho dân chúng. Ngôi chùa được xây dựng từ thế kỷ 18 và trải qua nhiều lần trùng tu hầu giữ sắc thái uy nghi của di tích.

Về sử lược, sau khi Pháp chiếm Nam kỳ chúng thành lập tỉnh Tây Ninh để dễ bề kiểm soát với 2 thị trấn là Tây Ninh và Gò Dầu Hạ và 2 quận Thái Bình và Trảng Bàng. Thời đệ nhứt Cộng Hòa, Tây Ninh có 3 quận là Châu Thành, Gò Dầu Hạ và Trảng Bàng. Đến năm 1961, Tây Ninh có 4 quận là Phú Khương, Phước Ninh, Hiếu Thiện (Gò Dầu hạ) và Khiêm Hạnh. Về giao thông đường thủy, nhờ hai con sông Sài Gòn và Vàm Cỏ cũng như rất nhiều rạch lớn trong tỉnh, nên sự lưu thông đường thủy trong địa phận cũng như từ Tây Ninh đến các tỉnh thành lân cận rất thuận tiện.

Tây Ninh có con sông lớn Vàm Cỏ Đông chảy từ biên giới Cao Miên tại xã Hòa Hội, Tân Biên rồi qua các địa danh Châu Thành, Bến Cầu, Hòa Thành, Gò Dầu, Trảng Bàng, sông dài hơn 150 km. Tại Tây Ninh, Vàm Cỏ Đông chảy từ phía tây bắc hướng Bến Cầu có cảng Bến Kéo qua Gò Dầu Hạ, rồi xuôi hướng đông nam chảy qua thị trấn Bến Lức của tỉnh Long An. Sông Vàm Cỏ Đông và sông Vàm Cỏ Tây hợp lưu vào cửa Soài Rạp đổ ra biển.

Tôi nhớ từ Gò Dầu đi Tây Ninh, liên tỉnh lộ này trở thành liên tỉnh lộ 22B lên Tân Biên rồi chạy đến biên giới Việt Miên ở Xa Mát. Tại biên giới liên tỉnh lộ này qua Soài Riêng rồi nối liền với quốc lộ 1 đi Nam Vang. Tỉnh lộ nối liền Tây Ninh-Katum dài 36 cây số. Ngoài ra Tây Ninh còn có tỉnh lộ 787 đi Thủ Dầu Một (con đường này chạy qua Chợ Lớn, Trảng Bàng, rồi từ Trảng Bàng đi Thủ Dầu Một). Từ Trảng Bàng có tỉnh lộ 784 đi Tây Ninh (ngang qua Tòa Thánh Tây Ninh). Từ thị xã Tây Ninh có tỉnh lộ 785 đi Tân Châu, tỉnh lộ 788 đi Tua Hai đến tận biên giới Việt Miên, tỉnh lộ 781 đi Phước Tân, tỉnh lộ 786 đi Bến Cầu và biên giới Mộc Bài. Từ Tân Biên qua Tân Châu có tỉnh lộ 795. Biên giới Tây Ninh là vùng đất mà 2 dân tộc Việt Miên hãy còn tranh chấp cho đến bây giờ. Năm 1890, nhân danh là chủ nhân ông của Nam kỳ, thực dân Pháp ác ôn tự ý đã cắt phần đất dọc theo rạch Ngã Bát nhượng cho Cao Miên. Đây là phần đất rất quan trọng cho nền kinh tế của Tây Ninh.

Bước tiếp ghé về Vũng Tàu quê ngoại

Vũng Tàu nằm trên bán đảo cùng tên, là tỉnh lỵ của tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu. Nằm nhô hẳn ra khỏi đất liền như một dải đất có chiều dài khoảng 14km và chiều rộng khoảng 6km. Từ nơi đây, người ta có thể nhìn biển Đông cả khi trời mọc lẫn lúc hoàng hôn. Vốn là một thành phố ven biển, có bờ biển trải dài 20km Vũng Tàu trở thành nơi du lịch nổi tiếng với du khách trong và ngoài nước. Bên cạnh đó Vũng Tàu còn là miền đất có truyền thống văn hóa lịch sử lâu đời với những di tích mang đậm dấu ấn của những thời kỳ lịch sử. Hiện toàn tỉnh có 29 khu di tích lịch sử thu hút khách du lịch. .

Vũng Tàu là một thành phố ven biển nên nơi đây có những bãi biển lý tưởng để du khách nghỉ mát và tắm biển. Bãi Sau là một trong những bãi biển đẹp của Việt Nam còn có tên gọi là Thùy Vân (Thùy Dương). Nằm phía Nam Vũng Tàu kéo dài từ chân Núi Nhỏ chạy dài gần 10km đến Cửa Lấp, bãi cát dài phẳng, nước biển sạch, trong xanh, sóng lớn. Mặt trước là biển Đông, phía sau là những đồi cát trắng và rừng phi lao ngút ngàn.

Tôi nhớ bãi Trước còn gọi là bãi Tầm Dương, nước biển không sạch bằng bãi Sau vì thế mà hầu như du khách thường tập trung ở bãi Sau để tắm. Nhưng ở bãi Trước này du khách sẽ tìm được cái cảm giác khó quên và lãng mạn, đó là được ngắm hoàng hôn vào lúc xế chiều và bình minh vào buổi sớm mai đẹp thơ mộng tuyệt vời. Dọc theo bờ biển là những hàng dừa, chính vì vậy mà trước đây nơi này còn có tên gọi là vịnh Hàng Dừa. Bên dưới là khu công viên đầy hoa dành cho du khách bộ hành bên cạnh tiếng sóng vỗ dào dạt. Đêm đến, dọc bên đường chính rực sáng với hệ thống đèn cao áp, những quán café tỏa sáng muôn ánh đèn đủ màu sắc. Tả về bãi Sau với nét đẹp dịu dàng và rực rỡ, nếu so với bãi trước lộng lẫy, và Vũng Tàu còn có bãi Dâu yên bình, tĩnh lặng. Bãi này có nhiều ghềnh đá thơ mộng và kín gió, hai đầu bãi có nhiều mỏm đá lớn nhô ra biển, sau lưng bãi là địa hình lòng chảo được cây cối um tùm bao bọc tựa triền núi lớn, chân núi dốc đứng và ăn sát ra biển. Đến bãi Dâu, không khí ồn ào, náo nhiệt tách rời hẳn và mang lại cho du khách cái cảm giác thanh bình.

Cuối Núi Nhỏ về phía Nam là ngọn núi Nghinh Phong ôm lấy bãi Vọng Nguyệt phía Đông và bãi Dứa hướng Tây, gió thổi quanh năm. Tiếp tục đi một khoảng không xa lắm từ bãi Nghinh Phong, hay Ô Quắn (Au Vent) ta bắt gặp Hòn Bà- một bãi đá lởm chởm làm cầu. Nằm song song với bãi biển chạy từ chân Núi Nhỏ đến Cửa Lấp dài khoảng 10km là dãy đồi cát cao từ 4m đến 12m. Cũng nhờ vào đồi cát này mà những luồng gió lớn từ biển Đông thổi vào không gây nhiều thiệt hại cho nơi đây. Vị trí thị xã Vũng Tàu nằm về phía Tây Nam tỉnh lỵ Phước Tuy và cách Sài Gòn khoảng 125 cây số. Đường vào thị xã Vũng Tàu chỉ có một con đường duy nhất là quốc lộ 15 đi từ tỉnh Phước Tuy, qua rạch Cây Khế rồi dẫn vào trung tâm thị xã. Liên tỉnh lộ 51 từ thành phố Biên Hòa đi Phú Mỹ, Suối Tiên, qua thị xã Bà Rịa, rồi đến thành phố Vũng Tàu. Liên tỉnh lộ 56 từ thị xã Long Khánh đi Bà Rịa. Liên tỉnh lộ 55 từ thị xã Bà Rịa đi Long Điền ...

Chung quy, Vũng Tàu là một thành phố biển có 42 km bờ biển bao quanh, có núi Lớn (núi Tương Kỳ) cao 245 m và núi Nhỏ (núi Tao Phùng) cao 170 m. Trên núi Nhỏ có ngọn hải đăng cao 18 m, chiếu xa tới 30 hải lý và có tuổi đời trên 100 năm, được coi là ngọn hải đăng lâu đời nhất Việt Nam. Trên núi lớn có Hồ Mây là một hồ nước ngọt lớn và rừng nguyên sinh. Thành phố được bao bọc bởi biển, các cánh rừng nguyên sinh, các ngọn núi cao, ngoài ra còn có sông và nhiều hồ nước lớn giúp khí hậu nơi đây quanh năm mát mẻ ôn hòa, trong thành phố có rất nhiều cây xanh và hoa được trồng ở mọi nơi.

Như vậy, tính đến cuối tháng 4 năm 1975, thị xã Vũng Tàu có tổng cộng 6 phường: Vũng Tàu, Thắng Nhứt, Thắng Nhì, Thắng Tam, Phước Hải và Phước Thắng.

Bến Tre, Quê Vợ Thương Nhớ.

Bến Tre quê vợ về vị trí phía Nam của Định Tường và phía Đông của Vĩnh Long là tỉnh Bến Tre, một tỉnh nằm cuối nguồn sông Cửu Long, tiếp giáp với Biển Đông. Còn về vị trí thì Bắc giáp Định Tường, phía Tây và Tây Nam giáp Vĩnh Long, và phía Nam giáp Trà Vinh, hướng Đông và Đông Nam giáp biển Đông. Hiện tại Bến Tre có 9 quận: Trúc Giang, Hàm Long, Giồng Trôm, Ba Tri, Bình Đại, Đôn Nhơn, Mỏ Cày, Hương Mỹ và Thạnh Phú. Sau năm 1975, Chợ Lách được sáp nhập vào Bến Tre, tuy nhiên, quận Đôn Nhơn được sáp nhập vào Mỏ Cày, Hương Mỹ và Thạnh Phú, và Hàm Long được sáp nhập vào Ba Tri nên Bến Tre chỉ còn có 7 quận. Bến Tre là một vùng đất phù sa màu mỡ, gồm ba cù lao lớn là cù lao Minh, cù lao Bảo và cù lao An Hóa. Tuy mang tên Bến Tre, nhưng đây chính là quê hương xứ dừa với những vườn dừa ngút ngàn. Ngoài ra, Bến Tre còn trồng lúa, mía, thuốc lá, dưa, bông vải và đủ loại trái cây. Vùng đất Cái Mơn còn là quê hương của cụ bác học Trương Vĩnh Ký, một người hiếu học thông minh, và nói được nhiều thứ tiếng. Cụ có công rất lớn với sự phát triển của chữ Quốc ngữ tại Việt Nam. Cụ chủ trương canh tân cải cách và mang văn Tây về truyền bá cho dân Việt.

Trở lại địa lý tỉnh Bến Tre có hình rẻ quạt, đầu nhọn nằm ở thượng nguồn, với các hệ thống kênh rạch chằng chịt. Phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, có ranh giới chung là sông Tiền, phía Tây và Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, có ranh giới chung là sông Cổ Chiên, phía Đông giáp Biển Đông với chiều dài bờ biển 65 km. Bến Tre có bốn con sông lớn là Tiền Giang, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên bao bọc đồng thời chia Bến Tre thành ba phần là cù lao An Hóa, cù lao Bảo và cù lao Minh phù sa màu mỡ, cây trái sum suê ...Rễ tôi về quê vợ ăn trái cây thay cơm.

Vì bà nhà của tôi có sanh quán gốc Ba Tri, nên tôi xin hiếu để thêm chuyện ông Già Ba Tri, ông tên thiệt là Thái Hữu Kiểm, sống ở Ba Tri, Bến Tre từ thế kỷ 18. Năm 1806, ông Kiểm dựng chợ Trong bên cạnh rạch Ba Tri, giύp cho dân cư ở khu này mần ăn. Dѐ đâu mấy cha ở chợ Ngoài đắp đập chặn không cho ghe thuyền từ sông Hàm Luông vô chợ Trong. Chợ ế ẩm quá, dân tình khόc rὸng !

Ông Kiểm nổi quạu, kiện lên quan huyện. Hổng biết quan cό ăn hối lộ không, mà phán:“Sông bên làng xã nό đắp đập thây kệ cha nό !”. Ông Kiểm thua kiện! Già mà gân, ông Kiểm nόi : “Kiện lên quan hổng được, lão kiện lên… vua !”. Kể tiếp về chuyện Ông Già Ba Tri, sau khi đσn khiếu nại được vua Minh Mạng xem xе́t, thấu đáo tὶnh hὶnh, nhà vua đã bác bὀ cách xử cὐa quan phὐ Vῖnh Long và phán rằng : “Lὸng sông lὸng rạch là cὐa chung, không phải cὐa làng này, làng kia nên quan huyện, phὐ phải coi phá đập để dὸng chảy thông thưσng”. Điều đό cό nghῖa là ông Cả Kiệm đã thắng kiện và việc tự у́ đắp đập khi dὸng kênh Ba Tri chảy qua địa phận làng mὶnh cὐa ông xã Hạc là sai trái. Cό thể nόi, đây cῦng chίnh là vụ án đầu tiên được đίch thân vua Minh Mạng xét xử và ra phán quyết ngược với những “luật làng” truyền miệng từ trước đến nay. Bản án này (phép vua ăn luật làng), sau đό đã làm nức lὸng không chỉ người dân trong vὺng Ba Tri mà ngay cả những người dân miền Tây đi mở cōi khác, giύp cho hệ thống sông ngὸi kênh rạch được thông thưσng.

Sau đây, người viết bài xin đề cập về quê hương đáng yêu của hai ông bà song thi sĩ Hạp Cầm, người của quê hương Đà Nẵng …

Ta nghe Đà Nẵng tự tình

Tiên Sa Sơn Trà địa hình ngàn năm

Hội An quê quán Hạp Cầm

Mỹ Khê sóng nước xa xăm trắng ngần

Bạch vân lãng đãng Hải Vân

Hàn giang uốn khúc nắng vàng vấn vương

Ngũ Hành Sơn mãi nhớ thương

Hòa Vang đất mẹ quê hương hữu tình.

Trần Việt Hải.

Địa danh Đà Nẵng (chữ Hán: 沱㶞 hoặc 陀㶞) được nói đến sớm nhất trong sách Ô Châu cận lục (in lần đầu năm 1555 của Dương Văn An), quyển 5, "Tự từ" (chữ Hán: 寺祠, chùa và đền), "Thần từ" (chữ Hán: 神祠, đền thờ thần), "Tùng Giang từ" (chữ Hán: 松江祠, đền Tùng Giang):

Đà Nẵng ở vị trí chiến lược, khi thất thủ vùng đất này ngoại bang dễ bề chiếm đoạt Việt Nam. Đà Nẵng mang vai trò cửa ngõ phía đông của tuyến Hành lang Kinh tế Đông Tây. Hải cảng Đà Nẵng là điểm cuối phía đông của tuyến Hành lang Kinh tế Đông Tây (EWEC, East West Economic Corridor route). Đóng vai trò là cửa ngõ ra Thái Bình Dương và là hải cảng xuất nhập hàng hóa của vùng nội địa giàu tiềm năng chưa được khai thác ở Lào, Đông bắc Thái Lan, Miến Điện và miền Trung Việt Nam. Đây là một lợi thế quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho Đà Nẵng mở rộng giao thương kinh tế với các nước trong khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS, Greater Mekong Subregion) và các vùng kinh tế ở lưu vực sông Hằng (Ấn Độ).

Địa lý chiến lược Đà Nẵng

Quân Pháp tấn công Đà Nẵng năm 1858

Hoa Kỳ đổ bộ vào Đà Nẵng năm 1965

Bãi biển Mỹ Khê Đà Nẵng: Bãi biển đẹp thiên đàng biển cả.

Được bình chọn từ tạp chí Forbes, bãi biển Mỹ Khê được đánh giá là bãi biển quyến rũ nhất hành tinh. Đà Nẵng là nơi tập hợp nhiều bãi biển đẹp và nổi tiếng như Bãi biển Tiên Sa, hay Bãi biển Non Nước, nhưng bãi biển Mỹ Khê vẫn nổi lên như một viên ngọc thạch trong sáng, thu hút hàng ngàn lượt khách du lịch trong và ngoài nước.

Biển Mỹ Khê

Bãi biển Mỹ Khê có đường bờ biển dài khoảng hơn 900 mét. Nổi tiếng với thảm cát trắng mịn, dòng nước ấm quanh năm, nhịp sóng biển ôn hoà và được bao phủ bởi rặng dừa trải dài bao quanh, bãi biển Mỹ Khê toát lên vẻ đẹp hấp dẫn khó cưỡng. Bởi vậy, đa số người dùng trên trang mạng du lịch Tripadvisor cũng đã nhận xét bãi biển Mỹ Khê là 1 trong 10 bãi biển châu Á được yêu thích nhất thế giới.

Bãi biển Tiên Sa

Bãi biển được ví như một dải lụa mềm. Tương truyền, các nàng tiên thường rủ nhau xuống đây dạo chơi, ngắm cảnh. Vì vậy, cái tên “Tiên Sa” đã được đặt cho nơi này. Vài năm trở lại đây, địa điểm nghỉ mát ở Đà Nẵng này đã trở thành “thỏi nam châm” thu hút, hấp dẫn du khách thăm viếng.

Phố cổ Hội An

Phố cổ Hội An là một đô thị cổ nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc vùng đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Nam (Việt Nam), cách thành phố Đà Nẵng khoảng 30km về phía Nam. Nhờ những yếu tố địa lý và khí hậu thuận lợi, Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, nơi gặp gỡ của những thuyền buôn Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây trong suốt thế kỷ XVII và XVIII. Trước thời kỳ này, nơi đây cũng từng có những dấu tích của thương cảng Chăm Pa hay được nhắc đến cùng con đường tơ lụa trên biển. Thế kỷ XIX, do giao thông đường thủy ở đây không còn thuận tiện, cảng thị Hội An dần suy thoái, nhường chỗ cho Đà Nẵng khi đó đang được người Pháp xây dựng. Hội An may mắn không bị tàn phá trong hai cuộc chiến tranh và tránh được quá trình đô thị hóa ồ ạt cuối thế kỷ 20. Bắt đầu từ thập niên 1980, những giá trị kiến trúc và văn hóa của phố cổ Hội An dần được giới học giả và cả du khách chú ý, khiến nơi đây trở thành một trong những điểm du lịch hấp dẫn của Việt Nam.

Với những giá trị nổi bật, tại kỳ họp lần thứ 23 cuối năm 1999 (ngày 4 tháng 12), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã công nhận đô thị cổ Hội An là một di sản văn hóa thế giới, dựa trên hai tiêu chuẩn. Hội An là biểu hiện vật thể nổi bật của sự kết hợp các nền văn hóa qua các thời kỳ trong một thương cảng quốc tế, và Hội An là điển hình tiêu biểu về một cảng thị châu Á truyền thống được bảo tồn một cách hoàn hảo.

Hội An còn được gọi là Hoài Phố, sau Hoài Phố biến thành Phai Phố, từ đó xuất hiện cái tên Faifo. Trong những thư từ, ghi chép của những giáo sĩ, học giả phương Tây, những cái tên Faifo, Faifoo, Fayfoo, Faiso, Facfo... từng xuất hiện nhiều lần. Alexandre de Rhodes trong bản đồ An Nam gồm Đàng Trong và Đàng Ngoài ấn hành năm 1651 có ghi rõ tên Haifo. Về sau, trên bản đồ chính thức của chính quyền Đông Dương, người Pháp đều sử dụng tên Faifo để chỉ Hội An.

oOo

Mừng Tết Quý Mão 2023.

Bài "Tết bước đi lại quê hương trong nỗi nhớ" khá dài, xin gởi tặng bạn bè, độc giả thân hữu những kỷ niệm quê hương khi xuân về.

Sau đây là đoạn kết bài theo ý tưởng quê xưa, quê mình trong tiết xuân đón năm mới trở về. Xin cám ơn quý thi nhạc sĩ cho phép tôi chuỵển ý thơ của quý vị đượm sắc nét quê nhà, quê ta,... như sau:

Ta về gợi nhớ Tiên Sa,

Vui xuân Đà Nẵng quê nhà Hội An

Quảng Đà xa biệt nghe ra giọng chào,

(theo ý thơ cảm đề của Bùi Giáng).

Có một chút Faifo

Xuân về để anh làm thi sĩ

Hay nửa đêm Hội An...

Ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày sắp tới.

(“theo ý thơ Thanh Tâm Tuyền)

ta về lặng lẽ nhìn Hải Vân đỉnh

trên cao vút mây ngàn bỗng nhớ em.

(theo ý thơ Thái Tú Hạp HBNBQ)

Nắng Tiên Sa anh đi mà chợt mát

Biển sóng chập chùng gió thoảng nhớ xuân sang

(theo ý thi ca Nguyên Sa).

Em về rũ dáng Tiên Sa

Ru anh biển mộng Sơn Trà Mỹ Khê.

(theo thi ca Việt Hải).

Đầu năm tết đến, xin kính chúc quý độc giả một Tết Nguyên Đán Quý Mão 2023:

Năm mới phát tài và Vạn sự như ý.

Trần Việt Hải.

(24/10/2022)

Vũng Tàu Còn Nhớ Hay Quên?

Biển đẹp Vũng Tàu - nét thơ mộng của Cap-Saint-Jacques.

Vũng Tàu hay Cap-Saint-Jacques là một thành phố biển đẹp theo nhiều ý niệm, nhiều ý nghĩa như đẹp bởi thiên nhiên của nó, đẹp như phim ảnh hay hình ảnh trưng bày nét mỹ miều, đẹp do sách vở, báo chí ca tụng, hay do nguyên nhân chủ quan bởi vì tôi vốn yêu nó từ thuở nhỏ, nhỏ lắm. Vì dấy là quê ngoại của tôi, tôi về đấy thăm ngoại, vui thú biển cả nhiều lần, tắm biển, đùa giỡn với sóng biển bao nhiêu lần, không đếm hết nổi. Hãy cho tôi nhập đề như vậy.

Hãy nói thêm thi ca ngày cũ, một bài thơ cũ tôi làm khi nhớ Vũng Tàu, Những hình ảnh có Vũng Tàu biển xanh cát trắng ...

Nhớ em một thuở Vũng Tàu

Hẹn nhau Bãi Trước, Bãi Sau sóng tràn

Nắng nghiêng hong tóc thời gian

Xa xa sóng vỗ an nhàn biển xưa

Hàng dừa gió thoảng đong đưa

Hải âu tung cánh trời trưa Vũng Tàu

Em à lỡ bước yêu nhau

Tình như cơn gió kiếp sau trùng phùng,

VHLA

Vũng Tàu còn nhớ hay quên ? Vũng Tàu ư ? Nhớ chứ! nhớ Vũng Tàu như nhớ người tình vậy...

Tôi vốn yêu Cap-Saint-Jacques. Xin gởi thêm một bài thơ nữa

Ai ơi có nhớ Vũng Tàu

Trùng dương cát trắng xôn xao sóng đùa

Bạch Dinh cao đỉnh gió lùa

Nghinh Phong Ô Quắn hai mùa quanh năm

Chuông chùa cổ tự xa xăm

Tầm Dương bãi Trước sóng thầm ngàn khơi

Thùy Vân xanh biếc mây trời

Bãi Dâu bãi Dứa người ơi nhớ hoài

Vũng Tàu nhung nhớ thiên thai

Quê xưa chốn cũ hẹn ngày cố hương!

VHLA

Ðếm nhiều nỗi nhớ Văn Tui nhớ nhiều, phòng nha khoa của Ngoại 5 kế cạnh Kim Phượng Photo studio của Ngoại 9 nhé... Mà Ngoại 5 và Ngoại 9 trông phương phi như tây Côte d'Azur, hay tây Monaco màu nước da chun chút làn gió biển Cap-Saint-Jacques. Nếu Sài Gòn từng được mệnh danh là "Hòn ngọc viễn đông" và hiện tại cũng là thủ đô xưa lớn nhất cả nước. Vũng Tàu hiện nay nổi tiếng là một thành phố biển xinh đẹp và hiện đại của khu vực phía Nam với bờ biển trải dài ôm theo triền núi.

Qua bao nhiêu năm, Sài Gòn như một Petit Paris, và Vũng Tàu của 2 Ngoại đã khoác lên mình một chiếc áo tươi mát, một "sport-suit" như biển xanh Cap-Saint-Jacques, không thua Côte d'Azur tí nào nhé. Nhưng rồi cuộc đổi đời 1975 bao bằng hữu lên ghe vượt biên... Từ ngày miền Bắc vô đây ta mất nhà lầu. Từ ngày miền Bắc vô đây ta mất villa, ta mất cái Omega, mất dollars ta chuồng...

Thôi bi giờ ta đi vòng quanh nỗi nhớ nheng. Nhà Ngoại trên đường Trưng Trắc, một thuở oai hùng của lịch sử. Vị thế hai đường Trưng Trắc Trưng Nhị cặp đôi song song hai bên toà nhà chợ Vũng Tàu xưa .... Trước nhà ngoại là xe mì Nhựt Ký có chú Tàu hiền hậu, thông thường mỗi tối trước khi dẹp tiệm chú mang bán cho Ngoại một thau xí quách giá bèo discount, ôi những khúc xương heo chất bổ không còn là bao, bà con buổi sáng thưởng ngoạn hưởng cả rồi, 9 giờ khuya trâu chậm xơi món nước đục. Mà nhé buổi chiều tắm biển xong theo Ngoại đi câu cá dứa về bắt gặp thau xí quách, ta bụng đói meo, ta vồ ngay cho đã cơn Pavlov mà chả sợ cholesterol gì cả. Xương ống em heo từng luồng tuỷ béo ngậy bờ môi tuôn vào thực quản, biết đâu xương cốt ta ngày hôm nay như mí cha cinema Chuck Norris hay Sylvester Stallone là cũng nhờ chú mì Nhựt Ký vậy.

Trong nhà lồng chợ Vũng Tàu có quán cơm Việt number one của dân ta như canh chua cá bông lau ,đầu chợ trên là nhà Ngoại, đầu chợ dưới có tiệm gạo của Ngoại Năm Xinh. Ngoại Năm Xinh là nguồn cung cấp gạo Tám Thơm, gạo Nanh Chồn, hay gạo Nàng Hương Chợ Đào, gân cốt ta hôm nay rắn chắc như mí ông cinema cũng nhờ gạo của Ngoại Năm Xinh, cám ơn Ngoại Năm Xinh. Trong lồng chợ miêt dưới có tiệm cơm tây với những món cơm đỏ sốt cà, gà chiên bợ, bifteck, thermidor,...ông bếp có thời nấu cho các quan tây, thuở époque coloniale. Còn góc chợ trên Trưng Nhị gần tiệm giày Bata có tiệm Au Favori bán thức ăn Pháp rát ngon, nhà hàng ẩm thực Pháp có tiếng là nhà hàng Cyrnos, ở bãi Trước Vũng Tàu, các nơi khác như Grand Hôtel, và Hôtel Pacifique là những kỷ niệm ngày xưa với ông Cò Hiến Binh Trần Công, tức thi sĩ Lão Mã Sơn (Virginia), xin xem thi ca phụ đính cuối bài (*).: Và khi nói về Vũng Tàu, nơi địa danh gắn liền với Bà Rịa, Văn Tui nhớ bài tình ca "Bà Rịa Tình Ta", thơ Vĩnh Ninh, nhạc Mạc Vũ Nhảy dù Phạm Gia Cổn. Phải nói là Vũng Tàu mãi là một góc trời quê hương thật đẹp trong tôi, như những gì được ghi nhận trước 1975 trong bài này. Sau 1975 Văn Tui không biết về sau, nhưng kỷ niệm thuở VNCH mình nhắc ta nhớ nhiều hơn.

Rồi lại nhớ nơi cửa Tây chợ Vũng Tàu nhìn từ đường Trần Hưng Ðạo bên kia đường có tấm Vách Ðá trước Hội Trường Vũng Tàu. Những con đường như Lý Thường Kiệt, Trưng Nhị, Trưng Trắc, Trần Hưng Ðạo, Phan Thanh Giản,… hoài niệm còn nhiều. Chợ Vũng Tàu họp chợ ban sáng cho tới trưa, xế trưa là lúc chợ tàn được dọn dẹp, cái sinh hoạt dễ thương năm xưa mí cha nón cối dép râu vô văn hoá cho dẹp đi. Tiếc thật! Những gian hàng chân phương bình dị, những sạp hàng bình dân cá cọp, nằm trên những con đường mà có những bà bán bánh khọt, bún gỏi dà, hàng trái cây những sầu riêng, mít dừa, mít tố nữ, nhãn, bòn bon, vú sữa, mãng cầu xiêm, chôm chôm, na dai,... ngay trước Kim Phượng Photo studio có cậu Hải A37, có cô Kim Phương đẹp như cô đào Thanh Nga một thuở, có cô Hốc Hổ bán bazar, các sản phẩm nhập cảng từ Pháp những đồ hộp, rượu, café xay,...

Hình kỷ niệm chụp do Mike Vogt.

Hỡi ai còn nhớ Hội Trường Vũng Tàu mà ngày xưa thuở VNCH có tấm bảng to tổ bố, ghi "Quốc Tế Viện Trợ". Năm 1975 Quốc Tế "hit-and-run" tháo chạy, khiến tụi tui sắm ghe vượt biên... Đấy là Phòng Thông Tin có đường Trưng Trắc từ nhà Ngoại nhìn thẳng phía trước là cửa Tây chợ Vũng Tàu, tại ngã tư Trưng Trắc và Trần Hưng Đạo, kỷ niệm thuở tây thuộc địa quan Doumer cho cất toà nhà thân thương Le Marché Cap-Saint-Jacques.

Nói đến quan lớn dân Tây này nên kể về Bạch Dinh. Bạch Dinh theo Tây ngữ là Villa Blanche, dinh thự có kiến trúc châu Âu cuối thế kỷ 19, nằm bên sườn núi Lớn của thành phố Vũng Tàu. Nơi đây từng được dùng làm nơi nghỉ mát cho Toàn quyền Ðông Dương, Hoàng đế Bảo Ðại và các đời Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Nơi đây cũng là nơi chính quyền thuộc địa Pháp làm nơi giam lỏng vua Thành Thái từ ngày 12 tháng 9 năm 1907 đến năm 1916. Sau năm 1975 Vi Xi hoá phép làm Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Ôn tí ti về sử liệu, Sau khi chiếm được quyền cai trị Ðông Dương, chính quyền thực dân Pháp đã cho san phẳng pháo đài để xây dựng một dinh thự dùng làm nơi nghỉ mát cho các Toàn quyền Đông Dương.Nơi này trước đây vua Minh Mạng cho xây dựng Pháo đài Phước Thắng tại nơi đây để kiểm soát cửa biển Cần Giờ. Quan tây ra dự án tức Toàn quyền Paul Doumer phê chuẩn và chính ông cũng là người đặt tên cho dinh thự này là Villa Blanche, theo tên của con gái ông là bà Blanche Richel Doumer. Công trình được khởi công vào năm 1898, mãi đến năm 1902 mới hoàn thành. Do màu sơn bên ngoài cũng như tên gọi Villa Blanche nên người Việt quen gọi dinh thự này là Bạch Dinh. Quan nho Paul Doumer chưa kịp sử dụng dinh thự này thì phải về nước. Người kế nhiệm là Paul Beau có lẽ mới là người đầu tiên sử dụng nó. Tuy nhiên, đến tháng 9 năm 1907, nơi này được dùng làm nơi giam lỏng cựu hoàng Thành Thái. Ông sống tại đây trong gần 10 năm. Dân địa phương kính trọng ông, nên còn gọi Bạch Dinh là Dinh ông Thượng. Năm 1916, cựu hoàng Thành Thái cùng con trai là cựu hoàng Duy Tân bị đưa đi đày ra đảo Réunion. Bạch Dinh được sử dụng trở lại là nơi nghỉ mát của các Toàn quyền Đông Dương. Năm 1934, Bạch Dinh được nhượng lại để làm nơi nghỉ mát cho Hoàng đế Bảo Ðại và Hoàng hậu Nam Phương. Trong những năm sau đó, dinh luôn được dùng làm nơi nghỉ mát của nguyên thủ hoặc các quan chức cao cấp của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Sau năm 1975, có thời gian định không được sử dụng vào mục đích cụ thể nào trước khi chính thức được chuyển thành một địa điểm du lịch. Ngày 4 tháng 8 năm 1992, Bạch Dinh đã được Bộ Văn hóa-Thông tin công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. (theo Wikipedia).

Nhớ thêm nhé, gần nhà Ngoại có khu chợ rau cải trên đường Trưng Nhị bên hướng gần cửa Tây chợ Vũng Tàu xưa, bên phải trong lồng chợ, toà nhà xưa là chợ cá, seafood ê hề đủ loại, tôi thích rảo quanh chợ cá ban sáng ngắm cá tươi rói khi thuyền bè vừa đánh mang ra bán, khu chợ có hiệu tiệm Ngọc Sương là khu sạp bán thịt heo bò, không cầy nhé. Khi bạn men theo đường Trưng Nhị qua khỏi bảng hiệu Ngọc Sương một chút quẹo trái có đường vòng qua đường Nguyễn Thái Học là khúc đường này bán gà vịt, nơi chúng tôi mua gà tre về đá, gà ác về tiềm, và gà thiện về xơi rôtie, hay cơm gà Siu Siu,…

Trên đường Trần Hưng Ðạo có pharmacie của dược sĩ Nguyễn Minh Lý, và trên đường Phan Thanh Giản ngày xưa có những quán bar mình bé quá hông được vô, ngày nay ta đủ tuổi ôi bar xưa hông còn. Uổng nhỉ ? Cũng trên đường này có bến xe ngựa ở góc đường Trần Hưng Ðạo và Phan Thanh Giản. À, từ ngã 4 này ta mon men theo đường Trần Hưng Ðạo hướng về nhà thương Lê Lợi, cuối cùng xa xăm ta nhìn thấy núi Lớn ngang qua cửa Tây chợ Vũng Tàu hướng bên phải và Hội Trường Vũng Tàu, bên trái có văn phòng dental của Ngoại tui, kế Kim Phượng photo và tiệm biệm bazaar, rồi tiệm Tây Hồ photo studio ở góc Trưng Trắc và Trần Hưng Đạo. Ngay góc đường này bên phải khi ta quẹo phải là đường Phan Thanh Giản hướng về rạp cinema Võ Ngọc Chấn, một nơi hẹn hò với cô bé Hân răng khểnh gốc Sài Gòn, sau khi đôi ta xem phim Cleopatra (quay 1963) với những diễn viên gạo cội như Elizabeth Taylor, Richard Burton và Rex Harrison. Riêng bà Liz Taylor trải qua 8 cuộc tình mỗi lần sang ngang là mỗi lần bà tìm được tình yêu đích thực: " Finally, I find my true love again", nghe sao ta thèm quá xá...rồi đôi trẻ đi ăn hàng, rời tiệm kem Picnic của anh bạn Lân. Lân và Hoà Bata (Trưng Nhị) nay đâu rồi nhỉ ?

Mặt tiền Chợ Cấp, góc Trưng Trắc và Trần Hưng Đạo.

Vũng Tàu xưa có cô giáo Hải Minh, một đoá hoa khôi Hà Thành, một ca sĩ với những bài tình ca như Thu Quyến Rũ, Hai Vì Sao Lạc hay Hương Xưa.... khiến thầy Việt văn sáng tác thơ nhiều, và nhiều lắm. Nếu ai còn nhớ air thơ như thi ca Nguyên Sa: Trần Bích Lan, như vầy nhé...

"Có phải em mang trên áo bay

Hai phần gió thổi, một phần mây

Hay là em gói mây trong áo

Rồi thở cho làn áo trắng bay? ...

Có phải rằng tôi chưa được quen

Làm sao buổi sáng đợi chờ em

Hay từng hơi thở là âm nhạc

Ðàn xuống cung trầm, mắt nhớ thương"

Rồi thơ thầy Lưu Ngọc Thuỷ được ghi nhận không thua thi ca Lưu Trọng Lư đâu...

"Ai bảo em là giai nhân

Cho hồn anh rơi rụng

Ai bảo em cười như xuân

Cho chết lòng thi nhân

Ai bảo em là giai nhân

Cho rượu hồng chua cay

Cho nụ tình xa bay

Cho lệ buồn đêm nay"

Vũng Tàu có trường bán công Trung Học Lý Thường Kiệt ở ngã tư Lý Thường Kiệt và Nguyễn Thái Học. À, à, ai sổ mũi hay cảm mạo thương hàn xin đừng quên văn phòng BS. Lâm, danh trấn một thuở dĩ vãng của ngày xưa... Vâng ở ngã tư Trần Hưng Đạo và Nguyễn Thái Học là bến xe lô (xe đò nhỏ, compact size), cũng là nơi chốn lưu dấu phòng mạch của BS. Lâm.

Trong một bài viết về nhóm Tư Lực Văn Ðoàn, tôi đọc và nhớ đến cô Hải Minh vì Bãi Ô Quắn, Vũng Tàu, cô kể cô nhớ có chiếc tàu buôn màu đen bị sóng đánh dạt vào bờ, tôi vẫn nhớ bãi Nghinh Phong, nhớ như thế. Xin xem bài "Nhà văn Nguyễn Tường Thiết: Một hậu duệ của Nhất Linh", bài VHLA.

Link:

https://nhanvannghethuat.com/nha-van-nguyen-tuong-thiet-mot-hau-due-cua-nhat-linh/

Phố biển Vũng Tàu về đêm khi lên đèn.

"Tác phẩm khác đưa gần gũi với phong văn của Nguyễn Tường Thiết là bài "Bãi Ô Quắn", Vũng Tàu. Quê ngoại tôi ở thị xã Vũng Tàu. Câu truyện về nguồn gốc của Bãi Ô Quắn hay tên khác của nó là Mũi Nghinh Phong vào thời Pháp được gọi là Pointe au Vent. Người Việt đọc trại ra hai từ "au vent" thành Ô Quắn, sau đó lại dịch Pointe au Vent thành Mũi Nghinh Phong. Bãi tắm Ô Quắn, nay rất ít có du khách hay dân địa phương xuống tắm biển ở nơi đây vì dòng chảy của nước rất nguy hiểm. Về hình thể, địa thế thì Mũi Nghinh Phong là mũi đất vươn dài ra phía Nam bán đảo Vũng Tàu. Nghinh Phong có nghĩa là đón gió. Mũi đất nầy đón gió 2 mùa, khí hậu mát mẻ dễ chịu. Mũi đất này vươn dài ra biển tạo hai Vịnh lớn và hai bãi tắm nổi tiếng, bãi Vọng Nguyệt (hay Ô Quắn) và bãi Hương Phong (hay bãi Dứa). Chữ Ô Quắn hay tên Tây "Au Vent" như vừa đề cập, có nghĩa là gió. Ở đây gió nhiều, nên người ta đặt tên mũi đất này là Nghinh Phong rất đúng nghĩa, và bãi tắm ở đây là Ô Quắn, bãi tắm nhiều gió. Nghinh Phong đón gió thổi suốt năm như vậy, gió biển mát rượi khi ta ghé đây hóng gió biển. Xa xa ngoài khơi là bồng đảo Hòn Bà… Bãi Ô Quắn hay Vọng Nguyệt rất nổi tiếng vì thắng cảnh rất đẹp. Nếu quý vị độc giả thích sóng lớn, thích một bãi tắm riêng rẻ, đây là bãi tắm của quý vị vậy, vui trượt sóng. Ở đây sóng nhiều, nước trong và sạch, hơi sâu hơn ở bãi Trước và bãi Sau. Những lúc hoàng hôn phủ xuống không gian Au Vent khi trăng lên, ngắm nhìn những làn sóng bạc tung tăng nô đùa ở đây lấp lánh, ôi sao đẹp tuyệt vời quá…

Những tiểu thuyết hay phim tình cảm lấy biển làm bối cảnh dựng phim như Titanic, Endless Love, truyện tình yêu tuổi trẻ lãng mạn hay N’oublie Jamais (của Nicholas Sparks, The Notebook), tình cảm trẻ trung giữa cặp đôi Noah và Allie. Truyện Au Vent của nhà văn Nguyễn Tường Thiết cũng mang nét lãng mạn như "P.S.: I love you" (của nhà văn nữ Cecelia Ahern, P.S. – Je t’aime) giữa 2 người trẻ Holly và Gerry. Nguyễn Tường Thiết kể chuyện "Bãi Pointe Au Vent", một chuyện tình cảm man mác nhẹ nhàng, đan xen nét lãng mạn của chuyến đi chơi ở Bãi Ô Quắn có hai mẹ con bà Simone và Gabrielle, Paul là bạn của Gabrielle, Họ chia chung kỷ niệm tại biển này. Về sau cha Gabrielle là một sĩ quan Pháp bị tử trận tại Điện Biên Phủ. Hai mẹ con bà Simone về Pháp. Paul giữ kỷ niệm đẹp với 2 người Pháp này. Tác giả lồng vào truyện 2 bài tình ca Pháp xa xưa thật hay, và cốt truyện có Étoile des neiges và Moulin Rouge với kỷ niệm Edith Piaf trong nét bút diễn tả của nhà văn Nguyễn Tường Thiết. Chút lời nhạc … Ta kết hôn vào mùa xuân, sao tuyết lại lau khô đôi mắt xinh đẹp của em? Pour nous marier dès le printemps… Étoile des neiges, sèche tes beaux yeux

(Etoile des neiges do NS. Franz Winkler – 1906-1962)

Line Renaud – Etoile des neiges;

https://www.youtube.com/watch?v=koQ9LpUnCs8

Khoảng năm 1970, khi về Cấp nghỉ hè tôi nhớ tại bãi Ô Quắn có chiếc tàu buôn khá lớn bị sóng đánh trôi dạt vào bãi biển này. Ô Quắn là một trong những bãi biển đẹp của Vũng Tàu. Tôi thích bãi này mỗi khi tìm sự thanh tịnh trong chuyến hè. Au Vent biểu tượng cho hồn mát mẻ cũng như vắng vẻ. Au Vent với tôi như bãi Playa del Carmen (ở bán đảo Yucatan, Mexico), khúc gần điểm nghỉ mát Riviera Maya và Las Brisas. Pointe au Vent cũng cho ta vẻ trầm mặc, tĩnh mịch như bãi Codo Playa thuộc đảo Bermudas, Caribbean. Những nơi lý tưởng để ta trốn tránh cảnh ồn ào, huyên náo của xã hội đô thị lớn. Xin nghe tiếp bài ca thứ 2 do danh ca "Sẻ nhỏ" Édith Piaf (le petit moineau) hát nhé…

Édith Piaf chante la grand chanson Moulin Rouge:

https://www.youtube.com/watch?v=whgqqKiyWI

Chiếc tàu buôn màu đen ngày xưa tại bãi Ô Quắn, Vũng Tàu.

Ra mắt ‘Tự Lực Văn Ðoàn và Các Cây Bút Hậu Duệ,’ một tuyển tập ‘nặng ký’

https://www.nguoi-viet.com/little-saigon/

ra-mat-tu-luc-van-doan-va-cac-cay-but-hau-due-mot-tuyen-tap-nang-ky/

Nói là "đầy ý nghĩa" vì đây là lần đầu tiên có một tuyển tập "nặng ký" của nhiều nhà văn viết về nhóm Tự Lực Văn Ðoàn cùng với nhiều sáng tác của các tác giả thế hệ hậu duệ nhóm Tự Lực Văn Ðoàn. Tuyển tập dày gần 500 trang với 35 tác giả và có nhiều hình ảnh quý hiếm, với sự góp mặt của nhà báo Phạm Quốc Bảo, nhà văn Bùi Bích Hà, Giáo Sư Quyên Di, Giáo Sư Trần Huy Bích, Giáo Sư Dương Ngọc Sum, Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm, nhà báo Mặc Lâm, nhà báo Vương Trùng Dương, đại diện nhóm chủ trương là nhà văn Trần Việt Hải."

GS. Hải Minh và GS. Lưu Ngọc Thủy, các con.

Ði tiếp Vũng Tàu không mỏi chân. Có cây xăng Lý Thế Ký góc đường Trần Hưng Ðạo và Trưng Nhị, tọa lạc trên đường Trưng Nhị bên phải là đường Trần Hưng Ðạo cửa Tây chợ hãy nhìn thẳng hướng về nhà thương Lê Lợi. Nhìn về cửa Đông chợ xưa trên đường Lý Thường Kiệt có hai tiệm Mỹ Hương và Lan Phương. Tôi nhớ hai mặt chợ Vũng Tàu giống nhau, nhưng đường Trần Hưng Ðạo xe có thể chạy ngang qua, còn lối bên kia cửa Đông đường Lý Thường Kiệt xe hổng chạy qua được khi nhóm chợ buổi sáng. Chờ tới trưa chiều, sau khi bạn hàng dọn dẹp xong chợ thì xe cộ mới có thể chạy xuyên qua được. Nhớ góc đường Trưng Nhị có tiệm đồng hồ Vinh Phát. Ngã tư Trần Hưng Đạo và Trưng Trắc đi thẳng hướng về công viên Trần Hưng Đạo, kỷ niệm lắm... Ở góc này từ photo Tây Hồ và đi thẳng vô chợ theo đường Trưng Trắc là tiệm cơm Tuấn Ký, và Cư Ký. Có những hôm ông Ngoại đi uống cà phê sáng, hai ông cháu ghé tiệm nước Cư Ký. Tiệm sáng bán điểm tâm cà phê lót dạ. Bán trưa đến chiều tối là nhà hàng bán cơm hải sản đông đúc thực khách, cuối tuần mùa hè, xếp hàng như xem phim Titanic nhé. Tôi mê món cá mú cá hấp gừng (rock cod), món cá hồng lăn bột chiên xù sốt cà (snapper), canh gà rong biển bổ hơn sữa ong chúa, queen bee, hay nhau cá hồi cả vạn lần hơn,... Ngoại tôi ít ăn sáng, môt cup xây chừng cà phê đen, một miếng bánh ngọt nhỏ là xong. Koo tui kêu một jumbo bánh bao, xong chưa đã kẽ răng, Ngoại dặn cháu ăn cho no rồi đi tắm biển koo tui nạp thêm dĩa xíu mại cùng cặp dầu cháo quẩy. Mà thật vậy, khi ta đói bụng yếu sức ra gặp sóng biển nhấp nhô coi chừng hải bá kéo chân cuốn trôi sẽ nguy to, chưa kể yếu sức mà gặp ngữ như mấy con cá mập trắng nhe răng jaw cười duyên ta sẽ tiêu tùng. Coi vậy chớ khi đi bơi 2, 3 tiếng bụng lại đói meo. Hiệu ứng Pavlov khi bao tử biểu tình, đánh bò cạp. Tuổi 13 của Nguyên Sa đấy ! Nam thực hơn hổ... Ngày nay nhớ Ngoại, nhớ ông chủ Cư Ký, muốn ăn mode xưa, bà nhà và cha toubib "primary care doc" cho tu huýt ngay "béo như sumo cần giảm cân!", thuở xưa ở với Ngoại chả bao giờ bắt ta kiêng khem diet cả, 9PM ông cháu hóng gió trên sân thượng với thao xí quách của ông xe mì Nhật Ký, thêm chai la de Con Cọp Lớn, ôi đã làm sao nhỉ ?

Nhớ thêm ngã tự Trần Hưng Đạo và Trưng Trắc có tiệm sách báo Quốc Hiệp, có cô gái phụ mẹ trông hàng sách, cô bán sách xinh xắn, một petite fille như bóng mát của tiệm sách, cô Quốc Hiệp như cô Thuỵ Lan và Khánh Lan, bán sách, đọc sách, chữ nghĩa vô nhiều nay là nhà văn. Tôi ghé qua hàng sách ngày xưa, không biết là để mua sách, hay để ngắm sách hay ngắm cô Hiệp, em ơi....

Hiệp à, những sách ngày xưa em giới thiệu, có thể là tư tưởng tương đồng: "Et un jour, la fille aux livres est devenue la femme qui les écrivait" (And one day, the girl with the books became the woman writing them); hay "Un jour, tu seras l'auteur préféré de quelqu'un" (Someday you’re going to be someone’s favorite author). Cám ơn Hiệp một thuở ngày xưa Vũng Tàu.

Chợ Vũng Tàu với nhà sách Quốc Hiệp gần nhà Ngoại.

Lời cuối, xin gởi về quê ngoại, trích "Cá: Tâm Tinh và Kỷ Niệm", Việt Hải Los Angeles:

"Quê ngoại tôi ở Vũng Tàu mà quê nội lại ở tỉnh Tây Ninh, nên ngày xưa khi hè về anh em chúng tôi được luân phiên chia làm 2 tốp, nếu tốp này về thăm nội, tốp kia thăm ngoại, như thế hoán chuyển mỗi mùa hè khi được bãi trường hay nghỉ học. Cả hai địa danh này đều cho tôi nhiều kỷ niệm êm đềm đáng nhớ về sông rạch, về biển cả và cá, đặc biệt cá có râu whiskers. Tôi còn nhớ những ngày hè trước năm 75, khi quân đội đồng minh Mỹ và Úc đến vùng biển Vũng Tàu, thì nơi đây có sinh hoạt kinh tế rất sinh động, phồn thịnh và tấp nập. Ở tuổi trẻ thích vui khi được về Cấp, tôi theo ông ngoại tôi ban đêm ra Cầu Đá trước Ty Bưu Ðiện ở bãi trước Vũng Tàu câu cá đến khuya 1 hay 2 giờ sáng. Miệt biển có loại cá dứa tương tự như cá bông lau sông rất ngon. Thú câu đêm rất vui, hai ông cháu đèo nhau trên xe gắn máy ra biển. Để phòng cái lạnh về khuya tôi nhớ tôi trang bị cho mình chiếc quần blue jean dầy và khoác áo xanh lá cây treillis thật ấm của quân đội Hoa Kỳ những lần câu đêm như vậy. Sau khi thả mồi nhìn biển cả xa xa tâm hồn thư thái, an nhàn vô cùng, gió biển vào hè mát lạnh khi trời càng về khuya, thỉnh thoảng tôi ngó phao xem có cá cắn câu chưa. Ðèn pha của ngọn hải đăng từ trên núi thỉnh thoảng quạt một vệt sáng trên trời, không trung có hàng triệu vì sao lấp lánh, những tinh tú ẩn hiện tận chân trời xa xăm cho thấy vũ trụ thật bao la. Giựt mình trong phút giây mộng mị vì cá lớn đã cắn câu và run mạnh cần, tôi vội xoay nhanh ghì cần kéo cá lên. Ồ, một chú cá dứa thật to. Có hôm ông cháu chúng tôi câu được bốn, năm con cá dứa và nhiều cá mú đá màu xám hay mú lửa màu đỏ, rồi có hôm có cá ngộ halibut rất ngon. Bà ngoại tôi nấu ăn rất khéo. Bà nấu canh súng cá dứa, cá dứa chưng tương hoặc cá dứa kho me. Tôi không biết món canh súng tiên khởi phát xuất từ tỉnh nào, nhưng chỉ biết nhà ngoại tôi thường ăn món này. Trong nước lèo nêm canh súng có tương đen (hoisin sauce), đậu phộng rang giã nhỏ, xã băm, hành hương, tỏi phi và nêm thêm gia vị căn bản nước mắm, đường. Các loại rau độn có bạc hà, ngó sen chẻ cọng, giá và rau ngò om. Những khứa cá dứa thật ngon và béo ngậy. Tôi cũng được nghe về loại cá ngát, một giống whiskers nhưng lại sống ở vùng nước lợ ranh giới của nước sông và nước biển như Bà Rịa hay Cát Lở. Tựu trung thì Vũng Tàu vẫn cho tôi nhiều kỷ niệm, nhưng thú câu cá về đêm vẫn hấp dẫn tôi nhiều hơn cả..."

Xin cám ơn Vũng Tàu quê ngoại, kỷ niệm quê hương, địa danh có cô giáo Hải Minh, Kim Phượng Studio và Quốc Hiệp bookstore, many many more. All and all make a beautiful memory in mine...

Again forever,

VHLA

Nhà Ngoại ngay cây xanh đầu tiên, kế Kim Phượng Photo.

(*): Phụ đính:

Người viết rất vui đã nhận được bài thơ của Đại Lão thi nhân Mã Lão Sơn, 97 tuổi vẫn làm thơ, nhảy rumba, bolero nhịp nhàng, và tango chách chùm mỗi cuối tuần. Ông vốn người Gò Công, nhưng bỏ vài con tim nơi đất Vũng Tàu.

Notes: Bạn Trần Việt Hải đã hỏi "Ai ơi có nhớ Vũng Tàu"?. Tôi xin trả lời

Nhớ Vũng Tàu

Một góc quê hương thân thương đã mất

Làm sao tôi quên được Vũng Tàu xưa:

Bãi Trước, bãi Sau, bãi Dâu, bãi Dứa

Nhớ mũi Nghinh Phong, nhớ ánh Hải đăng

Núi lớn, núi Nhỏ , nhớ những quán ăn

Bãi Trước,quán Tầm Dương ai cũng biết

Ở bãi Sau có quán bà Hồng Phượng.

Trên bốn mươi năm rời bỏ quê hương

Tôi còn nhớ mắm ruốc bà Giáo Thảo

Thời thế đổi thay, thế thời điên đảo

Bạn Vũng Tàu xưa kẻ mất, người còn

Kỹ sư Châu Minh Ba và bà Cyrnos(1)

Kẻ ở Florida, người ở Cali

Ðại Tá Kinh đã vĩnh viễn ra đi (2)

Ðai Tá Tạo đã ra người thiên cổ (3)

Tôi xa Vũng Tàu bao mùa lá đổ

Hôm nay bỗng nghe nhắc đến Vũng Tàu

Lòng bâng khuâng buồn, thương nhớ biết bao!

Hoa Ðô 15-11-2020, Washington, DC.

Trần Công/Lão Mã Sơn

Bà Trần Thị Kim Anh, Chủ nhà Hàng Cyrnos, và là Nghị viên Thị xã Vũng Tàu.

(2)- Ðại Tá Nguyễn Văn Kinh, Chỉ Huy Trưởng Trường Quân Cảng Vũng Tàu, và Chỉ Huy Trưởng ngành Quân Cảnh Quân lực VNCH cho đến ngày mất nước.

(3) Ðại Tá Nguyễn Văn Tạo, Chỉ Huy Trưởng Trường Truyền Tin, và Thị Trưởng Vũng Tàu .

Việt Hải Los Angeles.