Giữa tháng 8/2026, chúng tôi có chuyến đi Châu Âu đầu tiên, cụ thể là London (Anh Quốc), Paris (Pháp), và Roma, Napoli, Sorrento (Ý) . Mua vé từ cả năm trước, khi ngày lên đường gần kề, chúng tôi háo hức tìm tòi, lục lọi các thông tin về những địa điểm nơi chốn sẽ dừng chân. Tôi lên mạng, facebook, tìm thêm kinh nghiệm từ những người đi trước. Sự háo hức bỗng bị khựng lại vì những thông tin không mấy tốt đẹp mà hầu như ai cũng nhắc đến, đó là nạn móc túi, ăn trộm đồ đạc ở những nơi nhiều du khách. Ở chỗ làm của tôi, vợ chồng người bạn mới đi London, đã chứng kiến một người trong đoàn bị giật phone trong khi đang nói chuyện giữa đường . Các chị trong nhà thờ cũng có một “kinh nghiệm đau thương” trong chuyến hành hương vừa qua, vài người “tiền trong bóp không cánh mà bay”, kẻ gian hành động thật mau lẹ, tài tình, đến nỗi “khổ chủ” không hề hay biết.
Trên “cộng đồng mạng” còn đưa ra kết luận cụ thể, những “đối tượng” sau đây dễ bị vào “tầm ngắm” của kẻ gian:
- Người mới đến Châu Âu lần đầu! (có tôi!)
- Phụ nữ Châu Á, tuổi …sồn sồn (có tôi!)
- Sẽ ngơ ngơ ngác ngác ở bến metro, xe bus, hoặc chốn đông người (có tôi!)
- Gặp cảnh đẹp sẽ “wow! wow!” và say mê …chụp hình (có tôi!)
Tự thấy mình có đầy đủ điều kiện để lọt vào mắt xanh của “bọn họ”, tôi nói với ông xã:
- Anh ơi, ngày mai anh lên amazon mua ngay hai cái túi đeo trước ngực cho hai đứa mình, nhớ phải có kéo khóa đầy đủ, như vậy mới tạm an tâm.
Có hai cái túi rồi, tôi vẫn chưa yên, tối nào trước khi ngủ tôi cũng lướt phone để biết thêm kinh nghiệm mới. Sáng dậy, tôi bảo chàng:
- Anh ơi! Phải mua thêm dây đeo iphone nữa nha, tụi nó có muốn giựt cũng khó.
Chàng lại nghe lời. Hôm sau nữa, tôi lại réo:
- Còn nữa anh ơi, mua liền mấy cái móc luggages và backpacks, kẻ gian muốn hành động cũng phải mất thời gian tháo móc ra rồi mới kéo zipper, chúng nó sẽ không đủ kiên nhẫn...
Rồi một buổi sáng ngủ dậy, tôi vừa mở lời:
- Còn nữa anh ơi …
Chàng liền chặn:
- Thôi, đừng biểu anh mua gì trên amazon nữa, em cứ làm như “bọn họ” đang chờ vợ chồng mình qua để… hành nghề! Em bớt lo đi, để tâm trí mà tận hưởng chuyến đi.
- Thì muốn chuyến đi vui vẻ nên em mới phòng xa mọi sự. Mất tiền thì đỡ, chớ mất giấy tờ cá nhân, mất phone, mất passport là mệt lắm. Em sẽ nhờ cô bạn thợ may làm thêm cái túi bên trong áo jacket của hai đứa mình, tha hồ mà nhét tiền bạc, passports.
- Em quên rằng đang là mùa hè, ở bển nóng hừng hực, mặc jacket bên ngoài để chảy mỡ à?
- Vậy em sẽ nhờ cô ấy làm cho em cái túi vải đeo quanh bụng, vậy là “an toàn trên xa lộ”, à mà còn nữa …
- Ôi, cái điệp khúc “còn nữa” đến bao giờ mới hết đây?
- Em cũng mong đây là “còn nữa” cuối cùng, đó là mình không nên đeo đồng hồ, nữ trang, giỏ xách đắt tiền, sẽ khơi dậy lòng tham cho kẻ bất chính.
- Anh nghĩ, chúng ta vẫn đeo đồng hồ, trang sức, miễn đừng lộng lẫy quá, còn giỏ xách thì anh đồng ý, chúng ta chỉ đeo giỏ trước ngực gọn gàng, dễ di chuyển.
Thế là chúng tôi lên đường. Vì ông xã thường xuyên bay đi Conference cho Shoppers Drug Mart nên có nhiều ưu đãi, hễ bay đường dài là mua vé First Class của Air Canada. Chuyến bay lúc 8 giờ tối, nên sau khi ăn bữa tối, đánh răng rửa mặt, tôi kéo ghế thành chiếc giường, duỗi thẳng cẳng, đọc vài trang sách rồi tắt đèn. Giấc ngủ đến thật mau, êm ái, tôi choàng tỉnh dậy khi các cô chiêu đãi viên đang phục vụ điểm tâm, tôi nhìn lên màn hình, chỉ còn 55 phút nữa máy bay sẽ hạ cánh phi trường Heathrow, London. Tôi bật dậy, vào nhà vệ sinh đánh răng, không quên ghé vào tai ông xã ở khoang kế bên:
- Anh ăn sáng lẹ lẹ, rồi xem lại các túi, khóa, giấy tờ, đến nơi rồi, sơ hở là mệt đấy.
- Em cứ làm như sắp vào chiến trận!
Thật vậy, ra khỏi phi trường, đến hotel, đi dạo phố, bất cứ nơi đâu tôi cũng kè kè sát bên chồng, dặn dò hai đứa “canh chừng cho nhau”. Lúc đến điện Buckingham của Hoàng Gia Anh, đúng lúc các đội lính gác đổi ca, có dàn quân nhạc hộ tống, cả ngàn du khách kéo đến đông nghịt từ ngoài công viên bao quanh Buckingham cho đến tận cổng chính và cổng phụ. Mọi người nhốn nháo chen chúc lấy phone ra chụp hình. Giữa đám đông đó, có một vài nhân viên (trong nhóm thiện nguyện viên giúp Buckingham Palace) giơ cao tấm bảng ghi chữ thật to: “Coi chừng trộm móc túi” (Beware Of Pickpockets), tôi … sung sướng nói với chồng:
- Anh thấy chưa! Cẩn thận không bao giờ thừa!
Mấy ngày ở London trôi qua an toàn (nhờ đề cao cảnh giác), đến lúc ngồi trên xe lửa chuẩn bị đi qua Paris, tàu lăn bánh, chàng vui vẻ:
- Chúng ta được 2 tiếng nghỉ ngơi, ngủ một chút đi em.
- Anh mệt thì cứ ngủ, còn em sẽ vừa ngắm cảnh vừa… canh chừng hai cái hành lý, vì có người đã từng bị mất hành lý trên xe lửa. Nghe nói kẻ gian ở Paris và ở Roma lộng hành hơn bên London nữa đấy.
Một lần nữa, thật may mắn, một tuần lễ ở Paris trôi qua vui vẻ, không có một “tai nạn” nào. Sau đó chúng tôi bay qua Roma, Ý. Tại đây, chúng tôi hẹn gặp các con và vài người thân, thành một nhóm đông người, trong đó con gái và con rể tôi đã du lịch khắp Châu Âu nhiều lần nên có nhiều kinh nghiệm, tự tin như người “local” nên kẻ gian không thể “trổ tài”.
Chuyến bay từ Roma về lại nhà Edmonton, quá cảnh ở Toronto bốn tiếng, chúng tôi thở phào, không còn phải lo canh chừng đồ đạc. Ngồi trong Air Canada Lounge hai vợ chồng thong thả mở phone xem lại những tấm hình của chuyến đi cũng như check mails ứ đọng nhiều ngày. Mails của bạn bè hỏi cảm tưởng của tôi với các thành phố đã đi qua. Biết nói sao cho vừa?!
Tôi yêu London. Thành phố vừa có những nét cổ của London Tower, Big Ben, thơ mộng Thames River, phong cách Hoàng Gia của Buckingham, Westminster Abbey, nhưng cũng rất hiện đại sôi động của Quảng Trường Trafalgar, của những con phố khu Soho về đêm với những nhà hát, sân khấu, quán bar, phố đi bộ mua sắm, và dĩ nhiên là khu ẩm thực đa dạng phong phú. Hotel của chúng tôi gần khu Soho nên hàng ngày chúng tôi được hòa quyện vào sự tấp nập ấy, bây giờ xa rồi lại nhớ.
Nhớ nhất là bữa “trà chiều” (afternoon tea). Số là, nhân dịp vợ chồng tôi có mặt ở London, thằng rể và con gái tặng chúng tôi bữa trà chiều (cho biết với người ta, chúng nó bảo thế!). Phòng “trà chiều” dưới lầu một khách sạn ngay phố mua sắm hàng hiệu, người ta đón chúng tôi từ cửa hotel, vào đến bên trong lại một người tiếp đón nữa, đưa chúng tôi vào bàn. Phòng rộng mênh mông, chỉ có 2 bàn là hai cặp, nay thêm chúng tôi là 3 bàn, mỗi bàn cách xa nhau trong không gian thật yên tĩnh của đầu giờ trưa, trong tiếng đàn piano ngay góc phòng. Một người phục vụ trà, người khác mang bánh ra, người khác nữa thì đứng gần để sẵn sàng châm trà bất cứ lúc nào, khiến tôi ngỡ mình là… nữ hoàng. Bỗng tiếng piano chuyển sang điệu nhạc “Happy Birthday”, tôi quay qua chồng thì thầm, chắc là birthday của ai đó, vì birthday của tôi đã qua mấy ngày, chưa dứt câu thì các người phục vụ xếp hàng, tiến về phía tôi với chiếc bánh xinh xinh. Tôi lúng túng, hai cặp khách của hai bàn trong phòng cũng vỗ tay theo tiếng nhạc. Ôi, một “Belated 60th Birthday” thật đáng nhớ. Sau đó hỏi con gái, nó bảo chỉ tốn hơn 200 pound tiền Anh thôi mẹ ơi, mẹ vui và bất ngờ mới là quan trọng.
Tôi yêu Roma, nơi ngược dòng lịch sử khi mỗi góc phố, con đường đều mang dấu ấn của 1-2 nghìn năm trước, của triều đại La Mã. Chúng tôi đã đến những nơi nổi tiếng như: Trevi Fountain, Spanish Steps, đấu trường Colosseum, thăm mộ ĐGH Francis tại Nhà Thờ Bà Cả giữa lòng Roma. Đặc biệt là đến hành hương "Holy Stairs" (Scala Santa- Cầu Thang Thánh), nơi có 28 bậc thang của dinh thự tổng trấn Philatô mà Chúa Giêsu đã bước lên trước khi bị xử án . Cầu thang này đã được đem về Roma khoảng năm 326, và nay đã là trở thành nơi hành hương của các tín hữu. Người hành hương không được bước lên, mà phải quỳ lên từng bước cầu thang (bằng đá marble nhưng được bọc lại bằng lớp gỗ mỏng), tuy làm đau đầu gối khi quỳ, nhưng trong không gian linh thiêng, mỗi bước thang giúp chúng ta tưởng niệm cuộc thương khó Chúa Giêsu và khi kết thúc bậc thang cuối cùng, là lời cảm tạ và cầu nguyện dâng lên Ngài.
Tôi yêu Vatican. Đây là địa điểm không thể bỏ qua của các tín đồ Công Giáo, quả đúng là một “lifetime experience”. Tôi như đi trong giấc mơ, theo từng bước chân chàng tour guide trong Vatican, nghe từng lời chú thích, được tận mắt ngắm nhìn biết bao kỳ tích, lịch sử Giáo Hội Công Giáo.
Tôi yêu Napoli. Thành phố nghèo, nơi phát minh ra món Pizza , nơi tôn thờ cựu danh thủ Maradona của Argentina như một vị thánh, vì đã đưa đội bóng Napoli không tên không tuổi lên tầm cỡ mới.
Tôi yêu Sorrento. Thành phố biển lãng mạn miền Nam nước Ý, nằm giữa vách núi cheo leo, đầy nắng gió Địa Trung Hải, đã nổi tiếng với bài hát "Back To Sorrento" (Torna a Surriento), và Phạm Duy đã chuyển lời Việt:
Về đây khi mái tóc còn xanh xanh
Về đây với màu gió ngày lang thang
Về đây nhé, cắm xong chiếc thuyền hồn
Ôi thoáng nghe dây lòng tiếc đờn!
Có ai nghe bài này mà không rung cảm trái tim?! Phạm Duy đúng là phù thủy của chuyển lời Việt từ nhạc ngoại, của thơ phổ nhạc, mà ngay cả những bài lời và nhạc của chính tác giả, cũng lấp lánh ý thơ. "Trên cả tuyệt vời", lời khen này dành cho Phạm Duy vẫn còn chưa đủ.
Đọc đến đây, có người sẽ cho rằng tôi “ba phải”, vì…yêu tùm tum. Mà thiệt, mỗi thành phố đều có một nét riêng để yêu, tại sao lại không nhỉ. Nên bây giờ xin mời bạn đọc tiếp …
Tôi cũng yêu Paris! Yêu nhỉnh hơn các thành phố kia, vì hình như tôi đã “biết” Paris từ … kiếp trước. Chính xác hơn là từ tuổi mộng mơ mới lớn khi còn ở Việt Nam, qua “Tuyết rơi mỏng manh buồn …Ga Lyon đèn vàng” của Cung Trầm Tưởng, “Qua vườn Luxembourg …mưa rơi trên phố mờ …buồn này ai có mua” của Phạm Trọng Cầu, “Mai anh về giữa bến sông Seine …Là áo sương mù hay áo em” của Nguyên Sa …và còn nhiều nữa.
Sau hai tiếng trên xe lửa Eurostar từ London đến Gare Du Nord Paris, đón taxi đến Britannique hotel, chưa kịp bỏ hành lý xuống, tôi đã nghe tiếng chuông nhà thờ rộn rã ấm áp thân thương.
Thì ra hotel chỉ cách Notre Dame hai ngã tư, còn sông Seine thì khỏi nói, đi hướng nào cũng gặp. Thế nên tôi có nhiều lần đi qua Notre Dame, ban ngày cứ theo dòng người xếp hàng vào trong ngắm Chúa, và tối muộn lang thang trước quảng trường nhà thờ, ngước nhìn tháp chuông trên cao, mà nhớ câu chuyện tình bi kịch buồn của chàng Quasimodo trong tác phẩm nổi danh Thằng Gù Nhà Thờ Đức Bà- Victor Hugo.
Từ hotel, đi bộ chưa đầy 30 phút là đến Viện Bảo Tàng Louvre, mang đẳng cấp quốc tế, vĩ đại bao la, dù chúng tôi mua vé giờ sớm mà đã có hàng trăm người xếp hàng . Vào trong bảo tàng, tôi chẳng am hiểu gì về tranh, điêu khắc, những cũng ngỡ ngàng thán phục với tất cả, trong đó có bức tranh nàng Mona Lisa mà từ lâu đã nghe nói, nay được thỏa lòng mơ ước đứng ngắm Nàng.
Chúng tôi cũng đến ngoại thành thăm lâu đài Versailles, rồi về lại vườn Luxembourg, trường Đại Học Sorbonne, gare Lyon.
Nói đến Café Paris, giữa hàng trăm quán cafe vỉa hè, chúng tôi chọn Cafe De Flore, một trong vài quán cafe lâu đời nhất Paris, từng là chốn dừng chân của : Sartre, Picasso, Hemingway, và nay có thêm dấu chân của… tôi.
Cũng từ hotel, chỉ chưa đầy mười phút, phố xá Paris có một tiệm sách nổi tiếng, đó là Shakespeare and Company, tiệm sách mang tên nhà văn hào Anh, do vài nhà văn Mỹ khởi xướng (trong đó có Hemingway), là một điểm hẹn thật đẹp vì hai bên tiệm sách có hai quán cafe. Hầu như ngày nào tôi cũng cố tình đi qua đoạn đường tấp nập mà thơ mộng này, nhìn hàng người vào nhà sách, rồi qua quán cafe gọi một ly latte cùng cái bánh croissant, mở cuốn sách mới mua ra đọc, ngắm phố phường ngoài kia, khung cảnh vừa êm ả vừa nhộn nhịp đáng yêu biết dường nào.
Tới đây tôi xin mở ngoặc, trước chuyến đi, có người nói với tôi, khi qua Paris mà hỏi đường, hỏi chuyện bằng English thì sẽ bị đáp lại bằng cái liếc "sắc hơn dao cau" và họ chẳng thèm trả lời. Nhưng thực tế, một tuần ở Paris, tôi vẫn dùng English để hỏi đường, và được đáp lại cũng bằng English thân thiện, đủ để hiểu nhau, nên tôi chẳng cần phải dùng French ngoại trừ hai tiếng Bonjour và Merci (mà tôi cũng chỉ biết có bấy nhiêu!)
Và tôi lại nhớ …
Hồi tôi ở trại tỵ nạn, làm ở phòng Cao Uỷ, có ông Đại Tá già trưởng phái đoàn Pháp , khi biết tôi bị Mỹ từ chối, liền nói:
- Nếu cô muốn đi Pháp tôi sẽ nhận ngay lập tức. Hãy qua đó, có Paris, có Eiffel Tower, sông Seine, có Khải Hoàn Môn… cho cô mơ mộng làm thơ.
Ủa, sao ổng biết trái tim thơ thẩn của tôi, chắc là mấy anh em trong Cao Ủy nhiều chuyện kể cho ổng nghe, mà cũng biết đâu do chính miệng tôi đã có lúc cao hứng “khoe” mà bây giờ hổng nhớ! Tôi nghĩ thầm:
- Thực ra nơi chốn đầu tiên của Pháp tôi “biết” từ thuở mới lớn mộng mơ xa vời, chính là “ Ga Lyon Đèn Vàng” đấy Ngài Đại Tá.
Ổng tiếp:
- Cô hãy suy nghĩ đề nghị của tôi nhé, rồi trả lời cho tôi biết.
- Thưa Ngài, tôi trả lời ngay đây, rất cám ơn lòng tốt của Ngài nhưng cả gia đình tôi ở bên Mỹ, nước Pháp xa quá, tôi sẽ đi Canada. Nhưng tôi ước mong sẽ có một lần nào đó, dù có thể đã qua tuổi trẻ mộng mơ, tôi được viếng thăm Paris của Ngài.
Trong những ngày tản bộ khám phá Paris, có đôi lúc tôi mỉm cười, nhớ Ngài Đại Tá năm xưa, và tự hỏi, giờ này chắc Ngài cũng đã lớn tuổi, có vẫn còn ở đâu đó trong Paris, có biết rằng cô gái tỵ nạn ngày ấy đã thực hiện ước mơ của mình?
Cho nên, tôi yêu Paris nhiều hơn cũng là điều đương nhiên. Vì tại nơi đây, tôi được hội ngộ với người quen! Đầu tiên là cô em xóm xũ bên Việt Nam của gần 40 năm trước, nay em đón tôi, đưa tôi đi ăn tối ngay quán ăn bận rộn nhất bên bờ sông Seine . Người thứ hai, là một chị quen trên diễn đàn Tình Thân Hữu, tên Thanh Vân mà chúng tôi gọi chị là “Tiểu Thơ Paris” vì gốc gác của chị trước đây là “Tiểu Thơ Miền Gạo Trắng Nước Trong”. Mấy năm “quen” nhau qua emails, nay được gặp nhau, ôm nhau bằng xương bằng thịt thật tuyệt. Chị đến hotel gặp hai vợ chồng tôi, tặng quà, rồi đưa tôi đi rong ruổi khắp Paris, đến phút chia tay thật bồi hồi.
Vậy đó, tôi “biết” Paris tự thuở rung động đầu đời, đã tưởng tượng Paris trong một bài thơ, rồi bây giờ khi đặt chân đến, cảm nhận thực tế, những cuộc gặp gỡ, tình yêu Paris vẫn còn nguyên vẹn, nồng nàn, không hề đổi thay:
PARIS TRONG TIM TÔI
Paris vẫn ở trong tim tôi
Ước mong một lần đến trong đời
Để rồi gặp hoài trong giấc mộng
Paris thần thoại tuổi đôi mươi
Người kể cho tôi về Sông Seine
Mây trôi chiều tím, nước dịu êm
Cuối chân trời cánh chim về tổ
Luxembourg huyền hoặc bóng đêm
Sáng cuối tuần của những tình nhân
Dập dìu hè phố những quán ăn
Cà phê Latte, baguette nóng
Croissant bơ mời gọi bước chân
Người cũng kể về Khải Hoàn Môn
Đại lộ thênh thang gió hoàng hôn
Nơi nào người đứng cho tôi nhớ
Eiffel hay Champs-Elysees buồn?
Người có đang lên chuyến tàu muộn
Ga nào nơi ngoại ô không tên?
Những cánh đồng nho thơm mùi rượu
Những ngôi nhà bên đồi bình yên
Tôi đã mơ mình là công chúa
Sánh vai chàng hoàng tử trong mơ
Bên Paris ngọt ngào, diễm lệ
Cổ tích đôi mình đẹp như Thơ
Nhưng rồi giấc mơ kia đã hết
Như dĩ vãng qua, rất xa xôi
Kỷ niệm xưa vẫn còn tha thiết
Như Paris luôn mãi trong tôi!
Tôi chỉ mới đến vài thành phố của Châu Âu, nơi nào cũng để lại trong tôi nhớ nhớ thương thương, nhưng Paris cho tôi vương vấn nhiều hơn. Hy vọng tôi sẽ có dịp đến nhiều thành phố khác nữa, để được …yêu thêm, và tôi sẽ ghé qua Paris để “hâm nóng tình yêu”, để chụp tấm hình mà tôi đã lỡ dịp trong chuyến đi vừa qua: tôi đứng giữa phố Paris với túi xách quàng vai, bên trong lắc lư “que” baguette như hình ảnh dễ thương của những cô gái Paris tôi đã mơ ước từ xưa và nay đã gặp.
Tháng 10/2026
Kim Loan
