Chủ Nhật, 30 tháng 8, 2026

Bài Thơ Cho Cha - Thơ: Phan Như Liên - Nhạc: Võ Tá Hân - Ca Sĩ: Tuấn Nghĩa

Thơ: Phan Như Liên
Nhạc: Võ Tá Hân
Ca Sĩ: Tuấn Nghĩa

Khóc Ba

  

không có mặt khi ba về với đất

lời trối trăn nghe nhắn lại qua thư
đời lưu lạc con chỉ còn nước mắt
là thuốc màu làm nhẹ gánh ưu tư

con cũng nghĩ: thôi đừng cho dòng lệ
rơi làm gì để mặn mối thương tâm
nhưng chua xót hóa thân thành từng giọt
nhỏ xuống đời dâu bể khóc trăm năm

ừ, dâu bể! thì đã đành là dâu bể,
nhưng ba đi mà không đủ mặt con!
thôi đừng tủi cho những ngày dưới thế
chuyện trần gian, thôi hơi sức đâu buồn!

những bận bịu, những buồn vui, hờn giận
của kiếp người, thôi quên hết nghe ba
còn ước vọng ba mang vào lòng đất
con sẽ về tưới máu nở thành hoa!

Nguyễn bá-dĩnh
1972

Nguyệt Thực Rằm Tháng 7 (Vu Lan) - Nhiếp Ảnh Gia: Vũ Ngọc Hiến


Gửi quý anh chị hình Nguyệt thực Rằm tháng 7 (Vu Lan). Hôm qua bắc ghế ra sân ngồi chụp từ 10PM30 tối hôm qua cho tới 1 giờ sáng hôn nay.


Vũ Ngọc Hiến

Bàn Tay Mẹ Tuyệt Vời

 

Kể từ Mẹ sinh con ra,
Khi con vừa khóc oa oa chào đời…
Hai tay Mẹ đón con rồi,
Vuốt ve, ấp ủ vào người ấm êm!

Dòng sữa Mẹ, tuổi thần tiên,
Luôn tay bồng bế, hằng đêm ru hời.
Tươi cười, ngoan ngoãn… à ơi…
Ru con khai trí, bằng lời ca dao.

Trên tay Mẹ, con lớn mau,
Nâng niu dìu dắt, trước sau chẳng rời.
Dạy con từng bước vào đời,
Biết điều phải trái, biết lời yêu thương!

Mỗi lần vấp ngã đau thương,
Vịn tay mẹ, lại can trường đứng lên!
Đời con, sóng gió triền miên,
Nhờ bàn tay Mẹ, bình yên trở về!

Nuôi con vất vả trăm bề,
Một sương hai nắng, chẳng nề khó khăn!
Việc đồng ruộng việc nấu ăn…
Bàn tay Từ Mẫu, ráp nhăn sần sùi!

Ôi! bàn tay Mẹ tuyệt vời!
Con dâng kính Mẹ ngàn lời vàng son!
Dù nay Mẹ đã chẳng còn,
Hai bàn tay Mẹ, dìu con suốt đời!


Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia

Nhớ Má

 

Mừng lễ Vu Lan ngày hội hiếu Các chùa thắm sắc cờ hoa Người về trẩy hội Lòng tôi một khoảnh cung trầm Người vui cài hoa hồng đỏ thắm Người buồn hoa trắng màu mây Riêng tôi bần thần đi đứng Mặc thời gian năm tháng đong đầy Nhớ má! Liêu xiêu thân xác gầy hao Tâm thần quên quên nhớ nhớ Má độc thoại như lạc một cõi nào Xương nhức mình đau tuổi già bóng xế Như giọt sương treo ngọn cỏ cành hoa Bao năm lên chùa lễ Phật Hai vị Phật tại gia chẳng lễ sao đành Lắng nghe bài ca “ơn nghĩa sinh thành” Lòng rưng rưng thương nhớ Ngày xưa ngóng đợi tan chợ má về Má giờ vào ra lững thững Trên đầu đọng một chòm mây Đời người vô cùng ngắn tạm Mấy mươi năm một khảy móng tay Mỗi năm một mùa Vu Lan Má thì muôn thuở muôn đời Tiếng chuông vang vọng nhắc lời ơn má Lòng ta cung bậc lặng thầm Thương má sá gì năm tháng Tâm con hằn in bóng dáng má ngời ngời Dẫu đi cùng trời cuối đất Má là vị Phật đầu tiên Lãng Thanh 
Ất Lăng thành, 0826

Ngày Má Mãn Phần - Người Phương Nam


Chuyện đời có ai biết được ngày mai, có ai lường được chuyện gì sẽ xảy ra trước đó vài giây, một phút hay một giờ. Có ai ngờ rằng mới vừa gặp nhau đây, nói nói cười cười mà qua ngày sau lại chia lìa vĩnh viễn không kịp trối trăn...
Chúa nhựt tuần rồi, tôi đi thăm má, mang đôi giày mới mua khoe với má, hỏi má màu này coi được không. Má nói đẹp lắm, hạp với màu chân tôi. Tôi nói tôi thích màu đen cho dễ mặc đồ nhưng vì chỉ còn có màu này mới có size vừa cho tôi. Rồi tôi hỏi má, hôm qua em Lan, em tôi cho hay là má bị đau bụng, bữa nay má đỡ chưa. Má nói, con Lan cho má uống hai thứ thuốc rồi mà không bớt, đau kỳ cục lắm, không phải cái kiểu ăn không tiêu hoặc đầy hơi mà nó cứ quặn lên từng hồi làm má ngồi dậy không muốn nổi. Hôm qua tới giờ má chỉ ăn cháo trắng chớ có dám ăn cái gì khác đâu.

Qua sáng thứ hai, em Lan đưa má đi bác sĩ. Bác sĩ khám không ra bịnh nên bảo vào nhà thương. Ở nhà thương, người ta làm CT scan ổ bụng mới phát hiện má bị sạn mật, cục sạn to lớn hơn bình thường làm nghẽn cuống mật gây nhiễm trùng bao tử, thận, gan trầm trọng khiến cái bụng trương lên như là úp thúng.

Người ta truyền nước biển và trụ sinh loại mạnh cho má, má bị phản ứng thuốc ói mữa không ngừng dù được cho uống thuốc chống ói. Sau đó má bị nghẹt đàm, thở không được, sắc mặt tím ngắt. Họ hút đàm cho má, má thở lại được và có vẻ khỏe lên. Lúc đó là đã quá nửa đêm, chị em chúng tôi theo má từ trưa tới lúc đó đã quá mệt nên cùng nhau đi về. Về nhà mới tắm gội xong, tóc tai chưa kịp ráo thì nhà thương gọi báo cho hay má làm mệt, mực oxy xuống thấp, có thể đứt thở bất cứ lúc nào. Chúng tôi lập tức trở vô thì thấy má đã hôn mê, người ta đưa má qua ICU (Intensive Care Unit). Hai đứa cháu bật khóc ròng ròng gọi ngoại ơi ngoại à, đứa thì nói ngoại nói sẽ dạy con làm chuối chưng, đứa thì nói ngoại muốn đi dự lễ tốt nghiệp của con, coi con đội nón nghe mà đứt ruột. Em Lan vừa khóc vừa lay má nhè nhẹ nói bên tai má, má ơi má niệm A Di Đà Phật để được bình an về bên Đức Phật đi má. Má tôi chợt choàng tỉnh, thều thào niệm Phật theo Lan một hồi như cái máy rồi lại chìm vào hôn mê. Chúng tôi ở đó với má cho tới sáng. Bác sĩ lại thăm, nói rất tiếc không cứu được vì nội tạng của má đã nhiễm trùng quá nặng, tuy nhiên họ vẫn tiếp tục truyền nước biển và trụ sinh cho tới khi nào cơ thể má buông xuôi mà theo họ nghĩ thì chỉ trong vòng hai ngày nữa là tối đa.

Họ dời má vào một phòng riêng để thân nhân có thể tụng niệm hay chuyện trò riêng tư với má. Họ nói rằng dù má trong tình trạng hôn mê, nhưng trong tiềm thức vẫn nghe và nhận ra được ai đang nói chuyện với mình. Cứ nói nhiều vào thử coi má có tỉnh lại hay không.

Chiều hôm sau, ông em rể chở ba vào thăm má lần cuối, giây phút sau cùng mới đau đớn làm sao! Nhìn dáng ba thật đau khổ, ba già sọm, gầy gò run run nắm lấy tay má nói "bà ơi, tui vô thăm bà nè, bà rán ăn, rán uống thuốc cho mau mạnh rồi về nhà với tui nghe bà". Ba tôi già yếu, lưng còng, đầu gối cứng đơ khó xê dịch, tai điếc, mắt đã mù một bên, ba như ngọn đèn sắp cạn hết dầu, tưởng rằng sẽ tắt trước má nhưng ai ngờ.

Lúc đó chúng tôi vẫn chưa cho ba biết là má không qua khỏi, nhưng có lẽ ba cũng cảm giác được rằng má sẽ không về nữa rồi nhưng ba vẫn cố tự gạt mình. Chúng tôi đứa nào cũng nước mắt như mưa, thương cho má một, thương cho ba mười, má chết thì đã yên phần, còn ba rồi đây làm sao chịu nổi những ngày tháng không có má bên cạnh. Ba má tôi như hình với bóng suốt 66 năm nay từ khi cưới nhau cho đến bây giờ. Hai người chung sống bên nhau rất hạnh phúc, không lời qua tiếng lại gây gổ giận hờn nhau bao giờ.

Gần nửa đêm, nghe chúng tôi nói chuyện bàn tán về tang lễ, má tôi bỗng nhúc nhích tay chân và nhướng nhướng mắt. Em Lan thấy vậy mừng rỡ reo lên "bà ngoại thức rồi con ơi!". Cháu Mai chạy đến bên giường lên tiếng "con nè ngoại, Tú Mai nè, ngoại nhận ra con hông?" Cháu Mẩn cũng hỏi "còn con là ai, ngoại biết hông? Má nói "Ờ ờ biết, mà bây giờ là mấy giờ rồi Lan?" Lan đáp "3 giờ sáng rồi má". Má kêu lên "Trời đất địa ơi, giờ này mà tụi con còn ở đây rồi mai sáng làm sao đi học? Còn thằng Thành đâu, nó có lại thăm má không mà sao không nghe tiếng nó vậy?"
Thằng em tôi nói "Con theo má hai ngày nay, má cứ ngủ hoài làm sao thấy con được, còn có anh Bé, Chế Hai, con Dung với vợ con nữa nè má".

Má tôi không phải tỉnh lại luôn mà đó là giây phút hồi dương của một người sắp chết. Má thức dậy nói với con cháu được vài lời sau cuối để rồi hôn mê vĩnh viễn và qua đêm sau thì trút hơi thở cuối cùng...

Trong lúc chờ ngày tống táng, sợ vong linh má lang thang vất va vất vưởng đói lạnh, em Lan dựng tạm một bàn thờ nhỏ để mỗi ngày cúng cơm mời má về ăn với gia đình cho ấm cúng. Chúa nhựt vừa rồi, tôi mua đồ chay tới cúng má, nhìn chỗ má thường ngồi, tôi bất giác ngậm ngùi rưng rưng. Chỉ trước sau có một tuần, tuần trước tôi mang giày mới tới khoe với má, má còn ngồi đó vừa ăn cháo vừa than đau bụng mà tuần này má đã lên bàn thờ, người mẹ thương yêu của tôi đã ra người thiên cổ về bên kia thế giới muôn đời để lại biết bao đau thương tiếc tiếc nhớ cho con cháu không biết đến bao giờ cho nguôi.

Má ơi, hết kiếp này, má với con đã hết duyên nợ mẹ con, không còn liên hệ thâm tình cốt nhục gì nữa nhưng con chắc rằng sẽ nhớ má hằng ngày và mãi mãi những khi con nấu nướng. Lúc má còn sống, món nào má thích con cũng làm cho má ăn. Bây giờ má chết rồi, ngồi nhìn thức ăn mà nghẹn ngào, nuốt sao cho trôi, ăn món nào cũng nhớ tới má! Đêm đêm con thường gọi thăm má, nói chuyện trên trời dưới đất cho má vui, giờ đây má không còn nữa, con biết gọi ai để lấp vào nỗi mất mát hụt hẫng trong lòng như rơi xuống vực sâu! Má ơi! Má có nghe, có thấu cho lòng con không....?

Song song với nỗi đau mất má, con cũng rất mừng cho má đã được ra đi nhẹ nhàng thanh thản, ấm áp bên cạnh người thân, con cháu quây quần đủ mặt như lời khẩn cầu hằng đêm của con với Đức Mẹ Maria linh hiển trên trời. Xin tạ ơn Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đã ban hồng ân sau cuối cho người mẹ trần gian này của con.

Người Phương Nam

Cha Mẹ Và Con Cái Nhân Mùa Vu Lan Báo Hiếu


Đây là bài số bảy trăm bảy mươi bảy(777) của người viết về chủ đề Thiền Nhàn trong khu vườn Một Cõi Thiền Nhàn của trang văn nghệ ORTB

Hằng năm vào tháng bảy âm lịch, các chùa tổ chức đại lễ Vu Lan để tưởng nhớ công ơn của cha mẹ đã qua đời hay còn tại thế.

Nhiều chùa như tu viện Bửu Hưng ở Vancouver, WA cũng làm lễ chúc thọ cho quý Phật tử niên kỷ từ 70 tuổi trở lên rất trang trọng. Đây là một lễ nghi tốt đẹp và thiết thực nhất vì là một dịp để cho quý vị cao niên có một ngày vui đạo hạnh với con cháu và các đạo hữu. Một món quà nho nhỏ do chùa gửi tặng nhưng lại có ý nghĩa chúc phúc lành tuổi thọ đến cho quý vị cao niên này, đồng thời nhắc nhở con cháu của họ rằng: họ còn có phúc vì cha mẹ họ còn sống hiện tại như nhà thơ Đỗ Trung Quân đã tâm tình như sau:

Mẹ
Xin tặng cho những ai được diễm phúc còn có Mẹ Đỗ Trung Quân 

Con sẽ không đợi một ngày kia,
Khi Mẹ mất đi mới giật mình khóc lóc
Những dòng sông trôi đi có trở lại bao giờ?
Con hốt hoảng trước thời gian khắc nghiệt
Chạy điên cuồng qua tuổi Mẹ già nua
Mỗi ngày qua con lại thấy bơ vơ
Ai níu nổi thời gian? ai níu nổi?
Con mỗi ngày một lớn lên,Mẹ mỗi ngày thêm già cỗi
Cuộc hành trình thầm lặng phía hoàng hôn…

.... Hôm nay... anh đã bao lần dừng lại trên phố quen
Ngả nón đứng chào xe tang qua phố, ai mất Mẹ? sao lòng anh hoảng sợ
Tiếng khóc kia bao lâu nữa …của mình?
Bài thơ này xin thắp một bình minh,trên đời Mẹ bao năm rồi tăm tối
Bài thơ như một nụ hồng. Con cài sẵn cho tháng ngày sẽ tới ....

Đã bao lần tôi nghe bài hát Bông Hồng Cài Áo mỗi độ Vu Lan về là đã bao lần tôi lại thấy rưng rưng xúc động với lời nhạc êm ả, trữ tình đầy tình thương yêu trìu mến của Thầy Nhất Hạnh và nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ:

“Một bông hồng cho em
Một bông hồng cho anh
Và một bông hồng cho những ai
Cho những ai đang còn Mẹ
Đang còn Mẹ để lòng vui sướng hơn
Rủi mai này Mẹ hiền có mất đi
Như đóa hoa không mặt trời
Như trẻ thơ không nụ cười

Ngỡ đời mình không lớn khôn thêm
Như bầu trời thiếu ánh sao đêm….

Mẹ, Mẹ là giòng suối dịu hiền
Mẹ, Mẹ là bài hát thần tiên
Là bóng mát trên cao
Là mắt sáng trăng sao
Là ánh đuốc trong đêm khi lạc lối

Mẹ, Mẹ là lọn mía ngọt ngào
Mẹ, Mẹ là nải chuối buồng cau
Là tiếng dế đêm thâu
Là nắng ấm nương dâu
Là vốn liếng yêu thương cho cuộc đời ”

Khi nhận được đoá hoa hồng màu đỏ hay màu hồng cài trên ve áo bạn hãy vui sướng đi:

“Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó anh
Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó em
Thì xin anh, thì xin em
Hãy cùng tôi vui sướng đi.”

Hình như khi còn trẻ, chúng ta không biết hay chưa biết thương yêu cha mẹ vì chúng ta còn bận lo những chuyện khác mà ta cho rằng đó là quan trọng đối với chúng ta hơn như học hành, yêu đương, rong chơi với bè bạn, theo đuổi lý tưởng hay sự nghiệp v…v…

Bởi thế có đôi lúc ta đã:
“Có đôi lúc ta quên nhìn trán Mẹ
Còn bao nhớ thương dù ta lớn khôn rồi

Có đôi lúc ta quên thời gian qua
Đường ta càng xa, vòng tay Mẹ ngắn lại”

Chúng ta vẫn nghĩ là tình yêu của cha mẹ đối với con cái là một điều tự nhiên và đó là bổn phận và trách nhiệm của mẹ cha. Cha mẹ nếu thương con thì phải thỏa mãn những đòi hỏi, mong muốn của con cái. Nếu không làm đúng theo ý muốn của con cái thì sẽ bị con cái phiền trách và đổ tội là chẳng có thương con. Chúng ta chỉ nghĩ đến cái lợi cho mình mà không quan tâm đến sự khó khăn hay nỗi khổ tâm của cha mẹ nếu họ không đáp ứng nhu cầu của con cái. Phải đợi đến khi chúng ta làm cha làm mẹ rồi chúng ta mới biết thương cha mẹ hơn một chút như người xưa thường nói: “Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ.”

Tôi đã nhiều lần sám hối vì:

Tôi lại nhớ quãng đời thời non trẻ
Những ngày xưa khi còn mẹ còn cha
Đã bao lần phạm lỗi với mẹ già
Khi không được những gì mình ước muốn
Tôi nào biết đã gây bao phiền muộn
Làm mẹ tôi nước mắt phải tuôn rơi
Phải bao đêm mất ngủ nghẹn ngào lời
Khi con trẻ không nghe lời dạy bảo 
(Thơ SL)

Và lại càng đau đớn hơn nữa khi:

“Nay mất mẹ, bây giờ tôi mới hiểu
Thế nào là tình mẫu tử thiêng liêng
Ngôn từ nào định nghĩa chữ Mẹ hiền:
Là Đức Mẹ, là Quan Âm, thị hiện” 
(Thơ SL)

Người viết thỉnh thoảng vào nghe pháp thoại của Thầy Thích Pháp Hòa ở Canada và Thầy Thích Tánh Tuệ ở Mỹ.
Nhân mùa Vu Lan mời Bạn cùng tôi nghe pháp thoại Thầy Pháp Hòa ở Canada qua Youtube dưới đây:
Làm gì cho cha mẹ mùa Vu Lan Báo Hiếu Thầy Pháp Hòa
https://www.youtube.com/watch?v=8mJED3rBiDk
Pháp Thoại Vu Lan , Như Nhiên Thích Tánh Tuệ 08/25
https://www.youtube.com/live/zaJpkfAKpSk

Mời đọc

Màu Hoa Hồng Cài Áo

Viết tặng những người con trong Ngày Lễ Vu Lan

Trên áo anh cài hoa hồng màu đỏ
Mừng cho anh còn có Mẹ trên đời
Để nụ cười còn nở ở trên môi
Để được thấy đời anh còn có phúc

Mẹ già như cành khô, cây gỗ mục.
Những khi trời gió bão hoặc mưa to
Là lúc anh sợ hãi lẫn âu lo
Cây đổ gãy! Thế là con mất Mẹ

Anh sẽ thấy nếu đời anh mất Mẹ
Là anh buồn đau khổ biết dường nào
Như đêm đen thiếu vắng ánh trăng sao!
Như buổi sáng thiếu mây hồng giọt nắng

Anh sẽ nhận cánh hoa hồng màu trắng
Cài áo anh vào buổi Lễ Vu Lan
Nghe lời kinh mà nước mắt chực tràn
Anh thương mẹ, công ơn người cao rộng

Mẹ chín tháng cưu mang mầm nụ sống
Mẹ đớn đau khi nở nhụy khai hoa
Mẹ nhọc nhằn, dù mẹ trẻ hay già
Con khôn lớn cũng nhờ giòng sữa Mẹ

Mẹ lo lắng chăm nuôi đàn con trẻ
Lúc ấu thơ cho đến tuổi trưởng thành
Lúc khổ nghèo hay thành đạt công danh
Thương con cháu, không tính toan vụ lợi

Rằm Tháng Bảy, mùa Vu Lan đã tới
Chúc mẹ già vẫn nở nụ cười tươi
Chúc người con, lòng sung sướng vui cười
Cài ve áo, chiếc hoa hồng màu đỏ

Ôi! Buồn lắm! Hoa hồng màu trắng đó!
Trên áo tôi! Tôi mất Mẹ lẫn Cha
Mùa Vu Lan khi nghe đến lời ca
Bông hồng cài áo! Lệ nhòa đôi mắt!

Sương Lam
(trích trong Tuyển Tập Góp Nhặt Hương Sen)

Mời xem

Youtube Màu Hoa Hồng Cài Áo- Thơ Sương Lam -Ảnh Thơ Trinh Huỳnh- Ca sĩ Tâm Hảo trình bày
https://www.youtube.com/watch?v=Vnj-rtDp9jY

Xin chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé.

Người giữ vườn Một Cõi Thiền Nhàn
Sương Lam

(Nguồn: tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên internet, qua email bạn gửi-MCTN 777-ORTB 1208-9-2-2025 )

Thứ Bảy, 29 tháng 8, 2026

Vu Lan Mùa Báo Hiếu

 
 
Thơ & Thơ Tranh: Tạ Quang Tuấn

Chưa Là Màu Trắng

 

Mẹ truyền hơi thở
Ấm trái tim con
Vòng tay mẹ ôm
Tràn ngập tình thương
Lòng mẹ bao la
Chan hoà bao bọc
Ru con ngủ say
Võng chạy êm đềm
Mẹ là nguồn sống
Cho con luôn vui
Giờ tóc mẹ bạc
Tay mềm chân yếu
Con vẫn cần mẹ
Bên con ngày đêm
Mình đi du ngoạn
Nơi cảnh thần tiên
Nhạc thánh thót rơi
Chim hót nắng cười
Núi mây trùng trùng
Suối đèo róc rách
Mẹ ơi hãy cứ
Cùng con vui hưởng
Hoa hồng con đeo
Chưa là màu trắng

Diệm Trân
27/8/2026

Công Cha Nghĩa Mẹ

 
 Trình Bày: Hoàng Thục Uyên


Người Mẹ Thành Đạt

 

Mẹ mặc váy áo thời thượng ra đường,
Đi dự tiệc tùng những nơi sang cả,
Mỹ phẩm lừng danh, ví tay đắt gía,
Mẹ sẽ là ngôi sao sáng đêm nay.

Mẹ bước vào xã hội chẳng thua ai,
Là giám đốc, là kỹ sư, bác sĩ
Dưới quyền mẹ có nhân viên kính nể,
Trong sở làm có bè bạn tin yêu.

Mẹ là doanh nhân thành đạt tiền nhiều,
Là khoa học gia bay lên vũ trụ,
Mẹ đọc diễn văn, mẹ làm chính trị,
Về nhà vẫn là người mẹ đời thường.

Mẹ gây dựng nên nhà cửa cao sang,
Mẹ hào nhoáng và cũng đầy bản lĩnh
Từ hai bàn tay và từ tim óc,
Người phụ nữ trẻ thành công đường đời.

Nhưng sau khi xong công việc bên ngoài,
Sau những xã giao lụa là khoe sắc,
Mẹ trở về nhà với điều đơn giản,
Với hạnh phúc là mẹ của các con.

Ở trong nhà mình mẹ chẳng chức danh,
Ngoài hai tiếng bình thường “Người mẹ”,
Mẹ không thể thuê ai làm điều đó,
Không ai yêu con bằng mẹ yêu con.

Người giúp việc chỉ bồng bế, chăm nom,
Hay nấu cho con bữa cơm ngon miệng,
Nhưng khi con buồn, khi con đau ốm,
Mẹ mới là người lo lắng xót xa.

Nếu phải đánh đổi những lợi danh kia,
Những địa vị mà người đời ngưỡng mộ,
Để con khôn lớn vào đời tử tế,
Mẹ vui lòng làm người mẹ không tên.

Mẹ trí thức hay mẹ bán hàng rong,
Mẹ thành thị hay mẹ quê chân đất,
Mẹ đại gia hay mẹ nghèo xơ xác,
Tình mẹ sông dài biển rộng như nhau.


Nguyễn Thị Thanh Dương.

Vườn Bắp Sau Nhà Ba Mẹ Cho Tôi Trở Về Tuổi Thơ


Sáng nay, một buổi sáng tưởng chừng rất bình thường, nhưng lại "không bình thường"... 

Bảy giờ rưỡi, tôi lái xe đến Costco để thay lốp. Sau khi giao xe lại cho người ta, tôi không vội vàng gọi Uber hay người nhà đến đón mà thong thả đi bộ về nhà ba mẹ. Từ Costco về đến nhà ba mẹ khoảng 30 phút đi bộ. Một đoạn đường không quá xa, nhưng sáng nay lại vô tình trở thành một chuyến đi “ngược dòng thời gian.”

Có những lúc trong cuộc đời, chúng ta không cần một chuyến đi thật xa để tìm lại những điều đã qua. Đôi khi chỉ cần một con đường quen, một mùi hương cũ, hay một hình ảnh rất đỗi bình thường cũng đủ mở cánh cửa ký ức, đưa ta trở về với những năm tháng tưởng chừng như ngủ quên trong ta.

Về đến nhà ba mẹ, trong lúc chờ xe thay lốp, tôi bước ra vườn, phía sau nhà. Vườn nhà ba mẹ mùa này với những luống rau, những cây trái như mướp, khổ qua, bí đao... và những điều thân thương mà chỉ cần nhìn thấy thôi cũng khiến lòng người dịu lại. Rồi, tôi đi qua những hàng bắp đã già với những ngọn bông (cờ) thẳng tắp.

Không hiểu vì sao, hình ảnh những trái bắp nằm nép mình sau những chiếc lá xanh lại khiến lòng tôi chùng xuống. Tôi đưa tay bẻ từng trái bắp, và ngay lúc ấy, một khoảng trời ký ức bỗng nhiên ùa về.

Tôi thấy lại mình của những năm tháng xa xưa, một mình đứng giữa miền ký ức, nơi những cánh đồng, những rẫy bắp và những con đường đất của Lương Sơn, Cát Lợi bỗng hiện về rõ ràng đến lạ. Có những kỷ niệm tưởng rằng đã ngủ yên theo năm tháng, vậy mà chỉ cần một hình ảnh, một mùi hương hay một thoáng nhớ về những trái bắp luộc nóng hổi, cả một khoảng trời tuổi thơ lại ùa về, nguyên vẹn như chưa từng cách xa.

Tôi sinh ra ở thành phố biển Nha Trang, nơi có biển xanh, cát trắng và những con đường đầy nắng. Nhưng sau năm 1975, cuộc sống gia đình tôi có nhiều thay đổi. Mẹ tôi bị nhà trường cách chức vì có chồng là sĩ quan “ngụy”. Từ một người làm việc trong ngành giáo dục ở thành phố, mẹ bị đưa ra Lương Sơn làm “chị nuôi”, lo việc bếp núc, nấu ăn cho các thầy cô giáo nội trú từ thành phố ra dạy học. Gia đình tôi vì thế cũng gắn bó với vùng đất Lương Sơn, một vùng quê khi ấy còn nghèo, yên tĩnh và có những con đường đất chạy dài qua những ruộng bắp, nương rẫy.

Những năm tháng ấy, tôi còn là một cậu học trò nhỏ. Áo quần đơn sơ, chân thường đi đất… chúng tôi không có điện thoại, không có những trò chơi điện tử, không có những hàng quán đầy ắp thức ăn như trẻ con ngày nay. Sau giờ học, điều chúng tôi mong chờ nhất đôi khi chỉ là được chạy nhảy cùng bạn bè, được đạp xe thật xa, được khám phá một nơi nào đó và, đặc biệt, được tìm một thứ gì ngon ngon để ăn.

Tôi nhớ nhất những ngày học lớp 7. Sau buổi học cuối ngày, khi tiếng trống trường vừa vang lên, tôi cùng hai người bạn là thằng Phúc và thằng Thiên lại rủ nhau đạp xe từ Lương Sơn ra Cát Lợi.

Ba đứa chúng tôi khi ấy chẳng có gì đáng giá ngoài những chiếc xe đạp cũ và một tình bạn vô tư. Chúng tôi cứ thế đạp xe trên những con đường quê, gió thổi lồng lộng, bụi đường bay lên phía sau bánh xe. Có những đoạn đường nắng chang chang, cả ba đứa vừa đạp vừa nói chuyện, cười đùa. Có lúc mệt thì dừng lại bên đường nghỉ một chút, rồi lại tiếp tục đi.

Không biết từ bao giờ, những chuyến đi bẻ bắp ấy trở thành một “cuộc phiêu lưu” đối với chúng tôi. Khi đến nơi, ba đứa nhìn những hàng bắp xanh um, những trái bắp nằm nép dưới bẹ lá. Chúng tôi lựa những trái vừa tới, bẻ xuống rồi ôm về. Những trái bắp còn tươi nguyên, bên ngoài có mùi của lá, của đất và của nắng.

Đó đâu phải là một bữa ăn sang trọng. Chẳng có thịt cá, chẳng có bánh kẹo, chẳng có nước ngọt. Chỉ là mấy trái bắp mới bẻ được mang về luộc lên. Vậy mà khi nồi bắp vừa chín, hơi nóng bốc lên thơm phức, cả ba đứa cứ ngồi quây quần bên nồi, đứa nào cũng háo hức.

Có lẽ cái ngon của trái bắp ngày ấy không chỉ đến từ vị ngọt của bắp. Nó ngon bởi vì chúng tôi đã cùng nhau đạp xe một quãng đường dài, cùng nhau bẻ bắp, cùng nhau chờ đợi và cùng nhau chia sẻ. Một trái bắp trên tay bạn bè có khi ngon hơn bất kỳ món ăn nào mà sau này chúng tôi từng được thưởng thức.

Phúc và Thiên, những người bạn của năm lớp 7, có lẽ chẳng bao giờ biết rằng những buổi chiều đạp xe về Cát Lợi năm ấy đã trở thành một phần rất đẹp trong ký ức của tôi.

Sang lớp 8, tôi lại có một người bạn khác là thằng Bảo. Một hôm, Bảo rủ tôi về nhà nó, ở phía sau đường ray xe lửa tại Lương Sơn.

Tôi vẫn nhớ cái cảm giác háo hức của những buổi chiều được bạn rủ đi chơi. Chỉ một câu “về nhà tao chơi” cũng đủ khiến chúng tôi vui cả buổi. Thế là sau giờ học, tôi theo Bảo đi qua khu vực đường ray, rồi về phía nhà nó.

Những con đường ngày ấy khác xa bây giờ. Không gian còn thưa thớt, yên tĩnh. Tiếng xe lửa chạy qua đôi khi làm rung cả một vùng. Đối với những đứa trẻ chúng tôi, mọi thứ chung quanh đều có vẻ rộng lớn và đầy những điều để khám phá.

Và rồi, câu chuyện cuối cùng vẫn quay về… những trái bắp.

Bảo rủ tôi đi bẻ bắp. Chúng tôi lại tìm những trái bắp vừa ăn được, mang về nhà rồi luộc lên. Có lẽ tôi đã ăn bắp rất nhiều lần trong những năm tháng ấy, nhưng lần nào cũng thấy ngon.

Chúng tôi ngồi cạnh nồi bắp, vừa chờ vừa trò chuyện. Những câu chuyện của tuổi học trò thật đơn giản. Khi thì chuyện thầy cô, chuyện bài vở, chuyện bạn bè; khi thì chẳng có chuyện gì quan trọng cả mà vẫn cứ cười. Đôi khi chỉ cần có một người bạn ngồi bên cạnh là đủ.

Nhìn lại bây giờ, tôi mới hiểu rằng điều chúng tôi cần khi ấy không phải là một món ăn ngon, mà là cảm giác được ở bên nhau.

Rồi đến năm lớp 9, lại có một người bạn khác là thằng Tuấn Pha rủ tôi về nhà nó.

Lúc ấy, tôi đã lớn hơn một chút. Những trò chơi trẻ con bắt đầu ít dần, chuyện học hành cũng nhiều hơn. Nhưng tình bạn thì vẫn vậy. Sau giờ học, chỉ cần một lời rủ rê là chúng tôi lại lên đường.

Tuấn Pha cũng rủ tôi đi bẻ bắp. Tôi không nhớ chính xác chúng tôi đã bẻ bao nhiêu trái, đã đi bao xa hay hôm ấy trời nắng hay mưa. Những chi tiết ấy theo thời gian có thể đã phai mờ. Nhưng tôi vẫn nhớ cảm giác của những ngày ấy: thật tự do, thật bình yên và thật vui.

Tôi có ghi lại câu chuyện bẻ bắp với thằng Tuấn Pha trong cuốn truyện Những Người Bạn Trong Lớp 9AB. Mỗi lần đọc lại những dòng này, tôi như được trở về một buổi chiều xa xưa, khi chúng tôi còn là những cậu học trò lớp 9, hồn nhiên bước đi trên những con đường quê, chẳng nghĩ ngợi gì về tương lai, chỉ biết vui với những gì rất đỗi bình thường chung quanh mình.

Xin được trích lại câu chuyện:

Chúng tôi theo lối mòn nhỏ, đi xuống con dốc. Vừa xuống con dốc nhỏ, một cơn gió nhẹ tạo ra những tiếng rì rào khi cơn gió đi xuyên cánh đồng bắp. Từng hàng bắp đứng thẳng tắp, lá rũ xuống. Những trái bắp thò ra từ các nhánh, tôi tưởng như những khuôn mặt trẻ thơ đang chơi trốn tìm hay những đứa bé đang khép nép sau lưng mẹ. Tia nắng ấm áp chiếu bên vườn bắp, soi rõ khung cảnh xung quanh. Những tàng cây xanh rợp bóng di chuyển từng hồi theo các đám mây trên không. Hai bên đường, ven lối đi, những bụi cỏ mắc cỡ có chùm hoa tím tí xíu cũng tranh thủ khoe với đàn bướm trắng nhởn nhơ. Tôi nghịch chân, đá vào những cánh lá xanh. Chúng xếp lại nằm im khi tôi chạm vào.

Khi đi qua khỏi cánh đồng bắp, chúng tôi đến một cái giàn với rất nhiều trái bầu, trái mướp, treo lủng lẳng. Phía sau giàn mướp giàn bầu là căn chòi nhỏ có cái võng và cái giường tre. Tuấn gọi lớn vào trong:
- Bố ơi... Bố...
Không thấy tiếng trả lời. Tuấn lẩm bẩm:
- Chắc bố đi ra suối.
Tuấn nói với tôi:
- Chắc bố tao ở ngoài suối. Ði theo tao.
Tôi đi theo sau Tuấn, đến bên con suối nhỏ. Nước suối trong veo thấy cả những viên đá cuội dưới lòng suối. Tuấn đưa mắt nhìn quanh con suối tìm bố, nhưng không thấy ai. Tuấn lại lẩm bẩm:
- Không có trong chòi, cũng không có ngoài suối. Không biết bố đi đâu nhỉ?
- Hay là có khi nào bố mày ngoài đám bắp không? Hồi nãy tao nghe má mày nói bố mày bẻ bắp để chiều đem ra chợ bán.
- Ờ... Chắc vậy. Thôi mình đi qua đám bắp bên kia.
Bên rẫy bắp, một người đàn ông mặc áo dài tay, đội mũ tai bèo đang bẻ bắp bỏ vào gùi. Thấy người đàn ông, Tuấn gọi:
- Bố...
Người đàn ông nghỉ tay, quay lại nhìn chúng tôi. Tuấn chỉ qua tôi rồi giới thiệu:
- Thằng Nam, bạn của con. Còn đây là bố mình.
- Dạ con cháu chào chú.
- Chào cháu.
Ông quay sang Tuấn nói:
- Phụ bố hái ngô để bố đốn cho sạch...
- Dạ.

Chúng tôi phụ bố của Tuấn bẻ bắp, bỏ vào gùi. Trước khi rời khỏi vườn bắp, Tuấn bẻ vài ngọn cờ bắp khô, dùng làm phao để tí nữa chúng tôi câu cá rô. Tuấn vác gùi bắp lên vai đi về căn chòi.

(Những Người Bạn Trong Lớp 9AB, trang 145-146)

Có lẽ tuổi thơ là như vậy. Hạnh phúc đôi khi chẳng cần điều gì lớn lao, chỉ là một trái bắp nóng trên tay, một người bạn bên cạnh và một buổi chiều vô tư, không phải bận tâm đến ngày mai. Ngày ấy, chúng tôi sống trong những năm tháng còn nhiều thiếu thốn, chẳng có những cửa hàng tiện lợi, những món ăn vặt đủ loại hay những thức quà dễ dàng mua được như trẻ con hôm nay. Cái nghèo hiện diện trong từng căn nhà, từng bữa cơm và cả trong những bộ quần áo đơn sơ của chúng tôi. Thế nhưng, chính giữa những thiếu thốn ấy, chúng tôi lại tìm thấy những niềm vui rất đỗi giản dị. Những trái bắp vừa bẻ ngoài rẫy, nồi bắp luộc thơm phức, chiếc xe đạp cũ, con đường đất đầy nắng và những người bạn cùng trang lứa…

Đối với chúng tôi khi ấy, những trái bắp chẳng khác gì một món cao lương mỹ vị. Một trái bắp ngọt cũng đủ làm cả đám trẻ cười nói vui vẻ, còn một nồi bắp nóng hổi có thể trở thành một bữa tiệc nhỏ của tuổi thơ. Bây giờ nghĩ lại, tôi mới hiểu rằng chúng tôi đâu chỉ ăn những trái bắp, chúng tôi đã cùng nhau tận hưởng cả một phần tuổi thơ; những buổi chiều tự do, những tiếng cười trong trẻo, tình bạn vô tư và những ngày tháng chưa biết đến khoảng cách, chia ly hay những đổi thay của cuộc đời.

Phúc và Thiên của năm lớp 7, Bảo của năm lớp 8, Tuấn Tuấn Pha của năm lớp 9, mỗi người đến với tôi trong một khoảng thời gian khác nhau, nhưng tất cả đều để lại một dấu ấn không thể phai mờ. Có thể hôm nay mỗi người đã đi một con đường riêng, những khuôn mặt và câu chuyện năm nào có thể đã dần xa khỏi trí nhớ, nhưng những buổi chiều đạp xe, những rẫy bắp xanh ngát và những nồi bắp luộc nóng hổi thì vẫn còn nguyên trong tôi.

Ký ức thật lạ, nó không giữ lại tất cả những gì đã xảy ra mà chỉ âm thầm cất giữ những hình ảnh rất nhỏ bé… con đường quê, rẫy bắp, chiếc xe đạp cũ, tiếng bạn gọi tên mình, một nồi bắp đang sôi và một buổi chiều đã cách xa hàng chục năm. Chính những điều tưởng như bình thường ấy, khi nhìn lại, lại trở thành những điều quý giá nhất của một đời người.

Ngày ấy, chúng tôi đâu biết mình đang sống trong những tháng ngày đẹp nhất. Chúng tôi chỉ là những đứa trẻ nghèo, vô tư tìm niềm vui trong những gì cuộc sống ban tặng. Chúng tôi cũng không thể biết thời gian sẽ trôi nhanh đến thế, rằng rồi sẽ có ngày những con đường quen thuộc đổi thay, những rẫy bắp ngày xưa không còn nữa, và những người bạn từng cùng mình rong ruổi mỗi buổi chiều sẽ trở thành những cái tên nằm sâu trong ký ức.

Bởi giờ đây tôi đã hiểu, có những điều khi còn nhỏ chúng ta tưởng là rất đỗi bình thường, nhưng sau cả một đời mới nhận ra đó chính là những điều quý giá nhất. Những trái bắp của ngày xưa đã không còn, những con đường tuổi nhỏ có thể cũng đã đổi thay, nhưng tình bạn, tiếng cười và những mùa bắp của tuổi thơ vẫn còn ở lại trong một góc sâu thẳm của tâm hồn.

Con người thường kỳ lạ như vậy. Khi còn nhỏ, ta mong lớn lên thật nhanh để thoát khỏi những khó khăn. Khi trưởng thành, ta lại quay về tìm kiếm những hình ảnh của ngày xưa. Ðó không phải vì muốn trở lại cái nghèo, mà vì nhớ sự bình yên, nhớ sự chân thành, nhớ những niềm vui nhỏ bé mà cuộc sống hiện đại đôi khi đã làm ta quên mất.

Hôm nay, tôi lại bẻ bắp. Nhưng lần này, tôi không còn là cậu bé 12 tuổi ngày nào nữa. Tôi đã là một người đàn ông đi qua nhiều chặng đường của cuộc đời, đi qua bên kia ngọn đồi (sắp 50 rồi đó nha). Tôi đã hiểu rằng giá trị của một món ăn không nằm ở giá tiền của nó, mà nằm ở câu chuyện phía sau….

Tôi bẻ khoảng một chục trái bắp, đem vào nhà luộc để ăn cùng ba mẹ. Trong lúc chờ bắp chín, chúng tôi ngồi trò chuyện. Những câu chuyện chẳng có gì lớn lao, chỉ là những chuyện đời thường, những chuyện gia đình, những chuyện hôm nay và chuyện ngày xưa. Nhưng chính những giây phút giản dị đó lại là những món quà quý giá nhất.

Mùi thơm quen thuộc của bắp chín lan ra trong căn bếp. Tôi cầm trái bắp nóng trên tay, cắn từng miếng chậm rãi. Tôi ăn một lúc ba trái, bụng no căng mà lòng lại thấy nhẹ nhàng, vui vẻ.

Tôi không chỉ ăn những trái bắp của ngày hôm nay. Tôi đang tìm lại hương vị của tuổi thơ. Tôi đang tìm lại hình ảnh những buổi chiều năm cũ, khi mấy đứa trẻ nghèo chạy trên con đường quê, khi niềm vui chỉ đơn giản là có được vài trái bắp mang về chia nhau. Tôi đang nhớ những người bạn năm xưa, nhớ vùng đất Cát Lợi, nhớ một thời tuy khó khăn nhưng đầy ắp tình người.

Cuộc sống hôm nay đã khác rất nhiều. Chúng ta có nhiều hơn những gì ngày xưa từng mơ ước. Nhà cửa to hơn, rộng rãi hơn, phương tiện đầy đủ hơn, thức ăn phong phú hơn… Nhưng đôi khi, (giữa những bộn bề của cuộc sống,) chúng ta lại đánh mất khả năng cảm nhận niềm vui từ những điều rất nhỏ. Một bữa ăn sáng bên cha mẹ. Một cuộc trò chuyện không vội vàng. Một trái bắp vừa hái từ vườn. Hay một ký ức bất chợt trở về... Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chính là những viên ngọc quý mà thời gian càng trôi qua càng trở nên vô giá.

Ăn xong, mẹ chở tôi trở lại Costco lấy xe. Rồi, tôi lái xe đến chỗ làm, tiếp tục công việc thường ngày...

Thành phố Richmond vẫn đông đúc, dòng xe vẫn hối hả, cuộc sống vẫn tiếp tục trôi. Nhưng trong lòng tôi hôm nay có thêm một niềm vui rất riêng; đó là những trái bắp nếp dẻo nho nhỏ đã mang tôi trở về một vùng trời ký ức.

Hôm nay, khi đã đi qua biết bao chặng đường của cuộc đời, tôi mới hiểu rằng điều quý giá nhất không phải là những gì đã mất, mà là những điều vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Vườn bắp ấy không chỉ là một góc vườn của ba mẹ, mà còn là một phần tuổi thơ, một phần quê hương và cũng là một phần cuộc đời tôi. Chính từ những cảm xúc lặng lẽ ấy, bài thơ "Vườn Bắp Sau Nhà Ba Mẹ" được viết như một lời tri ân dành cho quê hương, cho gia đình và cho những năm tháng hồn nhiên không bao giờ có thể trở lại.

Vườn Bắp Sau Nhà Ba Mẹ

Sáng nay về đến vườn nhà,
Thấy hàng bắp cũ, thấy ta thuở nào.
Lá xanh khẽ chạm lao xao,
Gọi về ký ức ngọt ngào tuổi thơ.

Mười ba tuổi, chuyện ngày xưa,
Cùng Thiên và Phúc buổi trưa học về.
Đạp xe qua những triền đê,
Bẻ vài trái bắp đem về luộc ăn.

Ngày xưa thiếu thốn khó khăn,
Dăm ba trái bắp sánh bằng cao lương.
Tuổi thơ nghèo khó đoạn trường,
Biết bao kỷ niệm yêu thương thuở nào.

Ngày nay tuổi cũng đã cao,
Tóc pha sương trắng, biết bao đổi dời.
Nhìn hàng bắp cũ bên đời,
Nghe bao ký ức gọi mời tuổi thơ.

Sau nhà vườn bắp đơn sơ,
Cho tôi gặp lại giấc mơ một thời.
Dù mai đi khắp muôn nơi,
Trong tim vẫn giữ một trời quê hương.


Y Thy Võ Phú
080426-Richmond một chiều mưa

Thứ Sáu, 28 tháng 8, 2026

Vu Lan Tìm Bóng Mẹ - Thơ: Lê Nguyễn Nga - Giọng Ngâm: Yên Sơn

Thơ: Lê Nguyễn Nga
Giọng Ngâm: Yên Sơn

Nhớ Mẹ

 

Con lớn lên trong vòng tay mẹ,
Mẹ nghẹn ngào, nước mắt tiễn đưa!
Làm trai giữa lúc gió mưa,
Kề vai chung gánh trong mùa chiến chinh.

Chiều nay giữa đồi núi chênh vênh,
Lá rừng xào xạc, bước chân ngậm ngùi!
Phương trời… mây gió xa xôi,
Con nhìn thấy MẸ đang ngồi song thưa.

Mẹ ơi, nước mắt chiều mưa,
Tóc mây mẹ đã ĐỔI sang màu hoa râm.
Nhớ thương, tim mẹ thì thầm,
Mong con trả nợ NGHĨA ÂN cho đời!

Nơi đây, rừng sâu, hố thẳm chơi vơi,
Đèo heo hút gió, nhớ lời mẹ khuyên!
Quê nghèo, cực khổ truân chuyên,
Con càng vững dạ, LỜI NGUYỀN khắc ghi!

Bước chân đi sỏi đá thầm thì,
Nhạc rừng réo rắt, suối đèo bạn thân!
Đại dương sóng vỗ ẵm bồng,

Trường sơn ve vuốt, xóm thôn reo hò!

( Tấm lòng Quân Lính VIỆT NAM nhớ MẸ)
Tô Đình Đài

Công Đức Sanh Thành

( Ảnh: Tác Giả)

Chẳng phải một ngày nhớ Mẹ Cha
Ngàn năm tưởng niệm Mẹ cùng Cha
Áo cơm bữa bữa gầy thân Mẹ
Đèn sách đêm đêm mỏi mắt Cha
Giáo dục vuông tròn công đức Mẹ
Răn đe mẫu mực tấm lòng Cha
Non cao biển rộng làm sao sánh
Ơn Nghĩa sinh thành của Mẹ Cha.

Nguyễn Thành Tài