Lở Chuyến Đò Ngang

 

Anh đứng đây bên bờ sông Mỹ Thuận
Nhìn ghe tàu xuôi ngược Cửu Long Giang
Nhớ bao lần lỗi hẹn em hờn giận!
Chẳng nói rằng, mắt đẹp buồn man man

Bến đò xưa... kế vườn cây liếp rẫy
Dòng sông dài ngăn hai tỉnh liền nhau
Nắng chiều buông lơi trên bờ lau sậy
Tiếng rì rào theo gió vút lên cao...

Chúng mình thân thuở tuổi xanh mộng đẹp
Mỗi sáng sang sông chung một chuyến đò
Học cùng lớp chung trường Tống Phước Hiệp
Bên kia sông là vùng đất Mỹ Tho

Chuyến đò ngang vẫn đông đầy hành khách
Em hôm nào cũng dành chỗ anh ngồi
Cậu học trò xưa biếng lười đáng trách
Vẫn thường ngày hay lỡ chuyến đò xuôi

Xong phần hai, anh chọn nghề lính chiến
Ngày tiễn đưa mắt em rưng lệ sầu...
Anh chợt nghe tâm hồn mình xao xuyến
Có vạn lời, không biết nói từ đâu

Và cứ thế, thư ngọt lời lưu luyến
Để cho em quay quắt nỗi chờ mong
Anh lận đận trên bước đường chinh chiến
Hồn rụng rơi khi nhận cánh thiệp hồng!

Con chim khách bay vụt qua ríu rít
Mừng kẻ về, hay thầm trách người xưa?
Hàng quán đây nhiều ổi, xoài, điều, mít...
Giờ còn chi... chiều phai phái nắng mưa

Cảnh quen thuộc sao tâm tư hụt hẫng
Thuở hồn nhiên bỗng nhớ lại trong lòng
Cây trứng cá cuối sân, ôi thờ thẩn!
Trường mới xây, em tưới nước, anh trồng

Mắt già băn khoăn, giọng buồn ông kể:
“...Anh lính ơi, gian khổ vạn muôn lần...
Những buổi chiều vàng trời nghiêng bóng xế
Nhớ chuyện ngày xưa, anh có bâng khuâng?

Nay cố quốc đà tang thương dâu bể...
Mấy mươi năm qua ai mất ai còn...
Nỗi thống hận đổi đời làm sao kể
Có bao người giữ được tấm lòng son!”

Thuở thanh xuân chuyến đò ngang đà lỡ
Giặc tràn vào anh cũng chẳng có chi
Dầu giải chông gai để rồi tan vỡ...
Thẹn với núi rừng, thẹn với chinh y...

Nhưng nếu kiếp lai sinh còn duyên nợ
Vẫn nguyện cầu làm dân tốt miền Nam
Đạo đức, nghĩa nhân... dù đời đau khổ
Kiên quyết, bền tâm trước chuyện đá, vàng

Hoàng hôn xuống nơi bến đò năm trước
Lòng bồi hồi thương nhớ thuở học trò
Chiếc đò ngang vẫn đông đầy xuôi ngược
Trên bến sông vẫn có kẻ lỡ đò!

Dư Thị Diễm Buồn

Ý Nghĩa "Vô Ưu"

Ưu đúng nghĩa là Ưu phiền.

Vô Ưu là không ưu phiền vì bất cứ điều gì.

Đây là một điểm rất tế nhị và cũng rất dễ bị hiểu lầm. Do đó một số vị Chân Tu, thấu hiểu Phật Đạo đã giảng giải và nhấn mạnh nhiều lần trong các Pháp Thoại.

Có 2 loại Vô Ưu:

- Vô Ưu của tâm Si

- Vô Ưu của tâm có Trí Tuệ.

Vô Ưu của tâm Si là Vô Cảm:

Vô Cảm nên không vui cũng chẳng buồn, không biết Tham cũng không Sân, không có cảm xúc nào cả với niềm vui, nỗi khổ của mình và của người. Đó chính là Vô Ưu của người bị Alzheimer nặng, hay của một trẻ sinh ra đời với thiểu năng trí tuệ, hay cerebral palsy, Liệt Não: ngây ngô, không có nhận thức, không suy nghĩ, không xúc cảm tức không có phản ứng của Tâm. Bị chửi cũng không buồn ( Vô Ưu !), vì có biết gì đâu mà buồn, được khen cũng chẳng vui, cho gì ăn nấy không than phiền, cũng không cám ơn, vì có biết gì đâu.

Đó là điều đáng nói, mà các vị Chân Tu, thấu hiểu Đạo luôn giảng giải và nhắc nhở.

Vì có nhiều người Tu lại có khuynh hướng Tu theo hướng này : trở thành Vô Cảm. Họ bịt tai, bịt mắt, không suy nghĩ gì cả, cố gắng diệt cảm xúc, không phản ứng gì với ngoại cảnh.

Vô Ưu của Tâm có Trí Tuệ:

Vô Ưu này mới chính là kết quả của Tu đúng cách.

Họ biết thế nào là Khổ, thế nào là Lạc, thế nào là Vui ( Hỉ) thế nào là Buồn (Ưu), thế nào là Tham, thế nào là Sân, qua kinh nghiệm trực tiếp của bản thân. Họ có suy nghĩ đúng và thấy ra Sự Thật rằng Tham thì sẽ Khổ Tâm, Ưu Phiền, Sân thì có Khổ Tâm, Ưu Phiền cùng sinh khởi. Vì thấu hiểu Sự Thật đó mà họ không Tham, không Sân, do đó họ không Ưu Phiền: Vô Ưu.

Họ không Tham, nên họ dễ Bố Thí.

Họ không Sân nên họ có tâm Từ.

Họ có cảm xúc nên họ có tâm Bi.

Họ thấy được ai cũng Khổ nên họ phản ứng bằng việc thực hiện Từ Bi một cách bình đẳng với tất cả mọi người, không kỳ thị, without xenophobic discrimination. Nếu họ là Y Sĩ thì họ chữa trị VC và VNCH như nhau.

Không biết đệ trình bày những điều tôi học có đúng theo lời giảng tôi đã nghe hay đọc không ? Xin Quý Tỉ và Quý Bạn góp ý thêm cho. Xin cám ơn rất nhiều.

Thân Kính,

An Vui

Vô Ưu

Đây là một mẩu chuyện mà tôi tình cờ chứng kiến ở một cửa hàng rau quả. Xin ghi lại dưới hình thức một bài thơ.




Trên phố chợ vào một sáng thứ bảy
Tôi tình cờ trông thấy một thanh niên
Đứng ngơ ngơ với nét mặt thật hiền
Cười vu vơ như không bình thường mấy

Cậu trẻ đứng bên cạnh hàng rau quả
Đưa mắt nhìn thiên hạ rộn bán mua
Người qua kẻ lại huyên náo cười đùa
Bỗng buột miệng điềm nhiên cậu gạn hỏi

“Hình như ngày mai này là ngày lễ
Mà lễ gì vậy, lễ lớn không anh?”
Người bán hàng cười diễu cợt đáp nhanh
“Dạ ngày mai là lễ anh sinh nhật”

Nghe qua thật buồn cười lẫn thương hại
Anh bán hàng quả khéo óc khôi hài
Đã biết người không tỉnh còn đùa dai
Nhưng cậu trẻ trơ trơ không phiền ngại

Cậu vẫn cứ cười ngây ngô dễ dãi
Ai nói sao thì nói cậu vẫn cười
Vì thế giới của cậu là vô ưu
Lúc nào cũng thấy vui không phiền tóai

Mẩu đối đáp chuyện trò thật ngắn gọn
Nhưng đã gây một ấn tượng sâu xa
Khiến người nghe bất chợt ngộ ra là
Muốn vô ưu phải học người không tỉnh

Người không tỉnh biết gì mà tính tóan
Không buồn dĩ vãng chẳng sợ tương lai
Chẳng sân si danh vọng hay tiền tài
Chỉ có vô ưu Niết bàn hiện tại

Nhưng Vô Ưu không hẳn là hạnh phúc
Vì thực chất một con người trời sinh
Bản ngã vốn là lục dục thất tình
Nếu chỉ vô ưu đời thành vô vị

Người Phương Nam

Sinh Tố K2 Rất Quan Trọng ChTuổi Già- Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm

Sinh Tố K2 cực kỳ quan trọng để phòng ngừa và chữa trị nhiều chứng bệnh của người già.

Từ hậu bán thế kỷ thứ 20 đến nay, tuổi thọ của con người đã tăng vọt, trung bình bây giờ là trên 80 tuổi. Với tuổi thọ gia tăng, các thứ bệnh như Ba Cao (Cao Mỡ, Cao Máu, Cao Đường loại 2), bệnh Suy Thận Mãn Tính, bệnh Tim Mạch, bệnh Xốp Xương và các bệnh Ung Thư cũng tăng theo.

Y học tiến bộ mang đến các thuốc công hiệu giúp bệnh nhân sống lâu hơn như Statin cho Cao Mỡ, thuốc chống angiotensin cho Cao Máu, thuốc Metformin cho Cao Đường loại 2, v.v.. Tuy nhiên, các chứng Ba Cao về lâu về dài vẫn gây suy thận mãn tính khiến một số không ít bệnh nhân phải cần đến giải phẫu ghép thận hay lọc máu (dialysis) để sống còn. Bất kể điều trị tinh vi và cẩn thận bởi các bác sĩ chuyên về thận đến đâu, nhiều bệnh nhân vẫn bị bệnh mạch vành tim sau khi đã lọc máu hay ghép thận vài năm mà nguyên nhân vẫn chưa được biết rõ.

Trong khi đó, các bà sau tuổi tắt kinh bắt đầu mất dần calcium trong người đưa đến chứng xốp xương. Dùng hoóc môn estrogen có thể làm chậm sự lão hóa ấy nhưng có thể tăng nguy cơ bị ung thư vú. Quý bà được bác sĩ khuyên uống thêm calcium và sinh tố D để làm chậm sự tiến triển của xốp xương. Nhưng uống nhiều calcium là một con dao hai lưỡi: ngoài việc gây sạn thận, quá nhiều calcium khiến thành mạch máu bị đóng vôi gây bệnh tim mạch và tăng tử vong, trước đây tưởng chỉ gặp ở đàn ông uống calcium, nhưng gần đây cho thấy phụ nữ cũng bị như vậy.

May thay, trong những năm gần đây khảo cứu cho thấy một loại sinh tố K, gọi là K2, có thể giúp phòng ngừa và chữa việc Calcium đi nhầm chỗ, đóng trên thành mạch máu gây tắc nghẽn, thay vì đóng lên xương giúp xương bớt xốp loãng.

Sinh Tố K2 là gì ? Nguồn ở đâu?

Từ lâu, chúng ta đã biết sinh tố K đóng vai trò quan trọng trong việc cầm máu và đông máu. Thật ra có hai loại sinh tố K: sinh tố K1 (Phylloquinone) chiếm 90% thành phần, là loại cần thiết cho máu đông, có nhiều trong các loại rau xanh như rau dền; 10% còn lại là sinh tố K2 (Menaquinone) đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển calcium từ máu đến đúng mục tiêu ở xương và răng thay vì phân phối bừa bãi khắp nơi gây nên các chứng bệnh đề cập trong phần dẫn đầu của bài này. Sinh tố K2 tổng hợp một số ít từ vi trùng trong ruột nhưng đa số đến từ thịt, sữa, lòng đỏ trứng gà, bơ và phó mát. Vì sinh tố K hòa tan trong mỡ, sữa và phó mát bị lấy mất mỡ sẽ không còn sinh tố K2. Hai thực phẩm có nhiều sinh tố K2 nhất là gan bò và món đậu nành lên men của người Nhật gọi là Natto. Sinh tố K2 có side chain isoprenoid từ MK-4 (chuỗi ngắn) đến MK-14 (chuỗi dài). Chuỗi trung bình MK-7 là loại thông dụng nhất vì dễ được hấp thụ qua đường ruột.

Trong các xứ kỹ nghệ, lượng sinh tố K2 từ thực phẩm chế biến ngày càng giảm thiểu bắt đầu từ thập niên 1950; và cho đến nay hầu như 100% người Mỹ không ăn đủ sinh tố K2 (cần tối thiểu khoảng 32mcg mỗi ngày). Những người Nhật có ăn đều món natto là nhóm dân duy nhất không thiếu K2 và họ sống lâu hơn, mạnh khỏe hơn với ít chứng bệnh lão suy hơn người Âu Mỹ.

Tác dụng của sinh tố K2:

Trên xương, sinh tố K2 tác động chất osteocalcin từ tế bào tạo xương osteoblast giúp điều động calcium kết với khoáng hydroxyapatite khiến xương thêm chắc và cứng, ngừa được xốp xương ở tuổi già.

Trong mạch máu, sinh tố K2 có tác dụng vào chất đạm trên thành mạch máu Matrix GLA Protein (MGP), chống lại sự kết tụ của chất vôi trong mạch máu gây bệnh xơ cứng làm nghẽn tuần hoàn máu, đồng thời chống lại kết tụ calcium trong các mô mềm.

Chúng ta có thể ví sinh tố K2 như cảnh sát lưu thông, giúp vận chuyển calcium trong máu đến đúng chỗ ở xương và răng thay vì đi lạc vào thành mạch máu và các mô mềm. Nhờ vậy mà răng và nướu răng cũng tốt hơn với sinh tố K2.

Bệnh nhân suy thận mãn tính uống sinh tố K2 phụ gia mỗi ngày được giảm cả suy thận lẫn bệnh tim mạch có lẽ do tuần hoàn máu đến thận tốt hơn; tác động của MGP khiến máu lưu thông đến da tốt giúp giảm các biến chứng ngoài da của người bệnh thận. Bệnh nhân tim mạch dùng K2 phụ gia sau hai năm thì lượng calcium đóng trong thành mạch máu cũng thuyên giảm đáng kể.

Ngoài ra, sinh tố K2 còn có thể chống viêm, chống kháng insulin, và, mặc dù chưa có kết quả lâm sàng, trên lý thuyết có thể giúp ngừa và chữa Tiểu Đường loại 2.

Gần đây nhất, sinh tố K2 cho thấy khả năng chống ung thư, nhất là ung thư gan, một chứng bệnh không hiếm trên người già gốc Việt. Sinh tố K2 trên lý thuyết có tiềm năng kết hợp với hệ vi sinh vật ở ruột giúp ngừa các bệnh thoái hóa não bộ như Parkinson và Alzheimer nữa.

Cách giản tiện nhất ở Mỹ để bảo đảm có đủ sinh tố K2 mỗi ngày là uống một viên từ 50mcg (micrograms) đến 100mcg Vitamin K2 MK-7 mỗi ngày, được bán trên thị trường mà không cần toa bác sĩ.

Sinh tố K2 cùng với sinh tố D3 là hai phụ gia không thể thiếu để bảo đảm sức khỏe cho tuổi già. Nên bắt đầu dùng từ tuổi 50 trở lên (tuổi trung bình của phụ nữ tắt kinh). Các bệnh nhân bị xốp xương, bị bệnh tim mạch hay suy thận mãn tính nên uống sinh tố K2 ít nhất 100 mcg mỗi ngày để trị bệnh thay vì chỉ ngừa bệnh. Sinh tố K2 không làm giảm ảnh hưởng của thuốc chống đông máu trên các cụ có bệnh tim hay nghẽn mạch máu não.

Trong những năm tới, chúng ta sẽ biết nhiều hơn về các lợi ích khác của sinh tố K2 trong tuổi già.

Liem H. Pham, MD Former Jackson T. Stephens Professor and Vice-Chairman of the Donald W. Reynolds Department of Geriatrics, UAMS.

Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm 

Thân Phận - Ý Thơ: Biên Hà - Hòa Âm: Văn Hòa - Ca Sĩ: Trường Hải

Ý Thơ: Biên Hà
Hòa Âm: Văn Hòa
Ca Sĩ: Trường Hải

Hoa Thạch Thảo

 

Gió đưa bông phấn lọt khe đây
Kẽ đá trở thành chỗ mọc cây.
Cắm rễ dầm mưa, thân đứng vững
Vươn mầm đội nắng, cánh bung đầy.
Đông sang lạnh lẽo nào hề hấn
Hạ đến oi nồng vẫn lất lây.
Thu đẫm sương buồn, hoa héo hắt
Xuân về Thạch-Thảo vẫy làn mây...

Duy Anh
Orlando FL. 03/27/2026

Bình Minh Trên Vùng Đồi Núi Georgia

 

Mỗi khi thời tiết sang Thu
Hồn tôi mơ cuộc viển du muôn trùng
Bình minh ló rạng rừng thông
Ngắm hàng cây nhuộm nắng hồng rung rinh

Nắng bừng lên thắp lung linh
Ngọn nến sắp tắt hồi sinh tuổi đời
Dường như vang tiếng ru hời
Đưa con chim mộng tung trời cao bay

Ngẫm xem thân thể chân tay
Vẫn đầy sức lực hăng say tập tành
Bước đi theo nhịp quân hành
Bung hơi thở mạnh mở banh ngực lồng

Mỗi năm trời sắp sang Đông
Tâm tư chuẩn bị nội công đương đầu
Thân tôi như một con tầu
Ngược triều sóng cả tránh hầu Diêm Vương.

ChinhNguyên/H.N.T. , 

Cumming , Oct.24.25 (708b)

Đượm Mãi Lửa Tình

 

(Ảnh phu nhân huynh Nguyễn Đình Diệm)

Xướng:

Đượm Mãi Lửa Tình

(Tặng thi hữu Đình Diệm)

Nhân tình khả ái quả là thơ
Ngắm nữa sao mà cứ ngẩn ngơ
Hình dáng yêu kiều từ thuở ấy
Đài trang diễm hạnh đến bây giờ
Soi gương cứ nghĩ hay còn mộng
Đối kính nào đâu đã tỉnh mơ
Cõi phúc dành cho hồn trác tuyệt
Người ơi lửa đượm mãi mong chờ.

Tu Tri Phan 

 18/3/2023

***
Họa:

Bài Thơ Cảm Tạ

Cảm tạ thi huynh gửi tặng thơ
Mừng cho khúc dệt đẹp duyên tơ
Nâng niu vườn hạnh từ buổi ấy
Xoắn xuýt đài trang đến tận giờ
Lặng ngắm hương xuân qua bến mộng
Thinh nhìn sắc hạ trải dòng mơ
Già thêm ấm áp niềm ân nghĩa
Gói trọn đời nhau bóng xế chờ.

Hương Thềm Mây

22.3.2023

Ngựa Trong Tục Ngữ, Thanh Ngữ, Ca Dao

A. TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ:

-Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
-Chiêu binh mãi mã.
-Mã đáo thành công.
-Ngựa non háu đá.
-Cưỡi ngựa xem hoa.
-Ngựa chứng là ngựa hay.
-Ngưu tầm ngưu mã tầm mã.
-Da ngựa bọc thây.
-Đầu trâu mặt ngựa.
-Đơn thương, độc mã (một ngựa với một cây thương).
-Ngựa xe như nước, áo quần như nêm.
-Ngựa nào gác được hai yên.
-Thiên binh vạn mã.
-Một mình một ngựa (Chỉ sự đơn độc)
-Một lời nói ra bốn ngựa khó tìm (Nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy).
-Tái ông mất ngựa.
-Bóng ngựa qua cửa sổ (thời gian qua nhanh)
-Mặt dài như mặt ngựa.
-Voi giày ngựa xé.
-Đường dài mới hay sức ngựa.
-Thay ngựa đổi chủ.
-Thay ngựa giữa dòng.
-Ngựa về ngược.
-Ngũ mã phanh thây.
-Làm thân trâu ngựa.
-Kiếp trâu ngựa.
-Hồ Mã tê Bắc phong (Ngựa Hồ hí gió Bắc).
-Ra sức khuyển mã.
-Công lao hãn mã.
-Chạy như ngựa vía.
-Lên xe, xuống ngựa.
-Được đầu voi đòi đầu ngựa.
-Bạch Mã phi Mã
-Mồm chó vó ngựa.
-Ai muốn đi xa phải dành sức ngựa.
-Bò đất ngựa gỗ.
-Buộc đuôi cho ngựa đá nhau.
-Con dân cầm đòn càn, con quan được cưỡi ngựa.

B. CA DAO:

1. Ngựa ô chẳng cưỡi, chẳng bò,
Đường ngay không chạy, chạy dò đường quanh.

2. Ngựa hay chẳng quản đường dài,
Nước kiệu mới biết tài trai anh hùng.

3. Hỡi cô thắt dải lưng xanh,
Ngày ngày thấp thoáng bên mành chờ ai?
Trước đường xe ngựa bời bời,
Bụi hồng mờ mịt ai người mắt xanh!

4. Đường dài ngựa chạy biệt tăm,
Người thương có nghĩa trăm năm cũng về.

5. Năm con ngựa bạch sang sông,
Năm gian nhà ngói đèn trong đèn ngoài.
Đèn yêu ai mà đèn chẳng tắt?
Ta yêu mình nước mắt nhỏ ra.

6. Tiếc thay con ngựa cao bành,
Để cho chủ ấy tập tành không nên.

7. Sông sâu ngựa lội ngập kiều,
Dầu anh có phụ, có nhiều nơi thương.

8. Đường dài ngựa chạy cát bay,
Ngãi nhân thăm thẳm một ngày một xa.

9. Em có chồng rồi như ngựa có cương,
Ngõ em em đứng, đường trường anh đi…

10. Xa thì mượn ngựa anh đi,
Quý hồ tốt quảy, quản chi xa gần.
Ước gần mà chẳng được gần,
Ai làm cách Việt xa Tần thế ni?

11. Em đã có chồng như ngựa đủ yên,
Anh chưa có vợ như chiếc thuyền nghiêng giữa vời.

12. Có chồng như ngựa có cương,
Đắng cay cũng chịu, vui thương cũng nhờ.

13. Ngựa ô anh thắng kiệu vàng,
Anh tra khớp bạc,
Lục lạc đồng đen,
Búp sen lá rậm,
Dây cương đằm thắm,
Cán roi anh bịt đồng,
Anh đưa nàng về dinh…

14. Thằng Cuội ngồi gốc cây đa,
Để trâu ăn lúa, gọi cha ời ời.
Cha còn cắt cỏ trên trời,
Mẹ còn cưỡi ngựa đi mời quan viên.
Ông thời cầm bút cầm nghiên,
Ông thời cầm tiền đi chuộc lá đa.

15. Gập ghềnh nước chảy qua đèo,
Ngựa xô xuống biển, thuyền chèo lên non.

16. Con dân cầm đòn càn,
Con quan được cưỡi ngựa. (Ca dao dân tộc Thái)

Những câu thành ngữ, tục ngữ ca dao trên là di sản quý giá của dân tộc VN.

Vinh Hồ  sưu tầm

Lời Hay Ý Đẹp

- Hãy sống với tâm rõ biết, trong sự mở ra tự nhiên của tâm, trong sự trong trẻo, chưa bị nhuốm màu bởi ý niệm. Ở ngay nơi tỉnh giác từng giây phút hiện tại ấy, nhận ra sự bình yên bền vững, không cần tìm cầu hay giữ lấy.

- Chức năng của người thầy không phải là dạy trẻ phải nghĩ gì, mà là giúp trẻ học cách tư duy và quan sát cuộc sống một cách rõ ràng và không thành kiến.

- Một người thầy giỏi là người luôn học hỏi, không bao giờ bị ràng buộc bởi kiến thức của bản thân và luôn cởi mở với những khám phá của trẻ.

- Giáo dục không chỉ đơn thuần là truyền đạt thông tin, mà là đánh thức tiềm năng của trí tuệ và khám phá chân lý.

- Bạo lực không chỉ là giết chóc. Bạo lực hiện diện khi ta dùng lời lẽ sắc bén, khi ta xua đuổi người khác bằng lời hay cử chỉ.

- Một cái tâm đang sợ hãi tất yếu sẽ gieo sợ hãi vào người khác.

- Khi bạn la mắng một đứa trẻ, bạn không dạy nó điều gì cả, bạn chỉ đang xả cơn giận của chính mình.

- Chừng nào bạn còn tìm kiếm hạnh phúc, bạn sẽ không tìm thấy nó. Hạnh phúc chỉ có thể hiện diện khi tâm trí không còn chống lại điều đang là.

Hạnh phúc đến khi không còn lý do để hạnh phúc.

- Quyền lực ở trong tay một cái trí không tự do, tất yếu sẽ gây ra bạo lực.

- Khi bạn đồng nhất mình với chức vị, bạn đã đánh mất khả năng học hỏi.

- Lời nói xuất phát từ sợ hãi, ganh tỵ hay ham muốn thống trị, luôn mang trong nó bạo lực, dù được che đậy bằng lý lẽ hay đạo đức.

- Khi bạn nói mà không có tình yêu, lời nói ấy không những làm tổn thương người nghe mà còn làm chai cứng trái tim của bạn.

- Cảm thông không phải là thương hại, mà là thấy chính mình trong đau khổ của người khác.

- Người đã từng khổ sâu không cần lý giải nỗi khổ của người khác. Họ nhận ra nó ngay lập tức.

- Bạn nói bạn yêu vợ mình, nhưng bạn có thực sự lắng nghe cô ấy không? Không phải lắng nghe để phản hồi, không phải để đồng ý hay phản đối, mà lắng nghe không mang theo ký ức của hôm qua. Có lắng nghe như thế, không có người vợ, không có người chồng, chỉ có sự sống đang nói. Trong lắng nghe đó, xung đột không thể nảy sinh.

- Bạn có thể tổ chức gia đình rất tốt, nhưng nếu trong bạn đầy sợ hãi và so sánh, gia đình đó sẽ không có tình yêu.

- Tình yêu không phải là sự phụ thuộc lẫn nhau. Phụ thuộc tạo ra ghen tuông, sợ hãi và chiếm hữu. Khi có tự do trong bạn, tự do khỏi hình ảnh về người kia, thì trong tự do đó, có chăm sóc, có dịu dàng, có trật tự tự nhiên.

- Hỏi: Thưa ông, làm sao để vợ chồng không xung đột?

Krishnamurti: Khi bạn hỏi câu đó, bạn đã muốn kết quả. Nhưng hôn nhân không phải là dự án để thành công. Hôn nhân là nơi bạn thấy chính mình, không che chắn, không lý tưởng. Khi bạn quan sát phản ứng của mình với người bạn đời như: cơn giận, sự đòi hỏi, nỗi sợ bị bỏ rơi... mà không đổ lỗi, thì chính sự Thấy đó là trật tự.

Trật tự này không đến từ thỏa hiệp, mà từ hiểu biết.

On Relationship

Krishnamurti

PAD Sưu Tầm

Thế Hệ Gen Z

Bà Thuyên nằm nướng trên giường lướt điện thoại, ngày cuối tuần bà tự thưởng được ngủ trễ mặc dù bà đã nghỉ hưu từ cả chục năm nay, nhưng vì quen giờ sinh học nên cứ đúng 7:00 là bà mở mắt. Bà định bụng sẽ dậy khoảng 9:00, nhưng vì quên cái password của fb nên loay hoay tìm tòi mãi, làm bà hết cả muốn ngủ, phải ngồi dậy.

Những ngày thường trong tuần, bà đến nhà con trai trông cháu nội cho vợ chồng chúng đi làm từ sáng sớm, nhưng đã hai tuần nay, bà ở nhà chăm ông vì ông vừa mổ một con mắt phải do chứng cataract, còn cháu bé được gởi tạm sang nhà ông bà ngoại.

Ngoài việc làm cơm, nhỏ thuốc mắt đúng giờ cho ông, bà còn phải để mắt canh chừng ông, càng lớn tuổi trí nhớ càng rời xa ông, sợ ông quen tay đưa lên dụi mắt, hoặc lại mở chiếc phone bé xíu ra, mê say dán mắt vào đấy với những trò games quyến rũ hay xem hình trong app family album mà thằng con vừa mở cho!

Bác sĩ đã dặn đi dặn lại không được xem màn hình từ iphone hay ipad vì ánh sáng xanh dễ làm hại mắt mới mổ, phải chờ ít nhất hai tuần sau mới được xem và không được dụi mắt, thế mà ông lại nhanh chóng quên đi lời dặn của bác sĩ, buồn buồn là ông quẹt mở cái iphone và ngồi xem ngon lành như người chưa hề mổ mắt mới về! Khi bà bắt gặp, bà cằn nhằn thì ông lại trách bà:
-Bà sao khó tính hơn bác sĩ nữa, tôi xem chút xíu thôi có sao đâu mà bà nói nhiều thế!
Vì nhớ cháu nội, muốn xem hình thằng bé, ông nói như chữa tội:
-Xem xa xa thôi, một vài phút thôi…Bộ mù liền đâu… Với lại nhiều người mổ mắt về là họ có thể xem TV, đọc sách như thường mà.
Bà nói như nhắc nhở ông:
-Mới có một tuần chưa gặp thằng cháu thôi! Có thể ngày mai cả hai vợ chồng nó lại bế thằng bé tới thăm mình?
-Ừ để tôi hỏi xem chúng nó có đến mình cuối tuần này không nhé.
Nói xong, ông vội vàng bấm phone gọi thằng con trai, chuông reng mãi, mà Tylen vẫn không trả lời, ông Thuyên nhận được message tức thời của Tylen:
“Ba phone con có chuyện gì không?”
“Ba muốn nói chuyện với con, hỏi xem cuối tuần này hai vợ chồng con có về ăn chung với gia đình mình không?”
“Tụi con busy lắm, có gì ba cứ text nhé! Dạ week-end này con busy nên sẽ không về ạ, ba mới mổ cataract cần nghỉ ngơi nhé, có mẹ bên cạnh lo cho ba là good lắm rồi. Con làm việc đây; nice day and bye ba nhe”

Ông bà Thuyên hiếm muộn, có con rất trễ, thằng Tylen sanh vào năm 2001 mà thời đại bây giờ gọi là thế hệ Z, lớn lên bên Mỹ, nên tiếng Việt nó nói và viết rất giới hạn; hấp thụ nền giáo dục hiện đại văn mình của Mỹ, Tylen là thằng bé nhậy bén, ham học hỏi, nên những kỹ năng máy móc nó rất rành.

Có lần hai vợ chồng Tylen ngồi bên cạnh nhau ở phòng khách nhà ông Thuyên, mỗi đứa gục đầu vào cái màn hình bé xíu của chiếc iphone, tay bấm lia lịa, miệng thì cười cười vui vẻ với màn hình, sau đó hai đứa lại ngước mặt lên nhìn nhau, nhoẻn cười một cái, lại gục đầu vào đấy, hai ngón tay lại tiếp tục nhanh thoăn thoắt viết lách. Ông Thuyên tò mò đi qua sau lưng chúng nhìn vào hai cái màn hình chiếu sáng mới biết là chúng gởi cho nhau những mẩu tin vui, những trái tim, những nụ hôn …thầm lặng.

Ông lắc đầu không hiểu nổi tại sao chúng không nói thẳng với nhau, ôm nhau chia sẻ lời yêu đương như thời của ông và bà hồi xa xưa, mà lại yên lặng ngồi cạnh nhau, gởi cho nhau những lời nói, hình ảnh qua chiếc phone như thế!

Ông nhớ hồi xưa khi còn trẻ, sinh nhật bà, chính tay ông phải đi lựa từng cánh hồng đẹp, đỏ rực rỡ, đầy sức sống, viết tấm card đem tặng bà với cả tấm lòng và trái tim rung động, chứ đâu như giới trẻ bây giờ, chúng cũng gởi giỏ hoa hồng rực rỡ, bánh sinh nhật với hàng ngàn cây nến lung linh đó, nhưng không phải đưa trực tiếp cho người mình yêu mà gởi lên mạng xã hội, facebook gì đó mà với số tuổi của ông, ông chuyên môn quên các ký tự để mở!
Ông Thuyên quay qua cằn nhằn với vợ:
-Tôi phone nó không bắt, lại bảo tôi phải text cho nó trong message! Bà thấy không, tôi mới mổ mắt mà cũng phải bắt buộc nhìn màn hình, không nhìn làm sao viết cho nó!
-Tụi nó lúc nào cũng bận rộn, có một đứa con mà mình đã khó gặp nó, vậy khi có hai ba đứa thì không biết sẽ ra sao nữa.
-Thằng Tylen cứ bắt tôi phải mở account email, lên facebook, dậy tôi cách xài mạng xã hội, để viết cho nó, thay vì phone, nó bảo phone bây giờ làm phiền người ta lắm, text hay viết messenger mới tiện! chắc là mode của tụi trẻ hay sao đó! Thiệt tình!!

Nói xong, ông đưa cái phone vào mặt bà:
-Mắt tôi đang đau nên nhờ bà xem…Bà thấy cái app này không? Bà biết làm sao mở không? Hôm bữa nó mới cài cho tôi đó, nó bảo thay vì bế thằng bé đến thăm mình thì nó sẽ bỏ tất cả hình ảnh của thằng nhỏ vào đây mỗi ngày cho mình xem…
Bà Thuyên bỗng nhiên nổi cơn tam bành, lên giọng:
-Ủa vậy nó tính sẽ không bao giờ đến thăm ông và tôi nữa hả? chỉ xem hình là đủ rồi sao? Viết cũng đủ rồi hả? không được phone luôn sao? Nó bận đến nỗi không trả lời được phone của cha mẹ nó hả? Nếu nó nói vậy thì từ đây trở đi đừng nhờ mình đến canh con nó nữa!... Cứ ngồi đó mà text đi!... Ông cũng không biết la rầy nó, dậy nó, cái gì nó nói là ông cũng chiều là sao chứ?!
Ông bà Thuyên chỉ có mỗi Tylen là con trai duy nhất, mà là con cầu tự nữa nên ông bà cưng con lắm, đặc biệt là ông Thuyên chiều con vô điều kiện; từ bé Tylen xin gì ông cũng cho, ông mua riêng một chiếc moto chỉ để chở con đi chơi, mỗi lần đi làm về buổi chiều là ông để thằng Tylen lên phía trước thùng đựng xăng của chiếc moto, chở nó chạy quanh khu phố Magnola gần khu Phước Lộc Thọ, thằng bé sướng quá, giơ hai tay lên đầu, miệng nhe những chiếc răng sún la hét ỏm tỏi, còn ông cũng tít mắt, vui không kém. Cả xóm đều biết ông cưng con trai đến chừng nào.

Từ bé ông chiều nó nên lớn lên nó nói gì ông cũng gật. Được cái là Tylen rất hiếu học, tự chọn ngành, ra trường với cái bằng kỹ sư electronic loại giỏi, rồi lấy ngay người con gái đầu tiên nó quen khi còn ở trung học, sanh con liền năm sau đó, mà chưa hề qua giai đoạn nghỉ ngơi đi chơi sau những năm đại học cực khổ như những người bạn ở lứa tuổi của nó.
Ông nói vuốt cho bà đừng giận con nữa:
-Nè bà, con nó bận công việc, gia đình, mình làm được gì cho nó thì làm, đừng trách nó nhé, phải hiểu cho nó chứ, bà trách, giận nó rồi nó không đến mình nữa thì ai là người lỗ đây? Mình hay nó? Mình nhớ con, nhớ cháu, chứ chúng nó bận rộn như thế có nhớ gì đến mình đâu! Mình không trông cháu thì còn bên ông bà ngoại nữa mà…
Bà tức mình, hai tay chống nạnh:
-Phone thì không cầm, bảo mình viết email, rồi text, rồi lên facebook xem hình thằng cháu… Nếu ông thấy như vậy là đủ rồi thì nghe nó đi, còn tôi thì muốn cái gì cũng phải có thật, ôm con, hôn thằng cháu, bế nó, cười đùa với nó… như vậy mới có tình, chứ gì mà chỉ viết và xem hình thì tôi thua đó! Hồi xưa còn đi làm thì cần phải biết đến ba cái mạng xã hội, bây giờ nghỉ hưu rồi mà còn lên mạng làm chi nữa chứ!
Không thuyết phục được vợ, ông bước ra bên ngoài:
-Thôi, tôi đi bộ vòng quanh nhà cho khỏe đây, một chút tôi về.
-Ông đi cẩn thận, nhớ đem theo mắt kiếng mát đeo cho mắt đừng bị bụi và ánh sáng chiếu vào nhé, đừng mua bán xách đồ gì nặng về nhe ông!
-Ừm được rồi mà, tôi đi đây.

***

Sáng hôm sau, trong lúc bà Thuyên đang dọn dẹp garage, cô Susan người hàng xóm thân tình với gia đình bà từ thời thằng Tylen mới lọt lòng, cô là người đã từng làm babysit cho nó mỗi khi vợ chồng bà có việc bận bất thình lình, cô tươi cười khi gặp bà, tặng cho bà một rổ chanh vàng trái to như nắm tay, và chỉ vào cây nhà cô đang trĩu trái sát hàng rào:

-Chị coi năm nay chanh nhà em sai trái ghê chưa, làm sao chúng em ăn hết được, em gởi biếu chị một giỏ nè, nếu không ăn hết thì cho các con của chị nhe, tụi em trồng chơi thôi, ai ngờ nó sai quá, thấy nó rụng đầy sân làm em thật tiếc, mà chua quá ai mà ăn nổi.
-Cám ơn cô nhé, nhìn cây trĩu quả mà thấy ham, phải chi nó là cây cam hay quýt thì thích há!... Chúng tôi thường làm chanh muối để dành uống từ từ.
-Ah chị ơi, cho em gởi lời chúc mừng thằng con trai giỏi của chị nhe, chưa thấy ai làm việc gì mà nhanh nhẹn như nó, học cũng nhanh, lấy vợ cũng cái xẹt!…Nó hay quá giành được huy chương vàng…
-Huy chương vàng?...Ở đâu?... Cho giải gì?
-Ủa chị chưa coi hả? trên facebook đó!
-Lại Facebook!!... là chỗ nào? Tôi… xin lỗi nhe, tôi chống mấy mạng xã hội lắm đó! Việc trong nhà chưa biết mà cả thế giới biết hết trơn! Giới trẻ thời Z bây giờ đụng một tí là email, là fb, nhà có chuyện gì, con cái làm gì là đưa hết lên đó, không còn chút riêng tư nào nữa! Ai cho đồ gì đẹp cũng khoe lên đó, ăn gì ngon cũng để lên… Tôi không thích cái lối sống khoe khoang, vô bổ đó đâu… Từ ngày tôi về hưu, quay cuồng với việc nhà, trông cháu…nên không còn thì giờ xem gì nữa! nó cứ bảo tôi hết vào text, rồi email, messenger, bây giờ thêm fb nữa thì tôi chịu! đâu còn thì giờ mà làm cơm cho gia đình!
-Thời bây giờ bọn trẻ còn làm clip qua tiktok, AI nữa đó. Đúng là nhiều người lạm dụng mạng xã hội quá, đưa hết chuyện riêng tư, hình ảnh lên đó, khoe nhà đẹp, con giỏi… Nhưng cũng tùy quan điểm mỗi người, chia sẻ cái đáng, chứ chuyện gì cũng đưa lên thì đúng là nhàm! …Nói thật, fb thì không thể thiếu được mỗi ngày, con trai và con dâu chị, tụi nó thắng giải nhất trong nhóm dragon boat, thi đua thuyền đó, có một clip video hay lắm.
Bà Thuyên ái ngại đưa điện thoại cho cô hàng xóm, bẻn lẻn :
-Cô trẻ trung năng động nên mới có thể vào hết app này đến app kia chứ chúng tôi thì hôm nay quên password này, ngày mai lại lộn password với app kia…
-Mình phải theo technology mới mỗi ngày, chứ không sẽ thành lạc hậu đó chị, nước Mỹ là một đất nước tự do, nhiều phát mình khoa học, máy móc sáng tạo tinh vi như vậy, iphone ra cái mới mỗi năm… thì mình phải tận dụng, tại sao lại limit sự hiểu biết của mình!... Chị cần thì em sẽ giúp cho. Còn vụ password thì lấy một cái cho tất cả là xong chứ gì!
-Nghe cô nói sao dễ dàng quá đi, chúng tôi sẽ ráng!
Susan nhanh nhẹn giúp mở trên điện thoại bà Thuyên một app fb trong hai phút, rồi mở ngay video thằng Tylen và con dâu đang đua thuyền thật gây cấn, tiếng hò hét cổ động thật hào hứng của những người xung quanh vang vọng ra, còn thằng cháu nội một tuổi đang ngồi trên bờ với các bạn trong nhóm của các cháu, nó há hốc miệng, mắt mở thật to, theo dõi ba má nó, trên tay là bình sữa đầy trông thật dí dỏm và cảm động làm sao.
Bà Thuyên bất giác mỉm cười theo với nụ cười hồn nhiên của thằng cháu nhỏ trong cái video ấy, tưởng như mình đang ngồi cạnh cháu xem cuộc đua thuyền của thằng con trai và con dâu vậy, bà nói với Susan :
-Ừ! nhìn trong clip này thật sống động vui ghê, đâu cần phải có mặt ở đó làm gì cô nhỉ!
-Vậy cho nên sáng nào chị cũng phải vào fb để cập nhật tin tức trên thế giới, chiến tranh, lụt lội, xem hình con cháu, bạn bè, hoặc muốn mua bán gì rẻ, hay hay là đều có quảng cáo trên đó hết, nếu chị không vào thường xuyên để nghe tin tức thì sẽ như người nhà quê, như con ngựa bị hai tấm da che mắt vậy, ai nói gì mình cũng như người trên cung trăng!
Nói chuyện với Susan một hồi, bà Thuyên như được thuyết phục và hiểu ra mọi lý lẽ.

***

Buổi chiều, Tylen phone reo mừng nói với mẹ:
-Mẹ ơi! Chúng con được giải nhất đó mẹ!
-Ừm mẹ biết rồi…
-Chúng con được huy chương vàng nữa…
-Mẹ biết!
-Thằng grandson của mẹ đã biết đi khá vững…
-Mẹ thấy rồi!
-Ủa… sao mẹ biết hay vậy?
-Thì trên fb chứ đâu!
-Mẹ vào fb được à?
-Con đã bảo mẹ phải cập nhật mỗi ngày còn gì?!
-Một chút nữa chúng con sẽ ghé mẹ để thăm ba mổ mắt ra sao…
-Thôi không cần! để tôi chụp rồi gởi hình lên fb cho nhau xem, thấy khỏe là được rồi, cần gì thăm viếng nữa!...vả lại đã có người ở bên cạnh lo chăm sóc cho ba rồi…
Bà Thuyên nói mát, giọng Tylen ái ngại, vừa giải thích vừa xin lỗi:
-Con so sorry, chắc mẹ không understand con, ý con là ba mới mổ mắt, để cho ba nghỉ ngơi rồi chúng con lo công chuyện xong sẽ tới vì sunday vừa qua tụi con phải làm rowing race, sợ nếu đưa cháu bé cho mẹ canh thì sẽ làm mẹ cực quá, nên tụi con đã bế cháu theo đi đua luôn, mà nó rất thích, ngồi ngoan ngoãn trong lòng bạn của con, không khóc gì hết, nhìn tụi con đua thuyền. Hôm nay con muốn bế cháu về thăm ông bà, thằng bé cứ chỉ vào tấm hình trong máy, bập bẹ gọi bà rồi gọi ông.

Những lời đối thoại của hai mẹ con được ông Thuyên ngồi nghe hết, ông nói xen vào:

-Độ này mẹ con giỏi lắm rồi, lúc nào rảnh là bà lên fb xem hình các con cháu và nhiều thứ khác hay lắm, ngay cả làm bếp cũng có người dậy trên trang fb của họ; cô Susan cạnh nhà chỉ cách gọi phone ra ngoài nước Mỹ qua fb cũng chả tốn xu teng nào hết, càng khám phá được nhiều điều hay, càng thấy cái mạng này thật lợi hại. Ba phục ông Mark Zuckerberg, người đã sáng tạo ra mạng xã hội fb này quá…

Bà cắt ngang lời ông:

-Tylen này! mẹ vẫn muốn …được ôm con, ôm dâu, hôn thằng cháu, ngửi cái mùi sữa thơm ở miệng nó, nghe tiếng nó bi bô, cả gia đình mình ngồi vây quanh chiếc bàn tròn trong bếp ăn uống nói cười chứ không phải livestream, Instagram gì đó, nói qua cái màn hình nhỏ, rồi chụp hình để lên mạng lấy le đâu nhé!

-Con hiểu mà! Nên mới phone để nói là tụi con sẽ về thăm ba mẹ đây!

Gen Z sinh đúng thời ni

Ăn cơm cũng phải selfie… chụp hình.

Gen Z vừa lạ vừa quen,

Ăn chơi cũng giỏi, học hành cũng nhanh.

Cười vang trước mọi khó khăn,

Tương lai rộng mở, trời xanh gọi mời.

Sỏi Ngọc

Montreal, Sept’25

Sống Trong Tình Cha - Sáng Tác:Liên Bình Định - Ca Sĩ: Hà Trâm

Sáng Tác:Liên Bình Định
Ca Sĩ: Hà Trâm

Người Ca Trưởng

 

(Cho các anh, chị ca trưởng khắp nơi nhân mùa Chay Thánh)

Các anh, chị …những thuyền trưởng tài ba
Đưa ca đoàn đi qua từng nốt nhạc
Dâng lên Thiên Chúa lời ca câu hát
Ngợi khen Ngài, đấng chí thánh chí tôn

Đôi bàn tay nhịp nhàng theo điệu buồn
Mùa chay đến cho nhân trần thống hối
Tiếng hát thiết tha xua tan tội lỗi
Chúa trên cao đôi mắt nhỏ lệ thương

Tuần Thánh tím màu, nồng nàn sầu vương
Những ngón tay rung vào hồn nức nở
Chúa chịu chết chiều Canvê máu đổ
Nốt trầm nào chất ngất nỗi quạnh hiu

Chúa tiến vào Thành, kiêu dũng huyền siêu
Người ca trưởng như hùng binh ra trận
Alleluia, đàn vang réo rắt
Ngài sống lại rồi, câu hát bay cao

Cánh tay đưa lên những nhịp tự hào
Lòng ca viên cũng hân hoan kỳ diệu
Như tri kỷ tri âm tìm đồng điệu
Giây phút nhiệm màu mừng Chúa Phục Sinh

Hoan hô những người ca trưởng nhiệt thành
Ba, bốn bè chẳng làm anh, chị bối rối
Dẫu khoan thai, trầm hùng hay sôi nổi
Trút hết tâm tình vào bản thánh ca

Cám ơn những người ca trưởng của chúng ta
Mùa buồn, mùa vui vững tay dìu dắt
Với cung đàn hoà quyện cùng tiếng hát
Là lễ dâng Cha cao quý, tuyệt vời!

Edmonton, Mùa Chay 2026
Kim Loan

.

Viễn Du

 

 

Ta vẫn coi đời như viễn du
Bước đi, đi mãi chẳng lui về
Dấu chân xưa đã mờ cát bụi
Mà thời gian vẫn chửa xóa nhòa.

Ta vẫn coi đời như viễn du
Gửi tình theo sóng vỗ xa mù
Gởi sầu vào mắt ngàn ngấn lệ
Chia ly, hội ngộ hỏi ai ngờ.

Ta vẫn thả hồn về chốn xưa
Xanh lá me bay những chiều mưa
Thiết tha vui hay buồn da diết
Ai đợi chờ ai, ai đón đưa …

Ta bước xuống đời chân viễn du
Thuyền mê bến giác vẫn xa mù
Lạc nẻo đường về, trăng chuyển bến
Ta vẫn xem đời như viễn du…

Sao Khuê
11-2011

Xuân Mơ

 

Xuân mơ…rộn rã trong lòng!

Nguồn vui… rạng ánh trời trong!

Biết chăng ai…tuyết rơi còn đó…

Mầm non, búp nụ chờ mong !

Xuân mơ…rạo rực trong tim

Tảng đá ngầm còn bị đắm chìm…

Nên muôn loài đang ngơ ngác!

Lâu rồi…mòn mỏi cánh chim!

Xuân ơi…mau thức giấc đi

Vươn mình…với sức Thần kỳ

Cho đất trời thay màu áo…

Hoa bướm rộn ràng…khúc họa mi!

Muôn loài đang đợi đón mừng Xuân

Hò reo, nhảy múa… tưng bừng!

Chim ca, cá lượn…hoa đua nở

Gió mây hòa nhịp…tiếng sáo ngân!

Xuân ơi… đến…rồi đi thôi

Ước mơ Xuân… chốn đời đời…

Cả xác lẫn hồn…được biến hóa!

Đời đời sung mãn…chẳng hề vơi!!

Tô Đình Đài