Ngàn Năm Tóc Nhớ Ngón Tay - Ý Thơ: Nguyễn An Nam - Nhạc: Phạm Anh Dũng - Tiếng Hát: Hồng Nhiên & Minh Đạt

Ý Thơ: Nguyễn An Nam
Nhạc: Phạm Anh Dũng
Tiếng Hát: Hồng Nhiên & Minh Đạt

Chuông Ngọ Giáo Đường

 

Trưa về phố xá đông người,
Chân đi vội vã giữa đời ngược xuôi.,
Gió đưa nắng đổ rã rời,
Tiếng xe, tiếng nói… rối bời bước chân.,
Bỗng vang chuông giáo đường ngân,
Nghe như gió thoảng, thấm dần tim vơi.,
Âm vang tỏa giữa đất trời,
Thầm thì khơi gợi bao thời đã quên.,
Giữa rừng náo động bon chen,
Một giây tĩnh lặng, lòng êm nhẹ nhàng.,
Tiếng chuông ấp ủ dịu dàng,
Như khe khẽ chỉ nẻo đường không xa.,
Quen rồi sống vội "quá đà",
Bẵng quên trầm lặng, thật thà "soi tâm".,
Gọi ta rời bể mê lầm,
Về trong sâu thẳm thâm trầm, - chính ta!,
Trưa nghiêng nắng đổ muôn nhà,
Chuông rơi từng giọt hiền hòa, bao dung...

Munich, đầu tháng 6.2025
Nguyễn-Khắc Tiến-Tùng

Một Mai Trở Lại

 

Một mai trở lại sông Hằng
Có còn hạt cát đang nằm đáy sông
Hay vào sa mạc mênh mông
Bay về dưới cội xương rồng ngẩn ngơ
Đêm nào ngọn gió vu vơ
Không chừng gió xoáy bên bờ vực sâu
Ngày kia trở lại nương dâu
Xin quên đi chuyện thương đau đời thường
Xin làm hạt bụi tầm dương
Ngày xa vời vợi vô thường tri âm
Cõi nào còn giữ thân tâm
Khi tầm tay với phù vân muộn màng
Ngày kia trở lại địa đàng
Luân hồi tới bến bàng hoàng trông nhau
Bên bờ một bụi bông lau
Bạc phơ như chuyện qua cầu đắng cay
Thôi về cây cỏ mảy may
Ngủ yên đi nhé đời này nghe em!

Phan Khâm

Adieu Mon Pays(Enrico Macias) - Vĩnh Biệt Quê Tôi( Ngô Tằng Giao)

 

Adieu Mon Pays

J'ai quitté mon pays
J'ai quitté ma maison
Ma vie ma triste vie
Se traîne sans raison
J'ai quitté mon soleil
J'ai quitté ma mer bleue
Leurs souvenirs se réveillent
Bien après mon adieu
Soleil! soleil de mon pays perdu
Des villes blanches que j'aimais
Des filles que j'ai jadis connu
J'ai quitté une amie Je vois encore ses yeux
Ses yeux mouillés de pluie
De la pluie de l'adieu Je revois son sourire
Si près de mon visage
Il faisait resplendir
Les soirs de mon village
Mais, du bord du bateau
Qui m'éloignait du quai
Une chaîne dans l'eau
A claqué comme un fouet
J'ai longtemps regardé
Ses yeux bleus qui fouillent
La mer les a noyé
Dans le flot du regret.

Enrico Macias
***
Dịch Thơ:

Vịnh Biệt Quê Tôi

Tôi lìa xa đất nước rồi
Rời căn nhà cũ một thời dấu yêu
Đời tôi héo hắt đi nhiều
Không còn lẽ sống, sớm chiều dần trôi.
Vầng dương đẹp, biển xanh tươi
Tôi đi bỏ lại cuối trời khuất xa
Bao nhiêu kỷ niệm thiết tha
Giờ đây trỗi dậy thăng hoa tâm hồn
Mặt trời quê cũ ửng hồng
Xóm làng, phố thị tôi từng vấn vương
Thân quen bao dáng kiều nương
Tôi đi bỏ lại người thương vô vàn
Tôi còn như thấy mắt nàng
Long lanh giọt lệ hòa làn mưa rơi
Lệ mưa chia cách lứa đôi
Tôi như thấy lại nụ cười đáng yêu
Kề mặt tôi thật mỹ miều
Gợi cho tôi nhớ những chiều làng xưa
Giờ trên tàu chạy xa bờ
Đưa tôi lìa chốn quê nhà nổi trôi
Sóng hằn mặt nước như roi
Quất vào khung cảnh chia phôi dâng sầu
Tôi nhìn mãi phía đuôi tàu
Khắc ghi đôi mắt biếc màu người thương
Khuất chìm dưới sóng đại dương
Bềnh bồng tiếc nuối, thê lương cõi lòng.

LS. Ngô Tằng Giao

Cạn Lòng

 

(viết tặng 1 người)

Ta trở về làng buổi chớm Đông

Đường xưa nhạt nắng vẹt gió đồng 

Gió chiều xưa đấy sao mà lộng

Mướt cả triền đê, mướt cả sông.

Ta ngẩn ngơ lòng đến bến đông

Hỏi dò từ đấy có về không?

Chín năm, ờ nhỉ, bao biến động 

Người ấy giờ sao chửa lấy chồng?!

Ta lặng lẽ tìm giữa thinh không

Ngược nắng mưa xưa ngược gió đồng

Chợt hiểu lòng người sâu hơn rộng

Nửa đời ngờ nghệch sắc sắc không.

Ta đành tạ lỗi với hư không

Tạo hóa trớ trêu nợ vợ chồng

Người ấy vì yêu mà sầu mộng

Vét cạn tơ lòng đốt cháy sông.

Hà Nội, 08:08 ngày 23/07/2023

Đặng Xuân Xuyến

Chương Trình Tiếng Việt Trong Sáng: Chức Năng – Nhiệm Vụ - Trách Nhiệm (Đỗ Văn Phúc)

Tạo hóa nhiệm mầu, sinh ra muôn loài, muôn vật, mà mỗi loài, mỗi vật đều có hữu ích, phải làm một việc gì đó. Tim để bơm máu. máu để nuôi cơ thể, mũi để thở, mắt để nhìn, ong để chuyển phấn hoa, mối để làm sạch cây hư mục, vân vân.

Những thứ do con người sáng tạo, chế ra cũng mang những chức năng. Chiếc ghế để ngồi, chiếc xe để di chuyển, máy thu thanh để nghe tin, nghe nhạc...

Những cơ cấu, chức sắc cũng mang những chức năng: Quốc hội thì làm ra luật, hành pháp thì thi hành chính sách, cảnh sát thì cưỡng chế luật; ông tỉnh trưởng thì điều hành công việc hành chánh trong tỉnh, ông tư lệnh trong quân đội thì chỉ huy lính hành quân bảo vệ non sông.

Những việc vừa nói đó gọi là ‘chức năng.’

Chức năng mang tính chất tổng quát. Chữ chức năng trong Anh ngữ, là function, được định nghĩa như sau:“an activity that is natural to or the purpose of a person or thing.” (Một hoạt động tự nhiên hoặc là mục đích (sử dụng) của người hay vật)

Rồi trong mỗi cơ quan có chức năng đó, được phân bổ, ấn định chi tiết những việc phải thi hành để thực hiện chức năng của mình. Những việc này được gọi là nhiệm vụ. Tiếng Anh là task: “a task is a specific action or assignment aimed at achieving a particular goal.” (Phần việc đặc biệt được giao phó để hoàn thành một mục tiêu nào đó).

Tiếng Anh cũng có chữ ‘duty’ để nói về ‘nhiệm vụ.’ Đó là công việc, là hành vi, là dịch vụ, là chức năng mà người được bổ nhiệm chức vụ phải thi hành. “Duty: obligatory tasks, conduct, service, or functions that arise from one's position).

Ví dụ:

Tôi giao nhiệm vụ cho anh là trong ngày hôm nay, phải đúc kết hồ sơ về vụ này đâu vào đó.

Trong cuộc hành quân này, tiểu đoàn 2 có nhiệm vụ đánh thẳng vào mục tiêu chính; tiểu đoàn 3 đánh cạnh sườn, tiểu đoàn 1 phục kích chặn không cho địch rút lui.

Trong khi đó, ‘trách nhiệm’ thì khác hẳn với các khái niệm trên. Trách nhiệm là một nghĩa vụ mang tính đạo lý hay pháp lý, tâm lý gánh nặng lên vai của người chức sắc về những sự việc nào đó. Responsibility: “The quality or state of being responsible: such as: moral, legal, or mental accountability.” “Responsibility defines who is accountable for a task.”

Ví dụ:

Khi một đứa trẻ phạm pháp, phụ huynh của nó phải chịu trách nhiệm liên đới.
Ông sĩ quan an ninh phải chịu trách nhiệm nếu đặc công địch lẻn vào phá hoại kho đạn.
Thầy cô phải chịu trách nhiệm về các em học sinh trong giờ học.

Tóm lại:

Chức năng là những nhiệm vụ đặc biệt mà một người hay cơ quan có trách nhiệm thực thi. (Functions refer to the specific tasks or activities that an individual or department is responsible for carrying out within an organization.)

Câu giải thích trên đây có lẽ cũng giúp cho chúng ta thấy ý nghĩa các chữ Chức Năng, Nhiệm Vụ và Trách Nhiệm. Chúng tôi xin thêm một thí dụ để suy nghiệm:

Ông xã trưởng có chức năng cai trị, điều hành một xã. Ông ta có nhiệm vụ bảo vệ trị an, phát triển kinh tế, thăng tiến đời sống dân chúng, vân vân; và ông có trách nhiệm về những sự kiện xảy ra trong xã.

Ở Việt Nam bây giờ, đọc trên báo thấy người ta dùng chữ ‘cơ quan chức năng’ rất thông thường. Ví dụ: Hai đối tượng bị bắt giao cho cơ quan chức năng xử lý. Kể ra thì cũng không sai, nhưng nó bao quát, mơ hồ quá.

Ở miền Nam chúng ta thì thường dùng chữ ‘cơ quan hữu trách, nhà chức trách’ hợp lý hơn, vì nó giới hạn phạm vi quyền hạn và trách nhiệm của từng loại hình công việc trong đời sống xã hội.

Thanh Niên, Thanh Nữ

Tuần trước, có người hỏi chữ “thanh nữ” để nói về một cô thanh niên có đúng không.

Thanh Niên là tuổi trẻ, Thiếu Niên cũng là tuổi trẻ. Không có sự ấn định nào về độ tuổi của mỗi lứa. Cứ cho ‘thiếu niên’ là lứa tuổi trung học, từ 11, 12 đến 18. Trên 18, 20 thì coi là thanh niên vậy.

Tự điển Khai Trí Tiến Đức chỉ ghi rằng ‘thanh niên’ là tuổi trẻ, không phân biệt gái trai.

Cụ Đào Duy Anh, trong Hán Việt Tự Điển, ghi Thanh niên là người trẻ tuổi, ‘thanh nữ’ là vị thần làm ra sương, hay là thần của mùa thu.

Trong Việt Nam Tự Điển, ông Lê Văn Đức và Lê Ngọc Trụ định nghĩa ‘thanh niên’ là tuổi xanh, là đàn ông trai trẻ, và ‘thanh nữ’ là con gái (dùng trong các đoàn thể xã hội).

Còn ông Huỳnh Minh Xuân trong Việt Hán Tự Điển thì ghi Thanh Nữ: Nữ thanh niên.

Với ba cuốn tự điển, chúng ta thấy cách định nghĩa khác nhau.

Như thế, có thể nói rằng Thanh Niên 青年, cũng là thanh xuân 青春 là chữ dùng chung cho người trẻ tuổi, không phân biệt giới tính. Ví dụ; Đoàn Thanh Niên Cộng Hòa, Đoàn Thanh Niên Cộng Sản bao gồm cả trai và gái.

Nhưng khi cần tách ra, hay nhấn mạnh thì có thể nói: nam thanh niên, nữ thanh niên. Chữ Thanh Nữ ít thấy dùng. Ngày xưa có Đoàn Thanh Nữ do bà Ngô Đình Nhu lập ra thôi, trong tổ chức này hoàn toàn dành cho các cô thôi.

Thiếu niên 少年 tuổi trẻ, cũng thế không phân biệt nam nữ. Nhưng khi nói về các cô gái trẻ, người ta dùng chữ ‘thiếu nữ’ mà không thấy ai dùng chữ ‘thanh nam, thiếu nam’ cho các nam giới!

Còn một chữ mà chúng tôi thấy người ta dùng không chính xác. Đó là Phụ 婦, người vợ. (khác với phụ 父 là cha, người già). Khi nói đến phụ nữ, tất nhiên đó là những người đàn bà có chồng, chứ không thể ghép các cô các bà chưa chồng vào trong nhóm này được. Cũng thế, thiếu phụ là người đàn bà có chồng, nhưng còn trẻ. Quả phụ là đàn bà chết chồng, ở góa, gái góa (không phải góa phụ) Cô phụ là đàn bà ở một mình, cô đơn.

Hôm nay, có một vị chuyển tin nhan đề: “Một gia đình Việt Nam gồm người Mẹ trẻ, và 3 cháu bé còn rất trẻ ..đã bị thảm sát..tại thành phố Cornelius, Washington County, tiểu bang Oregon.”

Theo tin, ba cháu bé mới 2, 5, và 7 tuổi. Tác giả cho là còn rất trẻ! Không rõ cháu bé đến tuổi nào thì được coi là không còn trẻ? Còn chúng tôi, 80 tuổi có được coi là không còn trẻ? Quí vị có ý kiến gì không?

Đỗ Văn Phúc
(Đài Phát thanh Đáp Lời Sông Núi)

Tháng Tư Sầu Nghẹn Đong Đầy - Thơ & Video: Phương Hoa - Hòa Âm & Trình Bày: SunoSinger

Thơ & Video: Phương Hoa
Hòa Âm & Trình Bày: SunoSinger

Lời Mẹ Tháng Tư

 

Này hỡi con sao con dại thế
Gây tương tàn dâu bể phân ly
Tan đàn xẻ nghé ích gì
Thê lương cám cảnh ở đi nát lòng
Tự dấn thân chim lồng cá chậu
Tay nhúng chàm hòng tậu bã vinh
Soi gương tuẫn tiết liều mình
Đấy bao hồn phách anh linh tôn thờ
Đưa tay bốc lịch cuối tờ
Tháng Tư cái móc danh nhơ lưu truyền

Kim Phượng

Đã Đến Tháng Tư

 

Mới đây đã đến tháng Tư rồi
Buồn bã vào ra đứng lại ngồi
Một thuở quê xưa tràn mạch sống
Mấy thu nơi cũ cạn nguồn vui

Trông trời cánh nhạn nghiêng đầu núi
Nhớ cảnh con thuyền lạc giữa khơi
Ai chở thời gian xa bất tận
Lệ như còn mặn chát bờ môi

Tháng Tư lại đến chân vừa bước
Một chút mưa bay thấm lạnh hồn
Ôi mối sầu em sao mãi ướt
Trên vai anh bao tháng Tư buồn

Tháng Tư tờ lịch vừa mới xé
Mặt đất vẫn còn loang nỗi đau
Biển chẳng nguôi sóng sầu đáy nước
Tình đầu ai mộng gặp kiếp sau.

Lê Mỹ Hoàn
4/20/2024

Trăn Trở

 

Tháng tư gió lạnh phương này
Bỗng dưng ta muốn thật say quên đời
Rượu chưa nhấp, lòng chơi vơi!
Đã nghe tiềm thức vọng thời tóc xanh.
Chiến trường sinh tử mong manh
Mịt mù khói lửa vây quanh lối về!
Bạn bè bỏ lại cõi mê
Hồn phiêu rũ sạch lời thề năm xưa.
Còn ta ngơ ngẩn bốn mùa
Ngồi đây gẫm cuộc được thua tháng ngày
Xót đàn chim hạc chân mây
Bờ quê biển đảo đổi thay chia lìa!
Bãi hoang vùi dấu mộ bia
Đồi xưa cỏ mọc buồn kia lưng trời!
Đời như con sóng ngàn khơi,
Nâng tay ôm mặt khóc cười thế nhân,
Tháng tư buông súng nhục nhằn,
Về đây thao thức... chùm chăn mấy lần
Tha hương nghìn dặm gian truân,
Đời như sóng rẽ cũng phần lanh quanh!
Bao năm thiên hạ tranh giành
Riêng ta làm gã tốt xanh hững hờ…
Mê thơ hồn vẫn ngu ngơ
Ở đây lắm kẻ trở cờ rất nhanh!
Mùa xưa câm nín đã đành
Thời nay lại gặp cá con rối đời!
Xuân sang nhảy nhót vui chơi
Hạ về ca hát quên thời xa xăm
Tháng tư đốt nén hương trầm
Trong tim để khóc âm thầm cố hương. 

Đỗ Bình

Tháng Tư Tưởng Nhớ Sài Gòn - Thư Họa: Vũ Hối

 

 

Tôi Không Là Một Người Lính

Tôi không phải là một người lính, nhưng tháng Tư lại kéo tôi vào trận chiến, trái tim tôi tan nát với mỗi nhịp đập, lồng ngực tôi nặng trĩu những ký ức tôi không thể cưỡng lại. Tiếng hát vang vọng đã làm nhức nhối bao người khi lần đầu nghe một ca khúc của Nhạc sĩ Nam Lộc được cất lên.

"Sài gòn ơi, tôi đã mất người trong cuộc đời
Sài gòn ơi, thôi đã hết thời gian tuyệt vời
Giờ còn đây, những kỷ niệm sống trong tôi
Những nụ cười nát trên môi
Những giọt lệ ôi sầu đắng."

Tôi có cảm tưởng gió mang theo tiếng vọng của lòng dũng cảm đã ngã xuống, và tôi cảm nhận được điều đó trong xương cốt, trong nỗi đau trống rỗng của ruột gan. Một nỗi đau mà chỉ tháng Tư mới biết. Tôi không dũng cảm, nhưng trái tim tôi làm chứng, nước mắt tôi tiếc thương những người đã mất, và tâm hồn tôi đau buốt với sức nặng của một tháng không bao giờ quên. 

Tôi không phải là một người lính, nhưng mỗi tháng Tư, trong tôi lại cảm nhận như đang ở nơi chiến trường. Mỗi nhịp đập kéo tôi chìm vào sự hỗn loạn của những ký ức, tôi không thể trốn chay, và nỗi đau phủ lấy tôi như một cơn bão thầm lặng. Tôi cảm nhận được nỗi mất mát, lòng dũng cảm và sự hy sinh của những người đã chiến đấu. Dù tôi chưa từng cầm súng hay hành quân cùng họ. 

Mỗi tháng Tư về, lồng ngực tôi đau nhói, ruột gan thắt lại, và tôi không kém được nước mắt khi đọc những bài thơ, một đoản văn, những ca khúc về một thời khói lửa nơi chôn nhau cắt rún, nỗi lòng khắc khoải của ngày tháng sống ly hương. Tháng Tư không tha cho những người vô tội, nó nhắc nhở tất cả chúng ta về những gì đã mất, những gì đã trao đi, và những gì không bao giờ có thể lấy lại được. 

Một nỗi buồn tháng Tư khôn nguôi.......

Không biết vì sao tôi hay buồn
Khi tháng Hè về lệ mãi tuôn
Nhớ phút chia tay cùng ước thệ
Của Người lặn lội chốn sơn khê

Tôi biết vì sao tôi hay buồn
Mỗi tháng Tư về nhuốm đau thương
Quê Hương xa khuất trong trời nhớ
Thương Người Chiến Sĩ dãi dầu sương

Tôi không là người Lính chiến đâu
Tháng Tư sao dạ lắm cồn cào
Tim se sắt nhói từng hơi nhịp
Ruột đứt rã rời tháng Tư đau.

Kim Oanh

30-4-2026

Bài Hành Tháng Tư

  

Nước mắt xót thương đời oan trái

Nụ cười không mang trọn niềm vui

Cứ thế lưu vong qua thời đại

sống tha hương trầm, bổng phận người.

 

Nếu thuở xưa nặng sầu quốc biến

thì ngày nay gặm nỗi đau thầm

Càng nhớ lúc dọc ngang, chinh chiến

càng buồn thêm mối hận chung thân.

 

Đất cằn in dấu chân lưu biệt

Tình khô theo năm tháng long đong

Một lần xa cách là vĩnh quyết

Nước tang thương, người cũng xuôi dòng!

 

Xưa can qua tưởng đời phận bạc

Nay thiên di mới hiểu lụy trầm

Chẳng phải lục bình sao trôi dạt!?

Nước xa nguồn. Biền biệt...trăm năm!

 

Ngày qua ngày nghe hồn sỏi đá

đếm thời gian qua tiếng thở dài

Bốn mùa tiếp nối, Xuân rồi Hạ

chưa Thu, Đông đã thấy tàn phai!

 

Tháng năm điểm tóc sương viễn xứ

Mỗi ngày mang một kỷ niệm buồn

Tình lưu khách theo chân lữ thứ

quay quắt tìm một lối hồi hương.

 

Lối hồi hương còn ngoài vạn dặm

mà đã mờ nhân ảnh quan san

Xưa tháng Tư trời Xuân đang thắm

sao vội chi nát đá, tan vàng!?

 

Cũng vì đời vô thường, vạn lối

nên lòng người cũng lắm đổi thay!

Đã bao năm bảy chìm, ba nổi

hồn nặng mang ngàn nỗi u hoài!

Thắp nén hương lòng trong đêm vắng

Chiêu hồn tử sĩ vượt ngàn khơi

Ngậm ngùi tưởng tiếc bên chén đắng

Nâng chung thiên cổ uống cạn đời!

Huy Văn (HVC)

Biển Động Vượt Sóng Trên Đại Dương

Biển Đông giông tố sóng bạc đầu
Mưa bão bất ngờ đổ xuống mau
Mây đen trời tối biển mờ lối
Gió rít từng cơn mưa đổ mau
 
Vượt biển trùng dương, sóng dâng trào
Thuyền như lá úa vượt biển sâu
Dào dạt sóng xô thuyền ngàn hướng
Bềnh bồng, thuyền dạt khắp muôn phương
 
Biển động vượt sóng trên đại dương
Ào ạt mưa rơi nhòa trùng dương
Bềnh bồng thuyền trôi theo ngàn hướng
Gió lộng biển động thuyền mờ sương
 
Tháng 4, mang nặng một nỗi niềm
Chinh chiến ba miền nát quê hương
Nhìn về quê mẹ, thương sầu nhớ
Ngày ấy ra đi, ngàn vấn vương
 
Chiến tranh tan nát bởi vì đâu?
Ba miền đất nước ngập sóng sầu!
Quê hương điêu linh trong khói lửa
Dân lành nghèo đói sống khổ đau .
 
Ai gây chính chiến nát quê hương?
Ai gây thù oán cảnh đoạn trường?
Chiến tranh không cùng ý thức hệ
Tuổi xanh ba miền ngập sầu thương
 
Người ở người đi thật đau lòng
Thương nhà nhớ nước, khóc non sông
Người bỏ quê hương, người tù tội.
Người tìm tư do, chết biển đông!
 
Gió lộng biển động sóng hợp tan
Thuyền trôi vượt sóng lướt gió ngàn
Thuyền xuôi vững lái tìm bến đậu.
Bến đục bến trong thuyền về đâu?
 
Biển rộng mênh mông sóng ngập trời
Dù trong biển động thuyền ngược xuôi
Vững Tâm thuận lái theo chiều gió
Gió lặng sóng tan, thuyền thảnh thơi ...

Hoàng Thục Uyên
Tháng 4 Đen, 1975--2026

Tháng Tư

Tháng tư như một vết sẹo gần
tưởng quên rồi lại bồi hồi nhớ
khi máu trong tim vụt trở trăn

Tháng tư, ồ tháng tư xuân
đâu đây lấp ló góc mộ phần
nửa chìm lặng lẽ, nửa trồi hận
ôi tháng tư gian dối vô nhân

Tháng tư, ờ tháng tư thầm
rền rền như từng nốt nhạc câm
réo kêu, đục, đẽo, dao tùng xẻo
ôi tháng tư bạc bẽo sát nhân

Tháng tư, ừ, tháng tị hiềm
lọc lừa, rúc rỉa máu anh em
quỷ dữ hóa ra loài có thật
trong đầu cuồng tín kẻ không tim

Tháng tư, ôi tháng tư buồn
hằng hằng lệ sử bẽ bàng tuôn
nối tay gom mặn thành biển lớn?
lệ tháng tư rồi ... chỉ chảy suông!!!

Cao Vị Khanh