Ngàn Năm Tóc Nhớ Ngón Tay - Ý Thơ: Nguyễn An Nam - Nhạc: Phạm Anh Dũng - Tiếng Hát: Hồng Nhiên & Minh Đạt

Ý Thơ: Nguyễn An Nam
Nhạc: Phạm Anh Dũng
Tiếng Hát: Hồng Nhiên & Minh Đạt

Chuông Ngọ Giáo Đường

 

Trưa về phố xá đông người,
Chân đi vội vã giữa đời ngược xuôi.,
Gió đưa nắng đổ rã rời,
Tiếng xe, tiếng nói… rối bời bước chân.,
Bỗng vang chuông giáo đường ngân,
Nghe như gió thoảng, thấm dần tim vơi.,
Âm vang tỏa giữa đất trời,
Thầm thì khơi gợi bao thời đã quên.,
Giữa rừng náo động bon chen,
Một giây tĩnh lặng, lòng êm nhẹ nhàng.,
Tiếng chuông ấp ủ dịu dàng,
Như khe khẽ chỉ nẻo đường không xa.,
Quen rồi sống vội "quá đà",
Bẵng quên trầm lặng, thật thà "soi tâm".,
Gọi ta rời bể mê lầm,
Về trong sâu thẳm thâm trầm, - chính ta!,
Trưa nghiêng nắng đổ muôn nhà,
Chuông rơi từng giọt hiền hòa, bao dung...

Munich, đầu tháng 6.2025
Nguyễn-Khắc Tiến-Tùng

Một Mai Trở Lại

 

Một mai trở lại sông Hằng
Có còn hạt cát đang nằm đáy sông
Hay vào sa mạc mênh mông
Bay về dưới cội xương rồng ngẩn ngơ
Đêm nào ngọn gió vu vơ
Không chừng gió xoáy bên bờ vực sâu
Ngày kia trở lại nương dâu
Xin quên đi chuyện thương đau đời thường
Xin làm hạt bụi tầm dương
Ngày xa vời vợi vô thường tri âm
Cõi nào còn giữ thân tâm
Khi tầm tay với phù vân muộn màng
Ngày kia trở lại địa đàng
Luân hồi tới bến bàng hoàng trông nhau
Bên bờ một bụi bông lau
Bạc phơ như chuyện qua cầu đắng cay
Thôi về cây cỏ mảy may
Ngủ yên đi nhé đời này nghe em!

Phan Khâm

Cạn Lòng

 

(viết tặng 1 người)

Ta trở về làng buổi chớm Đông

Đường xưa nhạt nắng vẹt gió đồng 

Gió chiều xưa đấy sao mà lộng

Mướt cả triền đê, mướt cả sông.

Ta ngẩn ngơ lòng đến bến đông

Hỏi dò từ đấy có về không?

Chín năm, ờ nhỉ, bao biến động 

Người ấy giờ sao chửa lấy chồng?!

Ta lặng lẽ tìm giữa thinh không

Ngược nắng mưa xưa ngược gió đồng

Chợt hiểu lòng người sâu hơn rộng

Nửa đời ngờ nghệch sắc sắc không.

Ta đành tạ lỗi với hư không

Tạo hóa trớ trêu nợ vợ chồng

Người ấy vì yêu mà sầu mộng

Vét cạn tơ lòng đốt cháy sông.

Hà Nội, 08:08 ngày 23/07/2023

Đặng Xuân Xuyến

Chương Trình Tiếng Việt Trong Sáng: Chức Năng – Nhiệm Vụ - Trách Nhiệm (Đỗ Văn Phúc)

Tạo hóa nhiệm mầu, sinh ra muôn loài, muôn vật, mà mỗi loài, mỗi vật đều có hữu ích, phải làm một việc gì đó. Tim để bơm máu. máu để nuôi cơ thể, mũi để thở, mắt để nhìn, ong để chuyển phấn hoa, mối để làm sạch cây hư mục, vân vân.

Những thứ do con người sáng tạo, chế ra cũng mang những chức năng. Chiếc ghế để ngồi, chiếc xe để di chuyển, máy thu thanh để nghe tin, nghe nhạc...

Những cơ cấu, chức sắc cũng mang những chức năng: Quốc hội thì làm ra luật, hành pháp thì thi hành chính sách, cảnh sát thì cưỡng chế luật; ông tỉnh trưởng thì điều hành công việc hành chánh trong tỉnh, ông tư lệnh trong quân đội thì chỉ huy lính hành quân bảo vệ non sông.

Những việc vừa nói đó gọi là ‘chức năng.’

Chức năng mang tính chất tổng quát. Chữ chức năng trong Anh ngữ, là function, được định nghĩa như sau:“an activity that is natural to or the purpose of a person or thing.” (Một hoạt động tự nhiên hoặc là mục đích (sử dụng) của người hay vật)

Rồi trong mỗi cơ quan có chức năng đó, được phân bổ, ấn định chi tiết những việc phải thi hành để thực hiện chức năng của mình. Những việc này được gọi là nhiệm vụ. Tiếng Anh là task: “a task is a specific action or assignment aimed at achieving a particular goal.” (Phần việc đặc biệt được giao phó để hoàn thành một mục tiêu nào đó).

Tiếng Anh cũng có chữ ‘duty’ để nói về ‘nhiệm vụ.’ Đó là công việc, là hành vi, là dịch vụ, là chức năng mà người được bổ nhiệm chức vụ phải thi hành. “Duty: obligatory tasks, conduct, service, or functions that arise from one's position).

Ví dụ:

Tôi giao nhiệm vụ cho anh là trong ngày hôm nay, phải đúc kết hồ sơ về vụ này đâu vào đó.

Trong cuộc hành quân này, tiểu đoàn 2 có nhiệm vụ đánh thẳng vào mục tiêu chính; tiểu đoàn 3 đánh cạnh sườn, tiểu đoàn 1 phục kích chặn không cho địch rút lui.

Trong khi đó, ‘trách nhiệm’ thì khác hẳn với các khái niệm trên. Trách nhiệm là một nghĩa vụ mang tính đạo lý hay pháp lý, tâm lý gánh nặng lên vai của người chức sắc về những sự việc nào đó. Responsibility: “The quality or state of being responsible: such as: moral, legal, or mental accountability.” “Responsibility defines who is accountable for a task.”

Ví dụ:

Khi một đứa trẻ phạm pháp, phụ huynh của nó phải chịu trách nhiệm liên đới.
Ông sĩ quan an ninh phải chịu trách nhiệm nếu đặc công địch lẻn vào phá hoại kho đạn.
Thầy cô phải chịu trách nhiệm về các em học sinh trong giờ học.

Tóm lại:

Chức năng là những nhiệm vụ đặc biệt mà một người hay cơ quan có trách nhiệm thực thi. (Functions refer to the specific tasks or activities that an individual or department is responsible for carrying out within an organization.)

Câu giải thích trên đây có lẽ cũng giúp cho chúng ta thấy ý nghĩa các chữ Chức Năng, Nhiệm Vụ và Trách Nhiệm. Chúng tôi xin thêm một thí dụ để suy nghiệm:

Ông xã trưởng có chức năng cai trị, điều hành một xã. Ông ta có nhiệm vụ bảo vệ trị an, phát triển kinh tế, thăng tiến đời sống dân chúng, vân vân; và ông có trách nhiệm về những sự kiện xảy ra trong xã.

Ở Việt Nam bây giờ, đọc trên báo thấy người ta dùng chữ ‘cơ quan chức năng’ rất thông thường. Ví dụ: Hai đối tượng bị bắt giao cho cơ quan chức năng xử lý. Kể ra thì cũng không sai, nhưng nó bao quát, mơ hồ quá.

Ở miền Nam chúng ta thì thường dùng chữ ‘cơ quan hữu trách, nhà chức trách’ hợp lý hơn, vì nó giới hạn phạm vi quyền hạn và trách nhiệm của từng loại hình công việc trong đời sống xã hội.

Thanh Niên, Thanh Nữ

Tuần trước, có người hỏi chữ “thanh nữ” để nói về một cô thanh niên có đúng không.

Thanh Niên là tuổi trẻ, Thiếu Niên cũng là tuổi trẻ. Không có sự ấn định nào về độ tuổi của mỗi lứa. Cứ cho ‘thiếu niên’ là lứa tuổi trung học, từ 11, 12 đến 18. Trên 18, 20 thì coi là thanh niên vậy.

Tự điển Khai Trí Tiến Đức chỉ ghi rằng ‘thanh niên’ là tuổi trẻ, không phân biệt gái trai.

Cụ Đào Duy Anh, trong Hán Việt Tự Điển, ghi Thanh niên là người trẻ tuổi, ‘thanh nữ’ là vị thần làm ra sương, hay là thần của mùa thu.

Trong Việt Nam Tự Điển, ông Lê Văn Đức và Lê Ngọc Trụ định nghĩa ‘thanh niên’ là tuổi xanh, là đàn ông trai trẻ, và ‘thanh nữ’ là con gái (dùng trong các đoàn thể xã hội).

Còn ông Huỳnh Minh Xuân trong Việt Hán Tự Điển thì ghi Thanh Nữ: Nữ thanh niên.

Với ba cuốn tự điển, chúng ta thấy cách định nghĩa khác nhau.

Như thế, có thể nói rằng Thanh Niên 青年, cũng là thanh xuân 青春 là chữ dùng chung cho người trẻ tuổi, không phân biệt giới tính. Ví dụ; Đoàn Thanh Niên Cộng Hòa, Đoàn Thanh Niên Cộng Sản bao gồm cả trai và gái.

Nhưng khi cần tách ra, hay nhấn mạnh thì có thể nói: nam thanh niên, nữ thanh niên. Chữ Thanh Nữ ít thấy dùng. Ngày xưa có Đoàn Thanh Nữ do bà Ngô Đình Nhu lập ra thôi, trong tổ chức này hoàn toàn dành cho các cô thôi.

Thiếu niên 少年 tuổi trẻ, cũng thế không phân biệt nam nữ. Nhưng khi nói về các cô gái trẻ, người ta dùng chữ ‘thiếu nữ’ mà không thấy ai dùng chữ ‘thanh nam, thiếu nam’ cho các nam giới!

Còn một chữ mà chúng tôi thấy người ta dùng không chính xác. Đó là Phụ 婦, người vợ. (khác với phụ 父 là cha, người già). Khi nói đến phụ nữ, tất nhiên đó là những người đàn bà có chồng, chứ không thể ghép các cô các bà chưa chồng vào trong nhóm này được. Cũng thế, thiếu phụ là người đàn bà có chồng, nhưng còn trẻ. Quả phụ là đàn bà chết chồng, ở góa, gái góa (không phải góa phụ) Cô phụ là đàn bà ở một mình, cô đơn.

Hôm nay, có một vị chuyển tin nhan đề: “Một gia đình Việt Nam gồm người Mẹ trẻ, và 3 cháu bé còn rất trẻ ..đã bị thảm sát..tại thành phố Cornelius, Washington County, tiểu bang Oregon.”

Theo tin, ba cháu bé mới 2, 5, và 7 tuổi. Tác giả cho là còn rất trẻ! Không rõ cháu bé đến tuổi nào thì được coi là không còn trẻ? Còn chúng tôi, 80 tuổi có được coi là không còn trẻ? Quí vị có ý kiến gì không?

Đỗ Văn Phúc
(Đài Phát thanh Đáp Lời Sông Núi)

Thoáng Hương Ngày Cũ

T. thân yêu,

“Thời gian từ bao giờ vẫn là tiếng hỏi han vô tình”. Câu nói của ai đó bỗng chợt về khiến em chùng lòng, quay quắt. Hôm qua, dọn dẹp lại các thùng sách vở, giấy tờ dưới garage, tình cờ lá thư của T. gửi cho em trong những ngày còn ở trại tị nạn nằm trong quyển sách cũ bỗng rơi ra. Cả một quá khứ thời học trò kéo nhau về, bềnh bồng trong trí tưởng. Thoắt đó mà đã mấy mươi năm. Biết bao điều thay đổi. Những buổi sáng thức dậy ở đây, cho đến bây giờ đôi lúc em vẫn còn lạ lẫm với những điều mình đang sống, đang có. Hạnh phúc hay khổ đau? Nụ cười hay nước mắt? Dường như em đã nhận đầy đủ cả từ ngày xa nhà, cất bước ly hương. Một cuộc chia lìa không ai định trước. Và từ đó chúng ta đã nghìn trùng xa cách.

Nhớ những ngày giữa tháng Ba năm nào, lênh đênh trên biển chỉ thấy trùng dương gió lộng, mây nước mịt mùng. Trước ngày đi, không gặp được T. để từ giã. Đến nhà T. trọ lần cuối, cửa đóng im lìm, biết rằng chúng ta sẽ chẳng còn cơ hội để gặp nhau trong cõi đời này nhưng em đã không khóc, dù lòng buồn tơi tả… Nhét vội lá thư vào khe cửa, em thì thầm: “T. ơi! Xin giã biệt!” rồi vội vã bước đi sau một hồi lâu đứng chờ mong phép lạ, cánh cửa kia bật mở, gương mặt với nụ cười và chiếc răng khểnh của T. xuất hiện. Nước mắt sẽ rơi và em sẽ không đi nữa… Nhưng tất cả chỉ là mơ!

Những ngày trên biển, có hôm ngồi trên khoang tàu nhìn mặt biển phẳng lặng như mặt nước hồ thu, em ngạc nhiên không nghĩ là mình đang ở trong một cuộc hành trình đầy hiểm nguy, gian khổ như đã từng nghe kể mà là đang dạo thuyền trên sóng nước cô đơn, lẻ loi giữa đất trời xa lạ. Chợt nhớ tiếng đàn, giọng hát của T. trong buổi họp mặt cuối cùng của nhóm bạn bè xưa… thiết tha, ray rức. Ước gì có T. bên cạnh với cây đàn, em sẽ hát cho quên đời, quên nỗi xót xa.

Lá thư của T. đến khi chỉ còn 2 tháng nữa là em sẽ rời trại để đi định cư. Lá thư mang quá khứ ùa về, đưa em đi rất xa để tìm lại những ngày thương yêu cũ.

D. thương yêu,

Cho tới lúc này, những nốt nhạc mở đầu cho Sonate 14 (Ánh Trăng) vẫn còn chập chùng, chới với trong anh. Những âm điệu mỗi lúc chùng xuống, thêm… thêm nữa… rồi trở về đoạn đầu… dìu dặt.

Những người xưa, khi rời xa người yêu họ như thế nào D. nhỉ? Beethoven đã không từng đi lang thang suốt mấy ngày ở trong rừng đó sao? Nghe Julietta trở lại và ông đã biến nỗi đau xót đó trở thành bài Sonate tuyệt diệu, để Frank Lizt ví von: “Một bông hoa nở giữa hai vực thẳm không đáy.”

D. ơi,

Anh có thể ngồi hàng giờ đọc, nghiền ngẫm sự chia xa. D. vừa đi, D. đi rồi, em đã đi… Em… Em… chứ không thể trải hoặc biến hết những gì có trong anh kể từ lúc biết D. đã đi. Hỏi anh như thế nào từ lúc em đi? Nắng như thiêu… nóng khủng khiếp. Ừ, thì anh trả lời D. đây: Vui, vui lắm. Niềm vui này Đinh Hùng đã thét:

“Sầu rũ tóc, ngậm ngùi in khóe mắt…” Tóc anh ngắn không đủ dài để rũ và mắt của ta cũng đâu đủ buồn để ngậm ngùi in được những thanh âm.

Ừ, thì vui lắm, ta đã nhìn thấy họ vui ở đâu đó. Như trong “Love Story” khi nói “Cười đi, cười đi… Keep smile!”. Và sau đó thì “Tôi òa khóc” (nguyên văn). Kể từ lúc D. đi, mỗi ngày đi lại trên những con đường cũ, mỗi bước, mỗi bước… là một an ủi, vỗ về: “D. đi, đi rồi, thôi thì ngày mai, ước mong trời lại sáng tươi. Hãy chịu đựng, gìn giữ nỗi đau này như một món quà của Thượng đế ban tặng để cho ngày mai chúng ta sống tốt đẹp và xứng đáng hơn”.

Bây giờ, nơi D. ở, trời xanh lắm không? Chắc là có mưa. Mưa giữa thu… và khi mưa mau, em có đi trong mưa và nhớ đến những ngày tháng cũ ở nơi này?

Ở nơi chốn mới đó, có thi sĩ đã mô tả như là: “cái sa mạc máy móc, trơ lạnh và cô đơn”. Nhưng nhớ đến nhau, tin tưởng nhau sa mạc sẽ biến mất, phải không D.?

Vậy thì: “Hỡi chim! Chim của ta ơi. Đừng khép cánh ngừng bay chim nhé”.

Đừng để cho tình yêu tan biến vì người ta bảo rằng: “Sa mạc cấu thành nơi nào tình yêu tan biến”. Giờ thì chỉ mới là chia xa, và khởi đầu…

D. thương nhớ,

Hãy gắng vui lên D. nhé! Hãy biến mất mát này thành may mắn cho nhau. Anh vẫn còn đây và luôn cầu nguyện cho D. cho hai chúng ta sẽ có ngày gặp lại.”

Đọc xong lá thư, em ngỡ như vừa uống cạn ly rượu mạnh, men đắng cay lúc mới chạm môi bỗng tỏa thành hương ấm áp lan tràn trong cơ thể. Lá thư đầu tiên thay cho lời bày tỏ lại đến với em trong khoảng không gian giữa chúng ta đã được đo bằng khoảng cách là hai bờ đại dương xa thẳm, làm sao để em không chua xót, ngỡ ngàng. Nhưng từ thâm sâu tận đáy tim niềm hân hoan cũng bắt đầu vỡ òa như thác đổ để rồi từ đó T. dù rất xa xôi nhưng lại là bạn đồng hành luôn bên cạnh, là sức mạnh, niềm tin nâng đỡ, vực em đứng lên để bước tới trong mọi cảnh đời.

Những ngày đầu tiên theo đám bạn đến nhà xin T. dạy thêm Toán Lý Hóa cho kỳ thi Tú tài II, em đã thấy được sự ân cần, chăm sóc của T., một người bạn, người anh đầy tình thân ái. Cũng xuất thân và ra trường vài năm trước đó từ NQ, nên T. xem các cô học trò nhỏ như những cô em gái và ngược lại cả bọn cũng xem T. như một người anh hơn là người Thầy. Không có chuyện gì khác hơn nếu không có một ngày, đám bạn trong nhóm khám phá ra trên quyển lưu bút chuyền tay cuối niên học của em với những lời nhắn nhủ rất dịu dàng của của T. và hai chữ “Thương em,” ở dòng cuối cùng trước chữ ký của người viết. L. đã rú lên như bắt được… quả tang:

- Trời ơi, tình ghê chưa?

Cả nhóm xôn xao:

- Đâu đâu, chuyện gì vậy?

Thế là, cả bọn chúi đầu vào quyển Lưu Bút theo ngón tay chỉ của L. Nhỏ M. láu lỉnh:

- Đúng rồi, vậy là hai người “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, đó nha.

Em đỏ mặt vội chống chế:

- Thì đứa nào anh T. cũng coi như nhau mà.

L. lườm em với ánh mắt sắc như dao:

- Như nhau sao được, anh T. đâu có viết chữ “Thương em” trong lưu bút của tụi tao như của mày đâu. Thôi đừng có chối mày ơi!

Em vừa mắc cở vừa tức vì không cãi lại mấy cái miệng của đám bạn đang đồng tình tấn công tới tấp, chỉ biết dọa sẽ mách lại với T để mong chúng im miệng.

Dọa thì mạnh vậy mà đến lúc gặp T. em đã phải cắn môi mấy lần mới nói được thành câu:

- Sao T. viết chữ “thương em” trong Lưu Bút làm chi cho tụi nó chọc D. quá chừng đi.

Lần đầu tiên em thấy T. nhìn em với đôi mắt rất lạ, giọng T. trầm ấm:

- Thì có sao đâu, ai nói gì kệ họ, cứ nói đến hỏi anh đây này.

Lúc đó, lòng em bỗng nhiên nhẹ nhỏm dù câu trả lời cũng chưa giải thích được gì. Nhưng em vẫn không dám hỏi thêm gì hơn. Hôm sau gặp tụi bạn. Em bảo ngay:

- Anh T. nói đứa nào có thắc mắc thì cứ gặp anh ấy mà hỏi đi nhé.

Cả bọn nhìn nhau, L. thì bĩu môi:

- Dại gì, cho người ta nói mình… tò mò, tọc mạch sao.

Thế là câu chuyện được chấm dứt ở đó, xem ra bọn này vẫn còn sợ oai “ông Thầy” lắm đấy chứ!

Ngày cuối của nhóm học luyện thi, mới biết T. đàn và hát thật hay. Không hiểu sao T. lại hát “Bài không tên số 2” của Vũ Thành An. Tiếng hát T. nồng nàn, ấm áp hòa quyện với tiếng đàn trầm buồn, ray rức làm cả đám con gái vốn liếng thoắng, nói cười giờ như lịm người, tan biến.

“Lòng người như lá úa, trong cơn mê chiều

Nhiều cơn gió cuốn, xoay xoay trong hồn

Và cơn mê này, vẫn còn đây …

Kỷ niệm xưa đã chết, cơn mê đã chiều

Tình yêu đã hết, xót xa đã nhiều

Đời thôi sẽ còn mai sau…

Thôi em đừng xót thương

Rồi ngày tháng phai đi

Thôi cuộc tình đó tan rồi

Không còn gì nữa, tiếc mà chi.

Đời một người con gái, ước mơ đã nhiều,

Trời cho không được mấy, đến khi lấy chồng

Chỉ còn mối tình mang theo..."

Riêng em, lòng như nốt nhạc vừa được khảy lên với những âm thanh mới, rung động, ngân nga… kể từ sau tiếng đàn và lời hát như ru của T. hôm ấy.

Bẵng đi một tháng, sau những ngày vật vã với học hành, thi cử, không ngờ T. lại là người đầu tiên đến chúc mừng em thi đỗ Tú tài II. Buổi chiều hôm đó, T. đến thăm, bất ngờ như một cơn bão lạ, khiến em ngạc nhiên đến sững sờ. Vì chưa bao giờ T. hỏi hoặc đến nhà em trong suốt thời gian dạy thêm. Vậy mà giờ đây, T. sừng sững trước mặt như đã quen thuộc, đã đến rất nhiều lần.

Không ngờ T. cũng rất “sính” thơ, đưa cho em bài thơ Vườn Xưa của Tế Hanh đã chép sẵn trên trang vở học trò trước khi từ giã với lời nhắn nhủ: “Tình cờ đọc được bài thơ này, thấy hay chép ra tặng cho D. đấy”. Bài thơ với những câu nhẹ nhàng mà ray rức.

“Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh

Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc

Hai ta ở hai đầu công tác

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa

Như mặt trăng mặt trời cách trở

Như sao hôm sao mai không cùng ở

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

Hai ta như sen mùa hạ cúc mùa thu

Như tháng mười hồng tháng năm nhãn

Em theo chim đi về tháng tám

Anh theo chim cùng với tháng ba qua

Một ngày xuân em trở lại nhà

Nghe mẹ nói anh có về hái ổi

Em nhìn lên vòm cây gió thổi

Lá như môi thầm thì gọi anh về

Lần sau anh trở lại một ngày hè

Nghe mẹ nói em có về bên giếng giặt

Anh nhìn giếng, giếng sâu trong vắt

Nước như gương soi lẻ bóng hình anh

Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh

Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc

Hai ta ở hai đầu công tác

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?”

Bất ngờ và xúc động, em đứng lặng người, không hiểu T. muốn bày tỏ điều gì khi gửi cho em bài thơ ấy? nhất là hình ảnh “hai ta” đã làm lòng em… ngây ngất. Lại thêm sự so sánh “ngày nắng/ngày mưa”; “mặt trăng/mặt trời” và “sao hôm/sao mai” nữa là sao? Câu hỏi vẫn làm em thắc mắc mãi đến bây giờ vì dù đã quen nhau một thời gian dài nhưng mỗi lần hỏi T. chỉ trả lời bằng ánh mắt nhìn em lặng lẽ, không nói thêm lời nào và cứ hẹn lại những lần sau.

T. thân yêu,

Thế rồi chúng ta đã không bao giờ có lần sau nữa vì em và T. đã thực sự trở thành “sao hôm và sao mai” sau lần em đến tìm T. để giã từ mà không gặp.

Lá thư duy nhất, đầu tiên và cũng là cuối cùng T. đã viết cho em là một “bản tình ca” tuyệt vời nhất mà em không thể có được bản thứ hai trong suốt quãng đời đã qua và còn lại. Vì sau nhiều lần tìm cách liên lạc với T. lúc đã ổn định cuộc sống ở quê người, em mới biết đó là điều vô vọng. Tin T. mất tích sau vài lần vượt thoát không thành công từ những người bạn ở quê nhà đã khiến em bàng hoàng, chết lặng!

Để hôm nay ngồi đọc lại những giòng thư T. đã viết ngày xưa, cho em thầm mơ có một ngày thấy T. ôm đàn hát giữa bạn bè những Bài Không Tên… nồng nàn, thiết tha như những ngày vui năm cũ.

Tưởng Dung

Cuối Tháng 4, 2011

Tháng Tư Sầu Nghẹn Đong Đầy - Thơ & Video: Phương Hoa - Hòa Âm & Trình Bày: SunoSinger

Thơ & Video: Phương Hoa
Hòa Âm & Trình Bày: SunoSinger

Lời Mẹ Tháng Tư

 

Này hỡi con sao con dại thế
Gây tương tàn dâu bể phân ly
Tan đàn xẻ nghé ích gì
Thê lương cám cảnh ở đi nát lòng
Tự dấn thân chim lồng cá chậu
Tay nhúng chàm hòng tậu bã vinh
Soi gương tuẫn tiết liều mình
Đấy bao hồn phách anh linh tôn thờ
Đưa tay bốc lịch cuối tờ
Tháng Tư cái móc danh nhơ lưu truyền

Kim Phượng

Đã Đến Tháng Tư

 

Mới đây đã đến tháng Tư rồi
Buồn bã vào ra đứng lại ngồi
Một thuở quê xưa tràn mạch sống
Mấy thu nơi cũ cạn nguồn vui

Trông trời cánh nhạn nghiêng đầu núi
Nhớ cảnh con thuyền lạc giữa khơi
Ai chở thời gian xa bất tận
Lệ như còn mặn chát bờ môi

Tháng Tư lại đến chân vừa bước
Một chút mưa bay thấm lạnh hồn
Ôi mối sầu em sao mãi ướt
Trên vai anh bao tháng Tư buồn

Tháng Tư tờ lịch vừa mới xé
Mặt đất vẫn còn loang nỗi đau
Biển chẳng nguôi sóng sầu đáy nước
Tình đầu ai mộng gặp kiếp sau.

Lê Mỹ Hoàn
4/20/2024

Trăn Trở

 

Tháng tư gió lạnh phương này
Bỗng dưng ta muốn thật say quên đời
Rượu chưa nhấp, lòng chơi vơi!
Đã nghe tiềm thức vọng thời tóc xanh.
Chiến trường sinh tử mong manh
Mịt mù khói lửa vây quanh lối về!
Bạn bè bỏ lại cõi mê
Hồn phiêu rũ sạch lời thề năm xưa.
Còn ta ngơ ngẩn bốn mùa
Ngồi đây gẫm cuộc được thua tháng ngày
Xót đàn chim hạc chân mây
Bờ quê biển đảo đổi thay chia lìa!
Bãi hoang vùi dấu mộ bia
Đồi xưa cỏ mọc buồn kia lưng trời!
Đời như con sóng ngàn khơi,
Nâng tay ôm mặt khóc cười thế nhân,
Tháng tư buông súng nhục nhằn,
Về đây thao thức... chùm chăn mấy lần
Tha hương nghìn dặm gian truân,
Đời như sóng rẽ cũng phần lanh quanh!
Bao năm thiên hạ tranh giành
Riêng ta làm gã tốt xanh hững hờ…
Mê thơ hồn vẫn ngu ngơ
Ở đây lắm kẻ trở cờ rất nhanh!
Mùa xưa câm nín đã đành
Thời nay lại gặp cá con rối đời!
Xuân sang nhảy nhót vui chơi
Hạ về ca hát quên thời xa xăm
Tháng tư đốt nén hương trầm
Trong tim để khóc âm thầm cố hương. 

Đỗ Bình

Tháng Tư Tưởng Nhớ Sài Gòn - Thư Họa: Vũ Hối

 

 

Tôi Không Là Một Người Lính

Tôi không phải là một người lính, nhưng tháng Tư lại kéo tôi vào trận chiến, trái tim tôi tan nát với mỗi nhịp đập, lồng ngực tôi nặng trĩu những ký ức tôi không thể cưỡng lại. Tiếng hát vang vọng đã làm nhức nhối bao người khi lần đầu nghe một ca khúc của Nhạc sĩ Nam Lộc được cất lên.

"Sài gòn ơi, tôi đã mất người trong cuộc đời
Sài gòn ơi, thôi đã hết thời gian tuyệt vời
Giờ còn đây, những kỷ niệm sống trong tôi
Những nụ cười nát trên môi
Những giọt lệ ôi sầu đắng."

Tôi có cảm tưởng gió mang theo tiếng vọng của lòng dũng cảm đã ngã xuống, và tôi cảm nhận được điều đó trong xương cốt, trong nỗi đau trống rỗng của ruột gan. Một nỗi đau mà chỉ tháng Tư mới biết. Tôi không dũng cảm, nhưng trái tim tôi làm chứng, nước mắt tôi tiếc thương những người đã mất, và tâm hồn tôi đau buốt với sức nặng của một tháng không bao giờ quên. 

Tôi không phải là một người lính, nhưng mỗi tháng Tư, trong tôi lại cảm nhận như đang ở nơi chiến trường. Mỗi nhịp đập kéo tôi chìm vào sự hỗn loạn của những ký ức, tôi không thể trốn chay, và nỗi đau phủ lấy tôi như một cơn bão thầm lặng. Tôi cảm nhận được nỗi mất mát, lòng dũng cảm và sự hy sinh của những người đã chiến đấu. Dù tôi chưa từng cầm súng hay hành quân cùng họ. 

Mỗi tháng Tư về, lồng ngực tôi đau nhói, ruột gan thắt lại, và tôi không kém được nước mắt khi đọc những bài thơ, một đoản văn, những ca khúc về một thời khói lửa nơi chôn nhau cắt rún, nỗi lòng khắc khoải của ngày tháng sống ly hương. Tháng Tư không tha cho những người vô tội, nó nhắc nhở tất cả chúng ta về những gì đã mất, những gì đã trao đi, và những gì không bao giờ có thể lấy lại được. 

Một nỗi buồn tháng Tư khôn nguôi.......

Không biết vì sao tôi hay buồn
Khi tháng Hè về lệ mãi tuôn
Nhớ phút chia tay cùng ước thệ
Của Người lặn lội chốn sơn khê

Tôi biết vì sao tôi hay buồn
Mỗi tháng Tư về nhuốm đau thương
Quê Hương xa khuất trong trời nhớ
Thương Người Chiến Sĩ dãi dầu sương

Tôi không là người Lính chiến đâu
Tháng Tư sao dạ lắm cồn cào
Tim se sắt nhói từng hơi nhịp
Ruột đứt rã rời tháng Tư đau.

Kim Oanh

30-4-2026

Bài Hành Tháng Tư

  

Nước mắt xót thương đời oan trái

Nụ cười không mang trọn niềm vui

Cứ thế lưu vong qua thời đại

sống tha hương trầm, bổng phận người.

 

Nếu thuở xưa nặng sầu quốc biến

thì ngày nay gặm nỗi đau thầm

Càng nhớ lúc dọc ngang, chinh chiến

càng buồn thêm mối hận chung thân.

 

Đất cằn in dấu chân lưu biệt

Tình khô theo năm tháng long đong

Một lần xa cách là vĩnh quyết

Nước tang thương, người cũng xuôi dòng!

 

Xưa can qua tưởng đời phận bạc

Nay thiên di mới hiểu lụy trầm

Chẳng phải lục bình sao trôi dạt!?

Nước xa nguồn. Biền biệt...trăm năm!

 

Ngày qua ngày nghe hồn sỏi đá

đếm thời gian qua tiếng thở dài

Bốn mùa tiếp nối, Xuân rồi Hạ

chưa Thu, Đông đã thấy tàn phai!

 

Tháng năm điểm tóc sương viễn xứ

Mỗi ngày mang một kỷ niệm buồn

Tình lưu khách theo chân lữ thứ

quay quắt tìm một lối hồi hương.

 

Lối hồi hương còn ngoài vạn dặm

mà đã mờ nhân ảnh quan san

Xưa tháng Tư trời Xuân đang thắm

sao vội chi nát đá, tan vàng!?

 

Cũng vì đời vô thường, vạn lối

nên lòng người cũng lắm đổi thay!

Đã bao năm bảy chìm, ba nổi

hồn nặng mang ngàn nỗi u hoài!

Thắp nén hương lòng trong đêm vắng

Chiêu hồn tử sĩ vượt ngàn khơi

Ngậm ngùi tưởng tiếc bên chén đắng

Nâng chung thiên cổ uống cạn đời!

Huy Văn (HVC)

Biển Động Vượt Sóng Trên Đại Dương

Biển Đông giông tố sóng bạc đầu
Mưa bão bất ngờ đổ xuống mau
Mây đen trời tối biển mờ lối
Gió rít từng cơn mưa đổ mau
 
Vượt biển trùng dương, sóng dâng trào
Thuyền như lá úa vượt biển sâu
Dào dạt sóng xô thuyền ngàn hướng
Bềnh bồng, thuyền dạt khắp muôn phương
 
Biển động vượt sóng trên đại dương
Ào ạt mưa rơi nhòa trùng dương
Bềnh bồng thuyền trôi theo ngàn hướng
Gió lộng biển động thuyền mờ sương
 
Tháng 4, mang nặng một nỗi niềm
Chinh chiến ba miền nát quê hương
Nhìn về quê mẹ, thương sầu nhớ
Ngày ấy ra đi, ngàn vấn vương
 
Chiến tranh tan nát bởi vì đâu?
Ba miền đất nước ngập sóng sầu!
Quê hương điêu linh trong khói lửa
Dân lành nghèo đói sống khổ đau .
 
Ai gây chính chiến nát quê hương?
Ai gây thù oán cảnh đoạn trường?
Chiến tranh không cùng ý thức hệ
Tuổi xanh ba miền ngập sầu thương
 
Người ở người đi thật đau lòng
Thương nhà nhớ nước, khóc non sông
Người bỏ quê hương, người tù tội.
Người tìm tư do, chết biển đông!
 
Gió lộng biển động sóng hợp tan
Thuyền trôi vượt sóng lướt gió ngàn
Thuyền xuôi vững lái tìm bến đậu.
Bến đục bến trong thuyền về đâu?
 
Biển rộng mênh mông sóng ngập trời
Dù trong biển động thuyền ngược xuôi
Vững Tâm thuận lái theo chiều gió
Gió lặng sóng tan, thuyền thảnh thơi ...

Hoàng Thục Uyên
Tháng 4 Đen, 1975--2026

Tháng Tư

Tháng tư như một vết sẹo gần
tưởng quên rồi lại bồi hồi nhớ
khi máu trong tim vụt trở trăn

Tháng tư, ồ tháng tư xuân
đâu đây lấp ló góc mộ phần
nửa chìm lặng lẽ, nửa trồi hận
ôi tháng tư gian dối vô nhân

Tháng tư, ờ tháng tư thầm
rền rền như từng nốt nhạc câm
réo kêu, đục, đẽo, dao tùng xẻo
ôi tháng tư bạc bẽo sát nhân

Tháng tư, ừ, tháng tị hiềm
lọc lừa, rúc rỉa máu anh em
quỷ dữ hóa ra loài có thật
trong đầu cuồng tín kẻ không tim

Tháng tư, ôi tháng tư buồn
hằng hằng lệ sử bẽ bàng tuôn
nối tay gom mặn thành biển lớn?
lệ tháng tư rồi ... chỉ chảy suông!!!

Cao Vị Khanh