Tình Con ''Song Ngữ'' - Nhạc & Thực Hiện: Alpha Linh - AI Phục Hồi

Nhạc & Thực Hiện: Alpha Linh
AI Phục Hồi

Khóc Bạn - Lộc Bắc

Cám ơn Lữ đã báo tin buồn về người bạn thân thiết của tôi Ds Lê quý Đông (D70, 13 TTD).

Xin mời quý anh chị đọc bài văn tế bạn Đông.

Kính

Lộc Bắc 

***

Khóc bạn.

Sinh tử vô thường, hợp tan khó liệu
Âm dương cách trở, thương nhớ khôn nguôi
Giờ đây bạn đã đi rồi
Dăm câu thơ thẩn nhớ thời hàn vi

Nhớ khi xưa.

Năm 65, Dược phòng Vườn Chuối
Gặp Quý Đông, Xuân Lữ, Trọng Hoàng
Thêm Long, Phẩm, Nhuận kết thành
Một nhóm bạn hữu mang danh Thất Hiền.

Riêng với Đông có nhiều kỷ niệm
Ta không xe: S50 Honda đưa đi học.
Ta ít tiền: bao bọc ăn, chơi
Vũng Tàu, Mỹ Tho, Biên Hòa, Long Khánh một thời lãng du.

Hồng Ngự, miền tây, mưa phùn bùn ngập
Thanh Điền, miền đông, nắng đổ bụi tuôn
Thiên tai, cứu trợ cáp duồn
Học thi bỏ mặc đi luôn tháng trời!

Tôi Quy Nhơn bạn đèo heo Phú Bổn
Năm 73 biệt phái dạy Quy Nhơn
Cuối cuộc chiến, tan hàng mạnh ai nấy chạy
Biệt tăm hơi, sau mới biết: bạn nổi trôi tận xứ Cờ Hoa.

Than ôi

Được tin dữ Bạn xuôi tay về đất
Bỏ gia đình, bè bạn với thương đau
Xa xôi vẫn nhớ tới nhau
Tuổi già bệnh hoạn xe tầu khó kham.

Điếu bạn

Như thời chinh chiến, việc trăm năm
Lên trực thăng, bạn đi trước
Dọn bãi quang, lần lượt đón nhau về!

Thắp nén tâm hương vài dòng thơ thẩn
Nén ngậm ngùi, thương lắm bạn hiền ơi.
Quý Đông vĩnh biệt cuối trời!

Lộc Bắc
Sept26

Nhớ Ơn Đời Nhớ Ơn Người

Tám tám ' xuân xanh ' đã tới rồi,
Đêm nằm ngẫm nghĩ cái thằng tôi.
Đền ơn Thấy, Bạn: chưa đầy đủ
Báo hiếu Mẹ Cha: mới nửa vời!
Hỉ xả, từ bi: còn thiếu sót;
Sân, si, ái, ố : vẫn chưa vơi!
An bần lạc đạo, vui duyên nghiệp,
Gắng mãi tu thân tạ đất Trời

Nguyễn Tích Lai

Nợ Tình...

 

Biết yêu sẽ nợ cứ vay
Thế nên nặng gánh ngày nay mãi còn
Xa xôi vạn nẻo lên non
Xuống sông tìm kiếm gót mòn bốn phương

Ngày xưa không nợ không vương
Giờ đâu thương nhớ tơ vương ngập lòng
Chiều tàn ngồi ngẩn chờ mong
Hỡi người còn nhớ còn trông còn tìm

Tình xưa không nhớ vẫn in
Hồn thơ mộng ảo con tim sắc mầu
Tình như cánh gió về đâu
Cho ta gởi trả nợ sau cuộc tình...

Tuyết Phan 

tháng 8-2026

Paris Có Gì Lạ Không Em

Paris có gì lạ không Em? Dĩ nhiên là phải có rồi! Paris tháng 9 năm nay có Đại hội Họp mặt THĐLVNHN được tổ chức từ 18 đến 19 tháng 9-04 và tại Bruxelles – Hòa Lan ngày 20 & 21 tháng 9-04 và sẽ chia tay tạm biệt ngày 22 tháng 9-04 để sang năm sẽ lại gặp nhau ở một nơi nào đó trên quả địa cầu này??

Từ thuở nhỏ nhiều người đã ao ước được đi TÂY để được ngắm nhìn tháp Eiffel rực rỡ ánh đèn màu vàng, để được vào bảo tàng viện Louvre thưởng thức bức tranh La Joconde với nụ cười bí hiểm, để được thăm viếng cung điện Versailles lộng lẫy huy hoàng của các triều vua Pháp ngày xưa, để được chiêm ngưỡng nhà thờ Notre Dame de Paris mà thương hại cho thằng gù xấu xí, để được ngồi du thuyền dạo sông Seine lòng hẹp tình dài uốn khúc quanh những di tích lịch sử, để được nhìn đại lộ Champs Elysées muôn ánh đèn màu và để được thưởng thức những món ăn ngon lành của Pháp v.v... Vợ chồng chúng tôi có được cái duyên may là lại được gặp gỡ các THĐL ngày xưa ở một nơi một thời vang bóng là nơi của ánh sáng và nghệ thuật: Paris trong lòng em, Paris trong lòng anh, Paris của những ước mơ nay đã thành sự thật!

Chúng tôi tưởng rằng sẽ không đến nơi đúng hẹn vào ngày thứ sáu 17 tháng 9-04 vì cơn bão Ivan đã khiến cho chuyến bay từ Portland, Oregon đến phi trường Atlanta phải đi “tị nạn” ở phi trường Augusta cách đó một giờ bay. Rồi cứ phải ngồi chờ đợi trên máy bay 2 tiếng đồng hồ với tâm trạng “phập phòng lo sợ”, chỉ được tiếp tế nước lạnh để uống và đi “pipi” trong khi phi hành trưởng lại cứ “hẹn hò” giờ cất cánh bay trở lại Atlanta một khi cơn bão qua đi. Nếu bạn ở trong trường hợp chúng tôi thì chắc cũng phải ngồi xem tivi trên máy bay cho đỡ buồn và tiếp tục uống nước lạnh, đi pipi mà thôi, vì bạn không thể nào “đằng vân giá võ” như Tôn Ngộ Không bay đến Atlanta đúng giờ được !?!

Rồi cơn bão cũng qua đi và máy bay lại cất cánh bay đến phi tường Atlanta, thì hỡi ôi, chuyến bay đi Pháp của chúng tôi đã cất cánh bay xa, bỏ lại sau lưng nhiều khách đi Paris, trong đó có chúng tôi. Nhưng “Trời cao không phụ kẻ có lòng ... đi họp đại hội THĐLVNHN”, cho nên chúng tôi được sắp xếp đi chuyến bay cuối cùng trong ngày để được đến Paris ... trễ hơn 3 tiếng đồng hồ. Thật tội nghiệp cho anh Trưởng Ban tổ chức Hứa Vạng Thọ đã phải đứng đợi 3 tiếng đồng hồ ở phi trường Charles de Gaulle để đón chúng tôi vì chúng tôi đã tả oán não nề "Xin đừng để Em bơ vơ nơi xứ lạ quê người nếu không có ai đến đón!” trong một email gửi ban tổ chức trước đây! Thế mới biết thân tình điện lực đủ sức mạnh như thế nào để có thể buộc chân ông trưởng ban tổ chức phải đợi 3 tiếng đồng hồ để đón bạn phương xa!! Xin cảm tạ lòng tốt của TH HV Thọ đã làm cho khách đường xa an dạ và ấm lòng!!

Thế rồi cũng đến được khách sạn FIAP an toàn xa lộ! Tại nơi đây đã thấy một vài THĐL đến trước và đang chờ đợi nhận phòng.

FIAP là một khách sạn giống như YMCA của Mỹ vì tương đối giá rẻ dành cho sinh viên cho nên khi lên nhận phòng tôi tưởng mình sống lại cuộc đời sinh viên nội trú trong ký túc xá sinh viên vì phòng 2 người chỉ có 2 chiếc giường ngủ nhỏ xíu và 2 bàn viết riêng biệt. Thế là “đôi ngã đôi ta ... hai giường riêng biệt” cách nhau bởi ... 2 cái kệ nhỏ !! Trông cảnh sinh tình, tôi nhớ lại một đoạn thơ trong Chinh Phụ Ngâm Khúc của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm:

Chàng ở Tương giang đầu

Thiếp ở Tương giang vĩ

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngát một màu

Lòng chàng ý thiếp, ai sầu hơn ai ?!?

Từ đó người viết “xúc cảnh sinh tình" làm thơ “phóng dao” như sau:

Chàng ở chiếc giường này

Thiếp ở chiếc giường nọ

Cùng trông lại và cùng …thấy đó

Thấy xa xa ... mái tóc muối tiêu

Nhưng sao dáng vẻ tiêu điều

Ô hay! ta phải ... hai chiều ... nằm xa?!?

Good Night!!

("Phóng dao" có nghĩa là phóng tác theo những lời thơ hay ca dao đã có sẵn để diễn tả một ý niệm mới mà người viết đã học được từ nhà văn Hoàng Hải Thủy trong tuần báo Sài gòn Nhỏ.)

Sáng hôm sau, sau màn điểm tâm và cơm trưa theo phiếu của nhà hàng chúng tôi kéo nhau đi họp ở phòng họp Bruxelles sau một buổi sáng đã lang thang thám hiểm phố Tàu quận 13 bằng “lô ca chân” vì đại hội chính thức bắt đầu lúc 2 giờ chiều.

Tháng chín mùa Thu Paris năm nay vẫn chưa đủ lạnh để cho khách phương xa khoác lên người những chiếc áo manteau cho giống người Paris trong gió lạnh. Quí bà, phu nhân của quí vị trong ban tổ chức và ban văn nghệ vẫn tha thướt trong chiếc áo dài truyền thống Việt nam nhẹ nhàng, thanh nhã. Tiếng chào hỏi tay bắt mặt mừng của các thân hữu khi ghi danh rộn rã cả một góc phòng. Chúng tôi phải làm “thủ tục đầu tiên” thanh toán các số tiền còn thiếu ban tổ chức. Quí ông thì áo vest, cà vạt. Quí bà thì áo dài, áo kiểu cho nên người nào cũng “xinh trai đẹp gái” hẳn lên !

Trên bàn chủ tọa đã thấy quí vị trong ban tổ chức: TH Hứa Vạng Thọ, TH Phạm Hữu Bình, TH Lâm Dân Trường, TH Nguyễn Quang Hữu, và đặc biệt là TH Nguyễn Công Thuần, một người chưa bao giờ vắng mặt trong các kỳ đại hội, dù không phải là BTC nhưng bao giờ cũng đưa vai sát cánh với BTC.

Dĩ nhiên là Ban tổ chức phải có “đôi lời phi lộ” trình bày về ý nghĩa của buổi đại hội và giới thiệu thành phần BTC cho các thân hữu “chiêm ngưỡng dung nhan” vì đã lâu không gặp, rồi TH Niên trưởng Phạm Văn Khắn tuyên bố khai mạc đại hội, rồi đến phần giới thiệu thành phần tham dự. Dĩ nhiên nhiệm vụ quan trọng này phải giao cho TH NC Thuần, trưởng lão nhóm sáng lập THĐLVNHN (không phải là Trưởng Lão Cái Bang trong Võ Lâm Ngũ Bá đâu nhé, TH Thuần ạ!) vì không ai biết mặt biết tên nhiều THĐL bằng vị trưởng lão này !!

Các THĐL phe Âu châu dĩ nhiên phải có TH PH Bình, các TH Trần Hữu Chí, chị Nguyễn Quảng Đức, VV Hoàng, NQ Hữu, ĐT Khanh, PV Khắn, TQ Khảo, Nguyễn Thanh Ngọc, TB Quang, LV Quyên, NV Sáng, HB Thế, HV Thọ, NT Trinh, LD Trường (TH Nguyễn Khắc Nhẫn buổi tối mới đến). Có những thân hữu từ xứ Kangoroo Úc châu xa xôi như TH Bùi Trọng Cường, TH Nguyễn Khắc Mẫn. Từ Canada đến có các TH TH Lượng, PV Quan, NK Tâm, NT Thảo, TS Thực, ĐV Tùng. Xa hơn nữa là từ Việt nam đến có các TH Nguyễn Văn Sung, Nguyễn Trung Kiệt. Phái đoàn Mỹ với lực lượng hùng hậu dẫn đầu là TH VV An, kế đến là các TH LM Châu, NT Cường, PT Đồng, ND Đức, Trần Háo Đức, Đồng Thị Hân, LC Huấn, NĐ Huấn, MB Nam, NL Phương, NC Thuần, BT Tiếng, TT Tính, Nguyễn Thái Trung, LT Tuyển và sau hết là cặp Trần Văn Minh & Sương Lam. Đa số quí ông đều dẫn “nội tướng điện câu” đi theo để châm thêm nguồn điện chiếu sáng Đại hội, chỉ trừ có TH Trần Háo Đức là bao giờ cũng đi họp đại hội với tư cách “độc thân tại chỗ" làm cho nhiều thân hữu khác phải “thét mét”: “Tại sao kỳ lạ rứa ?!”

Để mở đầu cho chương trình văn nghê là “nhạc trưởng” VV Hoàng giới thiệu ban hợp ca THĐL Âu châu vừa mới thành lập trong thời gian kỷ lục với bài ca Ly Rượu Mừng để chào mừng Đại hội. Những ca sĩ trong ban hợp ca này chính là những vị “nội tướng” trong ban tổ chức, dịu dàng tha thướt trong những chiếc áo dài truyền thống VN, bước lên sân khấu say sưa hát vang bài ca chào đón bạn bè muôn phương về đây hội ngộ thân tình. Lời ca ngân vang, tình thân mến dâng cao thênh thang! Tất cả mọi người như hòa chung niềm vui thân ái đó!

Năm nay BTC Đại Hội Paris đã mời những ca sĩ, những nghệ sĩ chuyên nghiệp Việt nam của Paris hoa lệ đến giúp vui chương trình văn nghệ như nghệ sĩ Bích Thuận, Bích Xuân, Kim Thu, Nguyễn Thanh Tuấn v.v... Một cái gì mới lạ nếu so sánh với những màn trình diễn của các ca sĩ “cây nhà lá vườn” THĐL trước đây! Dĩ nhiên quí vị này là những nghệ sĩ chuyên nghiệp nên giọng ca, lời hát, lối trình diễn của họ phải là hay tuyệt vời rồi!! Cả hội trường im lặng theo dõi từng tiếng hát lời ca đã một thời vang bóng Bích Thuận. Quả là “Đàn bà không bao giờ có tuổi, có tên" cho nên các nghệ sĩ Bích Thuận, Bích Xuân, Kim Thu … vẫn “trẻ mãi không già”?!?

Đã gọi là họp mặt THĐL thì phải có màn đóng góp văn nghệ của thân hữu Điện Lực chứ! Năm nay các “đại tài tử” Nguyễn Văn Di, Hoàng Gia Thụy vắng mặt khiến cho “danh tài hài hước” TS Thực phải lặng lẽ hát bài ca “Lẻ Bóng” ở phía hội trường. Tiếng hát của đôi song ca LM Châu và Huyên và giọng ca vàng Miền Đông Bắc Mỹ của ca sĩ Hiếu Tâm, nội tướng của TH LT Tuyển vẫn còn phong độ để làm sôi động hội trường .

Để tỏ tình hữu nghị thắm thiết giữa TH Âu châu và TH thế giới, đặc biệt là TH Bắc Mỹ, TH PH Bình của Pháp và Sương Lam của Mỹ đã cùng nhau trình diễn Hò Lơ những câu hò do chính hai tác giả sáng tác. Ngoài ra Sương Lam còn “ngẫu hứng lý qua cầu” góp vui thêm phần đọc bài thơ Hai sắc Hoa Ti-gôn đã được “phóng dao” cải biên lại để đem nụ cười niềm vui đến cho bạn bè thân hữu như sau:

Nếu biết rằng em đã có chồng

Trời ơi! người ấy có buồn không ?

Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ

Tựa trái tim phai, tựa máu hồng!

Những bài thơ “phóng dao” sau đây nói lên tâm trạng của quí ông bị phụ tình :

Nếu biết rằng em đã có chồng

Anh về luyện võ Lý Tiểu Long

Học thêm mấy cú liên hườn cước

Để đá chồng em đêm động phòng!

hoặc là :

Nếu biết rằng em đã có chồng

Anh về bắt vịt nhổ sạch lông

Tiết canh làm được vài ba dĩa

Nhậu rượu cho quên vết thương lòng!!

Rồi cũng phải đến lúc hát bài ca chấm dứt buổi đại hội để chiều nay còn tái ngộ. Ban hợp ca THĐL Âu châu lần này được sự tham gia thêm của các giọng ca thế giới đã cùng nhau hát bài ca Ngày Về để 

mừng cho những cánh chim THĐL từ bốn phương trời bay về đây tìm tổ ấm của tình thân Điện Lực ...

Tung cánh chim tìm về tổ ấm

Nơi sống bao ngày giờ đằm thắm ...

Nhớ phút chia tay ngại ngùng bước chân đi ...

Luyến tiếc bao ngày xanh ...

Bài hát vương mang một nỗi buồn xa xứ của khách tha phương mong tìm lại chút hơi ấm của tình thân, của kỷ niệm ngày nào, đã được ban hợp ca và cả những thân hữu ngồi dưới hội trường cùng hát lên trong niềm xúc cảm dâng trào khiến cho người viết phải long lanh giọt lệ!

Buổi tối lại đến với xiêm y trang phục lịch sự để tham dự buổi cơm chính thức của đại hội tại nhà hàng Le Francilien cũng tại khách sạn FIAP lúc 8 giờ tối. Gian phòng đại tiệc rực rỡ đèn hoa với những bàn tiệc có rượu vang, nước ngọt, muổng nĩa trình bày đẹp mắt. Từng cặp, từng người lần lượt bước vào bàn tiệc. Rồi những thức ăn đặc biệt gout Pháp được dọn lên, rồi nâng cao ly rượu chúc mừng hội ngộ, rồi mỉm miệng cười duyên khi ánh đèn flash chiếu sáng, rồi tiếng chuyện trò hỏi thăm tin tức gia đình, bạn bè xưa cũ. Có những bước chân dìu nhau trong điệu nhạc tango lả lướt của cặp tài tử giai nhân Nguyễn Thanh Ngọc, của Lê Minh Châu và Huyên với tiếng hát mượt mà, đầm ấm của ca sĩ Kim Thu. Đặc biệt hơn nữa là ban nhạc hòa tấu với các nghệ sĩ tí hon, thế hệ thứ ba của gia đình TH Nguyễn Khắc Nhẫn, tuy tuổi nhỏ nhưng tài nghệ tuyệt vời với tiếng đàn, tiếng tiêu, tiếng vĩ cầm, tiếng hồ cầm lảnh lót khiến quan khách phải khen phục. Những khuôn mặt ngây thơ, những chiếc áo dài xinh xắn, những ánh mắt say mê khi dạo khúc nhạc đã chinh phục cảm tình của khách thưởng ngọan đêm nay. Xin một lời cám ơn GS Nguyễn Khắc Nhẫn đã đưa tình thân Điện Lực đến với con cháu và cũng xin cám ơn các nghệ sĩ tí hon này đã đưa các ông bà cô chú về với những nhạc khúc êm đềm, bất tử !!

Thêm vào đó những lời tâm sự của các TH BT Cường, NK Mẫn của Úc Châu, của TH NT Cường của tiểu bang Texas về chương trình họp mặt năm sắp đến. Bây giờ thì vẫn phải “Wait and see” để chờ một phúc duyên tốt đẹp sẽ xảy ra ở một nơi nào đó trên thế giới chịu “xung phong” đứng ra tổ chức đại hội để chúng ta lại có thể họp mặt cùng nhau năm tới?!?

Rồi cũng phải chia tay để nghỉ ngơi dưỡng sức cho cuộc hành trình du ngoạn Điện Versailles vào ngày mai như chương trình đã định.

Sáng hôm sau đoàn lữ khách lên đường với hai chiếc xe buýt nhắm hướng Điện Versailles trực chỉ. Dọc trên đường đi, chúng tôi được dịp quan sát Paris ban ngày với phố xá rộn ràng xe cộ. Đường xá ở Paris nhỏ hẹp chứ không rộng lớn như đường xá ở Mỹ cho nên xe cộ sử dụng cũng phải nhỏ bé theo đường xá. Những chiếc xe hiệu Renault, Citroen nhỏ nhắn chạy khắp phố. Có nhiều nơi bạn sẽ thấy xe hơi đậu trên lòng lề đường hè phố. Thật rất hiếm khi thấy các xe hiệu Honda, Toyota, Lexus bệ vệ, to lớn xuất hiện trên đường vì tốn xăng nhiều vì giá xăng ở Pháp đắt hơn ở Mỹ, phải hơn 1 Euro$ / 1lit (1Euro$ = khoảng 1.26 US$) trong khi ở Mỹ chỉ hơn 2 US$/1galon(1galon = gần 4 Lít) là đã than trời rồi!! Cũng ít có nhiều ngã tư có đèn lưu thông xanh đỏ mà lại có nhiều bùng binh hơn, mà nếu có đèn lưu thông thì đặc biệt trên cột đèn lại có 2 loại đèn : một loại bóng lớn ở phía trên ,một lọai bóng nhỏ ở phía dưới cột đèn. Hỏi ra mới biết làm như vậy để cho tài xế và người ngồi trong xe có thể thấy được ... đèn ... cả trên lẫn dưới! Lạ nhỉ ???!?

Dân thành phố Paris thức dậy trễ hơn dân thành phố Mỹ vì các cửa hàng, chợ búa, shopping center mở cửa lúc 10 giờ sáng chứ không phải 9 giờ sáng như ở Mỹ. Nhà cửa hai bên đường không có nhiều cao ốc cao ngất trời xanh mà lại cổ kính xưa cũ. Bạn sẽ thấy nhiều tượng đồng, nhiều tác phẩm nghệ thuật ở khắp công viên, quãng trường, đường phố. Đã bảo nước Pháp là cái nôi của văn hóa và nghệ thuật mà lị !!

Bây giờ chúng ta hãy bước vào thăm Điện Versailles để biết ngày xưa các vị vua chúa Pháp sống như thế nào nhé ?

Bước qua một cổng rào sắt to lớn, nguy nga, tráng lệ là bước vào giang sơn của hoàng tộc vua chúa Pháp, một nơi có 6.000 bức tranh họa, 2.000 bức tượng và 10.000 đồ vật trang trí, bàn ghế tủ giường, được xem là bảo tàng viện lớn đứng hàng thứ hai sau bảo tàng viện Louvre của Pháp. Sân bên ngoài cung điện được lót bằng những viên đá xám chứ không có tráng nhựa bằng phẳng vì ngày xưa phương tiện đi lại trong cung điện là những cỗ xe 6 con ngựa trắng kéo chiếc kiệu vàng chứ không phải là xe Mercedes "6 ngựa" đời nay mà phải cần mặt đường bằng phẳng.

Có nói cũng không hết lời diễn tả được hết cái huy hoàng, lộng lẫy của cung điện và đời sống vương giả của các bậc vua chúa ngày xưa nước Pháp. Cung điện đã được sửa chữa, thêm bớt nhiều lần từ năm 1671 đến 1681 theo đồ án của kiến trúc sư Jules Hardouin-Mansart và họa sư Charles de Brun, người đã trang trí các căn phòng giống như là thế giới của thần Apollo, thần Thái Dương trong thần thoại Hy lạp và La mã. Lịch sử về những bức họa trên trần nhà hay trên tường và đồ trang trí trong cung điện là cả những tài liệu quí giá về sử học và nghệ thuật.

Mỗi một căn phòng có một cách trang trí đặc biệt, nhất là phòng hoàng đế và phòng hoàng hậu có một cánh cửa nhỏ ăn thông vào một đường hầm bí mật để có thể từ đó vượt thoát ra ngoài cung điện khi khẩn cấp ??

Người viết chỉ biết rằng khi nhìn những bức chân dung của các vua Louis XIV, Louis XV, Louis XVI, của Hoàng hậu Marie-Antoinette, của Hoàng đế Napoléon Đệ nhất, của Hoàng hậu Josephine rất sống động và hình như có cảm tưởng họ đang nhìn mình và đang theo dõi từng bước chân của ta khi dạo bước ngắm nghía, trầm trồ khen ngợi phòng ốc của họ. Người viết thích nhất là Hall de Mirror dài 73m, rộng 10,50m, cao 12,30m là nơi để tiếp tân, đãi tiệc đám cưới, làm lễ đăng quang với những hàng đèn bằng pha lê tuyệt đẹp rũ xuống từ trần nhà, với những bức danh họa trên tường và những bức tượng mạ vàng đứng dọc bờ tường.

Có một nỗi buồn dâng lên nhè nhẹ trong lòng người viết khi chợt nhớ đến hai câu thơ của Bà Huyện Thanh Quan:

Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng tịch dương!

Người xưa bây giờ hồn phách đang ở đâu? Có tiếc thương cho thời vàng son đã sống trong cung điện này hay chăng?! Ôi! Dù là bậc vua chúa hay thường dân rồi cũng phải bỏ lại trần gian những gì mình đã có để quay về với cát bụi. Bởi thế:

Nghìn năm bóng cũ soi kim cổ

Cảnh đấy người đây luống đọan trường!

Phía sau cung điện là một vườn thượng uyển rất đẹp trải dài với một vườn hoa đầy màu sắc, với những bồn nước, những tượng đồng và hai hàng cây thông được cắt tỉa cẩn thận. Xa hơn nữa là hai hồ nước, một lớn, một nhỏ và cả một khu rừng nho nhỏ cho vua và hoàng tộc săn bắn. Cảnh trí nên thơ đẹp đẽ, cung điện huy hoàng lộng lẫy, bảo sao thiên hạ chẳng thích làm vua để mà sung sướng hưởng thụ chứ nhỉ?!

Rồi cũng phải từ giã cung vàng điện ngọc để trở về với đời sống thực tế hiện tại. Một xe buýt đưa người về khách sạn để nghỉ ngơi, một xe buýt đưa khách lữ hành viếng thăm tháp Eiffel nổi tiếng của Paris. Người viết theo đoàn về khách sạn để nghỉ ngơi và sửa soạn nhan sắc cho mục du hí Paris by Night tối nay do anh chị Nguyễn Thanh Ngọc hướng dẫn với ba cặp thân hữu khác .

Tối đến, hai chiếc xe Mercedes do TH Ngọc lái để chở quí ông và xe BMW do ái nữ của anh chị Ngọc lái để chở quí bà, đưa chúng tôi đến thăm tháp Eiffel, Khải hoàn môn, đại lộ Champs Elysées và nghe nhạc Việt nam ở phòng trà Chiều Tím. Khỏi phải nói quí bà gặp nhau thì đủ mục đủ chuyện nói cười và phe chúng tôi sợ cảnh sát bắt phạt vì chở “quá tải”: 6 bà dồn vào một xe bảo sao không sợ cảnh sát cho được!! Người đẹp của TH LM Châu phải vội vàng núp xuống sàn xe dù là mới vừa thấy một … bà cảnh sát … băng qua đưòng đi chợ mà thôi!! Hết hồn!

Xe đi dọc theo sông Seine nổi tiếng với 39 chiếc cầu được xây cất rất thẩm mỹ và nghệ thuật trước khi ghé bến tháp Eiffel .

Có nhìn tháp Eiffel vào ban đêm mới thấy cái rực rỡ của tháp với muôn vàn ánh đèn chiếu sáng từ chân tháp. Ngọn tháp cao và đẹp này là hình ảnh tượng trưng cho nước Pháp trong các tạp chí du lịch, trên các phương tiện truyền thông, truyền hình … Đứng dưới chân tháp mới thấy mình nhỏ bé trước cái đẹp, cái hay, cái giỏi của tài năng nhân lọai!! Xin ngã nón cúi đầu khâm phục người đã thiết lập đồ án và xây cất tháp Eiffel!

Rồi xe lại hướng về nhà thờ Notre Dame de Paris nổi tiếng với mối tình tuyệt vọng của anh chàng lưng gù kéo chuông nhà thờ, đến Khải hoàn môn, và chạy trên đại lộ Champs Elysées rực rỡ ánh đèn trước khi đến phòng trà Chiều Tím. Quả đúng không sai: Paris là kinh đô ánh sáng với muôn vạn ánh đèn ban đêm đấy, các bạn ạ !

Vừa nghe nhạc vừa thưởng thức những món ăn ngon của nhà hàng. Chúng tôi nâng cao ly rượu mừng ngày hội ngộ. Quả là “Tửu phùng tri kỷ thiên bôi thiểu” cho nên cả chủ lẫn khách đều “xỉn” nhưng cũng về khách sạn an toàn trước giờ khách sạn đóng cửa. Hú vía!

Hôm sau lên đường viếng thăm Bỉ quốc mà tại nơi đó các thân hữu NQ Hữu, LD Trường, LV Quyên đang chờ đợi.

Chiếc xe buýt hai tầng đã đưa 66 khách đường xa và hành lý vượt biên giới để viếng thăm Bỉ và Hoà lan rất dễ dàng không cần qua những thủ tục đổi tiền và xuất nhập cảnh trình giấy Passport như chuyến du lịch Âu châu của vợ chồng chúng tôi vào năm 1995 vì bây giờ đa số các quốc gia Âu châu (trừ Anh quốc) đều nằm trong Thị trường chung Âu châu và xài chung một thứ tiền Euro, cho nên những rào cản về quan thuế, xuất nhập cảnh đều đựơc giản lược, dễ dàng. Càng xa rời phố thị Paris càng thấy thoải mái vì không khí tươi mát, cảnh sắc thanh nhàn, êm ả với những đàn bò sữa ung dung ngoặm cỏ ngoài đồng, với những ngôi nhà mái đỏ xa xa ...

Để giúp vui cho khách đường xa, TH VV Hoàng và TH TS Thực trổ tài kể chuyện lạ chuyện vui. Dĩ nhiên “tài danh” TS Thực là một "cao thủ võ lâm” trong việc kể chuyện "tiếu lâm” có nhiều vị “mặn” hơn là vị “chay” giống như TH Trần Háo Đức nên đã làm cho mọi người cười vui vẻ và tỉnh ngủ ngay!??

“Có thực mới vực được đạo!” chứ, cho nên chờ khi đã no bụng sau một màn ăn trưa với món gà quay ngon lành và bánh mì do anh chị NT Ngọc “kính biếu” ngày hôm qua, Sương Lam mới “xuất chiêu”, gọi là có phần đóng góp của phe quí bà cho vui vẻ cả làng.

Sương Lam vốn thích thơ văn cho nên để giúp quí vị THĐL dễ nhớ đến tên, Sương Lam đã dựa vào bài thơ tự vịnh của Tú Xương như sau:

Một trà, một rượu, một đàn bà

Ba cái lăng nhăng, nó quấy ta

Chừa được cái gì hay cái nấy

Có chăng chừa rượu với chừa trà

để mà “phóng dao" (lại phóng dao nữa!) bài thơ dưới đây giúp thân hữu nhớ đến tên Sương Lam mỗi khi cần nhớ đến :

Sương sâm, sương sáo, với sương sa *

Ba món quà ngon của quí bà …

Vừa ngọt , vừa ngon, vừa mát ruột

Sương Lam thích hết ... cả ba quà!!

(* Sương Lam hy vọng quí bà đồng ý và ủng hộ “gà nhà “ vì nội tướng của TH Nguyễn Văn Di, người đẹp Thu Cúc, gọi Sương Lam là “chị Sương sa hột lựu của em ơi” mỗi khi gọi điện thoại thăm hỏi Sương Lam! Ngọt quá! Thu Cúc ạ!")

Nào đã hết đâu, Sương Lam còn học ôn lại tiếng Pháp vì bây giờ đang ở Âu châu nên cần phải biết tiếng Pháp chứ lị!

Sương Lam cho biết có một thứ tiếng Pháp “đặc biệt” mà đọc xong hay nghe xong ai cũng có thể hiểu được ví dụ như: “Tí tí jaune, tí tí noire. Lủy kêu gầm, lủy kêu gừ. Manger mỏa, manger mông xừ” để diễn tả con cọp vì con cọp có da màu vàng và sọc đen.

Hoặc là: “L’homme sans l’amour come auto sans bougie”, phải không quí bạn??

Vừa học ôn xong màn tiếng Pháp thì xe buýt cũng vừa ghé vào một trạm đổ xăng tân tiến để ăn trưa và đi pipi khỏi trả tiền vì ở Pháp và Âu châu đi pipi phải trả 30-40 xu Euro đấy, quí bạn ạ!

Ở Mỹ cái mục đi pipi này thì free và thoải mái vì cứ cách vài ba miles trên xa lộ là đã có một Rest Area, vừa được đi pipi free vừa được uống cà phê free (chỉ trừ khi nào bạn muốn donation thì thôi). Bravo! Không tin xin mời quí THĐL Âu châu làm một màn “tiếu ngạo giang hồ” đi họp THĐL ở Mỹ thì biết ngay!!

Rồi cũng đến Bruxelles, đến quãâng trường lớn nhất (Quãng trường Grand Place) của thủ đô nước Bỉ để ngắm nhìn những viên đá lót đường, những nhà thờ, những cung điện nho nhỏ kiến trúc xưa với nóc nhọn, những cửa hàng, nhiều kiến trúc đặc biệt khác nữa có hoa tươi trên cửa sổ, bao bọc chung quanh công trường. Chụp hình chung bên nhau xong lại lên đường tìm đến quãng trường có “Chú bé đứng đái” sau khi đi quanh co qua những cửa hàng bán đồ kỷ niệm rất hấp dẫn nhưng … không được dừng chân mua sắm vì sẽ không kịp giờ đến khách sạn. Phái đoàn phải đành “cưỡi ngựa xem hoa” vậy thôi!! Tuy nhiên tôi cũng đã nhanh chân mua được mấy tấm postcard và mấy chiếc chìa khóa có hình chú bé để làm kỷ niệm và để nhớ đến câu chuyện một chú bé nhỏ vô danh đã nhờ sự pipi tự nhiên của mình mà dập tắt được ngòi nổ cuả quả bom tàn phá thành phố Bruxelles để trở thành anh hùng dân tộc?! Thật là một câu chuyện kỳ thú cho nên tôi phải chụp hình với tượng chú bé đứng đái này mới được!!

Rồi len lỏi qua khu phố bày bán thức ăn miền biển và những món đặc sản của Belgique trông thật ngon lành, tươi sống. Lại đi quanh co về bến xe buýt để chạy đến Atonium, một kiến trúc có tính cách khoa học về nguyên tử gồm 7 quả cầu nối kết với nhau tạo ra hình lục giác. Thôi thì chuyện khoa học để cho các khoa học gia suy nghĩ, còn chúng ta cần chụp hình cho lẹ để kịp lên đường về khách sạn chứ bạn!!

Rồi cũng đến khách sạn La Maison de Dragon ở ngay trung tâm thành phố để nhận phòng.

Đây là một khách sạn mới cất nên sạch sẽ và đầy đủ tiện nghi hơn khách sạn FIAP ở Pháp. Ông chủ khách sạn là người Việt gốc Hoa nên phe ta được đấu tiếng Việt thoải mái với ông ấy. Cách tổ chức ở đây cũng hơi đặc biệt là cứ 2 gia đình được xếp chung vô một căn phòng apartement (tạm gọi là như thế nhé!) gồm 2 phòng và xài chung phòng vệ sinh, nhà tắm. Vợ chồng tôi ở một phòng 2 giường, vợ chồng TH NT Thảo và TH NL Phương ở một phòng 3 giường. Kể cũng lạ và vui!

Nhận phòng xong, vợ chồng tôi đã cùng vợ chồng TH VV Hoàng làm một màn dạo phố cấp tốc những con đường lân cận chung quanh. Phố đẹp và sạch vì mới cất. Có những cửa hàng vừa mới khai trương, có những cửa hàng mới bày biện hàng hóa. Trong khi lang thang ngoài phố, chúng tôi chuyện trò tâm sự và từ đó cảm tình thân mến càng thêm phát triển nhiều hơn khi chúng tôi đến thăm viếng miền Aix-en Provence miền Nam nước Pháp, một nơi cảnh đẹp người hiền, ở nơi đó có tình cảm thân thương, có ngôi nhà Êm Đềm của đôi vợ chồng nghệ sĩ TH VV Hoàng mà chúng tôi được hân hạnh chung sống với anh chị trong 3 ngày, học được nhiều “cái sàng khôn” khi chúng tôi tiếp gót du hành “nối vòng tay lớn” thân tình THĐLVNHN sau khi đại hội bế mạc. Xin mời các thân hữu tìm đọc bài “Một chuyến du Aix-en Provence nước Pháp" của Sương Lam để tìm thấy những cảm giác êm đềm đó ra sao nhé!? Xin cảm tạ !

Trên xe tôi lại được nghe lời tâm tình của TH LV Quyên về sự cho và nhận thắm đượm tình nhân ái. Anh chị LV Quyên nét mặt hiền từ, nhân hậu, ăn chay trường, đã khiến tôi nhớ đến 2 câu thơ sau đây của Trụ Vũ :

Từ đỉnh thấp, từ non cao

Cảnh nào không Phật, lời nào không kinh!

Rồi cũng đến nhà TH NQ Hữu để hâm nóng thêm tình thân hữu. Rất mừng được gặp lại cặp LD Trường và Thu Thủy ở Belgique để ôn lại chuyện xưa tích cũ thân tình giữa hai gia đình đã có từ thế hệ cha mẹ đến thế hệ chúng tôi sau gần 30 năm xa cách. Xin gởi lời thăm hỏi sức khỏe Cô Bảy, các em Chung, Quí, Thanh, Tâm và các cháu Thủy Tiên, Sơn, Tùng nha Thủy !!

Bước chân vào sân nhà, tôi đã “mê” ngay cây táo có những trái nho nhò rất đẹp trong vườn nên tôi phải chụp hình với cây táo này mới đựơc!! Rồi uống ly rượu “tẩy trần gió bụi đường xa" và ăn “nháp” fromage đầu bò, bánh lạt để cho ấm bụng trước khi nhập tiệc ở bàn dài. Tội nghiệp cho gia chủ đã bày một dãy bàn dài trải khăn trắng đẹp đẽ, ghế ngồi ở ngoài sân để chiêu đãi khách đường xa, nhưng mưa lại lất phất bay bay ...!! Tuy nhiên có lẽ trời cao thương cho lòng tốt của gia chủ cho nên trời lại mây tan mưa tạnh trong chốc lát để cho mọi người được thưởng thức đủ món ngon tuyệt vời do nữ chủ nhân và các nội tướng của các TH miền Belgique cùng các kiện tướng nấu ăn đã được gia chủ mời đến phụ giúp nấu nướng. Trong thoáng chốc nồi súp to tướng, những dĩa gỏi tôm thịt, những dĩa cơm chiên, những dĩa chả giò nem rán đầy đủ hương vị quê hương được nằm an ổn trong bao tử của những khách đường xa! Ngon quá! No quá!

Mưa lại trở về với căn vườn nho nhỏ và ấm áp tình người này! Mọi người lại chen chúc ngồi sát bên nhau trong căn lều ngoài sân. Bài hát Ngày Về lại được vang lên trong gió lạnh. Những món quà nho nhỏ nhưng gói ghém thân tình được trao tặng cho quí vị trong Ban tổ chức.

Có một phút giây tưởng niệm đến Cô Hồ Tấn Phát, phu nhân của TH Hồ Tấn Phát, đã đột ngột ra đi ngày 5 tháng 8 năm 2004, mặc dầu cả hai thân hữu đã chuẩn bị chương trình tham dự đại hội họp mặt THĐL VNHN tại Paris-Bruxelles từ 5 tháng trước. TH HT Phát đã phải hủy bỏ chuyến đi này vì còn phải lo việc cúng cầu siêu 49 ngày cho vợ hiền! Sương Lam trong giọng nói nghẹn ngào nhắc lại tình cảm thân mến mà Cô Phát đã chung vui góp mặt với các THĐL trong những năm qua. Bốn câu thơ cuối của "Bài Thơ Thương Tiếc Cô Hồ Tấn Phát" đã được đọc lên. Có những giọt nước mắt lau vội, có những nét u buồn cúi mặt xuống thương tiếc đến người đã khuất :

Một chút tâm thành gửi đến Cô

Hương linh siêu thoát chốn sinh đồ

Mỗi năm tưởng niệm người đã khuất

Nhớ mãi nụ cười, tiếng hát Cô! (SL)

Ngoài trời mưa đã rơi nặng hột cho nên các thân hữu phải kéo nhau vào nhà để tìm hơi ấm. Cuộc vui vẫn tiếp tục kéo dài trong khi những chiếc “xe hơi nho nhỏ Shuttle” đưa từng nhóm người trở lại khách sạn để sửa soạn hành trang cho ngày mai lên đường thăm viếng Hòa lan.

Sáng hôm sau thức dậy sau buổi điểm tâm ngon lành theo kiểu buffet có cháo nóng, có mì xào, có bánh croissant ngon béo, đoàn người lữ thứ lại lên đường viếng thăm Hòa lan, nơi có những chiếc cối xay quạt gió và hoa tu líp nổi tiếng thế giới.

Dừng chân nơi Zaanse Schans để ngắm nhìn những chiếc cối xay kiểu cổ có chong chóng quay. Gió lạnh thổi bay bay mái tóc và hất tung tà áo khoác vẫn không làm dừng chân những khách đường xa lặn lội tới nơi này để nhìn những chiếc cối xay lớn và đẹp lạ này. Những chiếc quạt gió này có thể là nơi dùng làm nhà ở hay kho chứa hàng ở bên dưới. Chúng tôi đi sâu vào trong làng có những ngôi nhà mái đỏ xây dọc theo bờ hồ và đi vòng quanh trên một con đường có những ngôi nhà nho nhỏ với mảnh vườn xinh xắn trước nhà. Không một tiếng ầm ỉ của động cơ xe hơi, không một tiếng chó sủa um sùm. Không gian yên tĩnh, cảnh vật nên thơ cho nên lòng người cũng lắng dịu. Tôi nghĩ rằng dân làng ở đây cũng dịu hiền như cảnh vật nơi đây ??

Tôi có cái thói quen là mỗi lần đi đến đâu trên bước đường du lịch, tôi cũng phải mua một vài tấm post card và một vài món quà nho nhỏ kỷ niệm để tặng thân nhân, bè bạn và để đánh dấu nơi mình đã đến vì biết có bao giờ trở lại nơi này một lần nữa, nên ghé vào một tiệm bán quà kỷ niệm để mua một chút quà, thì gặp ngay TH BT Cường ở Úc châu cũng đang chọn lựa những postcard. Thế là “chí lớn gặp nhau” và anh Cường đã khuyên tôi nên chọn những postcard được vẽ bởi các họa sĩ vì đẹp và nghệ thuật hơn. Tôi ghi nhận ý kiến hay này và đã mua vài postcard loại này tại nơi đây. Xin cám ơn anh BT Cường!

Phải ăn trưa chứ vì đói bụng rồi! Ban tổ chức đã phát “cơm tay cầm” ngon lành và nước lạnh cho tất cả mọi người.

No bụng rồi nên phái đoàn hăng hái lên đường tiếp để viếng thăm một làng đánh cá Hòa lan. Lại phải đi pipi!! Nhưng lần này thì không phải bị trả tiền tại các nhà vệ sinh cất dọc theo bến cảng mà lại sạch sẽ nữa chứ! Bravo!

Cũng tại nơi đây bạn cũng sẽ không ngửi được mùi cá tanh hôi mà chỉ ngửi được mùi thơm thức ăn từ các nhà hàng hải sản trên bến cảng. Quí bà lại đứng chụp hình bên cạnh tượng một ông đánh cá và quí ông cũng ... đứng chụp hình bên cạnh tượng của một bà đánh cá và cả quí ông lẫn quí bà đều cười vui vẻ bên nhau! Vui quá!

Lại lên xe buýt để đến Amsterdam, thủ phủ của Hoà lan, nơi đó có rất nhiều kinh rạch dọc ngang thành phố và có rất nhiều bãi gửi … xe đạp … vì phương tiện đi lại của đa số dân chúng là xe đạp! Tốt quá! Thành phố không bị ô nhiễm khói độc của xe hơi phun ra!

Trên xe TH VV Hoàng kể chuyện cuộc đời của Ann Frank, của danh họa Van Gogh đã sống đau khổ, oằn oại vì bịnh tật, nghèo khổ để chỉ khi chết đi mới được người đời biết đến tài hoa của người. Các họa phẩm của Van Gogh bây giờ lại là những họa phẩm đắt nhất thế giới đối với những người thích sưu tập tranh họa. Người viết ngậm ngùi cho một tài hoa mệnh yểu và sực nhớ đến câu thơ của Nguyễn Du:

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?!

Quả vậy! Không hiểu 300 năm sau có ai còn nhớ đến Nguyễn Du với tác phẩm Kim Vân Kiều tuyệt tác của Cụ hay chăng, nhất là đám hậu sinh của THĐLVNHN hôm nay ??!

Thôi thì hãy quên đi chuyện dĩ vãng, chuyện tương lai mà chỉ cần nghĩ đến chuyện hiện tại là chúng tôi đã đến Amsterdam, và viếng thăm một quãng trường to lớn để ngắm nhìn các cửa hàng ở xung quanh và cũng tại nơi đó có một nữ nhân hóa trang và mặc y phục mệnh phụ ngày xưa với một khuôn mặt nhuộm vàng cho hợp với màu vàng của y phục. Thế là có một màn đến vịn vai nắm áo người đẹp để chụp hình kỷ niệm, nhất là quí ông, trong đó có phu quân của người viết, sau khi để lại một vài xu Euro trong một cái lon để trước mặt! Người đẹp mà, ai thấy cũng thương, phải không?

Rồi đi ngang qua căn nhà của Ann Frank trú ẩn trong thời kỳ đệ nhị thế giới đại chiến trước khi bị quân Đức bắt đưa đi trại tập trung để thủ tiêu trong những lò hơi đốt. Một quá khứ kinh hoàng của một thời chiến tranh đã được ghi lại trong nhật ký của Ann Frank được quay thành phim sau này. Một tác phẩm mà người đọc phải rơi lệ xót thương cho những nạn nhân của chiến tranh, của những ý tưởng điên rồ!

Có một nơi mà quí ông thích xem nhất là con đường đỏ Red Light, nơi mà các chị em ta đứng ngồi trong các tủ kiếng trong những tư thế khiêu gợi nhất với những y phục “nghèo nàn, ít tốn vải" nhất! Người viết thêm một lần nữa đau xót cho số phận con người, nhất là những phụ nữ đã phải chọn nghề bán vui cho thiên hạ bằng thể xác của mình để kiếm sống!! Buồn thay!

Nhà cửa, phố xá ở Amsterdam không cao và có những chiếc ròng rọc để đưa tủ giường, bàn ghế lên những phòng trên cao vì cửa chính ở tầng dưới nhỏ hẹp.

Rồi cũng phải giã từ một thành phố nhiều kinh rạch ấy, nhiều chứng tích đau buồn ấy để trở lại khách sạn nghỉ ngơi và để dự buổi tiệc giã từ tại khách sạn.

Đồng hồ chỉ đúng 9 giờ để bắt đầu cho buổi tiệc giã từ. Dĩ nhiên là cũng có những màn văn nghệ giúp vui trong khi thưởng thức những món ăn ngon lành và giá rẻ do nhà hàng cung cấp. Những lời cám ơn của ban tổ chức và những giải đáp thắc mắc được trình bày để mọi người cùng thông cảm.

Cảm động nhất là màn toàn thể THĐL cùng nắm tay nhau hát bài ca Tạm Biệt THĐLVNHN đã được chị Hiếu Tâm viết lời, do TH VV Hoàng hướng dẫn và hẹn sẽ có ngày lại được gặp nhau :

Giờ đây anh em chúng ta cùng nhau quay quần, bùi ngùi xa cách!

Cách xa nhưng ta cầu mong: Rồi đây có ngày hẹn cùng gặp nhau!

Điệp khúc :

Cách xa không bao giờ quên cùng nhau chung sống những ngày thân hữu,

Cách xa chúng ta hằng mong: hằng năm sẽ họp Điện Lực Việt Nam.

Lời hát vang vang không muốn dứt trong ngấn lệ chực trào ra dù miệng vẫn hát vẫn cười! Một nỗi buồn nhè nhẹ dâng cao trong lòng những THĐL tham dự buổi tiệc giã từ đêm nay!!

Ngày hôm sau lên đường trở lại Paris. Khách đường xa như buồn cho một cuộc chia tay sắp đến nên im lặng trên đường về chỉ trừ TH PH Bình có đôi lời tâm tình và TH TT Tính kể lại chuyện gặp ma trên đường đi công tác ngày xưa theo lời yêu cầu của TH TV Minh.

Lại một sự im lặng kéo dài cho đến khi Sương Lam đứng lên nói đôi lời cám ơn toàn thể Ban tổ chức Đại hội và các nội tướng, đặc biệt nhất là anh chị PH Bình, anh chị VV Hoàng đã đi theo với phái đoàn suốt “muôn dặm đường dài” và hết lòng lo lắng chu toàn mọi việc để cho chúng tôi có được những phút vui kỳ thú !!

Rồi cũng phải đến phút chia tay ở khách sạn FIAP. Có những kẻ chờ đợi người thân ở Paris đến đón về nhà. Có những người lên xe taxi đến các khách sạn gần đấy. Lại bịn rịn giã từ! Lại hẹn hò ngày tái ngộ!

Người xưa đã từng nói: “Nhất ẩm nhất trác giai do tiền định”. Mọi việc trên đời từ mỗi lúc ăn khi uống đều đã được định sẵn thì sự gặp gỡ hội ngộ ngày hôm nay chắc hẳn cũng do Trời đã định cho mỗi người trong chúng ta có được phúc duyên gặp gỡ cùng nhau ?!?

Con người có những nhu cầu: nhu cầu vật chất và nhu cầu tình cảm mà nhu cầu tình cảm lại là một nhu cầu cần thiết giữa người và người vì chính nhờ nó mà chúng ta thương mến nhau và sống tốt đẹp hơn trong cuộc đời trần thế này. Người viết quan niệm rằng: Hạnh phúc là những gì rất tầm thường và gần gũi chúng ta trong phút giây hiện tại mà ta đang sống. Đó là những giây phút gặp gỡ tay bắt mặt mừng sau bao nhiêu ngày xa cách, đó là niềm vui cho và nhận giữa kẻ cho người nhận, đó là những lời thân mến yêu thương trao đổi cho nhau, đó là những chăm sóc thân ái, dịu dàng, tỉ mỉ. Những tình cảm yêu thương đó đã có sẵn trong tầm tay vói, trong tâm tưởng của ta, nhưng chúng ta không tìm thấy vì chúng ta mãi mong cầu và đi tìm những hạnh phúc xa vời khỏi tầm tay vói của chúng ta !?!

Người viết xin phép được tâm sự rằng :

Đừng tìm mãi nơi đâu là Hạnh Phúc ?!

Có thể gần , cũng có thể thật xa

Xa hay gần là ở tại TÂM ta

Ta cảm nghĩ thế nào, là thế đấy !! (SL)

Xin một lời cảm ơn Ban tổ chức Đại hội Họp mặt THĐLVNHN Paris -Bruxelles đã hết lòng lo lắng, giúp đỡ chúng tôi có được những phút giây thân ái bên nhau. Xin cảm ơn toàn thể các THĐL đã cùng chúng tôi chung sống mấy ngày hội ngộ hạnh phúc đó. Xin chúc sức khỏe đến toàn thể quí thân hữu để chúng ta rồi sẽ gặp lại nhau trong những lần đại hội sắp đến để phát triển thêm tình thân ái và học hỏi nhiều cái sàng khôn trên bước đường du hành của chúng ta.

Minh Phu Nhân

Portland , tháng 10 năm 2004

 

Tình Xưa – Sáng Tác: Nguyễn Thanh Cảnh - AI Cover by BariaMusic

Sáng Tác: Nguyễn Thanh Cảnh
AI Cover by BariaMusic

Lời Cuối Cho Người

 

Tình yêu đó anh mang về cõi khác
Nén hương buồn bia đá khóc rưng rưng
Ngày yêu nhau ôi tha thiết vô cùng
Giờ tất cả…trả về năm tháng cũ
Anh nằm đây nghìn đời yên giấc ngủ
Với tình mình một thuở ấm vòng tay
Kỷ niệm còn đây, nỗi nhớ giăng đầy
Xin quên lãng một thời yêu dấu đó
Anh ra đi để làm người thiên cổ
Thiên thu sầu em khóc để ai nghe
Bóng cây xưa chim tình ái không về
Hương khói toả ngát mùi thơm vĩnh biệt!
Anh vô tình có bao giờ hay biết
Em cúi đầu tưởng niệm bóng hình xưa
Lời thơ yêu như kinh cầu vang vọng
Vòng hoa buồn kết lại những nhung tơ
Chân dung xưa em sẽ mãi phụng thờ
Thôi anh nhé ! Xin muôn đời yên nghỉ

Nguyễn Phan Ngọc An
2026

Nhớ Huế - Thơ: Trần Quốc Bảo - Nhạc: Lê Xuân Mai - Ca Sĩ: Hà Thanh

 

Bao năm xa cách Miền Trung,
Nhớ thương chi lạ!... vô cùng Huế ơi!
Ngự Bình lờ lững mây trôi,
Hương Giang lồng bóng trăng soi đôi bờ.
Nhớ tà áo trắng phất phơ,
Trường Tiền nghiêng nón bài thơ qua cầu.
Ai chờ ai, dốc Nam Giao?
Thuyền ai khoan nhặt đôi câu Nam Bình?
Gió trăng Bến Ngự hữu tình,
Hàng cau Vỹ Dạ lung linh nắng vàng.
Răng chừ, trở lại Phú Cam,
Về thăm Gia Hội, ghé sang Nguyệt Biều…
Chuông chùa Thiên Mụ phiêu diêu,
Thời kinh Diệu Đế, mõ chiều âm vang.
Huế ơi! Những buổi Thu tan
Dòng sông An Cựu mịt mù sương đêm.
Huế mộng mơ, Huế êm đềm,
Càng xa, nỗi nhớ càng thêm đậm đà!
Một thời, Huế những xót xa,
Mậu Thân, máu đổ chan hòa Cố Đô!
Thuở chừ, Huế chít khăn sô!
Đau thương Huế đến dại khờ! … Huế ơi!

Trần Quốc Bảo

Cuộc Chiến Giữa Hải Đô (Kaidu) và Hốt Tất Liệt(Kublai)

Chương này xin kể riêng đi một chút, chuyện kể vào thời kỳ mà Hốt Tất Liệt lấy lại ngôi Đại Hãn và quyết định đưa Mông Cố vào thế giới văn minh của Trung Quốc, tách rời hay từ bỏ lối sống du mục . Nói cho công bằng, các Hãn quốc khác cũng bị đô thị hóa cùng lúc với Hãn quốc của Hốt tất Liệt tức là nhà Nguyên. Họ hòa nhập vào đời sống người dân xứ đó cho nên có Hãn quốc theo đạo Hồi và văn hóa Trung Đông, cũng có Hãn Quốc theo Đạo Phật. Họ bị phân cực và hàu như đông hóa với nền văn minh của dân bản địa.

Ở Trung Á và Ấn Độ, Dân Mông Cổ được đề cập trong bài viết” Mông Cổ Thời Phân Cực “ vừa qua.. Và tại Trung Hoa, Triều đinh Mông Cổ được gọi tên mới là nhà Nguyên..

Nhưng còn ở Thảo Nguyên thì sao? Đây là vùng nảy sanh ra Đế Quốc Mông Cổ oai hùng,Còn sót lại nhiều người, nhiều chiến binh bất mãn vì không ưng chịu sự thay đổi đô thị hóa này. Họ muốn giữ truyền thống quân sự, cách sống Du mục, cách mà người Mông Cổ chinh phục và điều hành thế giới. Họ chiến đấu giử lại đặt thù Chiến binh Mông Cổ. Tiêu biểu là cuộc chiến hàng mấy chục năm giũa HẢI ĐÔ (Kaidu) và Hốt Tất Liệt (Kublai)

Như đã trình bày trong những tập trước vào thời kỳ Hốt Tất Liệt mưu định dời đô về Đại Đô ( Bắc Kinh) sau cuộc tranh giành ngôi Đại Hãn với người em ruột. Từ Karakorum (Hòa Lâm - kinh đô cũ), các dòng tộc con cháu của Thành Cát Tư Hãn khác bất phục Hốt Tất Liệt .Họ thống trị giang san riêng mà Thành Cát Tư Hãn để lại:

Thành Cát Tư Hãn có bốn người con: Triết Biệt , Sát hợp Đài, Oa khoát Đài, và Đà Lôi

Sau Thành Cát Tư Hãn mất đi. lãnh thổ được phân chia như sau:

- Con Trưởng Triết Biệt : quản thủ Hãn quốc Kim Trướng

- Con Thứ hai Sát Hợp Đài: quản thủ Hãn quốc Sát hợp Đài ở Trung Tâm Mông cổ:

- Con Thứ ba: Oa khát Đài được phong làm Đại Hãn kế nghiệp cha

- Con thứ 4: Đà Lôi (Phụ tá ) Trung Tâm Mông cổ , cố vấn tối cao của Đại Hãn

Khi Oa khoát Đài mất, truyền ngôi Đại Hãn cho con là Quý Đô

Quý Đô mất sớm Hội Đồng phế dòng Oa khắc Đài lập dòng Đà Lôi con là Mông Kha làm Đại Hãn

Mông Kha mất, một cuộc chiến tương tàn giữa Hốt tất Liệt và người em ruột là A lý bất Ca (Arig Boke) tranh giành ngôi Đại Hãn và sau cùng Hốt Tất Liệt chiến thắng trở thành Đại Hãn , Khởi đầu xâm chiếm Trung Quốc lập Nhà Nguyên

Thời Gian này, Hốt Tất Liệt ban cho em là Húc liệt Ngột cai trị một Hãn quốc mới: Hãn quốc Ý Nhi

Khi Hốt Tất Liệt tóm thâu nhà Nam Tống lập nhà Nguyên ở Trung Quốc, bị đồng hóa bởi văn minh đô thị thì tại Thảo Nguyên có một nhánh bất phục tùng. Họ nổi loạn và gây chiến với nhà Nguyên hàng chục năm trong số đó có Khả Hãn Hải Đô (Kaido)

Đến năm 1270 các Hãn quốc trở thành độc lập với nhau tách rời ảnh hưởng của Đại Hãn Trung Tâm Hốt Tất Liệt

Ở Thảo Nguyên: Hải Đô lúc này là Hãn thống lảnh địa giới Sát Hợp Đài. Ông đã từng giao chiến với lực lượng của Hốt Tất Liệt dai dẵng nhiều năm

Anh chị sẽ hỏi tại sao tôi đề cập mối quan hệ giữa Hứa Đô và Hốt Tất Liệt có vài nguyên nhân:

1. Huyết thống: Hứa Đô là cháu của Oa Khác Đài. dòng chánh Đại Hãn

Hốt Tất Liệt là dòng phụ từ người em của Oa khắc Đài là Đà Lôi

2. Hứa Đô cho là Hốt Tất Liệt phản bội dân tộc, từ bỏ cuộc chiến du muc, xa rời cuộc sống nguyên thủy của tổ tiên

Đặc biệt Công Chúa Hốt Thốc Luân( Khutulun) chính con gái của Hãn Hải Đô mà tôi dành riêng một bài giới thiệu với Anh chi ở chương tới

Bây giờ mình bàn đến

CUỘC CHIẾN GIỮA HẢI ĐÔ VÀ HỐT TẤT LIỆT

Cha của công chúa Khutulun chính là Hải Đô (Kaidu), một nhân vật cực kỳ đặc biệt trong lịch sử Mông Cổ. Nếu Hốt Tất Liệt là người đại diện cho sự "Hán hóa" và định cư, thì Hải Đô chính là ngọn cờ đầu bảo vệ lối sống du mục truyền thống của Thành Cát Tư Hãn.

Dưới đây là tình trạng của Mông Cổ ở Thảo nguyên (Quan ngoại) giai đoạn đó:

1. Hải Đô (Kaidu) – "Kẻ thù truyền kiếp" của Hốt Tất Liệt

Hải Đô (tiếng Anh: Kaidu; 1236 - 1301) là một vị thủ lĩnh quyền lực của người Mông Cổ thuộc dòng dõi Borjigin. Ông là cháu nội của Đại Hãn Oa Khoát Đài (Ögedei Khan) và là người cai trị thực tế của Hãn quốc Sát Hợp Đài (Chagatai Khanate) ở khu vực Trung Á

Hải Đô là cháu nội của Oa Khoát Đài (con trai thứ 3 của Thành Cát Tư Hãn). Ông không bao giờ công nhận ngôi vị Đại Hãn của Hốt Tất Liệt ( thuộc dòng Đà lôi).

Lý do: Hải Đô cho rằng Hốt Tất Liệt đã phản bội tổ tiên khi dời đô về Bắc Kinh, mặc Long Bào, và áp dụng thể chế cai trị kiểu Trung Hoa.

Minh họa Hải Đô

Căn cứ địa: Hải Đô xây dựng một "đế quốc trong đế quốc" tại vùng Trung Á (nay thuộc Tân Cương và Kazakhstan), lấy Thảo nguyên làm gốc. một phần lảnh thổ của Sát hơp Đài Hãn Quôc ( xem bản đô)

2. Tình trạng Thảo nguyên: Một "Bắc triều" đối lập

Trong khi Hốt Tất Liệt bận rộn chiêu hàng nhà Nam Tống và xây dựng cung điện nguy nga ở Đại Đô (Bắc Kinh ngày nay) thì tại vùng Thảo nguyên Quan ngoại rơi vào tình trạng nội chiến kéo dài hơn 30 năm:

Minh Họa Hốt Tất Liệt

Sự chia rẽ sâu sắc: Thế giới Mông Cổ bị xẻ đôi. Một bên là nhà Nguyên (Hốt Tất Liệt) giàu có nhưng đang dần mất đi bản sắc chiến binh; một bên là phe Hải Đô nghèo khó hơn nhưng cực kỳ thiện chiến và giữ vững truyền thống du mục.

Chiến trường khốc liệt: Vùng đất Mông Cổ và Trung Á trở thành bãi chiến trường. Hải Đô liên tục tổ chức các cuộc viễn chinh quây phá, đánh vào biên giới phía Bắc của nhà Nguyên.

Khutulun – Biểu tượng của Thảo nguyên: Con gái của Hải Đô, công chúa Khutulun, chính là minh chứng cho sức mạnh của người Mông Cổ "gốc". Bà không thêu thùa may vá trong cung điện mà cưỡi ngựa, bắn cung và đấu vật giỏi hơn bất kỳ nam nhân nào. Bà là cánh tay phải của cha trong các trận chiến chống lại quân đội nhà Nguyên của Hốt Tất Liệt.

3. Đời sống của người Mông Cổ ở Quan ngoại

Khác với sự xa hoa ở Trung Hoa, người Mông Cổ theo phe Hải Đô ở Thảo nguyên vẫn giữ nếp sống cũ:

Kinh tế: Dựa hoàn toàn vào chăn nuôi gia súc và cướp bóc chiến lợi phẩm từ các đoàn thương nhân trên Con đường Tơ lụa.

Chính trị: Họ duy trì hội nghị Khuraltai (Hội đồng các bộ lạc) để quyết định các việc lớn, thay vì nghe theo mệnh lệnh từ một hoàng đế ngồi trên ngai vàng kiểu Trung Hoa.

Tư tưởng: Họ coi những người Mông Cổ ở Trung Hoa là "những kẻ suy đồi", đã bị biến chất bởi lụa là và rượu ngon của người Hán.

Kết cục của cuộc đối đầu

Cuộc chiến giữa Thảo nguyên (Hải Đô) và Trung Hoa (Hốt Tất Liệt) chỉ thực sự hạ nhiệt sau khi Hải Đô qua đời vào năm 1301. Khutulun cũng mất không lâu sau đó.

Cuối cùng, phe Thảo nguyên suy yếu dần và phải chấp nhận thần phục nhà Nguyên về mặt danh nghĩa, nhưng ngọn lửa phản kháng và lối sống du mục chưa bao giờ tắt hẳn.

Chính nhờ sự kiên trì ở lại Quan ngoại của những người như Hải Đô và Khutulun mà bản sắc Mông Cổ không bị tan biến hoàn toàn vào văn hóa Trung Hoa trong suốt triều đại nhà Nguyên.

3. Bức tranh toàn diện về sự rạn nứt của Đế chế Mông Cổ

Khi nhìn vào phả hệ này, bạn sẽ thấy mâu thuẫn bùng nổ vì hai lý do chính:

Tranh giành chính thống: Theo di chúc của Thành Cát Tư Hãn, ngôi vị Đại Hãn phải thuộc về dòng dõi Oa Khoát Đài. Tuy nhiên, sau đó quyền lực bị dòng dõi Đà Lôi (Mông Kha và Hốt Tất Liệt) đoạt lấy.

Hải Đô (cháu nội Oa Khoát Đài) chiến đấu cả đời để đòi lại "công lý" cho chi tộc mình.

Xung đột văn hóa:

Phe Hốt Tất Liệt (Trung Hoa): Muốn cai trị theo lối định cư, dùng luật pháp, thu thuế và xây dựng thành quách.

Phe Hải Đô & Khutulun (Thảo nguyên): Coi thành thị là "mồ chôn" của chiến binh. Họ muốn giữ lối sống di động, lấy trời làm màn, lấy đất làm chiếu.

Kết luận:

Đế chế Mông Cổ thời Hốt Tất Liệt thực chất đã không còn là một khối thống nhất. Nó giống như một "Liên bang" của các Hãn quốc mà trong đó, sự thù địch giữa Hốt Tất Liệt và Hải Đô là minh chứng cho sự rạn nứt không thể hàn gắn giữa văn minh định cư và truyền thống du mục.

Hình dung rõ hơn về cuộc đối đầu "nồi da xáo thịt" nhưng đầy bi tráng này, chúng ta hãy nhìn vào những trận quyết chiến giữa Hải Đô (Thảo nguyên) và Hốt Tất Liệt (Trung Hoa).

Đây không chỉ là cuộc chiến giành ngôi vị, mà là cuộc chiến giữa Cung tên & Ngựa hoang đối đầu với Thành quách & Thuốc súng.

1. Chiến lược của hai phía

Phe Hải Đô (với sự trợ thủ của Khutulun): Sử dụng lối đánh "phi đối xứng". Họ không cần chiếm thành, họ chỉ đánh phá các tuyến tiếp tế, làm tiêu hao sinh lực quân nhà Nguyên rồi rút lui vào vùng sa mạc mênh mông nơi quân đội định cư không thể đuổi theo.

Phe Hốt Tất Liệt: Dùng ưu thế kinh tế. Ông xây dựng các đồn binh dọc biên giới phía Bắc (vùng Nội Mông ngày nay), dùng lương thực và tơ lụa để mua chuộc các bộ lạc nhỏ lẻ, dần dần cô lập Hải Đô.

Minh họa Hốt Tất Liệt

2. Trận chiến sông Orkhon (1289)

Đây là một trong những lần hiếm hoi Hốt Tất Liệt – lúc này đã già – phải thân chinh cầm quân lên phía Bắc.

Hải Đô và quân đội Thảo nguyên đã tiến sâu vào vùng đất tổ Mông Cổ, đe dọa Karakorum (Hòa Lâm - kinh đô cũ).

Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Dù quân nhà Nguyên đông hơn và có vũ khí hạng nặng, nhưng sự thiện chiến của kỵ binh Thảo nguyên (với sự hiện diện của Khutulun trên chiến trường) đã khiến quân Nguyên khốn đốn.

Kết cục: Hốt Tất Liệt đẩy lùi được Hải Đô nhưng không thể tiêu diệt tận gốc. Thảo nguyên vẫn nằm trong tay phe truyền thống. Vì lý do này mà Hốt Tất Liệt từng treo thưởng '10 vạn lượng vàng và 1000 ngựa chiến' cho cho bất kỳ sát thủ nào lấy được đầu Khutulun.

3. Cái chết của Hải Đô và sự cô độc của Khutulun

Năm 1301, Hải Đô tổ chức cuộc viễn chinh lớn nhất đời mình nhắm vào vùng Nội Mông. Sau một trận chiến đẫm máu gần Karakorum (thủ đô truyền thống của Đế quốc Mông Cổ), ông bị trọng thương và qua đời trên đường rút quân.

Bà Khutulun lúc này mất đi điểm tựa lớn nhất. Các anh em trai của bà bắt đầu tranh giành quyền lực giành ngôi khả hản của Hứa Đô.

Thay vì khuất phục nhà Nguyên, bà chọn rút lui về vùng núi Altai, tiếp tục bảo vệ lăng mộ của cha và duy trì lối sống du mục cho đến khi qua đời (khoảng năm 1306) trong một hoàn cảnh còn nhiều bí ẩn.

Tầm vóc lịch sử: Tại sao câu chuyện này quan trọng?

Nếu Hốt Tất Liệt thắng tuyệt đối và đồng hóa toàn bộ người Mông Cổ vào văn hóa Trung Hoa, có lẽ ngày nay chúng ta không còn thấy một quốc gia Mông Cổ độc lập với bản sắc riêng biệt.

Chính nhờ Hải Đô và Khutulun:

Bảo tồn gen chiến binh: Họ giữ cho dòng máu du mục không bị "mềm yếu" đi bởi sự xa hoa của cung đình.

Duy trì địa danh: Vùng Quan ngoại (Outer Mongolia) vẫn là đất của người Mông Cổ, không bị sáp nhập hoàn toàn vào địa giới hành chính kiểu Trung Hoa.

Cảm hứng nghệ thuật: Hình tượng Khutulun mạnh mẽ đã trở thành nguyên mẫu cho vở nhạc kịch nổi tiếng Turandot (dù phiên bản này đã hư cấu đi rất nhiều).

KẾT LUẬN

Cái hay của lịch sử là ở chỗ: Người thắng trận (Hốt Tất Liệt) có được vinh quang nhất thời, nhưng người giữ vững đức tin (Hải Đô, Khutulun) lại để lại linh hồn cho một dân tộc.

Đặc điểm: Nhà Nguyên Phe Thảo Nguyên

Lãnh tụ: Hốt Tất Liệt Hải đô , Khutulum

Lý Tưởng Hòa nhập để cai Trị Giử gìn Truyền Thống Bản sắc

Thủ Phủ Đế Đô ( Bắc Kinh) Karakorum & Thảo Nguyên

Sức Mạnh: Tiền bạc, Nhân Lực Kỷ nghệ Kỷ năng kỵ xạ, ý chí sắt đá

Bị hủy diệt : nhà Minh Chu Nguyên Chương Gìn giử dòng huyết thống Mông Cổ

Đây là bài viết để hướng dẩn anh chị biết đến một nữ Hào Kiệt và một Chiến Thần mà sử sách khép lại với bà

Lê Minh Đức (YK6774) 

Sưu tầm và biên soạn

Vũ Điệu Dưới Mưa - Nhiếp Ảnh Gia Vũ Ngọc Hiến

Thưa quý anh chị em, xin được gửi tới quý anh chị em bộ hình "Vũ điệu dưới mưa" (Dancing under rain) chụp hôm qua nhân ngày Brazilla Day được tổ chức ở Parc La Fontaine. 

Xin được trình bày sơ về vụ chụp hình này. Theo dự báo thời tiết thì mưa giông sẽ đổ xuống từ sau 4 giờ chiều. Có mặt tại nơi tổ chức lúc 1PM30, trời nằng, chụp được khá hình ưng ý, nhưng mục đích chính là màn “Sampa” được trình diễn lúc 17H00. Khoàng 4Pm15, trời đổ giông, mưa như trú nước, khá giả bỏ chạy tứ tán, tôi mặc áo mưa vào và tìm đến một lều triển lãm trú tạm... 

Tưởng chương trình này giải tán, nhưng không ngờ đoàn vũ công vẫn ở lại trình diễn, lúc đó mới thấy tinh thần trách nhiệm của đoàn cao, nên mình là dân "Bất Khuất" mà... sợ sao, nên vác máy xông ra chụp những tấm này...

Kính

Vũ Ngọc Hiến

Huế Lũ Lụt

 

Huế hỡi! Lụt hoài nhìn muốn khóc
Mỗi năm tiếp diễn mãi khôn nguôi
Mưa rơi nước ngập thêm cuồng gió
Bèo dạt đầy đường lạnh lẽo trôi

Quặn thắt miền quê từng đói khổ
Cuộc đời cứ mãi sống lầm than
Rau trồng ruộng cấy đành hư hại
Lặng lẽ buồn đau trước cảnh tàn

Huế hỡi ! người dân hiền chịu đựng
Thương quê xót dạ héo trong lòng
Xưa từng nếm trải mùa mưa lụt
Sẻ chút nghĩa tình ý nguyện mong

Bởi vậy vì răng người xứ Huế
Thâm trầm khắc khổ lắng niềm sâu
Cúi đầu chịu đựng qua ngày tháng
Huế hỡi ! Người đi …gởi nỗi sầu.

Minh Thúy Thành Nội
Tháng 10/27/202

Nét Sử Hồn Nhiên : “Bé Tè”

Bé tè tên là Julien Dillens,

Thành phố Brussels, Thủ đô nước Bỉ, (Belgium)
Có pho tượng đồng, kỳ dị dễ thương.
Tạc hình… “Bé trai đứng tè” ven đường,
Có người lầm tưởng, cho là hài hước.

Sẽ rất thú vị, nếu bạn biết được…
Chuyện lịch sử hi hữu của Brussels,
“Bé Tè”, được cả nước Bỉ ngợi khen!
Là Thần Đồng, cứu nạn Vương Quốc Bỉ.

Siêu phẩm nghệ thuật độc nhất vô nhị,
Của nhà điêu khắc Jérôme Duquesnoy
Ghi nét sử cách 647 năm nay!
Thuở Tây Ban Nha xâm lăng Bỉ Quốc.

Bỉ phải đầu hàng, cam phận tiểu nhược!
Rồi Tây Ban Nha giả bộ lui quân,
Nhưng bí mật, làm một chuyện bất nhân…
Chôn chất nổ khắp Thủ đô nước Bỉ!

Đường giây dẫn hỏa, được che giấu kỹ,
Sẽ chuyền lửa từ xa vào trung tâm.
Việc dã man, đã hoàn tất âm thầm.
Chỉ đợi… đúng giờ “G”, là khai hỏa!

Giờ “G” đến…Tây Ban Nha châm lửa !!!
Giây dẫn hỏa, phóng lửa đi rất nhanh,
Chút nữa đây, Brussels sẽ tan tành!
Nổ tung trời và muôn người sẽ chết!

Nhưng bất ngờ!... mọi sự ngưng lại hết!
Như một ơn lạ, Thượng Đế an bài.
Số là: ngẫu nhiên có một bé trai,
Chính lúc ấy, đứng tè bên ven lộ.

Mà giây dẫn hỏa, lại chuyền ngang đó!
Lửa gặp nước tiểu, nên tắt ngúm liền,
Bé tè hồn nhiên, đã cứu nạn Brussels!
Bỉ thoát diệt, trong đường tơ kẽ tóc!

Cả nước bàng hoàng, mừng đến phát khóc!
Tạ ơn Trời !!! Tạ ơn bé Julien!!!
Chuyện hy hữu này, ngàn đời không quên.
Ghi đậm nét, trong sử Vương Quốc Bỉ!

Tây Ban Nha cũng viết trong sử ký
Chuyện “Bé Tè” chuyện thật, rất hồn nhiên
Bên Âu Châu có khá nhiều công viên
Trưng bầy tượng “Vị Thần Đồng” ngộ nghĩnh!

Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia

 

Mẹ Chồng Người Bắc và Học Sinh Việt Nam

 

Chồng tôi là người Bắc, quê ở Hà đông. Anh nói tiếng Bắc đặc, dù gia đình vào Nam lập nghiệp đã lâu. Thoạt tiên, tôi quen với cháu anh nên gọi anh là chú . Rồi khi đã làm vợ anh, thỉnh thoảng tôi vẫn quen miệng gọi anh là chú. Vì thế, mẹ chồng tôi phải nhắc tôi đổi cách xưng hô. Lời nhắc nhở của bà nội các cháu khiến tôi nhớ lại hồi mới gặp anh. Khi đó, tôi ở chung nhà với một bà chị họ. Bà thấy tôi kêu anh bằng chú thì tưởng lầm anh đi tu. Bà khuyên tôi nếu anh là người tu hành, dù đạo Chúa hay đạo Phật cũng phải…”buông tha” anh, không nên dụ dỗ anh vào con đường mê hoặc tục lụy. Tôi chỉ cười mà không nói gì. Nhưng trong bụng, tôi thầm nghĩ :”Ai đưa ai vào vòng tục lụy đây?” Rồi chỉ một thời gian ngắn sau, anh tỏ tình và xin…bàn tay tôi.

Khi đã về làm vợ anh, tôi được biết bà nội các cháu rất ngạc nhiên trước quyết định hỏi vợ của anh. Cụ có thành kiến rằng con gái Nam không biết căn cơ, chỉ quen tiêu xài hoang phí. …. Sau đám cưới, tôi về làm dâu bà nội các cháu ngay. Từ nhà tới sở làm đi bộ khoảng 5 phút. Đó là một trường trung học di cư từ Bắc vào Nam. Trường đã có tiếng đào tạo được nhiều học sinh giỏi. Vì chưa có cơ sở riêng, trường phải học tạm ở một trường Tiểu học vào buổi chiều. Lúc đó tôi là tham sự hành chánh nhưng bằng lòng với việc làm như một chân thư ký, trông coi thư viện nho nhỏ cho trường. Lẽ ra tôi có thể được bổ nhiệm về bộ Tài chánh hay cơ quan nào khác, lương bổng cao hơn chút ít. Nhưng được cái nọ mất cái kia. Tôi muốn có thì giờ để tiếp tục học cho xong Đại học. Công việc thư viện nhà trường rất thích hợp cho tôi vì tôi có thể đọc sách khi rảnh rỗi. Trong thời kỳ này, buổi sáng tôi đến Đại học Văn khoa, buổi chiều đến trường làm việc. Bài vở của Đại học Văn Khoa khá nhiều. Thế mà ở trường, ông hiệu trưởng cũng còn xếp cho tôi dạy 6 giờ 1 tuần ở các lớp nhỏ. Dù chỉ có 6 giờ tôi cũng phải soạn và chấm bài nên mất rất nhiều thì giờ. Đêm nào tôi cũng phải thức thật khuya. Nhà tôi đi ngủ sớm, rồi nếu nửa đêm thức giấc mà thấy còn đèn sáng, thế nào anh cũng trách :”Em phải quyết định chọn một việc, đi học hay đi làm, không thể ôm đồm như vậy được.” Bây giờ nghĩ lại tôi cũng thấy tôi cứng đầu. Với lương giáo sư đệ II cấp, nhà tôi có thể nuôi tôi đi học cho đến khi tôi học xong đại học. Khi chúng tôi ở chung với bà nội các cháu, tôi thật là người vô tích sự. Tôi chẳng giúp Cụ được gì, mà đôi khi chính Cụ lại sai chị giúp việc lo sẵn cho chúng tôi thức ăn điểm tâm như bánh mì thịt, xôi, bánh cuốn hay phở…Vì thức khuya nên dậy muộn, tôi vội vã ra đi nên không kịp ăn sáng. Cụ chỉ nhẹ nhàng bảo: ”Nên dậy sớm một chút, ăn uống tử tế, nhịn đói dễ mất sức.“ Nếu ở với Mẹ ruột, chắc chắn tôi sẽ bị Cụ la.

Mẹ chồng tôi là người Bắc cổ xưa. Cụ vấn khăn, răng nhuộm đen. Lúc chúng tôi về sống chung, Cụ thường chỉ dạy các tập tục, cách xưng hô theo miền Bắc, có phần khác biệt với miền Nam. Thí dụ: gọi người con trai lớn nhất trong nhà là anh Cả, người em gái kế cận là chị Hai. Có những việc thông thường nhưng thực dụng cũng được Cụ chỉ dạy, như mua gà nên chọn gà có lườn đầy, đó là gà béo; mua cá nên lựa cá mắt trong mới là cá tươi. Nếu cá đã cắt sẵn từng khứa, nên chọn khứa chắc thịt. Mua trái cây chọn những trái còn cuống và lá xanh mới đẹp, dưa hấu chọn trái nào cuống hơi lõm một chút là dưa chín trái ấy sẽ ngọt, v v… Tôi nghe kể lại lúc trẻ Cụ vừa buôn bán, trông nom cửa hàng ở Saigon vừa đi lại quê nhà miền Bắc, chỉ huy cất nhà to như cái đình. Cụ định lúc già sẽ trở về Bắc sống với họ hàng, thân thuộc. Chỉ có Cụ bà đi lại, Cụ ông chẳng bao giờ về quê. Ông Cụ sống Saigon đến ngày qua đời. Sau 1954, ngôi nhà to lớn ấy bị chính quyền Cộng Sản lấy làm công sở. Cụ tự an ủi là tình trạng chung của đất nước, đành chịu thôi. Lúc tôi về nhà chồng, Cụ ông mất đã lâu. Bà nội các cháu vừa nghỉ buôn bán, giao cửa hàng cho chị Cả chồng tôi trông nom. Chị cho biết lúc còn buôn bán, Mẹ chồng tôi tính toán rất nhanh, nhất là tính nhẩm. 

Trong lúc chị còn cộng cộng trừ trừ, Cụ đã có đáp số. Tuy không đọc sách nhưng Cụ thuộc nhiều ca dao tục ngữ, dùng đúng nơi, đúng chỗ. Người làng hay các cháu họ xa cần vốn làm ăn, Cụ sẵn sàng giúp đỡ. Nếu các con thắc mắc, Cụ thường nói :“Khó giúp nhau mới thảo, giàu tương trợ ai màng.“ Vào những dịp lễ, Tết Cụ hay mua quà biếu họ hàng hay người quen. Quà Cụ mua thường tốt và ngon. Cụ bảo :“ Minh ăn thì hết, người ăn thì còn. Đã biếu ai nên biếu loại tốt, cho quà xấu họ vất đi, tốn công, tốn tiền vô ích." Cụ cũng hay nói: ”Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống, gia đình ảnh hưởng con cái v.v…” Tuy được nhắc nhở nhưng con cháu không phải ai cũng nghe lời Cụ, nhất là các cô cậu sang Mỹ. Cụ cũng dạy: “Cố gắng trước, trời giúp sau.’’ Cụ đưa người làng vào Sài Gòn sinh sống, giúp vốn, họ chịu khó làm ăn, phần lớn thành công, có nhà có cửa tử tế. Chúng tôi ở chung với Cụ đến khi có cháu đầu. Cụ đón tôi từ nhà bảo sanh về thẳng nhà riêng, nơi Cụ đã sắm sửa đầy đủ các đồ dùng cần thiết từ bàn ghế đến các dụng cụ nhà bếp, cả đồ dùng cho em bé. Tôi rất cảm động về sự ân cần chăm sóc ấy. Nói thật, nếu chính tôi lựa chọn, chưa chắc tôi chọn được thứ tốt và chắc chắn như Cụ. Không những thế, Cụ còn tìm cho tôi một chị giúp việc. 

Chi này vừa trông em bé, vừa lo cơm nước cho chúng tôi. Ngày nào Cụ cũng đến tắm em bé để chị vú học hỏi. Bao giờ chị vú thông thạo mới giao em bé cho chị trông nom. Khi tôi còn ở trong nhà bảo sanh, ngày nào Cụ cũng vào thăm tôi ít nhất một lần cho đến khi tôi về nhà. Cụ mua sẵn mấy quày dừa xiêm, loại dừa trái nhỏ và ngọt đậm. Mỗi quày từ 10 đến 12 quả, dặn chị vú mỗi ngày phải cho tôi rửa mặt bằng nước dừa, vì theo Cụ, nước dừa làm da dẻ hồng hào, mịn màng. Da tôi sau này ít bị mụn có lẽ cũng nhờ nước dừa? Cụ còn cho tôi uống thuốc Bắc mỗi ngày 1 thang, để mau lại sức và tránh được các bệnh hậu sản. Lúc sắc, mùi thuốc thật thơm, nhưng uống thì thật đắng. Tôi không thể nào uống hết ngay nên phải chia làm 2, sáng nửa chén, chiều nửa chén.. Uống được 2 ngày tôi thưa với Cu là thuốc Bắc vừa đắng vừa phải uống nhiều, nên tôi sợ quá. Cụ khuyên tôi nên cố gắng uống đủ 10 thang thì da dẻ sẽ hồng hào và khỏe mạnh. Trong khi đó bà ngoại các cháu cho rượu con mèo (Dubonnet), loại rượu ngọt uống trước bữa ăn chừng 2 muỗng canh, đỡ ngán hơn. Cụ trả hết các chi phí nhà bảo sanh, mặc dù lúc ấy chúng tôi đều đi làm. Chị dâu Cả bảo tôi đừng bận tâm nhiều, vì chị sanh 6 con, lần nào Cụ cũng trang trải mọi chi phí, dù anh chị có 2 cửa tiệm buôn bán, có tiền dư dả. Lúc chị dâu Cả và tôi sanh, ngày nào Cụ cũng đến thăm 1, 2 lần cho đến khi chúng tôi về nhà, thường từ 7 đến 10 ngày. Vậy mà khi chị ruột và em gái nhà tôi đi sanh, Cụ chỉ vào nhà bảo sanh thăm có một lần. Tôi thắc mắc, Cụ giải thích: ‘’Con gái là con người ta, nữ nhân ngoại tộc…” 

Ngày nay thì ngược lại, nhất là ở hải ngoại, con gái gần gũi chăm sóc cha mẹ hơn con trai. Tôi nghe kể lại Cụ và họ hàng về quê ở ngoài Bắc cưới vợ cho anh Cả chồng tôi. Chị Cả xinh đẹp, lại là con nhà khá giả trong làng. Đám cưới rất linh đình. Chú rể và cô dâu chỉ gặp nhau lần đầu khi đón dâu vào Saigon. Trước kia, hai anh chi biết nhau qua hình ảnh. Anh có học nhưng cũng nghe lời Mẹ, cưới vợ “hàm thụ”, có lẽ vì chị Cả tôi đẹp và có tiếng đảm đang. Nhớ lại ngày xưa, nhà Cụ tôi thường hay có giỗ và con cháu họ hàng đông. Một mình chị Cả tôi chi huy nấu cỗ. Mấy chị em chúng tôi chỉ mua trái cây hay bánh đến lễ mà thôi. Chị Cả không cho chúng tôi làm gì hết, chỉ “ngồi chơi xơi nước” thôi. Chị có nhiều người giúp việc và biết ý mẹ chồng tôi thích nấu cỗ như thế nào. Từ khi Cụ nghỉ buôn bán, đứa con bé nhất của anh chi Cả ngủ với bà Nội , cụ nói để chị được ngủ trọn giấc, hôm sau còn dậy sớm mở cửa tiệm… Nay sống nơi quê người, nhớ đến các cu ngày xưa tôi vẫn còn thấy lòng bồi hồi. Bà ngoại các cháu đã quá lo lắng khi gả tôi cho người Bắc. Cụ sợ tôi không sống chung hòa bình với nhà chồng được. Cụ biết tính tôi vô ý vô tứ, trong khi người Bắc, nói chung rất khó khăn, cẩn thận, từ cách ăn mặc, nói năng phải ý tứ v.v…

Tôi muốn thưa với Ngoại là làm dâu người Bắc không có gì hãi hùng hết. Tôi đã sống an bình trong tình thân thương đại gia đình nhà chồng và chàng rể Bắc kỳ của Ngoại cũng đàng hoàng, dễ yêu, dễ mến. Cụ Nội cũng thương nàng dâu Nam kỳ vì tôi cũng biết chiều chồng, nuôi con, cố gắng để đời sống gia đình được hạnh phúc tốt đẹp như những gia đình khác. Tôi xin nói thêm là sau đó Cụ lại còn cưới một cô gái Nam kỳ cho đứa cháu ruột gọi Cụ bằng Cô. Chú ấy mất Mẹ từ nhỏ và Mẹ chồng tôi xem chú như con. Thím là con nhà giàu chỉ biết đi học nhưng khi có gia đình cũng học cách nấu ăn theo kiểu Bắc kỳ, rồi cũng biết làm cỗ ngon, khéo, cư xử đâu ra đấy, ai cũng khen và tất nhiên Cụ tôi rất hài lòng. Tôi biết ngày nay không còn phân biệt Nam, Bắc . Nhất là ở hải ngoại, chỉ còn tên chung là người Việt Nam, tuy cách phát âm có đôi chút khác biệt. Còn tôi, sau khi tốt nghiệp đại học, trở thành Đốc Sự hành chánh. Gia đình bảo tôi trở về làm việc Tổng Nha Công Vụ cho gần nhà, có xe đưa đón đàng hoàng, có văn phòng riêng, tương lai sáng lạn hơn gõ đầu trẻ, lương ba cọc ba đồng. Nhưng tôi biết Cụ tôi thích nghề dạy học vì con các anh chị giáo, cháu gọi Cụ bằng dì đều ngoan ngoãn và học hành thành đạt. Riêng tôi, sau những năm gần gũi học sinh và sống chung với nhà tôi là một nhà giáo giản dị, tôi chuyển hẳn sang ngành giáo dục. Tôi đã làm vừa lòng Cụ lại được sống bình an không cạnh tranh. Một vài người bạn cho tôi là khờ. Tôi tiếp tục dạy ở trường học di cư cho đến lúc phải rời quê hương. Sang xứ Mỹ, tôi may mắn được gặp lại một số đồng nghiệp, đồng sở và các học sinh thân yêu. Tất cả cư xử với nhau tốt đẹp như một đại gia đình. Các cựu học sinh, dù lớn tuổi, thành đạt nơi xứ người, đã có con có cháu, thỉnh thoảng vẫn tìm thăm cô giáo cũ. Tôi thật sự cảm động và cám ơn các em rất nhiều, đã không ngại tốn thì giờ và đường đi xa xôi cách trở.

Theo tôi, bà nội các cháu là bà mẹ chồng tuyệt vời, hiếm có , cụ được mọi người thương mến và kính nể 

Riêng với các em cựu học sinh của tôi, tôi xin cám ơn tất cả, các em đã cho tôi những ngày tháng ngọt ngào, khi tôi còn dạy học nơi quê nhà cũng như lúc gặp lại nơi hải ngoại.

Tôi cũng không quên cám ơn chính phủ, dân chúng Hoa Kỳ tạo điều kiện dễ dàng giúp gia đình tôi và đồng bào Viêt Nam sớm ổn định đời sống trong buổi đầu khó khăn lúc mới định cư và mãi đến ngày nay. Không biết đồng bào quê nhà có biết người nghèo ở Hoa Kỳ được chính phủ chăm sóc chu đáo như cấp thẻ mua thức ăn (food stamps),phát tiền mặt hàng tháng đều đặn giống như công chức lãnh lương. Ngoài ra người già yếu bệnh tật lợi tức thấp còn được sở Xã hội cho người đến giúp nấu ăn, tắm, giặt, đưa đi bác sĩ… mỗi ngày 8 tiếng . Có thể nhiều hay ít hơn chút it tùy tình trạng sức khỏe đương sự. Có người còn được nhà nước cấp chung cư miễn phí hay chỉ trả số tiền tượng trưng tùy theo lợi tức …

Tôi ước mong mọi người đều sống trong tình yêu thương, gia đình thuận hòa ấm áp, không còn cảnh mẹ chồng khó khăn với nàng dâu… Tình thầy trò, đồng môn huynh đệ luôn tốt đẹp và được trân trọng như người Việt ngày xưa,” tôn sư trọng đạo”. Tôi có người bà con làm giáo sư ở 1 Đại Học vùng Hoa Thịnh Đốn. Trường chỉ có số it người Việt. Phần lớn là người bản xứ. Các sinh viên Việt Nam ra trường, có gia đình, có con có cháu, nhưng hầu như hằng năm vẫn gởi thiệp hay đến thăm thầy vào những ngày lễ tết.

Tóm lại tôi cầu mong mọi gia đình đều bình an khỏe mạnh, con cháu học hành, có việc làm tử tế . Tôi thành tâm tri ân và cầu xin ơn trên ban phước lành cho nước Mỹ luôn giàu , mạnh để giúp dân Việt Nam và các quốc gia nghèo khó trên thế giới được ấm no, văn minh tiến bộ hơn…

Tôi xin có mấy câu văn vần để quý độc giả giải trí trong chốc lát:

Nhớ Mẹ

Gần nửa đời người xa cố hương

Rời nhà lúc Mẹ tóc pha sương

Cháu con biền biệt nơi xứ lạ

Không trách không phiền, chỉ nhớ thương

Mẹ mong con cháu hết điêu linh

An lạc, thành công được thái bình

Hạnh phúc ấm no nơi đất khách

Cảnh vật xinh tươi đẹp hữu tình

Mong Mẹ an vui nơi lạc cảnh

Con cháu xa gần mãi tiếc thương…

Ngọc Hạnh