Dưới Chiếc Ô Đời Nhau - Thơ: Cao Nguyên - Nhạc: Nguyên Bích - Ca Sĩ: Ngọc Quy

Thơ: Cao Nguyên
Nhạc: Nguyên Bích
Ca Sĩ: Ngọc Quy

Thực Hiện: Hoàng Khai Nhan 

Mùa Nước Nổi

 

Miền Nam nước Việt, quê tôi,
Từ tháng 7 đến tháng 10, nước dâng (*)
Con nước thượng nguồn Mêkông,
Tràn về lai láng, cánh đồng bao la!

Nước về xả chất phèn ra,
Lại đem thêm lượng phù sa bồi vào.
Đất đai mầu mỡ dồi dào!
Nhà nông thu hoạch tăng cao mỗi mùa.

Làm hồi sinh vùng nước chua,
Mở mang diện tích nơi chưa thuộc điền!
Từ Đồng Tháp đến Long Xuyên,
Đôi bờ sông Hậu, sông Tiền Cửu long,

Tới Mùa Nước Nổi mênh mông!
Cũng mùa tôm cá, vô cùng bội thu!
Nào cá bông lau, cá thu…
Nào cá linh, cá bống dù, cá trê…

Mùa Nước Nổi, khắp miệt quê,
Bông điên điển nở, tràn trề xáng kinh!
Hái về nấu với cá linh, (**)
Nồi canh chua thấm đậm tình Quê Hương!

Bước đường lưu lạc tha phương,
Biết bao nỗi nhớ, vấn vương cõi lòng!
Nhớ miền châu thổ Cửu Long,
Nhớ Mùa Nước Nổi, nước Ròng quê tôi.

Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia

(*) Theo dương lịch, Mùa Nước Nổi tại đồng bằng sông Cửu Long, từ đầu tháng 9 đến tháng 12 mỗi năm. Nước ròng trong tháng chạp tháng giêng

(**) Mùa Nước Nổi đem sức sống mới cho miền Nam Việt Nam, chim muông, chuột dồng, rắn hổ, cua đinh, tôm cua lươn cá, … rất nhiều khắp nơi. Bông điên điển, bông súng, bông sen, củ ấu… sinh sôi nảy nở tràn trề. Giúp bà con miền Lục Tỉnh chế biến nhiều thức ăn tuyệt vời ngon miệng.

Trùng Kiến Gia Hương 重 見 家 鄉 - Trần Văn Lương

Dạo:

Hồn ma lặng lẽ trở về,
Thấy toàn sói dữ, làng quê đâu còn.

Cóc cuối tuần:

重 見 家 鄉

五 十 餘 年 宿 墓 中,
陰 魂 一 早 想 鄉 鐘.
悤 悤 忽 忽 登 歸 路,
故 土 狂 狼 戲 冷 風.

陳 文 良

Âm Hán Việt:

Trùng Kiến Gia Hương

Ngũ thập dư niên túc mộ trung,
Âm hồn nhất tảo tưởng hương chung.
Thông thông hốt hốt đăng quy lộ,
Cố thổ cuồng lang hí lãnh phong.

Trần Văn Lương

Dịch nghĩa:

Thấy Lại Quê Nhà

Hơn năm chục năm ở yên trong mộ,
Âm hồn một sớm nhớ tiếng chuông làng (xưa).
Hoang mang vội vã lên đường trở về (quê),
(Chỉ thấy) nơi chốn cũ (bầy) sói dại đùa với gió lạnh.

Phỏng dịch thơ:

Thấy Lại Quê Nhà

Năm chục năm nằm đáy mộ hoang,
Hồn quay quắt nhớ tiếng chuông làng.
Hoang mang vội vã về quê cũ,
Chỉ thấy sài lang hú gió vàng.

Trần Văn Lương
Cali, 10/2026

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:

Từ Thức về làng, tuy cảnh đã khác và người xưa không còn,
nhưng ít ra ông còn gặp được người.
Nhưng, than ôi, vong hồn này xa quê chỉ mới có mấy chục năm
mà lúc trở lại chỉ thấy toàn lang sói!
Hỡi ơi!
--- ⁕ ---
HCD: Ấy mới hay
Đất cũ còn đây, người xưa đâu tá? Một tiếng chuông ngân, muôn trùng cách biệt;
Hồn xưa trở lại, quê nhà hóa lạ! Nửa đời ly loạn, một kiếp tang thương.

Nối Dòng...Phù Vân

 

Nối Dòng...Phù Vân

“Phù hoa nối tiếp phù hoa
Cuộc đời tất cả âu là hư không
Trải qua cõi tạm bụi hồng
Thiên thu rồi cũng phiêu bồng phù vân”

Trần Quốc Bảo

***

Cảm Đề:

Hương hoa có còn hương hoa.
Câu kinh nhật tụng đời là sắc không!
Bụi hồng đâu khách má hồng?
Nhìn lên nhật nguyệt xoay vòng tinh vân,
Trời sinh làm kiếp thi nhân,
Phù kiều dệt mộng phù vân hoa cười.
Bạn thơ bạn lính bạn đời...
Tâm tư cả bốn phương trời nước non!

Phan Khâm 

Chuyện Kể Ngày Hội Ngộ Liên Trường Kiêng Giang 2026

Trước ngày Hội Ngộ vợ chồng tui và nhóm bạn hẹn gặp nhau trước đó 2 ngày để cùng nhau gặp gỡ bạn bè vui chơi vòng quanh Sài Gòn nhỏ.

Chuyến bay của vợ chồng tôi tới khoảng 4 giờ chiều còn vợ chồng Thu, Tài tới sớm hơn có chị Tú ra phi trường đón xách theo 2 phần ăn cho vợ chồng nó làm cho Thu cảm động muốn khóc , riêng tui tới trễ sau khi làm thủ tục mướn xe xong trên đường lái xe tới khách sạn kẹt xe rất lâu nên tới nơi rất trễ có Thu ra đón trên tay cầm 2 phần ăn của chị Tú mua cho , rất cám ơn tấm chân tình của chị đã dành cho người em phương xa tình người Rạch Giá là vậy đó lúc nào cũng ấm áp yêu thương nhau  .

Ngày thứ 7 sau khi đi dự picnic xong chiều đến có chị Nga & anh Sanh cùng sư huynh Lanh Nguyễn ( tức Biển Đông Cá Kình ) và hiền thê từ San Jose lặn lội đáp chuyến xe đò Hoàng tới nhà của sư huynh Mạch Vạn Niên để gặp nhóm Tha Hương sau 7 năm xa cách ( HNLTKG 2019 ) cuộc gặp gỡ vui buồn lẫn lộn lần này không có mặt của Hoàng Bang Chủ tức cô Tố Lang, thời gian trôi qua nhìn ai cũng thay đổi ít nhiều nhất là sức khỏe không còn như xưa.

Sau khi rủ nhau lên đỉnh Hoa Sơn xong tui thấy trong nhóm Tha Hương lần này...

Vừa mới ra chiêu liền trật khớp

Chưa kịp ra tay đã rớt đao

Thiên hạ đệ nhất đâu chẳng thấy

Chỉ thấy cùng nhau chạy  vòng vòng

Thiệt là tình kkk  vui quá xá vui 

Tới lượt Cô 5 Chèo Đò kể tiếp đi nha.

Học Trò Xưa 

Tới lượt cô Năm Chèo Đó hé …

 

Những Ngày Hội Ngộ

Cũng nên nhắc lại năm 2019 Tam Kim cùng tham dự HNLTRG tại California.

- Vậy mà sáu năm sau 2026 hai chị em Tui trở lại Cali nắng nóng, thiếu chị ba Kim Phượng, buồn nhớ chị ba nhiều, nay chỉ còn có cô tư và cô năm đi dự mà thôi, mộng ước “Tam Kim “ cùng đứng trên sân khấu HNLT hợp ca vọng cổ đã không thành ...

Thứ 5, Chị em tui tới phi trường John-Wayne cũng hơn 11h khuya giờ Cali, ta la mệt nhiều hơn đói , vì với tui thì đã là 2h sáng rồi ( đường xa diệu vợi hé ) … cũng vừa kịp lúc tay lái lụa “Anh Tiến rễ RG “ cùng hiền thê Học Trò Xưa và bạn thân Kiều Thu tới đón với nào là: cơm hộp nóng hổi, chuối và hai chai nước lọc, ôi! Vừa vui vừa cảm động, ấm lòng vì thâm tình của bạn hiền hơn là vì cái nóng Cali… hihihi

Theo chương trình vc bạn hiền Ngọc - Tiến sẽ mướn xe, thế là nhóm chúng tôi có xe đi đây đó.

Sáng ngày thứ sáu cả nhóm được mời tới nhà anh Phú chị Hương ăn bánh tầm bì, với tui món này quá xuất sắc , đúng chuẩn 100% bánh tầm bì, nước cốt dừa RG, còn thêm bánh mì bì, giờ nhắc tới mà còn thèm, em cám ơn anh chị Hương- Phú nhiều lắm , phần bánh ngọt do Ngọc Quy, bx yêu của Hoa Bang Chủ làm, bánh đẹp rất ngon và khéo tay nữa, riêng trái cây Cali thì không chê vào đâu được .

Cũng tại đây cô năm tui gặp gỡ được gần hết những người tham dự

HN, đầy đủ quý thầy cô và ace toàn những người luôn gắn bó với HNLTKG qua nhiều năm, chỉ còn thiếu anh Hoàng Vân trưởng ban văn nghệ sẽ tới trễ, cũng nhân dịp này ace trong ban hợp ca HNLT sẽ tập vợt thử giọng, vì gần như chúng tôi đến từ khắp nơi trong nước Mỹ, Canada, giờ còn được gặp nhau, đứng cạnh nhau… nên ai nấy đều vui vẻ cười nói, thăm hỏi lẫn nhau, đó mới là chính hé, còn thêm được ca hát là niềm vui nhân lên đôi.

Buổi chiều nhóm chúng tôi lại tới nhà anh Mạch Vạn Niên, lần đầu tiên cô năm được HN với sh Y Tả, đệ Cóc Con và anh Lý Thanh Phong, vui phải biết, rôm rã nhiều chuyện dài blog Tha Hương “xưa - nay “mà sao kể hoài cũng không hết, nên lại tiếp tục tám chiều hôm sau, vậy mà vẫn không đủ thời gian gầy sòng, sát phạt bài cào dùa như tin hành lang đã loan trước… ai cũng oải… cũng hết hơi hết sức như cái bong bóng xì hơi .

Rồi tối đó trên đường đưa tui dìa nhà chị bà con, rễ RG chạy một lèo rồi ngừng ngay trướccửa nhà anh Phú ( trong xe không ai rành đường , chỉ trông cậy vào bác tài ) Học Trò Xưa la lên:

- Ủa anh! Nhóm tụi mình trở lại nhà anh Phú ăn bánh tầm bì hay cháo gà khuya nữa hả ? Được mời ăn nữa hả ?

Rễ RG tá hỏa nói:

- Ủa, ủa có đâu, là tui lộn nhà… hihihi

Bên trong nhà đèn tắt tối om, có lẻ anh chị Phú đã ngủ, vì ngày mai cũng là ngày chánh… hết hồn hú vía, may là không ai dám bấm chuông …hihihi

Picnic - Dạ Tiệc

Cô Năm tui nghe dân bản xứ nói: - năm nay Cali nóng khô hơn mọi năm, ngày picnic, ra parc tuy đã có nón rộng vành, cóthoa kem chống nắng số 60 mà tui cũng bị nóng rát, mặt đỏ gay, chắc là tui quen khí hậu xứ lạnh tình nồng mát mẻ của tui rồi, anh Hoàng Vân nói… trời nhìn mặt KT thấy ăn nắng rồi kìa! Hihi… sao khổ ghê! Ăn gì không ăn , tui lại… ĂN NẮNG …

Hai ngày Picnic và dạ tiệc (22 -23 /8) mọi người gặp nhau tay bắt mặt mừng ăn uống- ca hát và kết thúc bằng màn nhảy nhót vui nhộn, người nào cũng thấy mặt mày tươi rói hớn hở, cái màn chụp hình quay phim lưu niệm thì không thể thiếu rồi, cười mỏi miệng, tạo dáng mỏi lưng vì ẹo, điệu đẹp mờ lỵ, lại có thêm cao thủ selfie Ngọc Lựu (chưa có đối thủ) ra tay lia lịa, hứa hẹn coi hình mệt nghỉ luôn .

- Phần văn nghệ thì rất đặc sắc, phải ghi danh trước à nghen… chương trình đa dạng với sự tham gia của rất nhiều ca sĩ phương xa đã có tuổi mà chưa có tên, dân local Cali cũng không kém cạnh, tăng cường thêm ban vũ đến từ Houston, lại được giới thiệu từ 3 MC đầy kinh nghiệm , đã trải qua nhiều HNLTRG do: cô Minh Lê, chị Ngọc Lựu và anh Hoàng Vân điều khiển, chương trình liên tục, vui nhộn, nhóm ca sĩ tuy là nghiệp dư mà tui thấy ai cũng hát hay, hát nhuyễn dù hát live hay hát karaoke.

Kể chuyện bên lề sau HNLTKG, một số đông thì đi tham quan SanDiego, nghe kể lại ai đi về cũng hài lòng với tours này.

Riêng nhóm chúng tôi cũng đi dạo chợ Phước Lộc Thọ, thưởng thức món ăn ngon thuần túy VN, thăm nhà bạn bè và bà con, ở đây đa số nhà nào cũng trồng nhiều cây ăn trái, cây nào cũng xanh tốt, sai trái đầy cây, thấy bắt ham: nào là chanh, cam, hồng, mận, trái bơ, thanh long, nhãn, lựu, mãng cầu, chôm chôm, và hoa đua nở khắp nơi, nhứt là hoa giấy khoe đủ màu rực rỡ, toàn là những cây trái và hoa mà Canada tui không trồng được…

Nhóm chúng tôi dạo một vòng Huntington Beach, hóng gió biển mát rượi rượi, nơi tui ở muốn thấy biển phải lái xe khoảng 8 tiếng, muốn tắm biển thì phải trên 20 tiếng, nên với tui thấy biển là vui một, được tắm biển là vui gấp đôi.

Sau đó để kết thúc chuyến đi xa cho đáng công ngồi máy bay , nhóm tui lại theo một số ace khác xuống du thuyền tại Long Beach ngao du xứ Mễ nóng cháy da người .

Chuyến đi này với tui phải nói vui buồn lẫn lộn…

- Trước hết cô năm Chèo Đò KT thấy ngưỡng mộ, khâm phục và cám ơn anh Phú Trần và toàn thể BTC đã có tấm lòng, luôn giữ lữa và duy trì HNLTKG ròng rã hơn 20 năm, aimà không thấyra được: HNLTRG chính là tâm huyết của anh Phú Trần, anh đã bỏ ra bao nhiêu nghị lực, công sức, thời gian và sức khỏe để mang niềm vui đến cho mọi người, theo thời gian quý thầy cô giờ ai cũng lớn tuổi, sức khỏe yếu thấy rõ, chuyện đi đứng khó khăn, nhưng các con cháu vẫn quan tâm , vẫn tháp tùng đưa đón chăm sóc cho thầy cô hay cha mẹ được đến tham dự HN, phần các trò cũng lớn tuổi không kém , đa số nay đã lên chức nội ngoại, nhưng cũng ráng vượt qua những khó khăn về sức khỏe, về cách trở địa lý và còn nhiều lý do khác … nhưng chung qui vẫn cố gắng thu xếp để được tham dự HN, đó là một điểm son, một niềm vui lớn, đáng được khen ngợi và khích lệ ...

- Còn buồn vì mãi cho tới bây giờ vẫn chưa có Người duy trì, lãnh cúp tiếp lữa cho HNLTKG kỳ tới, dù anh Phú và BTC hứa sẽ giúp đỡ , hướng dẫn tất cả về mọi mặt cho Ai nhận cúp HNLTKG kế tiếp, với tinh thần HN vẫn còn hăng say, còn nóng máy, ước mong - hy vọng có nhóm nào đó sẽ nhận cúp về, để thêm một lần nữa chúng ta được gặp nhau khi Ta còn có thể… Tại sao không nhỉ

Ta lại gặp Ta

Niềm vui chan hoà

Ôn từng kỷ niệm

Tiếng hát vang xa …

Xin mời quý thầy cô ace cùng xem lại những videos trong ngày HNLTKG của Kim Trúc làm nha, sẽ thấy đúng là: CÒN TRONG NỖI NHỚ của từng trái tim người tham dự .

Riêng các ace không tham dự HNLTKG kỳ này, Cô Năm xin hỏi khi xem YouTube hay hình ảnh, có nhận ra quý thầy cô hay bạn bè cũ của mình hay không ? Có thấy xao xuyến trong lòng?

Học Trò Xưa và Cô Năm Chèo Đò xin chào tạm biệt và hy vọng sẽ có dịp kể tiếp vào lần HNLTKG tới./-

Trò Xưa (Hồ Lý Ngọc) - Cô 5 Chèo Đò KTP

Nếu Mai Tôi Đi - Lời: Như Ngọc Hoa - Nhạc & "Chỉ Thị" (prompt): Phạm Anh Dũng - AI Trình Bày

Lời: Như Ngọc Hoa
Nhạc &"Chỉ Thị" (prompt): Phạm Anh Dũng
AI Trình Bày

"Nhân Hồi"

Hoang lạnh trải mây vào thung lũng
Sương chiều nghiêng dốc mịt mờ treo
Khoác áo giang hồ trên vai mỏi
Nhìn mây viễn xứ nhớ quê nghèo.

Có phải ta vừa mơ hạnh phúc
khi nhìn hoa dại nở trong mưa?!
Chợt nhớ nhà ai vàng hiên cúc
Hỏi thầm Đà Lạt đã Thu chưa?

Một gánh tang thương đời phiêu bạt
Tuổi thơ bỏ lại phía sau lưng
Hoa niên cũng lắm phen trôi dạt
Tóc trắng đường mây, bước vô chừng.

Ký ức hành hương về dĩ vãng
theo trang nhật ký thả ngược dòng
Níu lại thời gian, dù khoảnh khắc
để thoáng hương xưa quyện hoài mong.

Không phải sa trường sao "Túy Ngọa"
khi thân ly khách chẻ lòng đôi!?
Đã quá nửa đời trên xứ lạ
mà chẳng nôn nao bước "Nhân Hồi"!

Chờ một ngày kia khi sao rụng
nhìn Thu qua ánh mắt môi cười
Lệ nhòa nhân ảnh mừng sum họp
ước mơ rồi sẽ hiện thực thôi!

Huy Văn

Áo Rêu Xanh

 

 

Bỏ cuộc đời rồi người đi đâu
Nghìn năm đất lạnh có chiêm bao
Hay còn vất vưởng theo mây gió
Mưa nắng xương tàn thôi hết đau

Đã lỡ sinh vào cõi phù sinh
Biết đâu đêm tối đâu bình minh
Biết đâu chân thật đâu gian dối
Lủi thủi đường khuya bóng giận hình

Dốc núi bơ vơ gốc thông già
Bốn mùa ấm lạnh cũng phôi pha
Chỉ còn chút bụi hồng lưu luyến
Trăng lặn sao mờ chẳng nỡ xa

Tay ngủ trong tay nắng ngọt ngào
Phút giây hạnh phúc tựa chiêm bao
Trăm năm ai hẹn ai lỗi hẹn
Còn nhắc làm chi chuyện kiếp nào

Ai bảo hoàng hôn lắm mộng mơ
Chiều thêm tình tứ dệt thành thơ
Áo bay tóc rối chân chim sẻ
Rồi cũng xa vời cũng hư vô

Nói chi trăm nhớ với nghìn thương
Vườn xưa hoa cũ có còn hương
Hay đã xác xơ mầm khô héo
Như lòng vắng lạnh gửi gió sương

Bên kia cuộc sống thực mơ hồ
Có nghĩa gì đâu chuyện đợi chờ
Mây vẫn vô tình mưa vẫn ướt
Đường con quen thuộc vẫn bơ vơ

Có muốn tìm nhau cũng trễ rồi
Bao nhiêu hờn tủi nước đá trôi
Hoang vu từ độ từ độ vừa quen biết
Ngăn cách từ trong tiếng gọi mời

Nghìn xưa đã có bao biệt ly
Người già đưa tiễn người trẻ đi
Đoạn trường không thể so hơn kém
Kỷ niệm gấm hoa có nghĩa gì

Còn đâu hơi sức để khóc than
Lá thu chết ngộp lối thu vàng
Trời quen đất lạ lòng sương khói
Một chút hương xưa cũng lỡ làng

Bụi mờ sách cũ áo rêu xanh
Còn màu kỷ niệm xin để dành
Cho bướm thơ ngây bay vào mộng
Khóc thương duyên nợ đã không thành

Dấu chân người cũ đã xa xăm
Gió núi mưa rừng chẳng viếng thăm
Sao rơi đêm lạnh thuyền không bến
Tăm cá còn đau bóng chim nằm

Tuổi thơ có mộng có ngọt ngào
Thì xin trả sách cho nghìn sau
Bao nhiêu vinh nhục bao cay đắng
Đã đủ kinh hoàng lạc mất nhau

Trước cũng không mà sau cũng không
Nhẹ nhàng dạo bước vào mênh mông
Sen vàng huệ trắng lòng mây trắng
Vô tận bềnh bồng như biển sông...

MD.08/10/02
LuânTâm

 

Mùa Thu Trên Đồi Solon

Đầu thu, Virginia bắt đầu thay áo. Những hàng cây ven đường chuyển màu, trong sắc xanh thẫm của lá, thấp thoáng vài đốm đỏ, đốm nâu như dấu hiệu âm thầm báo trước một mùa thu đang tới. Trời buổi sáng se lạnh. Sương mù còn vương trên triền đồi, khiến mọi thứ trở nên xa xăm, dịu dàng và có chút buồn bã.

Một gia đình nhỏ kéo chiếc lều di động trên đường, dự định dành ba ngày cuối tuần để nghỉ ngơi ở Mt. Solon, một vùng đồi núi, rừng cây và nông trại thuộc miền quê Virginia.

Người chồng lái xe. Người vợ ngồi bên cạnh, thỉnh thoảng nhìn qua cửa kính, ngắm những cánh đồng xanh trải dài đến tận chân trời. Phía xa, những ngọn đồi nối tiếp nhau, nhấp nhô như những đợt sóng đang nằm yên giữa đất, trời. Con đường nhỏ uốn lượn qua những trang trại thưa thớt, lúc ẩn lúc hiện sau hàng cây. Thỉnh thoảng, một đàn bò thong thả cúi đầu gặm cỏ. Khung cảnh bình yên đến lạ. Người chồng đưa mắt nhìn quanh, rồi vui vẻ hỏi:

- Em có thấy cảnh ở đây thanh bình lắm không?

Người vợ mỉm cười, nhưng nụ cười chỉ thoáng qua.

- Yên tĩnh thì có. Đến chơi vài ngày thì được, chứ kêu em sống luôn ở đây thì không. Buồn quá!

Anh bật cười.

- Có gì đâu mà buồn? Nhà cửa rộng rãi, không khí trong lành, đất đai bao la, không phải chen chúc, không phải nghe tiếng xe cộ ồn ào suốt ngày. Người ta sống ở đây chẳng phải sướng hơn sao?

Chị vợ quay nhìn ra ngoài cửa kính. Một con đường nhỏ vừa khuất sau sườn đồi. Xa xa, mái nhà đỏ của một nông trại nằm đơn độc giữa đồng cỏ mênh mông.

Chị vợ nói:

- Anh thử tưởng tượng mùa đông coi. Bốn bề phủ đầy tuyết trắng, cây cối trơ cành, đường xá vắng tanh. Nếu phải sống ở đây quanh năm, em nghĩ mình sẽ buồn đến thê lương. Không biết người ta sống ra sao!

Anh không trả lời ngay. Chiếc xe tiếp tục lăn bánh qua một khúc quanh. Những con bò vẫn bình thản gặm cỏ. Một con bê nhỏ nép sát bên mẹ, thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn theo chiếc xe lạ.

Anh chợt nói:

- Em biết không, thịt bò bây giờ lên giá lắm. Những người ở đây chắc họ không sợ đói.

Chị vợ quay sang nhìn anh, bật cười.

- Trời đất! Ðang nói chuyện buồn vui của con người, anh lại nghĩ đến chuyện thịt bò!

Anh cười theo, nhưng rồi nét mặt trở nên trầm ngâm.

- Thì anh nghĩ, mỗi người có một cách nhìn cuộc sống. Em thấy nơi này buồn. Còn người ở đây có thể nhìn thành phố của mình mà ước ao được sống một ngày thanh thản như họ.

Chị vợ im lặng.

Câu nói của anh nhẹ nhàng, vậy mà không hiểu sao lại khiến chị suy nghĩ. Quả thật, mỗi người thường nhìn cuộc đời từ nơi mình đang đứng. Người sống giữa phố phường đông đúc mong một ngày được rời xa tiếng còi xe, khói bụi. Người sống nơi thôn dã có khi lại mong được bước chân vào một con đường sáng đèn, được nghe tiếng người qua lại, được ngồi trong một quán cà phê đông vui mà chẳng phải lái xe hàng chục phút mới tìm thấy.

Người có nhà rộng vẫn có thể thèm một căn phòng nhỏ đầy tiếng cười. Người sống giữa đám đông vẫn có thể cảm thấy cô đơn. Và người đứng giữa cánh đồng bao la chưa chắc đã thấy mình tự do hơn người đang sống trong một căn apartment chật hẹp giữa thành phố. Có lẽ, cái thiếu của con người không chỉ nằm ở những gì họ không có, mà còn nằm trong thói quen nhìn sang phía bên kia để tưởng tượng rằng hạnh phúc đang chờ đợi mình ở đó.

Chiếc xe rẽ vào một con đường nhỏ dẫn đến khu cắm trại, Natural Chimneys Park. Hai bên đường, những cây óc chó đen (black walnut) đứng im lìm. Thỉnh thoảng một vài trái rơi xuống cỏ, xuống mặt đường, khiến lũ sóc giật mình phóng đi...

Ánh nắng bắt đầu xuyên qua màn sương, rắc những vệt vàng mỏng xuống mặt đường. Một vài chiếc lá khô rơi xuống, xoay tròn trong gió rồi nằm yên bên đám cỏ.

Gia đình nọ check-in vào khoảng đất A-15, gần rìa rừng, nơi có thể nhìn thấy những ngọn đồi trải dài phía trước. Người chồng loay hoay dựng xe lều, nối ống nước và cắm điện vào camper. Người vợ giúp anh sắp xếp đồ đạc, chuẩn bị thức ăn và trải tấm khăn nhỏ trên chiếc bàn.

Mọi việc diễn ra chậm rãi. Không điện thoại reo, không ai hối thúc, cũng chẳng có công việc nào buộc họ phải hoàn thành, nhất định.

Buổi chiều, họ đi bộ theo con đường mòn quanh khu cắm trại. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo mùi cỏ mới cắt, mùi phân bò và mùi đất ẩm. Thỉnh thoảng, tiếng chim vang lên từ những bụi cây rồi vụt tắt. Chị bỗng vợ nhớ đến quê nhà.

Ngày còn nhỏ, chị cũng từng sống giữa một vùng đất có những con đường nhỏ, những khu vườn xanh và những buổi chiều nghe tiếng gà gọi nhau về chuồng. Ngày ấy, chị chẳng bao giờ nghĩ khung cảnh bình dị đó sẽ có lúc trở thành một miền ký ức xa xôi. Chị chỉ mong lớn thật nhanh để được đi đây đi đó, được sống giữa những phố phường náo nhiệt, được nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn những gì mắt mình có thể trông thấy mỗi ngày.

Cuộc đời đưa chị đi qua nhiều thành phố, nhiều vùng đất, nhiều cuộc gặp gỡ và chia ly. Những con đường mới dần thay thế những con đường cũ. Những khuôn mặt xa lạ trở thành quen thuộc, rồi lại xa lạ theo năm tháng. Có những nơi chị từng nghĩ sẽ gắn bó suốt đời, cuối cùng cũng chỉ là một chặng dừng chân.

Quê hương, hóa ra, không chỉ là một địa danh trên bản đồ. Đó còn là tiếng gọi của người thân, là mái nhà có ngọn đèn chờ cửa, là mùi thức ăn quen thuộc từ căn bếp cũ, là một buổi chiều bình thường mà ngày ấy mình chẳng hề biết rằng sẽ có lúc phải nhớ đến suốt đời.

Chị nhìn những ngọn đồi phía trước. Bỗng dưng, sự vắng vẻ của miền quê không còn khiến chị khó chịu như buổi sáng. Trong khoảng không gian rộng lớn ấy, chị nghe được tiếng lòng mình rõ hơn. Những lo toan thường nhật dường như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho những ký ức đã lâu không được gọi tên.

Chị hỏi chồng:

- Anh có bao giờ nhớ một nơi nào đó đến mức chỉ muốn quay về?

Anh nhìn chị, rồi khẽ gật đầu.

- Có chứ. Nhưng anh nghĩ, có khi mình nhớ không phải vì nơi ấy đẹp hơn bây giờ, mà vì ngày ấy mình còn có những người khiến nơi ấy trở thành nhà.

Chị cúi đầu, không nói gì.

Một cơn gió nhẹ thổi qua. Trên sườn đồi, những ngọn cỏ nghiêng mình rồi lại đứng thẳng. Cảnh vật vẫn bình thản như chưa từng biết đến những nỗi buồn của con người.

Sau bữa tối đơn giản bên trong chiếc xe lều, hai vợ chồng ngồi ngoài trời, quấn thêm áo ấm. Bầu trời miền quê không bị ánh đèn thành phố che khuất. Những ngôi sao hiện ra rõ ràng, lặng lẽ rải khắp khoảng không đen thẳm. Chị ngẩng nhìn bầu trời, chợt nghĩ đến những mùa đông đã qua.

Có những mùa đông chị từng trải qua trong căn nhà đầy đủ tiện nghi, cửa đóng kín, lò sưởi tỏa hơi ấm, thức ăn luôn có sẵn trong tủ lạnh. Thế mà đôi khi, giữa cái ấm áp ấy, chị vẫn cảm thấy lạnh. Không phải cái lạnh của thời tiết, mà là cái lạnh của những cuộc điện thoại không còn người bắt máy, những chiếc ghế trống trong bữa cơm gia đình, những cái tên chỉ còn có thể nhắc lại bằng giọng nghẹn ngào.

Rồi chị nhớ đến những người đang sống trong những căn nhà nhỏ giữa vùng đồi núi này. Có thể họ đang quây quần bên nhau trong căn bếp sáng đèn. Có thể một người mẹ đang chờ con trở về từ thị trấn. Có thể một ông già đang ngồi bên cửa sổ, nhìn ra cánh đồng nơi ông đã làm việc suốt nửa đời người. Cũng có thể, trong một ngôi nhà nào đó, một người đang ngồi lặng lẽ như chị, nhớ về một người đã đi xa.

Chị quay sang nhìn chồng. Anh đang ngồi bên cạnh, đôi tay đặt trên đầu gối, mắt hướng về những ngọn đồi tối sẫm phía xa.

Bao năm qua, anh vẫn lặng lẽ đi bên chị qua những đổi thay của cuộc đời. Có những lúc chị buồn mà không nói, có những khi anh mệt mà chẳng than. Họ cùng nhau lo toan, cùng nhau vượt qua những ngày khó khăn, rồi dần quen với việc xem sự hiện diện của nhau là điều đương nhiên. Phải chăng con người thường chỉ nhận ra giá trị của một điều gì đó khi nghĩ đến khả năng một ngày mình sẽ mất nó? Chị nhẹ nhàng nắm lấy tay anh.
Anh quay sang, hơi ngạc nhiên.
- Sao vậy em?
Chị mỉm cười.
- Không có gì. Chỉ là em thấy mình may mắn.
Anh không hỏi thêm. Anh siết nhẹ bàn tay chị, như thể đã hiểu.

Trong khoảnh khắc ấy, chị không còn nghĩ đến chuyện nơi này buồn hay vui, đáng sống hay không đáng sống. Chị chỉ thấy mình đang ở một nơi xa lạ nhưng không cô độc, giữa một vùng đồi núi mênh mông nhưng vẫn có một bàn tay thân thuộc để nắm lấy.

Có lẽ, bình yên không nhất thiết phải là nơi ta muốn sống mãi mãi. Đôi khi, bình yên chỉ là được tạm dừng chân, nhìn lại cuộc đời mình và biết rằng bên cạnh vẫn còn một người cùng ta đi tiếp.

Sáng hôm sau, sương lại phủ kín những triền đồi. Người chồng thức dậy sớm, bước ra khỏi lều, hít một hơi thật sâu. Phía xa, đàn bò gặm cỏ. Anh quay vào gọi vợ:

- Em ra đây xem.

Chị khoác áo, bước ra ngoài. Một lớp sương mỏng lững lờ trôi qua sườn đồi. Ánh nắng đầu ngày đang từ từ xua tan màu xám nhạt của bầu trời. Chị đứng bên anh, nhìn cảnh vật trước mặt. Rồi bất giác, chị mỉm cười.

- Anh biết không, hôm qua em cứ nghĩ người sống ở đây chắc buồn lắm. Nhưng bây giờ em lại nghĩ, có lẽ họ cũng chẳng buồn hơn những người sống ở thành phố đâu.

Anh nhìn chị, chờ đợi.

- Chỉ là mỗi người có một nỗi buồn khác nhau. Người ở đây có thể nhớ những điều họ chưa từng có. Còn mình, đôi khi lại buồn vì những điều đã có mà không thể giữ được.

- Vậy nên người ta mới cứ đi tìm hạnh phúc ở những nơi xa xôi, trong khi đôi khi điều mình cần nhất lại đang ở ngay bên cạnh.

Ba ngày cuối tuần rồi cũng kết thúc. Họ sẽ thu dọn lều, xếp hành lý lên xe, trở về với công việc, những cuộc hẹn và nhịp sống quen thuộc. Những ngọn đồi sẽ tiếp tục nằm đó, những đàn bò vẫn thong thả gặm cỏ, mùa thu sẽ chuyển sang mùa đông, rồi tuyết sẽ phủ trắng những cánh đồng...

Mùa Thu Trên Đồi Solon

Em bảo nơi này buồn quá đỗi,

Anh cười, phố thị cũng lao xao.

Người mong yên tĩnh nơi thôn dã,

Kẻ nhớ đèn khuya, chốn ồn ào.

Chiều xuống, lá vàng rơi khe khẽ,

Gió gọi quê nhà giữa mênh mông.

Em nghe ký ức về theo gió,

Thương những ngày xưa, những ruộng đồng.

Đêm lạnh, sao trời giăng kín lối,

Bên anh, em bỗng thấy yên lòng.

Bàn tay nắm lấy một bàn tay

Ấm hơn ngọn lửa giữa đêm đông.

Mai về, ngọn đồi nằm im đó,

Ðàn bò ung dung gặm cỏ non.

Mới hiểu hạnh phúc không nơi chốn,

Mà ở bên nhau, một tấm lòng.

Bởi người đi khắp phương trời rộng,

Đôi lúc chỉ mong một chốn về.

Thu trên đồi vắng cho ta hiểu

Nhà chính là nơi có người thương.

Mt. Solon, Virginia

Võ Phú

Trích Đoạn Cuối Lan Và Điệp - Nguyễn Công Hoan - Kim Trúc

Tác Giả: Nguyễn Công Hoan
Trình Bày: Kim Trúc

Thu Xanh

Vàng xanh lá mộng chen cành
Đường mây hun hút đêm lành lạnh đêm
Tiếng thu len gió xuyên rèm
Ru ai yên giấc êm đềm vào mơ
Lối vàng mơ lá vàng thơ
Gió lay sương rụng giăng mờ phố sương
Người tìm hoa nắng ven đường
Ta gom hương nhớ mùa thương một chiều
Bờ xanh vạt nắng nghiêng xiêu
Sông thương sóng bạc dập dìu xô đưa
Chiều thu rơi giọt mưa thừa
Tình xanh êm ả cho vừa nhớ nhau!

01.09.2026

Thơ:Yên Dạ Thào

Hình Ảnh: Khúc Giang:

Mùa Thu Và Thi Nhân

 

Xác lá chiều thu tơi tả bay

Bên trời gió nhẹ thổi heo may

Thi nhân ngắm cảnh buồn chi lạ 

Xót kiếp con tằm...tựa khói mây

Đời sinh ta trót làm thi sĩ

Nghiệp dĩ mang vào có ích chi

Sống mãi trong mơ ôm hệ lụy

Mấy ai hiểu được chút tình si ?

Cũng muốn vá trời thêm lấp biển

Lên cung trăng hát với Hằng Nga

Vượt trùng dương về thăm quê Mẹ

Ôm bóng hoàng hôn...giữa nắng tà

Để buồn trằn trọc suốt thâu canh

Sợi tóc sầu rơi...phận mỏng manh

Hoài bão chôn vùi theo nỗi khổ

Thời gian sao nỡ quá vô tình !

Tâm sự thi nhân với lá vàng

Hồn thơ dào dạt lúc thu sang

Nhìn mây lãng đãng sương rơi rụng

Nghe ước mơ trôi...giấc muộn màng

Chiều đứng bên hiên nhìn lá đổ

Bỗng lòng xao động giữa hư vô

Thi nhân là kiếp tằm dâng hiến

Gửi chút tình...lên những áng thơ

nguyễn phan ngọc an 

thu 2026

Amsterdam

Những bồn hoa tulip đầy trong sảnh hotel để đón khách

Sống và tự hào như người Hòa Lan

Khi máy bay hạ cánh xuống phi trường Amsterdam vào 10:00 sáng, chúng tôi làm thủ tục vào đất nước Hòa Lan, một đất nước với nhiều biểu tượng: những cối xay gió mà cánh quạt có thể quay 360 độ, là số xe đạp đông hơn dân số của chính họ, là những giỏ hoa tulip nhiều màu sắc xinh đẹp, như những cô gái thanh xuân với nụ cười hàm tiếu.

Trong đầu tôi hiện ra những Lễ hội hoa Tulip Canada (Canadian Tulip Festival) tổ chức vào tháng 5 hàng năm tại Ottawa, lớn nhất thế giới, thu hút hàng triệu du khách đến chiêm ngưỡng, tượng trưng của tình hữu nghị, hòa bình và bao dung quốc tế của hai dân tộc.

Canada với Hòa Lan có những ân nghĩa mà người dân của hai nước thật khó quên, câu chuyện nổi tiếng Công chúa Juliana đã gửi tặng thủ đô Ottawa 100.000 củ hoa tulip, là món quà tri ân đất nước Canada đã bảo vệ gia đình mình và giải phóng quê hương.

Kể từ năm lịch sử 1940 đến nay, mỗi năm Hoà Lan đều đặn gửi tặng Canada thêm 20.000 củ hoa tulip (trong đó có 10.000 củ từ Hoàng gia và 10.000 củ từ Hiệp hội những người trồng hoa Hoà Lan).
Tại sao có món quà ân tình này của Amsterdam với Canada, có hai lý do sau:

Lý do thứ nhất:

Khi Đức Quốc Xã chiếm đóng Hoà Lan vào năm 1940, Công chúa Juliana (người sau này trở thành Nữ hoàng) đã đưa các con sang lánh nạn tại thủ đô Ottawa của Canada.
Năm 1943, Công chúa Juliana chuyển dạ sinh hạ Công chúa Margriet tại Bệnh viện công Ottawa. Theo luật Hoà Lan, một người thừa kế ngai vàng phải được sinh ra trên lãnh thổ Hoà Lan mới giữ được quyền công dân, chính phủ Canada với tấm lòng cởi mở, khoan dung, đã ban hành một đạo luật đặc biệt, tuyên bố khu phòng sinh của bệnh viện tạm thời thuộc quyền quản lý quốc tế (không thuộc chủ quyền Canada). Nhờ vậy, Công chúa Margriet sinh ra có quốc tịch Hoà Lan hoàn toàn hợp pháp.

Lý do thứ hai:

Quân đội Canada giải phóng đất nước Hoà Lan.
Vào giai đoạn cuối của cuộc chiến (1944 - 1945), quân đội Canada đóng vai trò chủ lực trong việc đánh đuổi phát xít Đức, giải phóng đất nước Hoà Lan và tiếp tế lương thực cho người dân nước này đang trong nạn đói trầm trọng.

Kỳ này trong chuyến đi của chúng tôi có cả chục người đến từ Montreal, Toronto, Vancouver- Canada, cô Sam, tour guide của Exotica vừa nói vừa cười:
-Chính phủ Amsterdam muốn chiêu đãi các bạn người Canada, bằng những phòng ngủ tốt nhất trong hotel!

Lời nói nửa đùa nửa thật của Sam làm cả đoàn ai cũng cười vang và tình thân ái như kết chặt thêm.

Tiếng nói thao thao bất tuyệt của người dẫn đoàn đầy kinh nghiệm tiếp tục giải thích về người dân Amsterdam có một niềm tin sâu sắc vào quyền tự do cá nhân:
-Miễn là hành vi của bạn không gây hại đến người khác, bạn có quyền lập dị, có quyền sống khác biệt, mọi người chấp nhận sự đa dạng như một phần tất yếu của xã hội.
Những người đi bộ trên đường phần lớn với đôi tay xăm trổ, tai đeo liền một lúc mấy cái khoen, mũi cũng đeo khoen, tóc cắt kiểu punk dựng lên, người thì để dài búi tó, với những màu xanh đỏ, ngay cả khi họ là những người có chức sắc trong chính quyền.

 
Số lượng xe đạp nhiều hơn dân số Amsterdam-Hòa Lan

Khi chúng tôi vừa bước xuống đường để băng qua, thì được Sam chận lại ngay:

- Coi chừng xe đạp!

Tiếng cô ta vừa dứt thì một chiếc xe đạp điện lao thật nhanh, phóng qua mặt chúng tôi cái vù, nếu không thụt lùi kịp thời thì chắc bị đâm và té ngay. Sam giải thích:

-Vào thập niên 1950 - 1960, giống như Mỹ và phần còn lại của châu Âu, số lượng xe hơi tăng vọt kéo theo tai nạn giao thông thảm khốc. Riêng năm 1971, có hơn 3.300 người chết vì tai nạn giao thông tại Hoà Lan, trong đó có hơn 400 trẻ em, người dân đã xuống đường biểu tình rầm rộ với khẩu hiệu áp đảo: "Stop de Kindermoord" (Hãy dừng việc giết chóc trẻ em)

Họ chặn các con phố, tổ chức các ngày đạp xe an toàn và ép chính phủ phải thay đổi quy hoạch lại đô thị: Trả lại đường phố cho người đi bộ, gìn giữ cây xanh, công viên, bỏ bớt xe hơi, ô nhiễm vì khói bụi.

Thêm vào cuộc khủng hoảng dầu mỏ thế giới năm 1973 nổ ra. Các nước Ả Rập cấm vận dầu mỏ đối với Hoà Lan, khiến giá xăng dầu tăng phi mã và khan hiếm trầm trọng.

Thủ tướng Hoà Lan lúc bấy giờ đã tuyên bố những ngày "Chủ nhật không xe hơi" (Car-free Sundays) để tiết kiệm năng lượng. Cả đất nước bỗng nhiên vắng bóng tiếng động cơ, người dân tràn ra đường đi bộ, trượt patin và đặc biệt là đạp xe. Trải nghiệm đó giúp người Hoà Lan nhận ra: Cuộc sống không có xe hơi không những tốt hơn, mà còn vô cùng yên bình và hạnh phúc.

Địa hình Hoà Lan hoàn toàn bằng phẳng, không có đồi dốc, lại có khí hậu ôn hòa (dù hay có mưa). Điều này biến xe đạp trở thành phương tiện lý tưởng, không tốn sức lực. đường phố trung tâm được đổi thành đường một chiều cho xe hơi nhưng hai chiều cho xe đạp, chi phí đậu xe rất đắt đỏ, và tốc độ tối đa của xe hơi trong phố bị giới hạn nghiêm ngặt ở mức 30km/h.

Đi xe đạp lúc này trở nên nhanh hơn, rẻ hơn và tiện lợi hơn xe hơi rất nhiều.

Việt Nam mình xem việc đi xe đạp là nhà nghèo qua bài hát dễ thương Xe đạp ơi của Ngọc Lễ:

Quay đều quay đều quay đều,

Mối tình ngày xưa yêu dấu.

Quay đều quay đều quay đều,

Nhớ hoài những vòng xe.

Quay đều quay đều quay đều,

Mối tình nghèo đơn sơ quá.

Quay đều quay đều quay đều,

Thương hoài những vòng xe.

Nhưng ở Hòa Lan từ người dân lao động, sinh viên, cho đến các CEO doanh nghiệp và thậm chí là Thủ tướng hay Bộ trưởng đạp xe đi làm trở thành điều quen thuộc trong nhiều thập kỷ qua.

Đoàn bộ hành chúng tôi đi đến khu phố cổ ven kênh Oudezijds Voorburgwal của Amsterdam, nơi có nhà thờ Ons' Lieve Heer op Solder thuộc khu vực De Wallen.

-Vào thế kỷ 17, khi Công giáo bị cấm tại Hòa Lan, những người sùng đạo đã bí mật cải tạo tầng áp mái của ba ngôi nhà liền kề thành một nhà thờ lộng lẫy. Nhìn từ bên ngoài, đây chỉ là một ngôi nhà bình thường, nhưng khi bước lên những bậc thang hẹp, sẽ choáng ngợp trước một giáo đường hoàn chỉnh được bảo tồn nguyên vẹn.

Amsterdam giấu những góc nhỏ bí ẩn lạ lùng, chỉ đến đây mới khám phá những điều này, chúng tôi trôi nổi trên dòng kênh Singel, một căn nhà đỏ lềnh bềnh trên dòng sông, đây là trạm cứu hộ mèo nổi duy nhất trên thế giới, họ chăm sóc hàng chục chú mèo hoang và mèo bị bỏ rơi, có thể lên thuyền tham quan, và đóng góp quỹ hỗ trợ động vật.

Amsterdam giống như một chiếc kính vạn hoa — mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm trong ngày lại mở ra một lăng kính hoàn toàn khác biệt, khiến người ta không thể nào đoán định hay nhàm chán.

Ban ngày, nó mang vẻ trầm mặc, cổ kính với những ngôi nhà gạch nghiêng nghiêng soi bóng xuống dòng kênh tĩnh lặng như một bức tranh sơn dầu thế kỷ 17. Nhưng khi màn đêm buông xuống, những ánh đèn neon màu sắc lập lòe, những quán coffee shop khói sương mờ ảo lại biến nơi đây thành một thế giới hiện đại, phóng túng và đầy kích thích thị giác.

Những vấn đề đáng lưu tâm trong xã hội, như Hoà Lan là quốc gia đầu tiên trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới vào năm 2001, và Amsterdam chính là tâm điểm của sự kiện lịch sử này.

Điểm nổi bật khó bỏ qua là khu phố Đèn Đỏ (De Wallen) nổi tiếng hoạt động dưới sự bảo hộ của luật pháp, nơi những cô gái ăn sương “làm việc” và đóng thuế, được bảo vệ y tế và có công đoàn riêng. Nhìn lên một building cao tầng, nơi những tấm màn voan đỏ vén lên là phòng đang chờ khách, những mẫu hình quảng cáo kích thích có quyền trưng bày một cách công khai.

Còn táo bạo hơn, Chính sách Gedoogbeleid (chính sách khoan dung) của Amsterdam cho phép các Coffee Shop bán một lượng nhỏ cần sa cho khách hàng từ hàng chục năm trước, khi phần lớn thế giới vẫn coi đây là tội hình sự nghiêm trọng. Thay vì đẩy nó vào bóng tối của tội phạm, họ chọn cách đưa ra ánh sáng để kiểm soát chất lượng và tách biệt nó khỏi các loại ma túy nguy hiểm. Chúng tôi thường cảm thấy mùi “khét” của cần sa bay xộc vào mũi, hay vướng vào tóc mỗi khi đi ngang qua những coffee shop này.

Thăm những bảo tàng độc nhất vô nhị tôn vinh các khía cạnh nhạy cảm hoặc kỳ quặc của con người: từ Bảo tàng Tra tấn, Bảo tàng Ganja (Cần sa), Bảo tàng Tình dục (Sexmuseum) lâu đời nhất thế giới, cho đến bộ sưu tập dị tật giải phẫu học tại Museum Vrolik.

Trong khi phần lớn châu Âu thời bấy giờ chìm trong các cuộc chiến tranh tôn giáo tàn khốc và sự kiểm duyệt gắt gao của Giáo hội hay Quân chủ, Hòa Lan với tư tưởng mở rộng, chào đón người tị nạn: Nơi đây trở thành mảnh đất lành cho những bộ óc vĩ đại nhưng bị trục xuất ở quê nhà, như triết gia René Descartes hay Baruch Spinoza.

Không sợ bị bắt bớ hay công kích, bất kỳ cuốn sách nào bị cấm ở Pháp, Đức hay Anh đều có thể được in ấn và xuất bản tự do tại Amsterdam. Quyền tự do ngôn luận và tự do tư tưởng đã bén rễ tại đây từ hàng trăm năm trước.

Những căn phòng với mái trần cao, tủ sách vĩ đại của thế giới mà ta có thể tìm bất kỳ một tác phẩm nào cũng có.

Tủ sách vĩ đại ở Amsterdam

Đến Kinderdijk: Quần thể 19 cối xay gió cổ từ thế kỷ 18 được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, nơi thể hiện rõ nhất cách vận động nước theo kiểu truyền thống.

Từ thế kỷ 15–17, hàng ngàn cối xay gió hoạt động như những chiếc máy bơm khổng lồ, rút nước từ các vùng đầm lầy và hồ nước ra sông kênh, biến vùng đất nằm dưới mực nước thành những đồng cỏ phì nhiêu (polder). Người dân Hòa Lan tự hào cho là: "Chúa tạo ra thế giới, nhưng người Hoà Lan tạo ra nước Hoà Lan" nhờ một phần lớn vào cối xay gió.

Cối xay gió với cánh quạt xoay 360 độ đón gió từ mọi hướng

Cối xay gió Hoà Lan được thiết kế cho rất nhiều ngành công nghiệp:

Cưa gỗ (Houtzaagmolen): Giúp xẻ gỗ nhanh gấp nhiều lần làm thủ công, đưa Hoà Lan trở thành đế chế hàng hải bá chủ thời bấy giờ.

Sản xuất khác như dùng để ép dầu từ hạt, nghiền vỏ cây làm thuốc nhuộm, làm giấy, và sản xuất sơn.

Họ trưng bày trong viện bảo tàng những thiết kế kiến trúc thông minh: Khả năng xoay mái (Bovenkruier): Phần đỉnh mái chứa cánh quạt có thể xoay 360 độ để đón bất kỳ hướng gió nào mà không cần xoay cả thân tòa nhà. 

Và Hệ thống tín hiệu bằng cánh quạt: đây là điểm son của hệ thống này, vị trí dừng của các cánh quạt (đứng thẳng, nghiêng sang trái, nghiêng sang phải, hay hình chữ X) từng được người dân dùng như một thứ ngôn ngữ ngầm để thông báo tin vui (đám cưới), tin buồn (tang lễ), hay cảnh báo nguy hiểm trong Thế chiến II.

Người ta nói đi một đàng học một sàng khôn là thế, ở Hòa Lan (The Netherlands) có rất nhiều thứ đáng học hỏi, từng con đường nhỏ khuất chật hẹp bé xíu cũng có những sự tích riêng, con kênh dài Grachtengordel lại có một câu chuyện thú vị khác mà chỉ khi du lịch trên sông nghe mới đã tai! Họ muốn giữ lại tất cả một cách trân trọng như một kỷ niệm, một di sản của những người đi trước để lại cho đời sau, truyền đến những du khách như một món quà trân quý không mua ở đâu được.

Tuy mật độ dân số khoảng 18 triệu người, không đông lắm so với thế giới nhưng đứng trong top 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (GDP +- 1.100 tỷ USD); đứng thứ 2 thế giới về giá trị xuất khẩu nông sản; cảng biển lớn Rotterdam và sầm uất nhất toàn Châu Âu.

Một chuyến đi thăm Amsterdam -The Netherlands, một kỷ niệm khắc sâu đẹp và ngọt ngào như những giỏ hoa Tulip của những người dân Hòa Lan gởi tặng đến Canada vậy!

Sỏi Ngọc

Montreal, Oct’26

Cùng Em - Thơ: Cung Lan - Nhạc: Nguyễn Tuấn - Siliconband AI

Thơ: Cung Lan
Nhạc: Nguyễn Tuấn
Siliconband AI

Tự Sự

Em sẽ thấy một điều rất lạ
mỗi dòng xuôi ố một nét ngang
nét ngang ngờ ngợ như là lá
rụng buổi đầu thu ở cuối đường

Nguyễn Xuân Thiệp