Thứ Tư, 4 tháng 11, 2026

Phải Không Em? - Thơ: Song Châu Diễm Ngọc Nhân - Nhạc: Nguyễn Văn Thành - Tiếng Hát:An Minh

Thơ: Song Châu Diễm Ngọc Nhân
Nhạc: Nguyễn Văn Thành
Tiếng Hát:An Minh

Xin Bình An

 

Xin cho em cài chiếc nơ trên tóc
Để đêm về nằm mộng thấy trăng sao,
Cho mùa xuân thắm hồng lên tuổi ngọc
Đời trầm luân em còn chút ngọt ngào.
Xin cho em trở về ngày xanh cũ,
Thuở học trò trong ánh mắt chưa lo,
Áo trắng bay thân chẳng lấm bụi mù
Màu nắng hạ sân trường đầy phượng đỏ.
Xin cho em quãng thời gian diệu vợi
Thả con diều bay vút đến chân mây
Chiều hoàng hôn nắng ngả tím cuối trời
Nắng vàng nhẹ trên những hàng bông giấy.
Xin cho em bình yên làm cỏ dại,
Vẫn cho đời màu hương sắc hồn nhiên
Cho em quên khúc nhạc sầu tê tái
Theo dòng sông chảy hết những nỗi niềm.


Đỗ Bình

Gặp Em

 

Gặp em muốn tỏ đôi lời
Nhưng mà luống cuống rụng rời tay chân
Vân vê đứng lặng tần ngần
Nhìn theo tiếc nuối tâm thần ngẩn ngơ.
Vụng về đêm đến làm thơ,
Những hờn vớ vẩn những ngơ ngẩn buồn
Vu vơ sầu vấn tơ vương
Mênh mang nỗi nhớ khói sương mịt mờ.
Nhìn theo em dáng hững hờ
Đau lòng ôm lấy hư vô cõi sầu
Em đâu em hỡi em đâu
Một mình trống vắng riêng sầu bơ vơ
Bước đi từng bước thẫn thờ
Tự mình chuốc lấy tự vơ vào mình.
Tại ta cái giống đa tình,
Cũng đành chấp nhận một mình đau thương.

Saigòn 1962
Tha Nhận

Giai Thoại Văn Chương: Những Câu Đối Thú Vị Của Các Danh Lam(1)


DANH LAM 名藍 : DANH 名 là Tên, là Nổi Tiếng; Như DANH TÍNH 名姓 là Tên Họ; DANH SƯ 名師 là Thầy giỏi; DANH CA 名歌 là Ca sĩ nổi tiếng... Còn LAM 藍 là do từ GIÀ LAM nói gọn lại. GIÀ LAM 伽藍 là Chùa Phật. § Phiên âm chữ Phạn "samgharama", gọi tắt là “LAM”, nghĩa là nơi thờ “Phật” 佛, là Chùa chiềng. Trong Truyện Kiều thì cụ Nguyễn Du lại gọi là "GIÀ", khi tả Thúy Kiều ở Chiêu Ẩn Am với sư Giác Duyên cụ đã viết:

Gió quang mây tạnh thảnh thơi,
Có người đàn-việt lên chơi cửa GIÀ

Nên...
NHỮNG CÂU ĐỐI THÚ VỊ CỦA CÁC DANH LAM là "Những câu đối thú vị của những ngôi chùa nổi tiếng". Đó là những ngôi chùa nào và những câu đối thú vị ra sao; Ta sẽ lần lượt điểm qua các danh lam và câu đối sau đây:

1. Chùa Dũng Tuyền ở Phúc Châu 福州湧泉寺 PHÚC CHÂU DŨNG TUYỀN TỰ:


Chùa DŨNG TUYỀN trên Cổ Sơn của thành phố Phúc Châu (tỉnh Phúc Kiến), được xưng tụng là "Ngôi chùa hạng nhất của xứ Mân Nam". Chùa được xây dựng từ năm Kiến Trung thứ tư đời Đường Đức Tông (783); Lúc đầu có tên là Hoa Nghiêm Tự, sau được vua Tống Chân Tông (915) đổi tên thành "Dũng Tuyển Thiền Viện 涌泉禪院", đến năm 1699 vua Khang Hy mới ngự ban ba chữ vàng tên DŨNG TUYỀN TỰ 湧泉寺. Trước sơn môn (cổng tam quan) của chùa có một đôi câu đối rất hay như sau :

淨地何須掃; Tịnh địa hà tu tảo;
空門不用關. Không môn bất dụng quan.

Có nghĩa:
Đất Tịnh sao phải quét?
Cửa Không chẳng đóng đâu!

TỊNH ĐỊA 淨地 hay TỊNH THỔ 淨土 chỉ "Đất Phật thanh tịnh". Tiếng Phạn gốc là Buddhakṣetra; Hai chữ "Thanh Tịnh 清淨" đều có 3 chấm Thuỷ 氵bên trái, nên THANH là Trong; TỊNH là Sạch; THANH TỊNH là rất trong sạch yên tĩnh. Còn...
KHÔNG MÔN 空門 là Cửa Không, tiếng Phạn là Śūnyatā-vumukhamsa, có nghĩa là "Cửa giải thoát bằng tính không", là Cửa của Phật Giáo, là Cửa của nhà Chùa.

Câu đối hay và thú vị ở chỗ...

* "淨地何須掃 Tịnh địa hà tu tảo" là đất Phật đã trong sạch lắm rồi, nên sao lại cần phải quét nữa ?
* "空門不用關 Không môn bất dụng quan" Cửa chùa là cửa của Tứ Đại Giai Không, là Không có gì cả rồi nên cũng không cần phải đóng mà chi !
Thực ra thì sau cổng chùa là một con đường lát đá xanh với hai hàng cây rậm rạp, đến mùa thu thì lá vàng rụng đầy, nhưng những trận gió núi của mùa thu rạt rào thổi bay tất cả những lá vàng xuống núi, nên không cần phải quét tước gì cả ! Và vì những trận gió núi rất mạnh đó thường thổi sập các cánh cửa chùa, nên cổng chùa cũng không có làm cửa mà chi. Hơn nữa đã bảo là KHÔNG MÔN rồi mà còn có gì sợ mất nữa đâu !
Vừa nêu được ý thiền và triết lý của nhà Phật, lại vừa hợp với hoàn cảnh thực tế, quả là một câu đối vừa giản dị, vừa sâu xa, vừa thú vị!


2. Chùa Phổ Tế ở Phổ Đà Sơn 普陀普濟寺 PHỔ ĐÀ PHỔ TẾ TỰ:

PHỔ TẾ TỰ 普濟寺 là chùa thờ Quan Thế Âm Bồ Tát lớn nhất ở trên núi Phổ Đà thuộc Thành phố Chu Sơn tỉnh Chiết Giang, là một trong ba chùa lớn nhất trên Phổ Đà Sơn. Chùa được xây dựng từ thời nhà Đường, trải qua các triều Tống, Nguyên, Minh, đến đời vua Khang Hy của triều Thanh mới chính thức có tên là "PHỔ TẾ THIỀN TỰ 普濟禪寺". Trong chùa có đôi câu đối nổi tiếng do môt nhà sư, nhà thơ (thi Tăng) Tô Mạn Thù 蘇曼殊 làm ra. Câu đối như sau :

乾坤容我靜, Càn khôn dung ngã tĩnh,
名利任人忙. Danh lợi nhậm nhân mang.

Có nghĩa :
Trời đất để ta yên,
Danh lợi mặc người bận.

CÀN KHÔN là Âm Dương, là Trời Đất; DUNG là Bao Dung che chở; TĨNH là Yên tịnh. Trời đất bao la luôn dung nạp cho ta được yên tĩnh, không bị dao động bởi thế giới xô bồ xô bộn bên ngoài.
DANH LỢI là Tiếng tăm và sự Giàu có thì mặc cho người đời tất bật bôn ba để mà giành giựt cầu mong, để tranh Danh đoạt Lợi.

Câu đối nhằm khuyên ta đừng qúa xem trọng lợi danh mà phải biết chừng mực giữ cho tâm hồn được thanh tịnh bình ổn; Không phải khuyên ta tiêu cực mà muốn thức tỉnh ta biết dừng đúng lúc, đừng cứ nhắm mắt nhắm mũi mà lao vào vòng danh lợi, rồi đến khi mất tất cả mới van vái cầu xin với Quan Thế Âm Bồ Tát để cứu khổ cứu nạn.

3. Chùa TUỆ TẾ ở Phổ Đà Sơn 普陀山慧濟寺 PHỔ ĐÀ SƠN TUỆ TẾ TỰ:


TUỆ TẾ TỰ 慧濟寺 cũng là một trong ba Đạo tràng thờ Quan Thế Âm Bồ Tát lớn nhất nằm trên Phổ Đà Sơn của tỉnh Chiết Giang. Chùa được khởi xây từ đời nhà Minh bởi tăng nhân Viên Tuệ; Lúc đầu chỉ là một cái am, đến đời Càn Long nhà Thanh (1793) mới phát triển thành tự, và chính thức mở rộng từ đời vua Quang Tự (1907) thành TUỆ TẾ TỰ. Trước điện thờ Phật Mẫu Quan Âm có một đôi câu đối như sau:

自在自觀觀自在; Tự tại tự quan quan tự tại;
如來如見見如來. Như lai như kiến kiến như lai.

QUAN TỰ TẠI BỒ TÁT 觀自在菩薩 và QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT 觀世音菩薩 là cùng một vị Bồ Tát, tên tiếng Phạn là Avalokiteśvara :
- QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT 觀世音菩薩 do Thiền sư người nước Thiên Trúc là Cưu Ma La Thập 鳩摩羅什 (Kumārajīva) dịch từ đời Đông Tấn, khi Phật giáo vừa truyền vào Trung Hoa chẳng bao lâu. QUAN THẾ ÂM có nghĩa : Quan sát và nghe ngóng những tiếng kêu thương khổ nạn của chúng sinh để mà cứu rổi, nên tên vị Bồ Tát nầy còn được gọi là : CỨU KHỔ CỨU NẠN QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT.
- QUAN TỰ TẠI BỒ TÁT 觀自在菩薩 là do sư Trần Huyền Trang pháp danh Tam Tạng đời Đường, căn cứ vào "Câu đầu tiên của Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh 般若波羅蜜多心經" là :"QUAN TỰ TẠI BỒ TÁT hành thâm bát nhã ba la mật đa thì...觀自在菩薩,行深般若波羅蜜多時... là phép tu tập về lục căn thông suốt với nhau, như có thể dùng tai để nhìn và dùng mắt để nghe được... gọi là ĐẠI TỰ TẠI 大自在. QUAN là quan sát, xem xét; TỰ TẠI là Thong dong tự tại, không bị gò bó trói buộc gì cả. Nên...
自在自觀觀自在; Tự tại tự quan quan tự tại;
... là :
Tự do tự tại mà tự thong dong quan sát lấy mình.

- NHƯ LAI 如來 là Như thực nhi lai, bất sanh bất diệt. Chỉ bản tánh vốn có của con người khi đến với thế gian nầy, là Phật tánh đó; Nên NHƯ LAI là Phật Đà, là Phật Như Lai. Khi con người buông bỏ được hết những lục dục thất tình, không còn chìm đắm trong mê muội nữa là sẽ...Kiến Như Lai, sẽ thành Phật đó. Nên...

如來如見見如來. Như lai như kiến kiến như lai.
... là :
Nếu được như lúc mới đến với thế gian nầy, thì là đã thấy Như Lai rồi.
( Nếu thấy được mình như lúc mới sinh ra là đã thành Phật rồi đó !)

Nói theo Nho giáo là : Nhân chi sơ, Tính bản thiện. Cái tính vốn Thiện của Nho gia chính là Phật tính trong Phật giáo đó.


4. Câu đối trước QUAN ÂM ĐỘNG ở Phòng Huyện của tỉnh Hồ Bắc 湖北房縣觀音洞對聯:

QUAN ÂM ĐỘNG ở Phòng Huyện của tỉnh Hồ Bắc nằm cách huyện thành 3km dưới chân núi Phụng Hoàng Sơn. Chùa được xây dựng từ đới Đường Trung Tông (688) trước một động đá thiên nhiên, được trùng tu năm 1995 và được xếp vào Di tích Văn hóa cấp Quốc gia. Trước động chùa có câu đối đầy thiền ý như sau:

見見見,非見非見,見非見; Kiến kiến kiến, phi kiến phi kiến, Kiến phi kiến;
聞聞聞,不聞不聞,聞不聞. Văn văn văn, bất văm bất văn, văn bất văn.

Diễn Nôm:
- Thấy thấy thấy, không thấy không thấy, thấy cái không thấy;
- Nghe nghe nghe, Không nghe không nghe, nghe cái không nghe.

Có nghĩa:
- Thấy tất cả, cũng như không thấy gì cả, chỉ thấy những cái mà không đáng thấy, những cái mà người thường không thấy được : Cái lòng thành và tĩnh lặng, cái bản chất và chân như của sự vật sự việc.
- Nghe tất cả, cũng như không nghe gì cả, chỉ nghe những cái không đáng nghe, những cái mà người thường không nghe được : Những tạp âm và lời sáo rỗng, để buông bỏ và giữ cho nội tâm được thanh thản tĩnh lặng.

5. Chùa LINH ẨN ở Hàng Châu 杭州靈隱寺 Hàng Châu Linh Ẩn Tự:


HÀNG CHÂU LINH ẨN TỰ 杭州靈隱寺 nằm dưới cúi Linh Ẩn sơn của tỉnh Hồ Bắc ở mặt bắc của Tây Hồ, do nhà sư Tuệ Lý người Ấn Độ sáng lập nên từ Hàm Hòa nguyên niên (326) đời Đông Tấn. Đôi câu đối nổi tiếng nhất trong chùa là:

人生哪能多如意; Nhân sinh nả năng đa như ý;
萬事只求半稱心. Vạn sự chỉ cầu bán xứng tâm!

Có nghĩa:
- Người đời sao được đều như ý;
- Muôn việc chỉ cầu được nửa thôi !

Rất thực tế và rất nhân bản, không triết lý cao siêu xa vời mà khuyên răn thẳng với cuộc sống của con người...
Trong cuộc sống của người đời, làm sao có được tất cả mọi điều đều đúng như ý nguyện của mình cả cho được, nên phải biết có chừng mực mà đừng van vái đòi hỏi quá nhiều ở Thần Thánh phù hộ cho có được tất cả...
Muôn việc tính toán mong cầu, nếu tất cả đều được thành công và gặt hái được một nửa kết quả là đã "qúy hóa" lắm rồi. Lòng tham của con người không đáy, đòi hỏi tối đa thì Tiên Phật gì cũng khó mà đáp ứng cho nổi!

6. Chùa Đàm Chá ở Bắc Kinh 北京潭柘寺 BẮC KINH ĐÀM CHÁ TỰ:


ĐÀM CHÁ TỰ 潭柘寺 ở ngoài cửa đông nam của Bắc Kinh dưới chân núi Đàm Chá sơn, là chùa có niên đại kiến trúc lâu đời nhất của kinh thành Bắc Kinh, do Long ĐÀM là Đầm Rồng và CHÁ Thọ là một loại cây dâu tằm ăn ghép lại mà thành tên núi và tên chùa. Chùa Đàm Chá được xây dựng từ năm Vĩnh Gia nguyên niên (397) đời Tây Tấn. Trong chùa có điện thờ Phật Di Lặc, ông Phật mà trên vai luôn vác cái bao vải (Bố Đại Hòa Thượng 布袋和尚 là Hòa Thượng túi vải) và mặt thì luôn luôn có nụ cười toe toét, với đôi câu đối thú vị như sau :

布袋全空容甚物 ? Bố đại toàn không dung thậm vật?
跏趺半坐笑何人 ? Gia phu bán tọa tiếu hà nhân?

Có nghĩa:
- Túi vải trống không chứa thứ gì?
- Xếp chân ngồi nửa cười ai đây?

"Túi Vải trống không" và "Xếp chân ngồi cười" là buông bỏ tất cả, cỏi lòng thanh thản, tứ đại giai không nên lòng không còn vướng bận gì cả luôn nhìn đời với một nụ cười từ bi bác ái... Ta hãy đọc tiếp thêm một đôi câu đối sau để thấy được lòng bao dung hỉ xả của đức Tôn Phật Di Lặc :

大肚能容,容天下難容之事; Đại đổ năng dung, dung thiên hạ nan dung chi sự;
開口便笑,笑世間可笑之人. Khai khẩu tiện tiếu, tiếu thế gian khả tiếu chi nhân.
Có nghĩa :
- Bụng to nên chứa được, chứa được những điều mà thiên hạ không chứa được;
- Mở miệng bèn cười, cười những người đáng được cười trên thế gian nầy.

DUNG 容 là chứa đựng, là chịu đựng, nên cũng có nghĩa là BAO DUNG 包容, là tha thứ cho lỗi lầm của người khác. Bụng to nên chứa được hết những điều mà thiên hạ không thể chứa được, bao dung hết những điều mà thiên hạ không thể bao dung được.
TIẾU 笑 là cười vui, là cười cợt, nên cũng có nghĩa là cười châm biếm, cười mỉa mai, cười xí xóa hết thảy những người đáng "bị" cười trên thế gian nầy.
Ý thiền thật giản dị nhưng lại sâu sắc vô cùng!


7. Chùa Thiên Phật Tự ở Tế Nam 濟南千佛寺 TẾ NAM THIÊN PHẬT TỰ:

THIÊN PHẬT TỰ 千佛寺 còn được gọi là HƯNG QUỐC THIỀN TỰ 興國禪寺 nằm trên triền núi của Thiên Phật Sơn thuộc Thành phố Tế Nam của tỉnh Sơn Đông. Chùa được xây dựng trong những năm Khai Hoàng của đời nhà Tùy (581-600) lúc Phật giáo đang hưng thịnh, nên tín đồ khắc rất nhiều tượng Phật từ chân núi đến cửa chùa, nên mới gọi là Chùa Thiên Phật, là "Chùa có cả ngàn ông Phật", và cũng vì thế mà núi cũng có tên là Thiên Phật Sơn (Núi có hàng ngàn ông Phật).


Trước cổng sơn môn của nhà chùa có đôi câu đối nổi tiếng do Cử nhân Dương Triệu Khánh 楊兆慶 đời nhà Thanh làm ra như sau:

暮鼓晨鐘驚醒世間名利客; Mộ cổ thần chung, kinh tỉnh thế gian danh lợi khách;
經聲佛號喚回苦海夢迷人. Kinh thinh Phật hiệu, hoán hồi khổ hải mộng mê nhân.

Có nghĩa:
- Trống chiều và chuông sớm, làm giật mình thức tỉnh những khách danh lợi trong thế gian nầy;
- Tiếng kinh và tiếng niệm Phật, gọi những người còn mê đắm trong biển khổ hãy quay đầu về.

"MỘ CỔ THẦN CHUNG" ta quen nói thành "Mõ sớm chuông chiều". Tiếng mõ sớm và chuông chiều vang lên như những lời nhắc nhở thức tỉnh chúng sinh buông bỏ vòng lợi danh phiền não, trở về với chân tâm thanh tịnh không màng chen chúc trong danh lợi được thua phiền não nữa. Và...
"KINH THINH PHẬT HIỆU" ta thường nói là "Cầu kinh niệm Phật". Cầu kinh niệm Phật là một hình thức thực hành tâm linh trong Phật giáo nhằm giúp tâm trí an tịnh, chuyển hóa phiền não, cầu bình an cho bản thân và gia đình, đồng thời cũng giúp cho những người còn chìm đắm trong biển khổ sớm quay đầu giác ngộ.


Hai bên điện thờ Tôn Phật Di Lặc còn có một đôi câu đối bất hủ như sau :

笑到幾時方合口 ? Tiếu đáo kỷ thời phương hợp khẩu?
坐來無日不開懷 ! Tọa lai vô nhật bất khai hoài!

Có nghĩa:
Cười đến bao giờ thì mới khép miệng lại ?
Ngồi đây thì không ngày nào là không vui lòng cả!

Phật Di Lặc là Tiếu Phật 笑佛, là ông Phật Cười. Còn KHAI HOÀI 開懷 là "Mở lòng ra", là để lòng rộng mở, cũng có nghĩa là rất "Vui Vẻ, Thoải Mái" nữa.
"Cười đến bao giờ thì mới khép miệng lại ?" Có nghĩa cười mãi không bao giờ khép miệng lại cả, với triết lý là "Nhân sinh thường lạc 人生常樂" Đời sống con người là vui vẻ, nên phải luôn vui vẻ mà sống và luôn luôn mở rộng tấm lòng với tất cả mọi người, mọi hoàn cảnh, mọi tình huống... để mà lạc quan vui sống.

Hẹn bài viết tới!
杜紹德
Đỗ Chiêu Đức

Thứ Hai, 2 tháng 11, 2026

Cô Gái Và Sen Hồng - Họa Sĩ: Nguyễn Sơn

 

Họa Sĩ: Nguyễn Sơn


Tạ Ơn Cha Mẹ


 
Ơn Sinh thành cao cả bằng non
Ơn Dưỡng dục…sông dài biển rộng
Phận bé bỏng…lấy gì đền đáp
Xin dâng lòng, trọn Đạo Hiếu Trung!

Cây có cội, nước có nguồn
Cha, Mẹ…như dòng suối tràn tuôn
Máu trong tim con…còn hơi ấm
Làm sao quên được Tổ Tông!

Mầm yêu thương…Sự sống lòng con
Hơi Trầu cau…diệu mát tâm hồn
Diều con…dòng đời xuôi ngược
Mỗi bước đi…xao xuyến đồi non!

Xin mãi… Tạ ơn đất trời !
Chiếc lá vàng…giữa nắng chiều rơi
Con đã hết lòng… phụng dưỡng
Chu tròn Chữ Hiếu…Đạo làm người

Giờ đây biền biệt cách xa…
Bờ Đại dương…mây trắng là đà
Ngày đêm con luôn thương nhớ
Nén hương lòng…giọt lệ tuôn sa…


Tô Đình Đài


Dòng Sông

 

Đã quyết ra đi chẳng trở về
Quê nhà, chỉ cách biển bên kia
Mà sao cũng giống bao năm trước
Bến Hải dòng sông lỡ hẹn thể

Một sớm chào nhau giá lạnh sương
Mang theo kỷ niệm ngày thân thương
Thời gian như nước trôi trôi mãi
Nỗi nhớ, tình quê mãi vấn vương

Sống ở quê người mấy mươi xuân
Tình quê, tình nước dẫu nguội dần
Bên lòng canh cánh niềm đau cũ
Tháng bốn ba mươi lúc tàn quân ….

Nơi đây cũng có những dòng sông
Nhưng như cô lái đã theo chồng
Lòng còn vương vấn bóng tình quân
Tôi nhớ quê nhà, nhớ dòng sông…

Sao Khuê

Những Điều Nghịch Lý Của Cuộc Sống Hiện Nay


Có câu truyện về một người cưỡi một con ngựa đang phi như bay trên đường. Khi anh và con ngựa chạy ngang qua một khu phố, có vài người đứng bên đường thấy vậy gọi với theo, "Anh kia có việc gì phải đi đâu mà vội vã thế?" Anh ta ngoái đầu lại và nói lớn, "Tôi cũng không biết nữa, hỏi con ngựa kìa!" Sự tiến bộ trong xả hội của chúng ta ngày nay cũng được ví giống như con ngựa trong câu truyện ấy, chúng ta đang phi như bay nhưng có biết mình đang đi về đâu chăng?

Theo tôi nghĩ thì những phát minh, sáng tạo mới của khoa học giúp cho cuộc đời bớt đi những tật bệnh, làm vơi bớt khổ đau là một điều rất tuyệt vời và vô cùng quý báu cho nhân loại. Nhưng chúng ta cũng đừng quên đi những nguyên nhân sâu xa của khổ đau.

Nếu như những “tiến bộ” ấy lại vô tình khiến ta tách rời xa sự tốt lành tự nhiên, thì ta cũng cần nên phải thận trọng. Ông Bob Moorehead, một tiến sĩ về thần học ở Hoa kỳ có những nhận xét như sau, về những điều nghịch lý của thời đại ngày nay, “Điều nghịch lý của thời đại ngày nay là chúng ta có những toà nhà cao hơn nhưng sự kiên nhẫn lại ngắn hơn, ta có những xa lộ rộng lớn hơn nhưng cái nhìn lại nhỏ hẹp hơn. 

Chúng ta tiêu xài nhiều hơn nhưng có được ít hơn, mua sắm nhiều hơn nhưng thưởng thức lại kém hơn. Ta có căn nhà to rộng hơn nhưng gia đình nhỏ bé hơn; có nhiều tiện nghi hơn nhưng thời giờ ít ỏi hơn. Chúng ta có nhiều bằng cấp hơn nhưng hiểu biết lại giảm đi, ta dư thừa kiến thức nhưng lại thiếu sự xét suy; ta có thêm nhiều nhà chuyên môn nhưng cũng thêm biết bao nhiêu là vấn đề, có thêm thuốc men nhưng sự lành mạnh lại càng sụt giảm.

Thời đại ngày nay chúng ta uống rượu và hút thuốc quá nhiều, tiêu pha không tiếc nuối, thiếu vắng tiếng cười, lái xe quá nhanh, nóng giận rất dễ, thức rất khuya, dậy mệt mỏi, đọc sách rất ít, xem ti vi quá nhiều, và hiếm khi ta biết ngồi lại trong tĩnh lặng! Tài sản của ta tăng lên gấp bội phần, nhưng giá trị chúng ta cũng sụt giảm đi. Chúng ta nói quá nhiều, thương yêu quá ít, và hờn giận thì lại quá đỗi.

Chúng ta biết cách kiếm sống, nhưng không mấy ai biết sống. Chúng ta cộng thêm năm tháng vào đời mình, nhưng chỉ là năm tháng mà thôi. Chúng ta đã lên đến mặt trăng và trở về trái đất, nhưng rất khó bước qua bên kia đường để chào người hàng xóm mới. Ta chinh phục được thế giới bên ngoài nhưng không biết gì về thế giới bên trong. Chúng ta đã làm được rất nhiều việc lớn lao, nhưng rất ít việc tốt lành.

Chúng ta làm trong sạch không khí chung quanh, nhưng lại làm ô nhiễm tâm hồn mình. Chúng ta chia cắt được một hạt nguyên tử, nhưng chưa phá được thành kiến của chính mình. Chúng ta chia sẻ nhiều hơn, nhưng học được ít hơn. Chúng ta có nhiều dự án hơn, nhưng hoàn tất ít hơn. Chúng ta biết cách làm việc nhanh chóng, nhưng không biết cách đợi chờ; có nhiều người quen, nhưng ít ai là bè bạn. Chúng ta thiết kế thêm nhiều công nghệ điện toán, chứa thêm nhiều dữ kiện, có thêm thật nhiều tài liệu, nhưng sự truyền thông giữa con người mỗi ngày lại càng ít đi.

Ngày nay là thời đại của mì ăn liền, tiêu hoá chậm, con người cao lớn nhưng chí khí rất nhỏ, lợi nhuận thì rất sâu mà tình người thì rất cạn. Thời đại của hòa bình thế giới, mà nội chiến trong gia đình.
Đây là thời đại của gia đình với hai đầu lương nhưng trăm ngàn ly dị, nhà cửa khang trang nhưng hạnh phúc đổ vỡ. Đây là thời đại của những chuyến đi ngắn vội vàng, đồ xài chỉ một lần, đạo đức vứt bỏ, và những viên thuốc giải quyết cho mọi vấn đề, từ hưng phấn, đến lắng dịu, đến cái chết.

Đây là thời đại của những mặt hàng trưng bày ngoài cửa tiệm thì rất nhiều, nhưng trong nhà kho lại trống không. Đây là thời đại mà công nghệ có thể mang lá thư này đến thẳng với bạn và bạn cũng hoàn toàn tự do để chọn đọc nó hay xoá bỏ đi...
Nhưng xin bạn hãy nhớ bỏ thì giờ ra với người thương, vì họ sẽ không có mặt với ta mãi mãi. Hãy nhớ chọn những lời dễ thương với những ai đang ngước nhìn bạn nhiều ngưỡng phục, vì cô hay cậu bé đó rồi cũng sẽ lớn lên và rời xa ta.

Hãy nhớ ôm chặt người gần bên, vì đó là một món quà vô giá mà ta có thể ban tặng cho người khác, khi nó được xuất phát từ đáy tim mình, mà không tốn một xu nào.

Hãy nhớ nói lời thương yêu với những người thân yêu, và phải hết sức thật lòng mình. Một nụ hôn, một vòng tay ôm, sẽ chữa lành hết mọi vết thương khi nó phát xuất từ chính con tim.
Hãy nhớ nắm tay nhau và trân quý phút giây này, vì biết rằng tất cả sẽ không ở với ta mãi mãi. Hãy có thì giờ để thương nhau, để lắng nghe nhau, và nhất là hãy chia sẻ với nhau những ý tưởng đẹp nhất trong tâm mình.

Và nhất là bạn hãy luôn nhớ rằng, cuộc sống không phải được đo lường bằng con số hơi thở của mình, mà bằng những giây phút kỳ diệu trong cuộc đời đã mang hơi thở ấy bay cao.”

Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên
(Hãn Nguyễn Sưu Tầm)

Chủ Nhật, 1 tháng 11, 2026

Thu - Thơ: Lê Minh Đức - Nhạc: Võ Tá Hân - Ca Sĩ: Diệu Hiền

Thơ: Lê Minh Đức
Nhạc: Võ Tá Hân
Ca Sĩ: Diệu Hiền

Paris Lá Vàng



Chiều nghiêng soi bóng nước,
Nghe hồn vương nắng thơ,
Đường phố lá rơi vàng
Trời xanh gió se lạnh, mùa thu trước bay xa,
Dòng sông Seine gợi sầu!
Xa xa chiếc lá gió cuốn bay về đâu ?
Trong sương nắng úa thoáng bóng ngôi tường xưa.
Để hồn ta chợt nhớ công viên xưa,
Những con đường hàng me xanh trút lá,
Chiều biển xanh nhìn lớp sóng nhấp nhô
Dòng thời gian làm mây nước mơ hồ!
Chiều nay trên phố nắng,
Nghe đời dâng ý thơ,
Mà ngỡ như cung đàn
Lòng bỗng nhiên thấy vui,
Paris vàng lối mộng,
Lá bay,em về đâu.

Đỗ Bình
27.10.2026
 

Lữ Thứ



thơ là khói là sương
vớt chi hạt nắng bên đường
ở đây đất khách ngày sắp muộn
mặn đã vô chừng, lệ cố hương!

Nguyễn Xuân Thiệp

Có Lẽ Nào Ta


Đất trời vào cuối hạ em ơi! Bờ bãi vẫn ngút ngàn cỏ hoa, bời bời nắng gió. Đồng hoa dương rực rỡ như thể muôn vạn mặt trời tí hon treo đầu cành. Nắng nóng vẫn còn đây nhưng những cơn gió mát dịu báo hiệu chớm thu.

Những ngày nắng hạ, mình và muôn loài cháy lên với tất cả năng lượng sung mãn nhất. Nàng persephone tiếp sức cho hoa trái mùa màng. Bọn du sĩ vui với nắng vàng, biển xanh, cát trắng; thả hồn theo cánh hải âu bay tít mù khơi. Nằm trên bờ biển mà cứ ngỡ hải hồ lang bạt, say đắm tiếng hát mỹ nhân ngư ngoài sóng nước trùng dương.

Đêm mùa hạ, quán rượu bên bờ biển, ta ngồi nhâm nhi ly cocktail nghĩ nhớ về em. Em tên họ này? nhân dáng đây? Không, trăm ngàn lần không! Em không tên tuổi, chẳng tháng ngày. Em chưa từng đến bởi vậy cũng chưa từng đi. Em vĩnh viễn trong ta, ta chưa từng được thì làm sao biết mất bao giờ.

Phương ngoại cuối hạ em ở đâu? Em chẳng ở đâu cả. Em chưa từng hiện hữu thì làm sao ta mất em cho được? Em đâu đã mất nên em vẫn mãi bên đời. Thiên hạ muôn vạn người thế mà ta như thể hình nhân vật vờ. Ta không chạm được người, người không thấy ta. Ta và người cứ mãi trong nhau mà vẫn ngoài nhau.

Phố phường cuối hạ rộn ràng lắm, người ta đang sắm sửa để đón mừng những mùa lễ sắp quay về. Người mang mặt nạ hóa thân vào những nhân vật huyền thoại nhưng nhiều nhất vẫn là hóa thân làm ma quỷ. Đời kể cũng lạ ha em? Một nửa thiên hạ không thấy ma vương quỷ chúa đang mang mặt nạ làm người. Bọn ấy ngồi ngôi cao tự tung tự tác hại người, hại vật, hại nước non, làm loan cả nhân gian.

Nàng persephone sắp sửa quay về với lão hades. Nàng không yêu nhưng vẫn phải sống chung nửa thời gian nơi âm phủ. Ta cũng thế thôi, dù không thích quỷ chúa ma vương nhưng vẫn phải sống chung cùng cộng nghiệp. Bên Đông đã thế giờ bên Tây có khác gì. Thiện – ác, tốt – xấu vốn không là một nhưng cũng chẳng phải hai. Đời cứ thế thịnh suy xoay chuyển khôn lường.

Mùa hạ chưa qua, mùa thu đâu đã tới nhưng lòng ta đã qua, đã tới tự bao giờ. Trong khoảnh khắc này sanh lòng tiễn hạ đón thu ấy là ta mơ, ta mê, ta tha thiết bên đời.

Những mùa hạ xưa còn nguyên trong tâm tưởng. Những mùa thu mới lại tượng hình trong ta. Cuối hạ đầu thu mùa giao lấy mùa, lòng ta miên man bất tận, bất chợt rung lên với ý tưởng lạ lùng. Đêm mùa hạ em khỏa thân khảy hạc cầm, ta không biết nhạc lý, ta chỉ thẩm âm bằng cảm, bằng sự rung động bởi những sợi tơ vô hình ở trong ta.

Cuối hạ đầu thu, ngoại thành Ất Lăng mênh mông trong nắng gió. Những cánh đồng bí ngô vào vụ mùa thu hoạch. Vô số quả bí ngô với những hình thù ngộ nghĩnh và đủ cả sắc màu. Bí ngô, bắp ngô giờ không còn là thực phẩm nữa mà là vật trang trí khi mùa lên. Những chú bù nhìn cười toe toét không phải đuổi chim mà đứng nhìn nhân gian khóc cười trong tấn trò đời. Bọn họ bân rộn không biết vì ai? loạn động vì ai? Bù nhìn cười toe toét nhìn người quanh quẩn truy sát để tranh đoạt lợi danh rồi sanh lòng nghi hoặc: Ta bù nhìn hay họ mới thật sự bù nhìn?

Bắc Mỹ vào những ngày chuyển mùa, bờ bãi, đồi nương nằm yên trong hơi thở, lặng ngắm mây trắng trôi lãng du vô biên xứ. Cỏ cây tăng trưởng cực đại trước khi lụi tàn. Sân nhà em cúc đã đơm nụ đợi thu sang. Thiên hạ xưa nay vẫn bảo: Thu cúc, lan xuân, sen hạ…Mỗi mùa một dáng, mỗi người một vẻ, riêng ta sao chẳng có vẻ nào? Mặt mũi trước khi sanh, mặt mũi sau khi sanh thế nào? Ta đây ư? không, không phải em ơi! Đây không phải ta, không là ta, chẳng phải ngã ta nhưng đời vẫn cứ mãi bảo là ta.

Em chớ hỏi ta là ai? Nếu em biết thì ngay chỗ đó mà biết, còn giả như không thì ta có nói cũng bằng thừa. Có bao giờ em tự hỏi ta từ đâu đến, đến để làm gì chăng? Làm sao ta biết mà trả lời cho em? Ta chỉ biết “vô sở tùng lai diệc vô sở khứ”.

Lãng Thanh
Ất Lăng thành, hạ chưa qua thu chưa tới

Mùa Thu Lac Aux Castor - Nhiếp Ảnh Gia: Vũ Ngọc Hiến


Hôm nay, được cái trời ấm, nên em đã quay lại Lac aux Castor chụp ít tấm hình, chắc tuần sau là Thu tàn...

Nhiếp Ảnh Gia: Vũ Ngọc Hiến

Lễ Hội Halloween

 

Halloween, Halloween đến gần kề 

Nhà nhà đang sửa soạn lễ ma 

Giựt mình một nghĩa trang vừa mở 

Chậm rãi quan tài một chiếc đưa 


Gió thu heo hắt chút heo may

Bó bắp dựa tường lá khô bay 

Đống rơm bùi nhùi chưa nhúm lửa 

Như đón hồn ai tới chốn này 


Chiếc màn gió đen, bàn trống trải 

Khách đến ngồi mà sao chẳng thấy 

Thấy gió đong đưa ở góc vườn 

Có tiếng rì rào theo cây cỏ 


Chợt bộ xương dài đâu buông thõng 

Hai tay còn vin cành cây cao 

Tưởng đâu xoay mình chân muốn chạy 

Bỗng hoàn hồn chợt thấy vui vui 


Lưới màng nhện to đang giăng bẫy 

Bủa vây như tìm kiếm con mồi 

Phù thủy áo đen chừng mê hoặc 

Tình ma một cõi đợi thiên thu 


Đêm nay chập chờn căn nhà ấy 

Lễ hội ma vương trống nhạc say

Hồn ma bóng quế đang nhún nhảy 

Áo trắng đen mặt nạ mời ai 


Trên đường con nít đi từng đám 

Giỏ xin kẹo mặt mũi hóa trang 

Đủ thứ mũ đầu trâu ma quái 

Nhe trắng răng vui vẻ nói cười 


Hoàng hôn dần dần buông màn tối 

Sô Cô La kẹo ngọt giỏ đầy 

Trước mỗi nhà ma đói xin kẹo 

Kẹo thật ngon ma cũng như người 


Chập chờn ai ly rượu trên tay 

Nhớ người yêu cũ đã qua đời 

Cùng chết bên cạnh nhau mãi mãi 

Khuya khoắt ra nằm cạnh quan tài 


Bóng tối cuối đường áo còn bay 

Đếm bao năm nửa thế kỷ này 

Nàng công chúa tuổi teen diễm lệ 

Nàng cũng đi xin kẹo đêm này.


Halloween giả dạng đêm này.


Lê Mỹ Hoàn 


Chúa Nhật Tháng Mười

 

 

Quỳ giữa giáo đường nghe trống vắng
Chúa trên thập giá vẻ u buồn
Tiếng cầu kinh vọng trong đơn điệu
Chúa nhật tháng mười mưa sáng tuôn

Đường vắng độc hành bên ghế trống
Đèn xe mở sáng giữa ban ngày
Cơn mưa rả rích dài trên phố
Từng nỗi u hoài lướt nhẹ bay

Như vắng nụ cười trên phố rộng
Một ngày chúa nhật xám khung trời
Đi về một bóng thu hiu quạnh
Mưa thiếu dù che kín cuộc đời

Chúa nhật tháng mười nghe ảm đạm
Cũng vì phố xá thiếu chân em
Bước thu nhè nhẹ vào tim nhỏ
Cho đóa hoa tình chợt nở thêm

Đỗ Hồng Anh