Thân Phận - Ý Thơ: Biên Hà - Hòa Âm: Văn Hòa - Ca Sĩ: Trường Hải

Ý Thơ: Biên Hà
Hòa Âm: Văn Hòa
Ca Sĩ: Trường Hải

Hoa Thạch Thảo

 

Gió đưa bông phấn lọt khe đây
Kẽ đá trở thành chỗ mọc cây.
Cắm rễ dầm mưa, thân đứng vững
Vươn mầm đội nắng, cánh bung đầy.
Đông sang lạnh lẽo nào hề hấn
Hạ đến oi nồng vẫn lất lây.
Thu đẫm sương buồn, hoa héo hắt
Xuân về Thạch-Thảo vẫy làn mây...

Duy Anh
Orlando FL. 03/27/2026

Bình Minh Trên Vùng Đồi Núi Georgia

 

Mỗi khi thời tiết sang Thu
Hồn tôi mơ cuộc viển du muôn trùng
Bình minh ló rạng rừng thông
Ngắm hàng cây nhuộm nắng hồng rung rinh

Nắng bừng lên thắp lung linh
Ngọn nến sắp tắt hồi sinh tuổi đời
Dường như vang tiếng ru hời
Đưa con chim mộng tung trời cao bay

Ngẫm xem thân thể chân tay
Vẫn đầy sức lực hăng say tập tành
Bước đi theo nhịp quân hành
Bung hơi thở mạnh mở banh ngực lồng

Mỗi năm trời sắp sang Đông
Tâm tư chuẩn bị nội công đương đầu
Thân tôi như một con tầu
Ngược triều sóng cả tránh hầu Diêm Vương.

ChinhNguyên/H.N.T. , 

Cumming , Oct.24.25 (708b)

Đượm Mãi Lửa Tình

 

(Ảnh phu nhân huynh Nguyễn Đình Diệm)

Xướng:

Đượm Mãi Lửa Tình

(Tặng thi hữu Đình Diệm)

Nhân tình khả ái quả là thơ
Ngắm nữa sao mà cứ ngẩn ngơ
Hình dáng yêu kiều từ thuở ấy
Đài trang diễm hạnh đến bây giờ
Soi gương cứ nghĩ hay còn mộng
Đối kính nào đâu đã tỉnh mơ
Cõi phúc dành cho hồn trác tuyệt
Người ơi lửa đượm mãi mong chờ.

Tu Tri Phan 

 18/3/2023

***
Họa:

Bài Thơ Cảm Tạ

Cảm tạ thi huynh gửi tặng thơ
Mừng cho khúc dệt đẹp duyên tơ
Nâng niu vườn hạnh từ buổi ấy
Xoắn xuýt đài trang đến tận giờ
Lặng ngắm hương xuân qua bến mộng
Thinh nhìn sắc hạ trải dòng mơ
Già thêm ấm áp niềm ân nghĩa
Gói trọn đời nhau bóng xế chờ.

Hương Thềm Mây

22.3.2023

Ngựa Trong Tục Ngữ, Thanh Ngữ, Ca Dao

A. TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ:

-Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
-Chiêu binh mãi mã.
-Mã đáo thành công.
-Ngựa non háu đá.
-Cưỡi ngựa xem hoa.
-Ngựa chứng là ngựa hay.
-Ngưu tầm ngưu mã tầm mã.
-Da ngựa bọc thây.
-Đầu trâu mặt ngựa.
-Đơn thương, độc mã (một ngựa với một cây thương).
-Ngựa xe như nước, áo quần như nêm.
-Ngựa nào gác được hai yên.
-Thiên binh vạn mã.
-Một mình một ngựa (Chỉ sự đơn độc)
-Một lời nói ra bốn ngựa khó tìm (Nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy).
-Tái ông mất ngựa.
-Bóng ngựa qua cửa sổ (thời gian qua nhanh)
-Mặt dài như mặt ngựa.
-Voi giày ngựa xé.
-Đường dài mới hay sức ngựa.
-Thay ngựa đổi chủ.
-Thay ngựa giữa dòng.
-Ngựa về ngược.
-Ngũ mã phanh thây.
-Làm thân trâu ngựa.
-Kiếp trâu ngựa.
-Hồ Mã tê Bắc phong (Ngựa Hồ hí gió Bắc).
-Ra sức khuyển mã.
-Công lao hãn mã.
-Chạy như ngựa vía.
-Lên xe, xuống ngựa.
-Được đầu voi đòi đầu ngựa.
-Bạch Mã phi Mã
-Mồm chó vó ngựa.
-Ai muốn đi xa phải dành sức ngựa.
-Bò đất ngựa gỗ.
-Buộc đuôi cho ngựa đá nhau.
-Con dân cầm đòn càn, con quan được cưỡi ngựa.

B. CA DAO:

1. Ngựa ô chẳng cưỡi, chẳng bò,
Đường ngay không chạy, chạy dò đường quanh.

2. Ngựa hay chẳng quản đường dài,
Nước kiệu mới biết tài trai anh hùng.

3. Hỡi cô thắt dải lưng xanh,
Ngày ngày thấp thoáng bên mành chờ ai?
Trước đường xe ngựa bời bời,
Bụi hồng mờ mịt ai người mắt xanh!

4. Đường dài ngựa chạy biệt tăm,
Người thương có nghĩa trăm năm cũng về.

5. Năm con ngựa bạch sang sông,
Năm gian nhà ngói đèn trong đèn ngoài.
Đèn yêu ai mà đèn chẳng tắt?
Ta yêu mình nước mắt nhỏ ra.

6. Tiếc thay con ngựa cao bành,
Để cho chủ ấy tập tành không nên.

7. Sông sâu ngựa lội ngập kiều,
Dầu anh có phụ, có nhiều nơi thương.

8. Đường dài ngựa chạy cát bay,
Ngãi nhân thăm thẳm một ngày một xa.

9. Em có chồng rồi như ngựa có cương,
Ngõ em em đứng, đường trường anh đi…

10. Xa thì mượn ngựa anh đi,
Quý hồ tốt quảy, quản chi xa gần.
Ước gần mà chẳng được gần,
Ai làm cách Việt xa Tần thế ni?

11. Em đã có chồng như ngựa đủ yên,
Anh chưa có vợ như chiếc thuyền nghiêng giữa vời.

12. Có chồng như ngựa có cương,
Đắng cay cũng chịu, vui thương cũng nhờ.

13. Ngựa ô anh thắng kiệu vàng,
Anh tra khớp bạc,
Lục lạc đồng đen,
Búp sen lá rậm,
Dây cương đằm thắm,
Cán roi anh bịt đồng,
Anh đưa nàng về dinh…

14. Thằng Cuội ngồi gốc cây đa,
Để trâu ăn lúa, gọi cha ời ời.
Cha còn cắt cỏ trên trời,
Mẹ còn cưỡi ngựa đi mời quan viên.
Ông thời cầm bút cầm nghiên,
Ông thời cầm tiền đi chuộc lá đa.

15. Gập ghềnh nước chảy qua đèo,
Ngựa xô xuống biển, thuyền chèo lên non.

16. Con dân cầm đòn càn,
Con quan được cưỡi ngựa. (Ca dao dân tộc Thái)

Những câu thành ngữ, tục ngữ ca dao trên là di sản quý giá của dân tộc VN.

Vinh Hồ  sưu tầm

Lời Hay Ý Đẹp

- Hãy sống với tâm rõ biết, trong sự mở ra tự nhiên của tâm, trong sự trong trẻo, chưa bị nhuốm màu bởi ý niệm. Ở ngay nơi tỉnh giác từng giây phút hiện tại ấy, nhận ra sự bình yên bền vững, không cần tìm cầu hay giữ lấy.

- Chức năng của người thầy không phải là dạy trẻ phải nghĩ gì, mà là giúp trẻ học cách tư duy và quan sát cuộc sống một cách rõ ràng và không thành kiến.

- Một người thầy giỏi là người luôn học hỏi, không bao giờ bị ràng buộc bởi kiến thức của bản thân và luôn cởi mở với những khám phá của trẻ.

- Giáo dục không chỉ đơn thuần là truyền đạt thông tin, mà là đánh thức tiềm năng của trí tuệ và khám phá chân lý.

- Bạo lực không chỉ là giết chóc. Bạo lực hiện diện khi ta dùng lời lẽ sắc bén, khi ta xua đuổi người khác bằng lời hay cử chỉ.

- Một cái tâm đang sợ hãi tất yếu sẽ gieo sợ hãi vào người khác.

- Khi bạn la mắng một đứa trẻ, bạn không dạy nó điều gì cả, bạn chỉ đang xả cơn giận của chính mình.

- Chừng nào bạn còn tìm kiếm hạnh phúc, bạn sẽ không tìm thấy nó. Hạnh phúc chỉ có thể hiện diện khi tâm trí không còn chống lại điều đang là.

Hạnh phúc đến khi không còn lý do để hạnh phúc.

- Quyền lực ở trong tay một cái trí không tự do, tất yếu sẽ gây ra bạo lực.

- Khi bạn đồng nhất mình với chức vị, bạn đã đánh mất khả năng học hỏi.

- Lời nói xuất phát từ sợ hãi, ganh tỵ hay ham muốn thống trị, luôn mang trong nó bạo lực, dù được che đậy bằng lý lẽ hay đạo đức.

- Khi bạn nói mà không có tình yêu, lời nói ấy không những làm tổn thương người nghe mà còn làm chai cứng trái tim của bạn.

- Cảm thông không phải là thương hại, mà là thấy chính mình trong đau khổ của người khác.

- Người đã từng khổ sâu không cần lý giải nỗi khổ của người khác. Họ nhận ra nó ngay lập tức.

- Bạn nói bạn yêu vợ mình, nhưng bạn có thực sự lắng nghe cô ấy không? Không phải lắng nghe để phản hồi, không phải để đồng ý hay phản đối, mà lắng nghe không mang theo ký ức của hôm qua. Có lắng nghe như thế, không có người vợ, không có người chồng, chỉ có sự sống đang nói. Trong lắng nghe đó, xung đột không thể nảy sinh.

- Bạn có thể tổ chức gia đình rất tốt, nhưng nếu trong bạn đầy sợ hãi và so sánh, gia đình đó sẽ không có tình yêu.

- Tình yêu không phải là sự phụ thuộc lẫn nhau. Phụ thuộc tạo ra ghen tuông, sợ hãi và chiếm hữu. Khi có tự do trong bạn, tự do khỏi hình ảnh về người kia, thì trong tự do đó, có chăm sóc, có dịu dàng, có trật tự tự nhiên.

- Hỏi: Thưa ông, làm sao để vợ chồng không xung đột?

Krishnamurti: Khi bạn hỏi câu đó, bạn đã muốn kết quả. Nhưng hôn nhân không phải là dự án để thành công. Hôn nhân là nơi bạn thấy chính mình, không che chắn, không lý tưởng. Khi bạn quan sát phản ứng của mình với người bạn đời như: cơn giận, sự đòi hỏi, nỗi sợ bị bỏ rơi... mà không đổ lỗi, thì chính sự Thấy đó là trật tự.

Trật tự này không đến từ thỏa hiệp, mà từ hiểu biết.

On Relationship

Krishnamurti

PAD Sưu Tầm

Thế Hệ Gen Z

Bà Thuyên nằm nướng trên giường lướt điện thoại, ngày cuối tuần bà tự thưởng được ngủ trễ mặc dù bà đã nghỉ hưu từ cả chục năm nay, nhưng vì quen giờ sinh học nên cứ đúng 7:00 là bà mở mắt. Bà định bụng sẽ dậy khoảng 9:00, nhưng vì quên cái password của fb nên loay hoay tìm tòi mãi, làm bà hết cả muốn ngủ, phải ngồi dậy.

Những ngày thường trong tuần, bà đến nhà con trai trông cháu nội cho vợ chồng chúng đi làm từ sáng sớm, nhưng đã hai tuần nay, bà ở nhà chăm ông vì ông vừa mổ một con mắt phải do chứng cataract, còn cháu bé được gởi tạm sang nhà ông bà ngoại.

Ngoài việc làm cơm, nhỏ thuốc mắt đúng giờ cho ông, bà còn phải để mắt canh chừng ông, càng lớn tuổi trí nhớ càng rời xa ông, sợ ông quen tay đưa lên dụi mắt, hoặc lại mở chiếc phone bé xíu ra, mê say dán mắt vào đấy với những trò games quyến rũ hay xem hình trong app family album mà thằng con vừa mở cho!

Bác sĩ đã dặn đi dặn lại không được xem màn hình từ iphone hay ipad vì ánh sáng xanh dễ làm hại mắt mới mổ, phải chờ ít nhất hai tuần sau mới được xem và không được dụi mắt, thế mà ông lại nhanh chóng quên đi lời dặn của bác sĩ, buồn buồn là ông quẹt mở cái iphone và ngồi xem ngon lành như người chưa hề mổ mắt mới về! Khi bà bắt gặp, bà cằn nhằn thì ông lại trách bà:
-Bà sao khó tính hơn bác sĩ nữa, tôi xem chút xíu thôi có sao đâu mà bà nói nhiều thế!
Vì nhớ cháu nội, muốn xem hình thằng bé, ông nói như chữa tội:
-Xem xa xa thôi, một vài phút thôi…Bộ mù liền đâu… Với lại nhiều người mổ mắt về là họ có thể xem TV, đọc sách như thường mà.
Bà nói như nhắc nhở ông:
-Mới có một tuần chưa gặp thằng cháu thôi! Có thể ngày mai cả hai vợ chồng nó lại bế thằng bé tới thăm mình?
-Ừ để tôi hỏi xem chúng nó có đến mình cuối tuần này không nhé.
Nói xong, ông vội vàng bấm phone gọi thằng con trai, chuông reng mãi, mà Tylen vẫn không trả lời, ông Thuyên nhận được message tức thời của Tylen:
“Ba phone con có chuyện gì không?”
“Ba muốn nói chuyện với con, hỏi xem cuối tuần này hai vợ chồng con có về ăn chung với gia đình mình không?”
“Tụi con busy lắm, có gì ba cứ text nhé! Dạ week-end này con busy nên sẽ không về ạ, ba mới mổ cataract cần nghỉ ngơi nhé, có mẹ bên cạnh lo cho ba là good lắm rồi. Con làm việc đây; nice day and bye ba nhe”

Ông bà Thuyên hiếm muộn, có con rất trễ, thằng Tylen sanh vào năm 2001 mà thời đại bây giờ gọi là thế hệ Z, lớn lên bên Mỹ, nên tiếng Việt nó nói và viết rất giới hạn; hấp thụ nền giáo dục hiện đại văn mình của Mỹ, Tylen là thằng bé nhậy bén, ham học hỏi, nên những kỹ năng máy móc nó rất rành.

Có lần hai vợ chồng Tylen ngồi bên cạnh nhau ở phòng khách nhà ông Thuyên, mỗi đứa gục đầu vào cái màn hình bé xíu của chiếc iphone, tay bấm lia lịa, miệng thì cười cười vui vẻ với màn hình, sau đó hai đứa lại ngước mặt lên nhìn nhau, nhoẻn cười một cái, lại gục đầu vào đấy, hai ngón tay lại tiếp tục nhanh thoăn thoắt viết lách. Ông Thuyên tò mò đi qua sau lưng chúng nhìn vào hai cái màn hình chiếu sáng mới biết là chúng gởi cho nhau những mẩu tin vui, những trái tim, những nụ hôn …thầm lặng.

Ông lắc đầu không hiểu nổi tại sao chúng không nói thẳng với nhau, ôm nhau chia sẻ lời yêu đương như thời của ông và bà hồi xa xưa, mà lại yên lặng ngồi cạnh nhau, gởi cho nhau những lời nói, hình ảnh qua chiếc phone như thế!

Ông nhớ hồi xưa khi còn trẻ, sinh nhật bà, chính tay ông phải đi lựa từng cánh hồng đẹp, đỏ rực rỡ, đầy sức sống, viết tấm card đem tặng bà với cả tấm lòng và trái tim rung động, chứ đâu như giới trẻ bây giờ, chúng cũng gởi giỏ hoa hồng rực rỡ, bánh sinh nhật với hàng ngàn cây nến lung linh đó, nhưng không phải đưa trực tiếp cho người mình yêu mà gởi lên mạng xã hội, facebook gì đó mà với số tuổi của ông, ông chuyên môn quên các ký tự để mở!
Ông Thuyên quay qua cằn nhằn với vợ:
-Tôi phone nó không bắt, lại bảo tôi phải text cho nó trong message! Bà thấy không, tôi mới mổ mắt mà cũng phải bắt buộc nhìn màn hình, không nhìn làm sao viết cho nó!
-Tụi nó lúc nào cũng bận rộn, có một đứa con mà mình đã khó gặp nó, vậy khi có hai ba đứa thì không biết sẽ ra sao nữa.
-Thằng Tylen cứ bắt tôi phải mở account email, lên facebook, dậy tôi cách xài mạng xã hội, để viết cho nó, thay vì phone, nó bảo phone bây giờ làm phiền người ta lắm, text hay viết messenger mới tiện! chắc là mode của tụi trẻ hay sao đó! Thiệt tình!!

Nói xong, ông đưa cái phone vào mặt bà:
-Mắt tôi đang đau nên nhờ bà xem…Bà thấy cái app này không? Bà biết làm sao mở không? Hôm bữa nó mới cài cho tôi đó, nó bảo thay vì bế thằng bé đến thăm mình thì nó sẽ bỏ tất cả hình ảnh của thằng nhỏ vào đây mỗi ngày cho mình xem…
Bà Thuyên bỗng nhiên nổi cơn tam bành, lên giọng:
-Ủa vậy nó tính sẽ không bao giờ đến thăm ông và tôi nữa hả? chỉ xem hình là đủ rồi sao? Viết cũng đủ rồi hả? không được phone luôn sao? Nó bận đến nỗi không trả lời được phone của cha mẹ nó hả? Nếu nó nói vậy thì từ đây trở đi đừng nhờ mình đến canh con nó nữa!... Cứ ngồi đó mà text đi!... Ông cũng không biết la rầy nó, dậy nó, cái gì nó nói là ông cũng chiều là sao chứ?!
Ông bà Thuyên chỉ có mỗi Tylen là con trai duy nhất, mà là con cầu tự nữa nên ông bà cưng con lắm, đặc biệt là ông Thuyên chiều con vô điều kiện; từ bé Tylen xin gì ông cũng cho, ông mua riêng một chiếc moto chỉ để chở con đi chơi, mỗi lần đi làm về buổi chiều là ông để thằng Tylen lên phía trước thùng đựng xăng của chiếc moto, chở nó chạy quanh khu phố Magnola gần khu Phước Lộc Thọ, thằng bé sướng quá, giơ hai tay lên đầu, miệng nhe những chiếc răng sún la hét ỏm tỏi, còn ông cũng tít mắt, vui không kém. Cả xóm đều biết ông cưng con trai đến chừng nào.

Từ bé ông chiều nó nên lớn lên nó nói gì ông cũng gật. Được cái là Tylen rất hiếu học, tự chọn ngành, ra trường với cái bằng kỹ sư electronic loại giỏi, rồi lấy ngay người con gái đầu tiên nó quen khi còn ở trung học, sanh con liền năm sau đó, mà chưa hề qua giai đoạn nghỉ ngơi đi chơi sau những năm đại học cực khổ như những người bạn ở lứa tuổi của nó.
Ông nói vuốt cho bà đừng giận con nữa:
-Nè bà, con nó bận công việc, gia đình, mình làm được gì cho nó thì làm, đừng trách nó nhé, phải hiểu cho nó chứ, bà trách, giận nó rồi nó không đến mình nữa thì ai là người lỗ đây? Mình hay nó? Mình nhớ con, nhớ cháu, chứ chúng nó bận rộn như thế có nhớ gì đến mình đâu! Mình không trông cháu thì còn bên ông bà ngoại nữa mà…
Bà tức mình, hai tay chống nạnh:
-Phone thì không cầm, bảo mình viết email, rồi text, rồi lên facebook xem hình thằng cháu… Nếu ông thấy như vậy là đủ rồi thì nghe nó đi, còn tôi thì muốn cái gì cũng phải có thật, ôm con, hôn thằng cháu, bế nó, cười đùa với nó… như vậy mới có tình, chứ gì mà chỉ viết và xem hình thì tôi thua đó! Hồi xưa còn đi làm thì cần phải biết đến ba cái mạng xã hội, bây giờ nghỉ hưu rồi mà còn lên mạng làm chi nữa chứ!
Không thuyết phục được vợ, ông bước ra bên ngoài:
-Thôi, tôi đi bộ vòng quanh nhà cho khỏe đây, một chút tôi về.
-Ông đi cẩn thận, nhớ đem theo mắt kiếng mát đeo cho mắt đừng bị bụi và ánh sáng chiếu vào nhé, đừng mua bán xách đồ gì nặng về nhe ông!
-Ừm được rồi mà, tôi đi đây.

***

Sáng hôm sau, trong lúc bà Thuyên đang dọn dẹp garage, cô Susan người hàng xóm thân tình với gia đình bà từ thời thằng Tylen mới lọt lòng, cô là người đã từng làm babysit cho nó mỗi khi vợ chồng bà có việc bận bất thình lình, cô tươi cười khi gặp bà, tặng cho bà một rổ chanh vàng trái to như nắm tay, và chỉ vào cây nhà cô đang trĩu trái sát hàng rào:

-Chị coi năm nay chanh nhà em sai trái ghê chưa, làm sao chúng em ăn hết được, em gởi biếu chị một giỏ nè, nếu không ăn hết thì cho các con của chị nhe, tụi em trồng chơi thôi, ai ngờ nó sai quá, thấy nó rụng đầy sân làm em thật tiếc, mà chua quá ai mà ăn nổi.
-Cám ơn cô nhé, nhìn cây trĩu quả mà thấy ham, phải chi nó là cây cam hay quýt thì thích há!... Chúng tôi thường làm chanh muối để dành uống từ từ.
-Ah chị ơi, cho em gởi lời chúc mừng thằng con trai giỏi của chị nhe, chưa thấy ai làm việc gì mà nhanh nhẹn như nó, học cũng nhanh, lấy vợ cũng cái xẹt!…Nó hay quá giành được huy chương vàng…
-Huy chương vàng?...Ở đâu?... Cho giải gì?
-Ủa chị chưa coi hả? trên facebook đó!
-Lại Facebook!!... là chỗ nào? Tôi… xin lỗi nhe, tôi chống mấy mạng xã hội lắm đó! Việc trong nhà chưa biết mà cả thế giới biết hết trơn! Giới trẻ thời Z bây giờ đụng một tí là email, là fb, nhà có chuyện gì, con cái làm gì là đưa hết lên đó, không còn chút riêng tư nào nữa! Ai cho đồ gì đẹp cũng khoe lên đó, ăn gì ngon cũng để lên… Tôi không thích cái lối sống khoe khoang, vô bổ đó đâu… Từ ngày tôi về hưu, quay cuồng với việc nhà, trông cháu…nên không còn thì giờ xem gì nữa! nó cứ bảo tôi hết vào text, rồi email, messenger, bây giờ thêm fb nữa thì tôi chịu! đâu còn thì giờ mà làm cơm cho gia đình!
-Thời bây giờ bọn trẻ còn làm clip qua tiktok, AI nữa đó. Đúng là nhiều người lạm dụng mạng xã hội quá, đưa hết chuyện riêng tư, hình ảnh lên đó, khoe nhà đẹp, con giỏi… Nhưng cũng tùy quan điểm mỗi người, chia sẻ cái đáng, chứ chuyện gì cũng đưa lên thì đúng là nhàm! …Nói thật, fb thì không thể thiếu được mỗi ngày, con trai và con dâu chị, tụi nó thắng giải nhất trong nhóm dragon boat, thi đua thuyền đó, có một clip video hay lắm.
Bà Thuyên ái ngại đưa điện thoại cho cô hàng xóm, bẻn lẻn :
-Cô trẻ trung năng động nên mới có thể vào hết app này đến app kia chứ chúng tôi thì hôm nay quên password này, ngày mai lại lộn password với app kia…
-Mình phải theo technology mới mỗi ngày, chứ không sẽ thành lạc hậu đó chị, nước Mỹ là một đất nước tự do, nhiều phát mình khoa học, máy móc sáng tạo tinh vi như vậy, iphone ra cái mới mỗi năm… thì mình phải tận dụng, tại sao lại limit sự hiểu biết của mình!... Chị cần thì em sẽ giúp cho. Còn vụ password thì lấy một cái cho tất cả là xong chứ gì!
-Nghe cô nói sao dễ dàng quá đi, chúng tôi sẽ ráng!
Susan nhanh nhẹn giúp mở trên điện thoại bà Thuyên một app fb trong hai phút, rồi mở ngay video thằng Tylen và con dâu đang đua thuyền thật gây cấn, tiếng hò hét cổ động thật hào hứng của những người xung quanh vang vọng ra, còn thằng cháu nội một tuổi đang ngồi trên bờ với các bạn trong nhóm của các cháu, nó há hốc miệng, mắt mở thật to, theo dõi ba má nó, trên tay là bình sữa đầy trông thật dí dỏm và cảm động làm sao.
Bà Thuyên bất giác mỉm cười theo với nụ cười hồn nhiên của thằng cháu nhỏ trong cái video ấy, tưởng như mình đang ngồi cạnh cháu xem cuộc đua thuyền của thằng con trai và con dâu vậy, bà nói với Susan :
-Ừ! nhìn trong clip này thật sống động vui ghê, đâu cần phải có mặt ở đó làm gì cô nhỉ!
-Vậy cho nên sáng nào chị cũng phải vào fb để cập nhật tin tức trên thế giới, chiến tranh, lụt lội, xem hình con cháu, bạn bè, hoặc muốn mua bán gì rẻ, hay hay là đều có quảng cáo trên đó hết, nếu chị không vào thường xuyên để nghe tin tức thì sẽ như người nhà quê, như con ngựa bị hai tấm da che mắt vậy, ai nói gì mình cũng như người trên cung trăng!
Nói chuyện với Susan một hồi, bà Thuyên như được thuyết phục và hiểu ra mọi lý lẽ.

***

Buổi chiều, Tylen phone reo mừng nói với mẹ:
-Mẹ ơi! Chúng con được giải nhất đó mẹ!
-Ừm mẹ biết rồi…
-Chúng con được huy chương vàng nữa…
-Mẹ biết!
-Thằng grandson của mẹ đã biết đi khá vững…
-Mẹ thấy rồi!
-Ủa… sao mẹ biết hay vậy?
-Thì trên fb chứ đâu!
-Mẹ vào fb được à?
-Con đã bảo mẹ phải cập nhật mỗi ngày còn gì?!
-Một chút nữa chúng con sẽ ghé mẹ để thăm ba mổ mắt ra sao…
-Thôi không cần! để tôi chụp rồi gởi hình lên fb cho nhau xem, thấy khỏe là được rồi, cần gì thăm viếng nữa!...vả lại đã có người ở bên cạnh lo chăm sóc cho ba rồi…
Bà Thuyên nói mát, giọng Tylen ái ngại, vừa giải thích vừa xin lỗi:
-Con so sorry, chắc mẹ không understand con, ý con là ba mới mổ mắt, để cho ba nghỉ ngơi rồi chúng con lo công chuyện xong sẽ tới vì sunday vừa qua tụi con phải làm rowing race, sợ nếu đưa cháu bé cho mẹ canh thì sẽ làm mẹ cực quá, nên tụi con đã bế cháu theo đi đua luôn, mà nó rất thích, ngồi ngoan ngoãn trong lòng bạn của con, không khóc gì hết, nhìn tụi con đua thuyền. Hôm nay con muốn bế cháu về thăm ông bà, thằng bé cứ chỉ vào tấm hình trong máy, bập bẹ gọi bà rồi gọi ông.

Những lời đối thoại của hai mẹ con được ông Thuyên ngồi nghe hết, ông nói xen vào:

-Độ này mẹ con giỏi lắm rồi, lúc nào rảnh là bà lên fb xem hình các con cháu và nhiều thứ khác hay lắm, ngay cả làm bếp cũng có người dậy trên trang fb của họ; cô Susan cạnh nhà chỉ cách gọi phone ra ngoài nước Mỹ qua fb cũng chả tốn xu teng nào hết, càng khám phá được nhiều điều hay, càng thấy cái mạng này thật lợi hại. Ba phục ông Mark Zuckerberg, người đã sáng tạo ra mạng xã hội fb này quá…

Bà cắt ngang lời ông:

-Tylen này! mẹ vẫn muốn …được ôm con, ôm dâu, hôn thằng cháu, ngửi cái mùi sữa thơm ở miệng nó, nghe tiếng nó bi bô, cả gia đình mình ngồi vây quanh chiếc bàn tròn trong bếp ăn uống nói cười chứ không phải livestream, Instagram gì đó, nói qua cái màn hình nhỏ, rồi chụp hình để lên mạng lấy le đâu nhé!

-Con hiểu mà! Nên mới phone để nói là tụi con sẽ về thăm ba mẹ đây!

Gen Z sinh đúng thời ni

Ăn cơm cũng phải selfie… chụp hình.

Gen Z vừa lạ vừa quen,

Ăn chơi cũng giỏi, học hành cũng nhanh.

Cười vang trước mọi khó khăn,

Tương lai rộng mở, trời xanh gọi mời.

Sỏi Ngọc

Montreal, Sept’25

Sống Trong Tình Cha - Sáng Tác:Liên Bình Định - Ca Sĩ: Hà Trâm

Sáng Tác:Liên Bình Định
Ca Sĩ: Hà Trâm

Người Ca Trưởng

 

(Cho các anh, chị ca trưởng khắp nơi nhân mùa Chay Thánh)

Các anh, chị …những thuyền trưởng tài ba
Đưa ca đoàn đi qua từng nốt nhạc
Dâng lên Thiên Chúa lời ca câu hát
Ngợi khen Ngài, đấng chí thánh chí tôn

Đôi bàn tay nhịp nhàng theo điệu buồn
Mùa chay đến cho nhân trần thống hối
Tiếng hát thiết tha xua tan tội lỗi
Chúa trên cao đôi mắt nhỏ lệ thương

Tuần Thánh tím màu, nồng nàn sầu vương
Những ngón tay rung vào hồn nức nở
Chúa chịu chết chiều Canvê máu đổ
Nốt trầm nào chất ngất nỗi quạnh hiu

Chúa tiến vào Thành, kiêu dũng huyền siêu
Người ca trưởng như hùng binh ra trận
Alleluia, đàn vang réo rắt
Ngài sống lại rồi, câu hát bay cao

Cánh tay đưa lên những nhịp tự hào
Lòng ca viên cũng hân hoan kỳ diệu
Như tri kỷ tri âm tìm đồng điệu
Giây phút nhiệm màu mừng Chúa Phục Sinh

Hoan hô những người ca trưởng nhiệt thành
Ba, bốn bè chẳng làm anh, chị bối rối
Dẫu khoan thai, trầm hùng hay sôi nổi
Trút hết tâm tình vào bản thánh ca

Cám ơn những người ca trưởng của chúng ta
Mùa buồn, mùa vui vững tay dìu dắt
Với cung đàn hoà quyện cùng tiếng hát
Là lễ dâng Cha cao quý, tuyệt vời!

Edmonton, Mùa Chay 2026
Kim Loan

.

Viễn Du

 

 

Ta vẫn coi đời như viễn du
Bước đi, đi mãi chẳng lui về
Dấu chân xưa đã mờ cát bụi
Mà thời gian vẫn chửa xóa nhòa.

Ta vẫn coi đời như viễn du
Gửi tình theo sóng vỗ xa mù
Gởi sầu vào mắt ngàn ngấn lệ
Chia ly, hội ngộ hỏi ai ngờ.

Ta vẫn thả hồn về chốn xưa
Xanh lá me bay những chiều mưa
Thiết tha vui hay buồn da diết
Ai đợi chờ ai, ai đón đưa …

Ta bước xuống đời chân viễn du
Thuyền mê bến giác vẫn xa mù
Lạc nẻo đường về, trăng chuyển bến
Ta vẫn xem đời như viễn du…

Sao Khuê
11-2011

Xuân Mơ

 

Xuân mơ…rộn rã trong lòng!

Nguồn vui… rạng ánh trời trong!

Biết chăng ai…tuyết rơi còn đó…

Mầm non, búp nụ chờ mong !

Xuân mơ…rạo rực trong tim

Tảng đá ngầm còn bị đắm chìm…

Nên muôn loài đang ngơ ngác!

Lâu rồi…mòn mỏi cánh chim!

Xuân ơi…mau thức giấc đi

Vươn mình…với sức Thần kỳ

Cho đất trời thay màu áo…

Hoa bướm rộn ràng…khúc họa mi!

Muôn loài đang đợi đón mừng Xuân

Hò reo, nhảy múa… tưng bừng!

Chim ca, cá lượn…hoa đua nở

Gió mây hòa nhịp…tiếng sáo ngân!

Xuân ơi… đến…rồi đi thôi

Ước mơ Xuân… chốn đời đời…

Cả xác lẫn hồn…được biến hóa!

Đời đời sung mãn…chẳng hề vơi!!

Tô Đình Đài

Trầm Lặng Giữa Phong Ba Bão Tố

     Hòa bình không phải là vắng bóng bạo loạn, không có tiếng súng, không có giặc dã chiến tranh, “Hòa bình là sự yên ổn phát sinh khi mọi sự được đặt đúng vị trí, đúng trật tự -giữa con người với nhau, giữa con người với xã hội, và giữa con người với Thiên Chúa. “Peace is the tranquility that results from right order - Pax est tranquillitis ordinis.” (City of God, quyển XIX, ch.13, St. Augustine Th.k IV-V).

     Trật tự đúng - right order tức là khi công lý được thực thi, mỗi người nhận được điều thuộc về mình, và các mối quan hệ được sắp xếp hài hòa.

     Theo nghĩa triết học và thần học thì thánh Âu-Tinh / Augustine không hiểu hòa bình như là sự im lặng hay vắng bóng xung đột. Ngài định nghĩa:

• Hòa bình là sự tĩnh lặng phát sinh khi mọi sự được nằm ở đúng vị trí của nó.

• Trật tự đúng-right order bao gồm:

       -trật tự trong linh hồn (ý chí – lý trí – dục vọng)

       -trật tự trong xã hội (công lý, bổn phận, tương quan)

       -trật tự giữa con người và Thiên Chúa (theo quan điểm Kitô giáo)

Vì vậy, hòa bình không phải là “không có chiến tranh”, mà là sự hài hòa sâu xa của toàn thể đời sống.

Vì sao câu này được diễn giải thành từ “Thứ Tự / right order”?

Trong tiếng Latin, ordinis không chỉ có nghĩa là “thứ tự - order” mà còn hàm nghĩa: 

• trật tự đứng đắn

• trật tự hợp lý

• trật tự theo bản chất của sự vật

Do đó, nhiều học giả Anh ngữ thêm chữ “right” để làm rõ ý của thánh Augustine là trật tự đúng không phải là bất cứ trật tự nào.

     Vậy thì theo ý nghĩa đó và trong hoàn cảnh hiện nay trên thế giới -đặc biệt tại Hoa Kỳ và Việt Nam- hòa bình có không? Với tư cách là người có niềm tin, người Công Giáo chúng ta nghĩ sao và phải ứng xử thế nào về hai chữ hòa bình?

NGƯỜI CÔNG GIÁO HOA KỲ ĐƯỢC KÊU GỌI NÊN GIỮ BÌNH TĨNH

     Tại Hoa Kỳ, trong khung cảnh và bầu khí nặng nề ở Minneapolis còn đang âm vang và lan rộng thì nhiều người Công Giáo trên khắp đất nước Hoa Kỳ đã có cảm giác báo động và lo lắng vì truyền thông báo chí xã hội hình như có vẻ đã quan trọng hóa thời kỳ hỗn loạn này.    

     Cơ quan di trú - ICE đã làm việc để giữ an ninh nhưng bị phản đối. Một vài vụ trở thành bạo động; có vụ gây nguy hiểm làm hai người thiệt mạng, đưa đến xáo trộn  tưởng như không thể ngồi yên.

     Là người Công Giáo, chúng ta được kêu gọi phải bình tĩnh và giữ hòa bình.

     Nhưng trong một thế giới đầy dẫy mâu thuẫn chúng ta phải làm gì?

     Nhiều giám mục như TGM Oklahoma Paul Coakley là chủ tịch HDGMHK, Gm Michael Burbidge của Arlington đã kêu gọi giáo dân làm “Giờ Thánh cho Hòa Bình!”

     Với nhiều hướng dẫn hơn, Gm Burbidge đã nói: “Trong những giây phút thinh lặng trước Mình Thánh Chúa, chúng ta hãy dâng phó quốc gia và vị lãnh đạo của  chúng ta cho Thiên Chúa và xin Ngài biến đổi mọi trái tim để những cơn bão nước lạnh lắng xuống, tất cả mọi chia rẽ không còn, và lòng người cùng cuộc sống của họ sẽ được biến đổi.”

     Đào sâu hơn nữa vào những phương cách để chế ngự nỗi niềm bất ổn, có người không chỉ nhắc đến lời của Gm Burbidge mà còn của Đức ông Charles Pope, cha Joseph Anthony Kress, o.p. và nhiều nhân vật cùng truyền thông báo chí CG khác.

     Tgm Naumann đã nói: “Chúng ta đang sống trong thời kỳ bất ổn và bão tố vì chúng ta đang chứng kiến những âm mưu đang xảy ra hàng ngày trên đường phố.”

     “Một đằng, chúng ta bị hoang mang vì nhân viên công lực bị tấn công trong khi họ tìm hiểu để bắt giữ và trục xuất những thành phần côn đồ và băng đảng ma túy đang gây tội ác. Đồng thời một đằng khác, chúng ta cũng để ý đến những di dân đã chạy trốn khỏi cảnh nghèo khó và bạo động áp bức ở quê hương họ để đi kiếm một đời sống tốt đẹp hơn. Nhiều người bây giờ sống trong lo sợ bị bắt và bị ngăn cách gia đình và bị trục xuất!”

     “Bầu khí chính trị còn chia rẽ hơn nữa. Chúng ta cũng nghe những tiếng nói rất hùng biện gọi kẻ di dân là hiếp dâm, sát nhân và băng đảng. Đồng thời cũng không phải là không có những kết án tương tự khá ác độc đối với  những nhân viên công lực cái nhãn hiệu Nazi, Phát xít. Thay vì đối thoại, người ta đã la ó xúc phạm nhau. Chúng ta phải đáp ứng thế nào với cái văn hóa hỗn loạn không thể kiểm soát được ấy?” Ngồi yên? Đổ thêm dầu?....

     Chúng ta còn nhớ một ngày đen tối ở Rome lúc mà dịp dịch covid đang ở cao độ, Đức Phanxico -giữa công trường thánh Phero vắng lạnh- đã mời gọi người giáo hữu mở Tin Mừng Marco cuối chương 4. “Các tông đồ cùng với Chúa Giêsu trong khi vượt qua biển Galilee thì sóng gió nổi lên khiến các ông sợ hãi, mà lúc đó Chúa lại đang ngủ giấc ngon lành.”

     -Các môn đệ đã đánh thức Chúa dậy và trách Chúa “đã không để ý đến họ vì họ sắp chết đến nơi rồi!..!”

     -Chúa Giêsu truyền cho gió và nói với biển ‘Hãy Yên Lặng’. 

Thánh Marco viết rằng lúc đó gió ngừng thổi và biển hết sóng. Chúa Giêsu lúc đó hỏi các môn đệ: 

     -Tại sao các anh lại hoảng sợ quá như vậy? Các anh không có niềm tin sao?

     Chúng ta phải “vâng theo giáo huấn của Chúa Giêsu nói về biển cả là Đừng nói và Hãy ở yên!” Chúng ta không cần thêm dầu vào lửa, không cần thổi phồng bằng những lời hùng biện dễ gây cảm xúc vì những cơn bão tố văn hóa. Thay vào đó chúng ta cần phải đến với Chúa và xin Ngài mang an tịnh vào tâm hồn chúng ta như lời Tgm Naumann đã khuyên nhủ.

     Ngài nói rõ rằng, “đây không phải là sự bình thản phát sinh từ thái độ dửng dưng trước cơn cuồng phong văn hoá. Đó là sự bình thản được sinh ra từ việc biết rằng chúng ta không đơn độc — rằng Chúa Giêsu ở với chúng ta. Người đang ở trên thuyền. Chúng ta hãy xin ơn đức tin sâu xa hơn khi tiến gần đến Đấng Duy Nhất có thể làm lắng dịu tâm hồn chúng ta. Chỉ một mình Chúa Giêsu mới có thể đem lại bình an, ngay cả giữa cơn bão tố.”

     Cha Kress, một trong các đồng dẫn chương trình của podcast Godsplaining, khuyên các tín hữu cũng hãy tìm kiếm bình an của Đức Kitô, một lần nữa hướng về hình ảnh các tông đồ đang bị nỗi sợ trói chặt giữa biển động dữ dội.

     “Chúng ta chạy đến với Chúa mà thưa rằng: ‘Thầy không lo cho chúng con sao? Thầy ngủ rồi, Thầy chẳng quan tâm đến chúng con sao?’  Nhưng Chúa lại nhẹ nhàng nói với các tông đồ, và luôn nhắc chúng ta rằng điều cốt yếu chính là sự kết hiệp nội tâm của chúng ta với Chúa Giêsu — đó mới là điều sẽ ban cho chúng ta bình an, bình an nội tâm.”

     Và sự bình an này -Ngài nói thêm- “không cần thiết phải lấy đi cái rối loạn hoang mang đang có ở quanh chúng ta, nhưng nó giúp chúng ta có khả năng hồi tưởng nhớ lại là Chúa đang ở gần chúng ta.”

     Việc ở gần với Chúa Kito chính là chìa khóa nằm trong những căng thẳng của cái văn hóa hiện tại.

     “Nó cần thiết để cho chúng ta sống trong những thời gian và khoảnh khắc ồn ào và giận hờn gây cấn,” -Đức ông Pope nói vậy.

     “Cuộc tranh luận công khai thì căng thẳng và liên tục mà đa số bắt nguồn từ những tuyên ngôn để tạo cảm xúc hơn là biện luận trí thức dựa trên những nguyên tắc để cùng nhau chia sẻ. Cái nhìn chung về Kinh Thánh, luật tự nhiên và Hiến pháp từng là nền tảng cho sự đồng thuận về văn hoá. Ngày nay, nguồn mạch của chân lý đã rời xa những nền tảng ấy và rời khỏi lý trí để nghiêng về ý chí. Người ta ‘thắng một cuộc tranh luận’ bằng sự kết hợp giữa tiếng nói lớn  và ồn ào để lấn át, áp lực chính trị và những hình thức quyền lực khác.”

     Không ai phủ nhận rằng có “nhiều vấn đề luân lý quan trọng trong chính sách di trú. Phản đối bằng lời nói, biểu tình và tổ chức chính trị là những quyền được trân trọng trong truyền thống Hoa Kỳ, và đôi khi còn là một bổn phận luân lý. Nhưng bạo lực thể xác và phá hoại tài sản công cũng như tư hầu như không bao giờ được biện minh và được vượt qua những ranh giới đạo đức.”

      Một vị mục tử, cũng là tác giả của sách Hỏa ngục là đây-The Hell There Is, tiếp tục nói: “Trong thời điểm gay gắt và ngôn từ khắc nghiệt, chúng ta cần ôm chặt lấy sự thanh thản và học cách giữ bình tĩnh.”

      Đức Ông Pope đưa ra bốn nguyên tắc để giúp người Công giáo trong thời buổi nhiễu nhương này, bao gồm: giảm bớt việc tiêu thụ tin tức, đừng quá tin vào mạng xã hội, nó giả nhiều lắm mà thật cũng có nhiều, nhưng phải tỉnh thức và khôn ngoan biết đâu là thật đâu là giả.; chấp nhận những điều ta không thể thay đổi; nhận ra rằng con người có những quan điểm khác nhau; và quan trọng nhất là“đừng quỷ hoá người khác.”

    Và đến đây tôi nhớ lại câu nói lừng danh của Reinhold Niebula một vị mục sư Tin Lành thần học gia nổi tiếng: 

    Lạy Chúa! Xin ban cho con

      “Sự Thanh Thản  để con chấp nhận những điều mà con không thể thay đổi, và

      “Sự Can Đảm, để con thay đổi những gì con có thể, và  

     “Sự Khôn Ngoan, để con biết đâu là sự khác biệt.

(God! Grant me  -The serenity to accept the things I cannot change.

                            -Courage to change the things I can, and

                            -Wisdom to know the difference.)

     

     Sự bình tĩnh, thanh thản và tĩnh lặng có thể được nâng đỡ nhờ những phân định cẩn trọng này,” Đức Ông Pope nhấn mạnh. “Nhưng để thật sự đạt đến mục tiêu cần thiết ấy, đó phải là một ân ban của Thiên Chúa và chỉ tìm được trong cầu nguyện và tín thác. Thiên Chúa không bao giờ bị khuất phục, ngay cả trước những điều ác tồi tệ nhất.”

     Sơ Mary Madeline, giảng sư thần học tại Đại học Aquinas ở Nashville, Tennessee, nói rằng chúng ta phải dùng “phán đoán thận trọng và khả năng biện phân chính xác,” và thêm rằng “điều quan trọng là nhớ rằng cảm xúc hay đam mê thường nảy sinh một cách tự phát, nhưng chúng ta có tự do chọn điều làm cho chúng nổi dậy, hoặc chọn cách đáp lại chúng bằng hành động. Trong một thế giới sa ngã, chúng ta không thể kiểm soát được mọi sự; con người đưa ra nhiều chọn lựa gây tổn hại.”

     Sơ Mary cũng chia sẻ: “Một linh mục từng khuyên là chỉ nên tiếp nhận lượng truyền thông tương ứng với thời gian dành cho cầu nguyện. Đó là lời khuyên rất khôn ngoan. Nếu chúng ta khuấy động nỗi sợ hãi hay giận dữ mãnh liệt mà không làm gì để đối diện với những điều xấu mình nhận ra, chúng ta sẽ đánh mất bình an và thậm chí cả hy vọng.”

     Sự bất ổn hiện tại khiến nữ tu Đa Minh nhớ đến lần đầu tiên bà đọc tác phẩm Searching for and Maintaining Peace của Cha Jacques Philippe.

     “Ban đầu tôi rất ngạc nhiên khi ngài nói rằng không có điều gì là lý do chính đáng để đánh mất bình an. Tôi đã suy nghĩ điều này rất lâu. Một trong những định nghĩa yêu thích của tôi về bình an giúp tôi hiểu làm sao một khẳng định như vậy lại có thể đúng.

     “Trong cuốn sách nhan đề Thành của Thiên Chúa -City of God, thánh Âu Tinh định nghĩa bình an là sự tĩnh lặng của trật tự, chứ không phải sự vắng bóng xung đột. Sự tĩnh lặng đến từ một tâm trí và ý chí được sắp đặt ngay thẳng, từ việc biết Thiên Chúa và chọn yêu mến Thiên Chúa và mọi sự trong Thiên Chúa. Đây là chìa khóa của bình an nội tâm và tự do: tìm kiếm Thiên Chúa và tin tưởng rằng ngay giữa những đổ vỡ tất yếu của thế giới này, Người vẫn đang hoạt động để hướng mọi sự về điều thiện hảo sau cùng.”

     Phó tế Burke-Sivers trong The Beacon of Truth cũng triển khai thêm về bình an. “Khi nghe hai tiếng ‘bình an’, tâm trí chúng ta thường hình dung sự chấm dứt chiến tranh và xung đột. Tuy nhiên, bình an không chỉ giới hạn trong việc duy trì thế cân bằng quyền lực giữa các đối thủ”, ông nói.

     Tác giả của Behold the Man kêu gọi các tín hữu đặt trọn niềm tin vào Đức Kitô. “Với đức tin vững vàng và lòng tín thác vào tình yêu thương xót của Thiên Chúa, chúng ta hãy tin tưởng vào lời chúc lành của Đức Kitô: ‘Thầy để lại bình an cho anh em; Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Lòng anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi’ (Ga 14,27).”

     Trong thời điểm biến động văn hoá, Popcak — một nhà tâm lý học Công giáo và đồng dẫn chương trình More2Life — cũng mời gọi các tín hữu tìm đến sự khôn ngoan của thánh Âu Tinh: “Bình an là sự tĩnh lặng phát sinh từ trật tự đúng.”

     Giám đốc của Catholic Counselors nhấn mạnh với The Register: “Bình an là điều khả thi — ngay cả trong những thời điểm khó khăn — nếu các phản ứng của chúng ta bắt nguồn từ cầu nguyện và phản ánh một cách tiếp cận cân xứng, thích hợp và mang lại kết quả trong việc giải quyết vấn đề.”

     Và khi chúng ta học cách lèo lái qua những cơn bão của thời đại, hãy mang lời của Đức Cha Burbidge đến trước Thánh Thể trong giờ Chầu Thánh Thể:

     “Tại đây, trước Mình Thánh Chúa, chúng ta đang ở trong sự hiện diện của Nguồn Mạch Bình An. Hãy xin Người làm lặng yên những làn nước cuồng nộ trong đất nước chúng ta; chữa lành các vết thương của chúng ta; hiệp nhất chúng ta; và giúp chúng ta hôm nay ra đi như khí cụ bình an của Người, để chúng ta thật sự sống với nhau như anh chị em trong Chúa hôm nay và mãi mãi. Amen.”

     BÌNH AN TRONG GIÁO HỘI CÔNG GIÁO VIỆT NAM HIỆN NAY.

     

     Có nên đem bài học Bình An này vào Giáo Hội CG Việt Nam ở quốc nội không? Người ta nói Việt Nam hiện giờ đâu có chiến tranh. Đúng! Việt Nam không có chiến tranh. Nhưng hòa bình không phải là vắng tiếng súng. Đem những bài học bình an này vào Giáo hội CG Việt nam quốc nội ngày nay quả là rất thích hợp và đúng lúc.

     Giáo Hội Công Giáo VN chúng ta lúc này không có bình an. Người ta xì xào, nói ra nói vào nói nhỏ nói to với nhau. Bất ổn lắm rồi. Không phải người ngoài nói mà chính người trong nhà -người Công Giáo- cũng nhận thấy và nói ra. Không cần kể ra nhưng ai cũng biết. Cứ hỏi Trí Khôn Nhân Tạo-AI là nó nói ra hết cho mà biết. Nó không biết nói dối đâu. Chúng tôi không muốn đổ thêm dầu vào lửa cho dám cháy lớn hơn. 

     Giáo Hội Hoa Kỳ đã khuyên mọi người phải cầu nguyện. Hồi xưa thì các môn đệ vì sợ thuyền bị sóng gió làm đắm đã trách Chúa sao cứ ngủ không cứu các ông. Chúa Giêsu đã trách các môn đệ là thiếu niềm tin vì Chúa vẫn ở bên cạnh ngay trên thuyền với các ông khi sóng gió nổi lên. 

     Chúng ta bây giờ không kêu cầu Chúa mà tự cứu mình bằng luận lý của mình. Anh sai. Tôi đúng. Dĩ nhiên khi lý luận thì ai cũng đúng vì cùng xuất thân từ một lò. Và khi đóng vai trò luật sư biện hộ để đả kích bên kia là sai thì phải có lý lẽ chính xác. Những câu trích dẩn trong văn chương tục ngữ không ai có thể cho là sai như: Nhà kia lỗi phép con khinh bố, Mụ nọ chanh chua vợ chửi chồng. Nhưng thử hỏi câu nói đó đặt có đúng chỗ hay không. 

      Thánh Au Tinh nói như trích dẫn ở trên: :“Hòa bình là sự yên ổn phát sinh khi mọi sự được đặt đúng vị trí, đúng trật tự -giữa con người với nhau, giữa con người với xã hội, và giữa con người với Thiên Chúa. “Peace is the tranquility that results from right order - Pax est tranquillitis ordinis.” (City of God, quyển XIX, ch.13, St. Augustine Th.k IV-V).

     Trật tự đúng - right order tức là khi công lý được thực thi, mỗi người nhận được điều thuộc về mình, và các mối quan hệ được sắp xếp hài hòa.

     Theo nghĩa triết học và thần học thì thánh Âu-Tinh / Augustine không hiểu hòa bình như là sự im lặng hay vắng bóng xung đột. Ngài định nghĩa:

• Hòa bình là sự tĩnh lặng phát sinh khi mọi sự được nằm ở đúng vị trí của nó.

• Trật tự đúng-right order bao gồm:

       -trật tự trong linh hồn (ý chí – lý trí – dục vọng)

       -trật tự trong xã hội (công lý, bổn phận, tương quan)

       -trật tự giữa con người và Thiên Chúa (theo quan điểm Kitô giáo)

Vì vậy, hòa bình không phải là “không có chiến tranh”, mà là sự hài hòa sâu xa của toàn thể đời sống.

Vì sao câu này được diễn giải thành từ “Thứ Tự / right order”?

Trong tiếng Latin, ordinis không chỉ có nghĩa là “thứ tự - order” mà còn hàm nghĩa: 

• trật tự đứng đắn

• trật tự hợp lý

• trật tự theo bản chất của sự vật

Do đó, nhiều học giả Anh ngữ thêm chữ “right” để làm rõ ý của thánh Augustine là trật tự đúng không phải là bất cứ một trật tự nào.

     Người viết xin đặt vấn đề ở đây vì chủ đề đã gây rối GhVN hiện nay là vấn đề giáo sĩ trị và giáo dân trị mà có vị đã nêu ra. Tôi không nói vấn đề này đúng hay sai, bởi lẽ đúng sai thì tự nó với thời gian đã nói lên rồi. Và theo tinh thần thánh Augustine thì đúng là theo cái trật tự đúng của nó, cho dù bề ngoài nói là trật tự nhưng chưa chắc đã là đúng hoàn toàn. Vậy đừng tranh cãi nữa. Hãy cầu nguyện xin Chúa ban ơn soi sáng để biết đâu là đường phải đi.

     Lạy Chúa! Xin ban cho con

      “Sự Thanh Thản  để con chấp nhận những điều mà con không thể thay đổi, và

      “Sự Can Đảm để con thay đổi những gì con có thể; và  

     “Sự Khôn Ngoan, để con biết đâu là sự khác biệt.

     Sự bình tĩnh, thanh thản và tĩnh lặng có thể được nâng đỡ nhờ những phân định cẩn trọng này. Nhưng để thật sự đạt đến mục tiêu cần thiết ấy, đó phải là một ân ban của Thiên Chúa và chỉ tìm được trong cầu nguyện và tín thác. Thiên Chúa không bao giờ bị khuất phục, ngay cả trước những điều ác tồi tệ nhất.

      Cũng nên nhớ “phán đoán phải thận trọng và khả năng biện phân phải chính xác,” và rằng điều quan trọng là “cảm xúc hay đam mê thường nảy sinh một cách tự phát, nhưng chúng ta có tự do chọn điều làm cho chúng nổi dậy, hoặc chọn cách đáp lại chúng bằng hành động. Trong một thế giới sa ngã, chúng ta không thể kiểm soát được mọi sự; con người đưa ra nhiều chọn lựa gây tổn hại.

     Để kết thúc vấn đề xin nêu ý kiến của một mục tử là tác giả sách Hỏa ngục là đây-The Hell There Is, đã nói: “Trong thời điểm gay gắt và ngôn từ khắc nghiệt, chúng ta cần ôm chặt lấy sự thanh thản và học cách giữ bình tĩnh.” Ngoài ra Đức Ông Pope đưa ra bốn nguyên tắc để giúp người Công giáo trong thời buổi nhiễu nhương này, bao gồm: giảm bớt việc tiêu thụ tin tức, đừng quá tin vào mạng xã hội, nó giả nhiều lắm mà thật cũng có nhiều, nhưng phải tỉnh thức và khôn ngoan biết đâu là thật đâu là giả; chấp nhận những điều ta không thể thay đổi; nhận ra rằng con người có những quan điểm khác nhau; và quan trọng nhất là“đừng quỷ hoá người khác.” Chỉ có phán xét ngày sau cùng của Thiên Chúa mới chính xác mà thôi.

Fleming Island, Florida

March 1, 2026/Reviewed March 22, 2026

Nguyễn Tiến Cảnh

 

Có thể coi dưới dạng Video-UTube: https://youtu.be/mErUB5R4l9A