Khói Thư Tình - Thơ: Sa Chi Lệ - Nhạc: Tuệ Tâm - Tiếng Hát:Hải Yến

Thơ: Sa Chi Lệ
Nhạc: Tuệ Tâm
Tiếng Hát:Hải Yến

Mở Cửa Tiễn Nàng Xuân

 

(Tiep theo Mở Cửa Đón Hai Kỳ Nữ)

Phong toả Nhị Kiều đã khá lâu
Giòng thơ đóng kín dưới chân lầu
Hồn thơ chưa cất cao đôi cánh
Vẫn cứ vùi thân đáy huyệt sâu
Chẳng giữ Nàng Xuân thêm nữa đâu
Lấy ai chia sẻ nỗi u sầu
Cõi mộng riêng mình ta ấp ủ
Mở cửa nhìn theo khuất bóng câu

CN-HNT

Mar.24.26 (100.101b)

Hoa Tím Người Xưa

 

Hoa tím người xưa tuổi học trò
Tình nào ấp ủ những âu lo
Thả hồn theo mộng ngày xưa đó
Giờ biết tìm đâu những hẹn hò.

Hoa tím người xưa một mối tình
Mối tình vụng dại chỉ làm thinh
Mối tình vu vơ qua cửa kính
Để mãi trong tôi một bóng hình.

Hoa tím người xưa tôi vẫn chờ
Chờ người trong mộng tôi làm thơ
Bao nhiêu dĩ vãng nhiều nhung nhớ
Nhớ cánh phượng xưa tuổi dại khờ.

Hoa tím người xưa dưới nắng vàng
Đi tìm lưu bút lật từng trang
Biết bao kỷ niệm nhiều năm tháng
Giờ biết tìm đâu nhớ muôn vàn.

Tạ Quang Tuấn
Ngày 23 tháng 7 năm 2021

Trên Đồng Lúa Vàng - Tri Tôn

Trên đồng lúa vàng, một bầy sơn ca…

“Trên đồng lúa vàng, ngạt ngào hương thơm

Thơm mùi lúa vàng là mùi quê hương…

( Nhạc Hoàng Thi Thơ)

Tôi đi xem để thấy những gì yêu dấu Việt Nam

Trên quê hương ta đó, cố tìm đâu đây chút tình

Tình là đồng ruộng bao la

Tình là đình làng cây đa…

…Chúng ta thích sống đời hòa bình

Chúng ta hãy ca ngợi hòa bình

(Nhạc Thanh Sơn)

Hình Ảnh: Thanh Hà

Fly Me To The Moon(Song by Bart Howard) - Đưa Em Lên Cung Trăng (Dịch: Kim Oanh)

  

Fly Me To The Moon

Let me play among the stars
Let me see what spring is like
On Jupiter and Mars
In other words, hold my hand
In other words, darling, kiss me
Fill my life with song
And let me sing for ever more
You are all I long for
All I worship and adore
In other words, please be true
In other words, I love you

Fly me to the moon
Let me play among the stars
Let me see what spring is like
On Jupiter and Mars
In other words, hold my hand
In other words, darling, kiss me
Fill my life with song
Let me sing for ever more
All I worship and adore
You are all I long for
In other words, please be true
In other words, in other words
In other words, in other words
In other words
I love you

Song by Bart Howard

***
Phỏng Dịch: 

Đưa Em Lên Cung Trăng

Đưa em lên tận cung trăng
Cho em dạo bước giữa hằng sao sa

Xem xuân trên những thiên hà

Hỏa tinh, sao Mộc như là mộng mơ.
Nắm tay em, chớ ơ hờ
Nói cùng em, nụ hôn chờ bấy lâu
Đời em thắm đậm sắc màu
Lời ca tiếng hát dâng trào mãi thôi.
Anh là khao khát trong đời
Là người em mãi suốt thời tôn vinh
Đừng ơ thờ với chân tình
Trọn đời chỉ có yêu mình anh thôi

Đưa em lên tận mây trời
Vui cùng tinh tú, hòa lời hát ca
Cho thấy xuân trên ngân hà
Nơi hành tinh ấy tình ta đẹp ngời

Nắm tay em chặt, anh ơi
Nụ hôn lưu luyến chẳng rời xa nhauắLấp đầy ký ức ngọt ngào

Bằng muôn điệu hát dạt dào yêu thương
Anh là người em vấn vương
Là người duy nhất vẫn thường nhớ mong
Sắt son em hoài ước vọng

Nói chung tất cả...trọn lòng yêu anh.

Kim Oanh

9.4.2026

Doris Day - Fly me to the moon

Những Ngày Ðầu Xuân Ở Thung Lũng Shenandoah

Năm nay, kỳ nghỉ lễ mùa xuân (Spring Break) của gia đình tôi diễn ra theo một cách khác. Không còn những chuyến bay vội vã hay những điểm đến xa xôi được lên kế hoạch từ nhiều tháng trước. Cậu con trai đã bước vào giảng đường của James Madison University, và kỳ nghỉ của cậu lại lệch hẳn so với gia đình, sớm hơn hai tuần. Thế là, thay vì cố gắng sắp xếp một chuyến đi xa, chúng tôi quyết định chọn một hành trình gần hơn, chậm hơn, và có lẽ cũng sâu sắc hơn. Chúng tôi lên đường bằng chiếc xe bán tải quen thuộc, phía sau kéo theo một camper nhỏ, vừa đủ để trở thành một “ngôi nhà di động” trong vài ngày. Điểm đến là Endless Caverns RV Resort, nằm cách trường đại học James Madison chừng 20 phút lái xe, nơi con trai đang theo học. Hành trình bắt đầu vào một buổi sáng thứ Sáu rực nắng, khi chúng tôi rời khỏi Richmond, thành phố cổ kính với những con phố rợp bóng cây. Không có cảm giác vội vàng thường thấy trước mỗi chuyến đi xa. 

Lần này, mọi thứ diễn ra nhẹ nhàng hơn, như thể chúng tôi đang bước vào một khoảng lặng được chờ đợi từ lâu. Trong không gian nhỏ bé của chiếc camper là tất cả những gì cần thiết cho vài ngày sống chậm; những chiếc giường được xếp gọn gàng, một góc bếp đơn sơ với vài vật dụng quen thuộc, và một khung cửa sổ nhỏ, nơi chúng tôi có thể ngắm nhìn thế giới trôi qua từng dặm đường. Không cần nhiều hơn thế. Chính sự đơn giản ấy lại mang đến cảm giác tự do mà hiếm khi tìm thấy trong những chuyến du lịch. Chiếc xe lăn bánh, rời xa thành phố, tiến dần về phía tây. 

Cảnh quan bắt đầu thay đổi một cách rõ rệt. Những tòa nhà thấp dần, nhường chỗ cho những cánh đồng trải rộng, những nông trại yên bình và những con đường uốn lượn dẫn vào vùng núi. Ánh nắng đầu xuân phủ lên mọi thứ một lớp ánh sáng dịu dàng, khiến cả hành trình như được nhuộm trong một gam màu ấm áp. Chúng tôi không vội. 

Không có lịch trình dày đặc, không có áp lực phải “đi cho hết”. Mỗi đoạn đường đều là một phần của chuyến đi, chứ không chỉ là khoảng cách giữa hai điểm “đi/đến”. Có lúc chúng tôi dừng xe chỉ vì một khung cảnh đẹp bất ngờ, một cánh đồng xanh mướt, một hàng cây đang đâm chồi, hay đơn giản là một khoảng trời mở rộng khiến người ta muốn hít thở thật sâu. Sau hai giờ đồng hồ rời Richmond, chúng tôi cũng đặt chân đến Endless Caverns RV Resort, một khu cắm trại rộng lớn nép mình bên sườn núi của thung lũng Shenandoah. 

Ngay từ khi vừa đến nơi, không khí trong lành và khung cảnh xanh mướt đã mang lại cảm giác thư thái khó tả. Sau khi hoàn tất thủ tục check-in, nhân viên khu nghỉ dưỡng tận tình giới thiệu các quy định cần thiết, rồi một người khác lái xe golf dẫn đường đưa chúng tôi đến khu đất trại đã đặt trước. Khu đất trại E-37 hiện ra gọn gàng và tiện nghi, nằm giữa thiên nhiên nhưng vẫn đầy đủ điện, nước và hệ thống xả thải cho camper. Trong khi tôi bắt tay vào việc cân bằng camper, kết nối điện nước và lắp đặt hệ thống xả thải, thì vợ tôi bắt đầu chuẩn bị bữa trưa đơn giản. 

Khi mọi thứ đã đâu vào đấy, chúng tôi trải bữa ăn ngay ngoài trời. Giữa không gian núi rừng yên tĩnh, bữa cơm dường như ngon hơn thường lệ. Trước mắt là những đồi núi trập trùng, xung quanh là cây cỏ và hoa lá đang vào mùa xuân Những tán redbud bung nở sắc hồng tím dịu dàng, xen lẫn những cây táo dại (crabapple) khoe hoa trắng tinh khôi điểm chút đỏ, trải dài khắp lối đi. Dưới chân là những cụm bồ công anh (dandelion) vàng nhỏ xinh và những thảm hoa cải dại rực rỡ phủ kín cánh đồng, tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh mùa xuân tươi sáng và đầy sức sống.… tất cả tạo nên một khung cảnh vừa bình yên, vừa sống động. 

Ăn xong, chúng tôi nghỉ ngơi một chút rồi quyết định bắt đầu chuyến khám phá đầu tiên bằng cách đi bộ lên đỉnh đồi, nơi có bảng chữ “Endless Caverns” nổi tiếng. Con đường dẫn lên đỉnh là một lối mòn dốc thoai thoải, uốn lượn qua những tán rừng rợp bóng mát. Không khí mát lành, tiếng chim ríu rít, và mùi đất ẩm sau mùa đông khiến từng bước chân trở nên nhẹ nhàng hơn. 

Cuối cùng, chúng tôi cũng đến nơi. Những chữ cái lớn “Endless Caverns” sừng sững trên đỉnh đồi, như một dấu ấn đặc trưng của vùng đất này. Chúng tôi dừng lại chụp vài tấm hình lưu niệm, đứng ngắm toàn cảnh thung lũng phía xa trước khi quay trở về khu trại. Trở lại camper, chúng tôi nghỉ ngơi thêm một lúc rồi lấy xe đạp điện, thong thả chạy vòng quanh khu nghỉ dưỡng. Endless Caverns RV Resort thực sự giống như một “thế giới thu nhỏ” giữa thiên nhiên rộng lớn. Trải dài trên hơn 265 mẫu Anh, nơi đây không chỉ mang đến sự yên bình mà còn tràn đầy những hoạt động thú vị cho mọi lứa tuổi. Nơi đây, du khách có thể tản bộ hoặc đạp xe qua những con đường mòn tuyệt đẹp, khám phá hang động đá vôi hàng triệu năm tuổi qua các tour có hướng dẫn, hay đơn giản là thư giãn bên hồ câu cá và hồ bơi nước ấm. 

Trẻ em có thể vui chơi tại khu playground, nhảy trên sân jumping pad, hoặc thử sức với khu arcade trong nhà. Những ai yêu vận động có thể tham gia sân pickleball, chơi disc golf giữa thiên nhiên, hoặc những trò chơi thân thuộc như cornhole. 

Khi chiều xuống, ánh nắng vàng ấm dần lụi sau những dãy núi, khu trại trở nên tĩnh lặng và yên bình đến lạ thường. Đây là thời khắc lý tưởng để nhóm lửa trại, quây quần bên nhau và tận hưởng không gian thanh bình của núi rừng. Chúng tôi bắt đầu chuẩn bị bữa cơm chiều bằng cách nhóm lửa nướng thịt, để than đỏ rực sẵn sàng cho những món ăn ngon. Trong lúc chờ lửa cháy rực, chúng tôi đem nem, chả, mực khô và bánh tráng ra nướng, mùi thơm lan tỏa hòa quyện với không khí núi rừng. Ngồi bên bếp lửa, nhâm nhi ly bia mát lạnh, cảm giác vừa ấm áp vừa thư thái, như thể cả thời gian cũng chậm lại để nhường chỗ cho khoảnh khắc hiện tại. Xa xa, bảng chữ “Endless Caverns” nổi bật trên sườn đồi, như một lời nhắc nhở rằng chúng tôi đang ở một nơi thật đặc biệt, nơi vẻ đẹp thiên nhiên giản dị và những trải nghiệm đời thường hòa quyện làm một. Và có lẽ, chính những khoảnh khắc nhỏ bé ấy, một bữa cơm ngoài trời, một con đường mòn mát rừng, hay một vòng xe đạp thong thả… chính là điều khiến chuyến đi trở nên sâu sắc và đáng nhớ hơn bất cứ trải nghiệm nào khác. 

Sau bữa cơm giữa rừng núi, quây quần bên bếp lửa, trò chuyện và cười đùa rôm rả cho đến hơn 10 giờ mới trở vào camper để nghỉ ngơi. Không khí ấm áp, ánh lửa nhấp nhô soi bóng trên khuôn mặt, mang đến cảm giác gần gũi, bình yên đến lạ thường, một khoảnh khắc giản dị nhưng sâu sắc, khiến chuyến đi trở nên trọn vẹn từ những chi tiết nhỏ bé nhất. Sáng hôm sau, Thứ Bảy, thức dậy từ tờ mờ sáng, chuẩn bị bữa sáng giản dị; bánh mì kẹp trứng ốp la, kèm theo phần thịt nướng còn lại từ tối hôm trước. Bữa ăn xong, chúng tôi lái xe đến James Madison University để đón con trai, khoảnh khắc đoàn tụ nhỏ bé nhưng tràn đầy niềm vui sau vài ngày xa cách. 

Bốn thành viên trong gia đình nhỏ chúng tôi tiếp tục hành trình với điểm đến mới, Seven Bends State Park. Thông thường, khi đi cắm trại, chúng tôi luôn tìm kiếm những công viên lân cận để khám phá cảnh quan thiên nhiên và tận hưởng không khí ngoài trời. Vì vùng này đã quen thuộc với những địa điểm như Luray Caverns, công viên quốc gia Shenandoah National mà trong đó có cung đường mây xanh (Skyline Drive) nỗi tiếng hay Natural Bridge… 

Lần này, chúng tôi quyết định trải nghiệm những điểm chưa từng đặt chân đến, trong đó có Seven Bends State Park. Seven Bends State Park nằm cách thị trấn Woodstock khoảng 2 dặm (3,2 km) về phía đông nam, gần khu vực lịch sử “Seven Bends” của sông North Fork, Shenandoah. Đây là công viên tiểu bang thứ 41 của Virginia, có các hoạt động giải trí ngoài trời, học tập và giáo dục, đồng thời bảo tồn các giá trị thiên nhiên quý giá của sông và cảnh quan xung quanh. Công viên được hình thành từ nhiều mảnh đất dọc theo bờ sông Shenandoah. Tiến sĩ James R. Myers đã hiến tặng 674 mẫu Anh (273 ha) đất bên cạnh hồ chứa; thị trấn Woodstock đóng góp thêm khoảng 85 mẫu Anh (34 ha); và tiểu bang Virginia mua thêm hơn 306 mẫu Anh (124 ha) từ Học viện Quân sự Massanutten. Trước đây, khu vực này từng là trại hè dành cho các cậu bé mang tên “Camp Lupton.” Công viên chính thức mở cửa vào cuối năm 2019 và được Thống đốc Glenn Youngkin khánh thành vào ngày 14 tháng 6 năm 2022, trở thành một điểm đến hấp dẫn, nơi thiên nhiên, lịch sử và các hoạt động ngoài trời hòa quyện hài hòa. Seven Bends State Park có hai cổng vào thuận tiện cho du khách, với mức phí vào cổng chỉ khoảng 5 USD cho mỗi xe, áp dụng cho chỗ đậu xe trong ngày. 

Tại Seven Bends, con gái chúng tôi mê mẩn đạp xe trên các con đường mòn nhỏ, khám phá khung cảnh xanh mướt hai bên bờ sông, trong khi con trai chọn cách yên tĩnh ngồi đọc sách và nghỉ ngơi. 

Chúng tôi, hai vợ chồng, thong thả đi dạo quanh công viên, chụp lại những khung cảnh mùa xuân rực rỡ với những bụi hoa bluebells nở dọc theo dòng sông uốn lượn. Nếu ở Texas có hoa Bluebonnet, thì ở Shenandoah Valley này là những đốm xanh tím dịu dàng của bluebells. Sau khi thưởng ngoạn và chụp ảnh, chúng tôi ghé tiệm cà phê Starbucks mua vài ly cho các con, rồi trở về Endless Caverns để tiếp tục khám phá hang động huyền bí này. Theo Wikipedia, Endless Caverns là một hang động thương mại nằm cách thị trấn New Market, Virginia khoảng 3 dặm (4,8 km) về phía nam. Hang thuộc khu nghỉ dưỡng Endless Caverns Resort, thân thiện với thú cưng, có các khu cắm trại cho RV, những căn nhà nghỉ cho khách thuê và nhiều tiện nghi khác; bể bơi ngoài trời, sân chơi, đường mòn đi bộ, ao câu cá bắt rồi thả (catch-and-release), hầm khai thác khoáng sản và các hoạt động giải trí đa dạng. 

Lịch sử của hang bắt đầu vào tháng 10 năm 1879, khi hai cậu bé đang săn thỏ trên đất của Ruben Zirkle phát hiện ra một hố nhỏ sau tảng đá vôi. Khi di chuyển đá để dọa thỏ, họ nhận ra hang sâu bên dưới, quay về lấy dây thừng và nến để khám phá. Trong hang có nhiều phòng. Không lâu sau, gia đình Zirkle tổ chức các tour khám phá bằng nến. Năm 1919, Đại tá Brown mua lại hang và lắp điện hoàn chỉnh, chuẩn bị cho buổi khai trương vào tháng 8 năm 1920, với thiết kế ánh sáng của Phineas Stephens. Đến năm 1928, hệ thống điện được cải tiến thêm với sự hợp tác của Samuel Hibben và W.A. Oglesby. Khi bước vào lòng hang Endless Caverns, cảm giác chúng tôi như rời khỏi thế giới bên ngoài để bước vào một vũ trụ khác, nơi thời gian dường như chậm lại, tiếng bước chân vang vọng trên đá và hơi mát lạnh của hang khiến da gà nổi lên từng đợt. Người hướng dẫn viên dẫn chúng tôi đi từng ngóc ngách của hang, thỉnh thoảng kể lại câu chuyện phiêu lưu của hai cậu bé đã tình cờ phát hiện hang vào năm 1879. Những chi tiết được kể một cách sống động khiến chúng tôi tưởng như đang sống lại khoảnh khắc lịch sử ấy… 

Ánh nến lập lòe và cảm giác hồi hộp khi phát hiện ra những buồng hang bí ẩn lần đầu tiên. Một trải nghiệm đặc biệt khiến mọi người không thể quên là khi hướng dẫn viên tắt toàn bộ hệ thống điện trong hang, chỉ để lại một ngọn nến nhỏ heo hắt. Ông yêu cầu mọi người nhắm mắt, hít thật sâu, và khi mở mắt ra, cả hang chìm trong bóng tối. Không còn ánh sáng len lỏi, không còn hình ảnh gì ngoài những khoảng đen mênh mông. Trong khoảnh khắc ấy, mọi giác quan như được đánh thức, âm thanh rơi xuống từ trần hang trở nên sống động hơn, hơi thở của từng du khách vang vọng như nhịp trống xa xăm. 

Sự im lặng tuyệt đối và bóng tối bao trùm tạo ra một cảm giác vừa sợ hãi vừa kỳ diệu như đứng giữa một thế giới chưa từng được khám phá, nơi con người trở nên nhỏ bé trước vẻ hùng vĩ của thiên nhiên. Sau hơn một giờ đi dọc các buồng và hành lang ngoằn ngoèo, khám phá những khối thạch nhũ, đá với đủ hình thù kỳ lạ; từ những cột đá trông như cây nến khổng lồ, những thác nước đá đóng băng, cho đến những hình thù tưởng tượng do ánh sáng nến chiếu lên vách hang, chúng tôi dần kết thúc hành trình dưới lòng đất. 

Mỗi bước chân rời hang đều mang theo cảm giác vừa hồi hộp, vừa tràn đầy sự thán phục. Trở lên ánh sáng ban ngày, nhịp tim chúng tôi dường như vẫn còn vang vọng trong từng khoảnh khắc huyền bí của hang động, một trải nghiệm khó quên, vừa thử thách giác quan, vừa chạm đến trí tưởng tượng và sự tò mò vô tận của con người. 

Sau khi rời hang vào khoảng gần 6 giờ chiều, chúng tôi trở về khu cắm trại, nhóm lửa và chuẩn bị bữa tối. Cả gia đình quây quần bên bếp lửa, nướng thịt, trò chuyện rôm rả, tiếng cười vang lên hòa cùng tiếng xào xạc của lá rừng tạo nên một không gian bình yên mà ấm áp. 

Sau một ngày dài khám phá và trải nghiệm. Khoảng hơn chín giờ tối, chúng tôi lấy bánh sinh nhật ra, thắp nến và hát mừng sinh nhật lần thứ 15 của cô con gái. Không khí trở nên rộn rã và đầy niềm vui, tiếng hát vang vọng khắp khu rừng, rồi chúng tôi cùng nhau cắt những miếng bánh ngọt ngào, thưởng thức và trò chuyện thêm chút nữa trước khi chuẩn bị đi ngủ để sáng hôm sau rời khỏi khu đất trại. 

Sáng Chủ Nhật, những hạt mưa lất phất bắt đầu rơi, từng giọt nhỏ vỗ nhẹ trên mái camper, tạo nên một giai điệu dịu dàng cho buổi sáng. Chúng tôi nhanh chóng dọn dẹp mọi thứ, gắn lại camper và lái xe đến James Madison University để đưa con trở lại trường. Cảm giác thật khác lạ, hiếm có gia đình nào lại đưa con đi học mà kéo theo cả một chiếc camper như chúng tôi, nhưng điều đó lại khiến chuyến đi trở nên đặc biệt và đáng nhớ hơn. 

Chỉ vài ngày ngắn ngủi, nhưng cả gia đình đã kịp ghi lại những khoảnh khắc trọn vẹn bên nhau. Những cung đường uốn lượn qua núi rừng, những hang động huyền bí, bữa cơm bên lửa trại ấm áp, và những buổi sáng mưa lất phất nhè nhẹ. 

Mỗi trải nghiệm, dù nhỏ bé, đều thấm đẫm tiếng cười, sự gần gũi và cảm giác tự do hiếm thấy trong cuộc sống thường nhật. Chuyến đi không chỉ là một kỳ nghỉ, mà còn là một câu chuyện gia đình, nơi thiên nhiên, niềm vui giản dị và tình thân hòa quyện, khắc sâu trong ký ức những giá trị giản đơn nhưng vô cùng quý giá. 

Richmond, 04/06/2026

Võ Phú 

Em Còn Nhớ Mùa Thu - Sáng Tác: Nguyễn Thanh Cảnh - Hòa Âm: Dương Hoàng Phúc - Ca Sĩ: Xuân Phú

Sáng Tác: Nguyễn Thanh Cảnh
Hòa Âm: Dương Hoàng Phúc
Ca Sĩ: Xuân Phú

Ngược Dòng

 

Hôm nọ có người ghé bến sông
Nói chuyện nhà bên đã gả chồng
Từ độ ngược dòng đi xây mộng
Chả thấy một lần ghé bến sông.

Tôi biết người ta chẳng ngóng trông
Chỉ mình tôi với mộng hư không
Chiều qua lạc bước về Kim Động
Tôi lại trắng đêm hứng gió đồng.

Tôi biết người ta đã gả chồng
Giờ là mệnh phụ giữa phố đông
Tôi buồn tôi giận tôi dại mộng
Say mãi đò ngang khách má hồng.

Đã mấy đông rồi, đã mấy đông
Bếp lửa nàng nhen có đượm hồng
Mỗi bận nàng ra cài then cổng
Có lạnh so người trước gió đông?

Nàng có còn quen nép cạnh chồng
Hững hờ dạo gót giữa phố đông
Lá vàng lả tả khi chiều xuống
Có thấm cô đơn bởi gió cuồng?

Tôi biết người ta chẳng đoái trông
Chỉ mình tôi với mộng hư không
Tôi buồn tôi giận tôi dại mộng
Lỡ cả chuyến đò khách sang sông.

Hà Nội, Ngày 29 tháng 11-2014
Đặng Xuân Xuyến

Chuyện Con Tàu Titanic

 

(Xác con tầu Titanic dưới đáy đại dương)

Xưởng đóng tầu Harland bên Anh Quốc
Hơn một trăm năm trước đã hoàn thành
Con tầu Titanic vĩ đại lừng danh
Dài 270, rộng 30, cao 22 mét
Với mười lăm ngàn tay thợ chuyên nghiệp
Dưới quyền kỹ sư thiết kế Thomas Andrews
Hoạt động hăng say, chẳng kể sớm chiều
Suốt ba năm trời, con tầu hạ thủy

Titanic tám tầng cao hùng vĩ
Có phố shopping, hý viện, hồ bơi
Sân thể thao, vườn hoa, khu trẻ chơi
Vào thưở ấy, thật không gì so sánh!
Kỹ sư Andrews vô cùng kiêu hãnh
Khi Titanic lần thứ nhất ra khơi
Mọi sự diễn tiến, chu đáo tuyệt vời!
Chở theo 2.224 du khách

Một nhà báo nêu câu hỏi duy nhất
Về sự an toàn của cuộc hải hành
Thomas Andrews ngạo mạn trả lời nhanh
“Đến Thượng Đế cũng không nhận chìm nó được!”
Thượng Đế tối cao, không chấp lời hỗn xược!
Nhưng rủi ro, chứng quả lẽ vô thường.
Titanic ra giữa Đại tây dương
Đêm 14/4/1912 chẳng may gặp tai biến

Tầu đâm vào khối băng thạch trên biển
Đáy bị nứt toang , hàn gắn vô phương
Than ôi! Titanic lâm nạn quá bi thương
Tầu chìm, đem theo 1517 người thảm tử!
Chuyện kinh hoàng, ghi vào Thế Giới sử
Để thế hệ sau, chiêm nghiệm chuyện đời
Cái văn minh trí óc của con người
Dù vượt biển băng trời, cũng đừng kiêu ngạo.

Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia

Cánh Chim Sa

 

Bay ngang biển lặng được bao lâu
HỒNG TƯỚC nghiêng thân thả cánh sầu
Bên cửa Tò Vò * tha thiết nhớ
Ngoài trời ca nhạc não nùng đau
Nhịp tim văn nghệ thường thăng giáng
Tiếng hát cộng đồng vẫn trước sau
Bạn học TRƯNG VƯƠNG buồn bã quá
Chưa già, sao vội bỏ đi mau …

Rancho Palos Verdes 9 - 4 - 2026

Cao Mỹ Nhân
* Tò Vò là tiếng lóng vui để chỉ TRƯNG VƯƠNG.

Bây Giờ (Lê Mai) - Nowadays(Thanh Thanh)

Bây Giờ

Bây giờ lỡ một bước về
Đàn rưng rức khóc bên lề ly tan
Nhiều khi trong giấc mơ màng
Tưởng còn vang dậy mộng vàng son xưa

Gió bay bụi phấn tro thừa
Trầm ngâm đứng đón chiều đưa qua đời
Man man câu chúc tiếng cười
Âm thầm gió cuốn khuất lời buồn tênh

Bỗng dưng lòng trổ thác ghềnh
Giam ta chết giữa mấy dền cô đơn
Tháng năm xếp lớp ven đường
Bàn tay quấn quýt giữ vườn xuân xanh

Xin cho một giấc mơ lành
Dù sương khói sẽ tan tành ngày mai
Bây giờ lỡ mộng tương lai
Nằm ôm dĩ vãng thở dài mà thôi

Bây giờ lỡ một môi cười
Sắt se tim nhỏ dấu đời phôi pha
Ta về riêng mỗi mình ta
Lắng nghe thơ trẻ chết già từ lâu

Dẫu cho còn chỉ nỗi sầu
Vẫn xin trở lại buổi đầu bình yên. 

Lê Mai
***
Bài Dịch: Nowadays

Now that I have missed the return pace,
Things sound weepy in a separation case.
Many a time during the dreams in haze
I felt them resound with the good old days.

Chalk dust is by the wind blown away;
I pensively wait the evenings my life to sway.
Compliments and laughter vaguely around
Are also silently swept off as sad sound.

My heart suddenly grows into rapids & falls
To imprison me up in the loneliness walls.
Months and years pile up on the roadside,
My hands pother to guard my green tide.

May I have a wholesome dream tonight
Tho’ tomorrow the dew will disperse quite.
Nowadays, I have missed the future sky,
Just to embrace the past only to sigh.

Now that I have missed a flowering smile,
I keep in my tiny soul the mark of life trial.
On the way back to myself I am alone
To listen to the young long ago out blown.

Even if I remain in the sole solitude clime
I still crave fervidly for the peaceful prime.

Translation by Thanh Thanh

Tubíp (Toubib)Và Đời Tôi

Không hiểu sao đời tôi lại được chơi với toàn bác sĩ, trong khi bản thân mình thì chỉ là anh lính chiến. Những lý do đưa đẩy do lòng trời, tôi đã nhiều năm sống chung với những bác sĩ tương lai ở câu lạc bộ An Đông, Chợ Lớn. Thực ra nơi đây chỉ là nhà vãng lai sĩ quan, anh nào đi công tác ở Saigon có sự vụ lệnh thì được ở vài hôm. Nhưng rồi không hiểu sao, những bác sĩ quân y tương lai hay những bác sĩ dân y trưng tập đều dồn về ở đây và tôi may mắn được đổi về Saigon, qua thế lực của đại tá Đinh Xuân Kế, anh rể người bạn chí thân của tôi.

Các anh quân y đi hoc, còn tôi thì chinh chiến, chúng tôi gặp nhau trong những lúc rảnh rỗi, trong những bữa cơm chiều thế là thành bạn, sau này họ thành những bác sĩ nhảy dù, bộ binh TQLC, tôi đều quen cả. Tôi nhớ từ những anh với những biệt hiệu như Tính điên, Anh lo, Nhân già, An con, v…v… sau này tôi biết anh An là anh ruột nhà văn Nguyễn Đức Nam. Tôi không biết y khoa học hành ra sao, ai giỏi ai đốt thế nào, nhưng tôi nghĩ là những anh nào “Intern” trong nhà thương sẽ là những bác sĩ giỏi, do đấy khi tôi bị lên cái lẹo ở mắt, tôi đã không ngần ngại nhờ anh Hiền sau là bác sĩ nhảy dù mổ mắt cho tôi, anh Hiền vác tôi vô nhà thương Bình Dân mổ lấy cái mụn ra, băng bó cẩn thận, bắt tôi nằm một đêm hôm sau mới cho về. Chơi với bác sĩ, được sĩ thì nó có vô cùng lợi, trong bài ký ức này, tôi xin tuần tự kể ra để cống hiến các bạn đọc chơi và cảm ơn những người bạn tốt của tôi.

Tôi có quen một cô gái, phải khó khăn lắm tôi vô được gia đình này, nhờ kiến thức y khoa học lóm của mấy ông chuẩn y sĩ ở câu lạc bộ mà tôi ba hoa, sau nhiều lần bô lô ba la, thân mẫu cô ta đã nhờ tôi tiêm thuốc cho cô thay vì phải thuê cô chích đi chích dạo. Tôi làm sao có được ống chích và các loại kim như cô chích mà đổ cồn đun sôi cho sát trùng. Tôi bèn nghĩ ngay tới anh bạn tôi là dược sĩ Mai Văn Thông trung úy quân được, trường kho thuốc của bệnh xá Đỗ Vinh nhảy dù, thế là Thông cho tôi đủ loại kim tiêm từ số 20 tới số 25 và ống chích, tất cả đều là “disposal” dùng một lần xong vứt. Uy tín quá trời, thân mẫu của cô đã không ngần ngại cho tôi thay thế cô y tá vườn. Cô gái bẽn lẽn vạch mông cho tôi chich, lần đầu tôi lóng ngóng tìm chỗ lụi cái kim, cô sợ hãi làm cho bắp thịt co lại, tôi cũng rủn cả người khi thấy cái mông trắng nõn của cô, nhưng rồi bụng bảo dạ, lớ ngớ là bị cấm cửa đấy con ơi, thế là tôi phải đóng kịch thành một anh y tá chuyên nghiệp nghiêm trang. Bà mẹ có vẻ tin tưởng tôi hơn, tưởng lầm tôi là dân trường thuốc, than thở là cô em bị tê thấp nặng, những dầu nóng mua ở hiệu thuốc dở quá không đủ nóng cho cô bớt đau. Tôi về hỏi Mai Văn Thông, anh liền cho tôi mấy bịch thuốc nhà binh “salicylate de methylen” bôi vào nóng như lửa đốt giúp cho cô em giảm đau rất nhiều.

Một ngày một thân hơn, một hôm bà mẹ bảo tôi, nghe nói con gái muốn có da có thịt thì người ta hoặc là cấy nhau đàn bà vô bụng, hay cho ăn nhau, nhưng phải là nhau con so chứ không phải nhau con dạ thì nó tốt hơn cả ngàn thang thuốc bổ. Lập tâm lấy điểm, tôi về câu lạc bộ nói chuyện với một anh bạn tên Tuấn mà lâu ngày tôi quên mất họ của anh ta. Tuấn đang thực tập tại nhà bảo sanh Từ Dũ, anh ta để tâm tìm kiếm cho tôi. Một buổi sáng nọ, tôi còn đang mơ màng trong giấc điệp, bỗng nghe tiếng Tuấn vang vang ngoài cửa: “Cường ơi có rồi, có rồi, primagest.” Tôi bật dậy chạy ra thì thấy Tuấn cầm một cái bịch máu me còn dây đầy ra cái túi nylon. Tuấn mừng rỡ nói với tôi:

- Đêm qua có một bà vô sinh con so, moa phải đợi suốt đêm đỡ đẻ cho bà, xong lấy cái nhau bọc lại bỏ vô tủ lạnh đợi sáng nay đem về cho toa.

Tôi bấn người lên, vội nói:

- Toa trực suốt đêm mệt rồi, đi ngủ đi. Cho moa mượn xe, chạy lo vụ này.

Tôi không quên cảm ơn bạn xong lấy xe Lambretta của Tuấn chạy như bay xuống nhà người bác, xin bác giúp rửa sạch sẽ, tẩy cho hết hôi, làm cho tôi một dĩa chả trứng. Tôi nghĩ chỉ có cách này làm vừa lòng bà cụ, chứ tôi vác nguyên một bịch máu, láu táu chạy xuống đưa cho cụ, chắc có lẽ cụ sẽ sợ chết khiếp mà đuổi tôi đi. Buổi chiều tôi đem đĩa chả trứng thơm lừng tới biếu. Tôi nhỏ to một hồi, cụ hiểu ý, dọn cơm cho tôi và cô gái ngồi ăn. Cô em không biết, ngồi ăn tỉnh bơ mà còn khen tôi là đầu bếp khéo. Thật khổ cho đời tôi, vì tình mà tôi sơi cả thịt người trời ạ!

Mai Văn Thông là bạn tốt của tôi, chơi với Thông là tôi có cả kho thuốc của nhảy dù. Anh cho tôi đủ thứ cần thiết, kể cả những thuốc trụ sinh mà nhiều bạn trời đánh thánh đâm của tôi xuống xóm mà mang bệnh vô người, cũng được Thông cho thuốc. Người bạn thân nhất của tôi tên Thường, chúng tôi rất tương đắc với nhau, có lần tôi khoe khoang người con gái mà tôi yêu, nhưng không được yêu lại. Nhìn tấm hình, Thường bảo cô này xinh quá, để moa vẽ tấm hình tặng toa.

Thế rồi Thường bỏ thì giờ vẽ lên bức tranh đẹp tuyệt trần cho tôi đem tặng nàng. Tội nghiệp bạn tôi sau anh cũng đi nhảy dù, thế rồi 75 thất trận, anh bị đi tù, VC cho anh coi bệnh xá chăm sóc tù nhân. Thường lập kế hoạch vượt ngục, anh có rủ một người bạn học lớp nhì của tôi là Chu Cự Hải cùng đi tù chung vượt ngục. Hải chưa chuẩn bị xong thì Thường đã lên đường, không may anh bị Việt cộng săn đuổi và sát hại. Sau này tôi gặp lại Chu Cự Hải mới biết người bạn thân của tôi không còn nữa. Một người bạn cũ cũng khá thân với tôi bên nhảy dù là bác sĩ Nguyễn Quốc Hiệp. Hiệp hiện ở Florida, sau này có lúc anh đã làm hội trưởng hội nhảy dù USA ở Hoa Kỳ.

Thấm thoát đã mấy năm qua, các bác sĩ đã ra trường phân đi tứ tán trong 4 vùng chiến thuật, tôi cũng không còn ở câu lạc bộ, sau khi được đi tu nghiệp ở Hoa Kỳ, tôi đã trở về có một mái ấm gia đình bên một người vợ trẻ và đứa con thơ.

Chiến tranh đã trở nên khốc liệt, tôi trận mạc liên miên, sống chết thì buông cho số phận, nhưng rồi súng đạn đâu có chừa ai, hên mãi cũng có ngày xui, tôi đã bị địch bắn nát người. may mắn thay, vợ tôi lại lên thăm đúng lúc, đệ tử ruột của tôi, không ngần ngại cho vợ tôi lên xe cứu thương chạy băng về nhà thương Cộng Hòa. Đám thương binh có tôi nằm la liệt trên băng ca, chờ vô phòng mổ. Vào lúc khó khăn kinh tế, nước điện khan hiếm, nhất là lại ngày chủ nhật, lệnh của bệnh viện là phải trên 40 thương binh mới cho chạy máy điện để mổ xẻ, cứu cấp, cưa chân, cưa tay gắp đạn.

Nằm trên băng ca cả tiếng đồng hồ, tôi mất nhiều máu quá, nếu không được mổ thì chắc chết, tôi thều thào bảo vợ chạy quanh xem có bác sĩ nào gần đó thì ghi cái tên của họ trên ngực, trở lại cho tôi biết, may ra gặp bác sĩ quen tôi sẽ được cứu giúp, một lát sau bà vợ trở về báo cáo, thấy một ông bác sĩ tên Sơn, tôi mừng quá, bảo vợ chạy ra hỏi có phải Trịnh Hương Sơn? May quá đúng là anh. bạn cũ câu lạc bộ, Sơn chạy ngay lại thăm tôi, thế là Sơn vận động bác sĩ trực, không đủ sĩ số 40 cũng cho chạy máy điện, nhờ có bạn mà tôi thoát chết. Sau một thời gian điều trị, tôi được vô phòng giải phẫu chỉnh hình. Một ông bác sĩ trẻ nói rằng có thể cứu cái ngón tay cụt của tôi bằng cách rạch bụng tôi ra, đút ngón tay vô đó, cho mỡ nuôi, sau đấy lấy ra cắt gọt lại gọn gàng thành ngón tay cái. Cái đùi của tôi có hai vết mổ trông rất xấu, các bác sĩ đề nghị ghép da. Lột da ở đùi trái ghép qua đùi phải, sau này có mặc quần đùi hay quần tắm thì sẽ tránh được hai cái sẹo gớm ghiếc. Rồi họ quyết định không cấy ngón tay cái trong bụng, việc chỉnh hình quá lâu mà nhà thương thì thương binh càng lúc càng nhiều, họ chỉ tiến hành ghép da để che hai cái sẹo ở đùi. Khốn thay cho tôi, ông bác sĩ tài ba làm ghép da cho tôi, sắp sửa bắt tay vào việc, thì ông bảo tôi nằm chờ, khoan đánh thuốc mê, để ông xuống câu lạc bộ chơi một bát phở cho vững bụng, rồi lên sẽ đánh thuốc mê bào da bên này ghép bên kia. Chắc ông bác sĩ này trong lúc vội đã mặc nguyên cái áo choàng xuống ăn phở hay sao, mà sau khi mổ, tôi bị nhiễm trùng, cả hai vết sẹo dài trên đùi tôi đều mưng mủ, những mảng da ghép đã trôi theo những lần y tá cạo rửa vết thương, chung cuộc hai cài sẹo dài bên đùi trở nên đen thui như hai con rết nhiều chân vì những mũi kim khâu đã làm độc. Ô hô. "Skin grafted” tân kỳ!

Cuộc đời đổi thay, khi tôi về ngồi quận Thủ Thừa, thì tôi không những tiếp tục quen bác sĩ mà còn làm việc chung với bác sĩ. Ở tỉnh Long An, bác sĩ Tứ trưởng ty y tế là bào huynh của trung tá Chất tiểu khu phó, vì có dây mơ rễ má với nhà binh, tôi dễ dàng quen thân với bác sĩ Tứ, rồi y sĩ thiếu tá Tôn Thất Lan chỉ huy trưởng bệnh viện dã chiến Long An là người quen cũ với tôi ở câu lạc bộ An Đông, giờ đây cùng làm việc chung trong tỉnh, cũng là anh em. Bác sĩ Điện được đổi xuống quận của tôi. Theo thủ tục hành chánh ở cấp tỉnh thì bác sĩ dân y làm trưởng ty y tế, bác sĩ quân y làm phó trưởng ty, ở cấp quận thì cũng vậy, dân sự làm trưởng chi y tế, quân sự là phó trưởng chi, nhưng khổ nỗi cho tôi, ông dân sự ở đây không phải là bác sĩ mà ông là cán sự y tế, ông làm trưởng chi, bác sĩ Điện lại làm phó trưởng chi. Thật tréo cẳng ngỗng, trong ngành chuyên môn, người dở chỉ huy người giỏi, rồi đố kỵ lẫn nhau. Khi khám bệnh cho dân trong công tác dân sự vụ, bác sĩ Điện khám bệnh cho toa, thì ông trưởng chi y tế, dấu thuốc, không phát cho dân làm giảm uy tín của bác sĩ Điện rất nhiều. Tôi đem chuyện này than thở với bác sĩ Tứ, xin bổ nhiệm bs. Điện làm trưởng chi, ông cán sự xuống làm phó, nhưng bác sĩ Tứ đã không làm được, vì trái với nguyên tắc hành chánh. Để đền bù với cái chuyện trái khoáy này, tôi vô cùng dễ dãi với bs. Điện, tôi ngó lơ cho ông mở phòng mạch trong quận để cho ông kiếm tiền mỗi khi không đi hành quân hay công tác. Sau này nước mất nhà tan, ông Điện có qua được Mỹ, nhớ lại tình cũ, ông có liên lạc và hỏi thăm tôi.

Ở đâu tôi cũng quen, cũng bạn toàn bác sĩ, đến D.C là tôi quen hầu hết bác sĩ trong vùng, những bác sĩ quá vãng như Võ Đạm, Hoàng Thiện Căn, Vũ Văn Giảng, Nguyễn Sơ Đông, Dương Quang Hớn, v...v… cho đến những vị còn đang sống hành nghề hay đã về hưu, tôi đều có hân hạnh quen biết, mà đặc biệt là tôi chẳng bệnh tật gì nhiều, ngoài sổ mũi, nhức đầu cảm cúm thì tôi còn khỏe như trâu, suốt nhiều năm làm việc, từ cổ xanh tới cổ trắng chả có gì gọi là đau ốm nặng nề, tôi thân với anh Hưng.

Ngoài tình bạn anh Hưng còn là bác sĩ gia đình của vợ chồng tôi, tôi thích anh Hưng vì anh rất hóm hỉnh và nói chuyện rất có duyên, pha trò ý nhị. Nhưng rồi vì thân anh Hưng, tôi lan qua quen biết anh Phước, hai anh cùng mở chung một phòng mạch, Một chuyện thật tình cờ mà tôi vô cùng kính phục anh Phước, số là anh Hưng bị đau nặng nằm trong nhà thương, tình hình khá nguy kịch, Anh Phước vô thăm, nói với chị Hoàng vợ anh Hưng mà tôi nghe được là, chị Hoàng cứ lo chăm sóc anh Hưng, nếu chẳng may anh Hưng có mệnh hệ gì, thì cái phòng mạch này sẽ có một mình anh Phước điều khiển, quyền lợi thì vẫn chia đôi như cũ để các con anh Hưng có tiền đi học. Cao cả thay tình bạn. Rồi anh Hưng hết chết, hai người vẫn làm chung phòng mạch như xưa, không nói ra nhưng tôi nghĩ anh Hưng đã hãnh diện nhìn thấy người cộng tác với mình.

Cũng là nhờ quen biết bác sĩ, vợ tôi bị cái bàn chân đau suốt nhiều năm tháng, không khỏi, được một bác sĩ trẻ tên Julius Cường, Dr. Cường giỏi lắm, anh là giảng sư dạy bác sĩ tại trường đại học John Hopkin. Dr. Cường đã giúp vợ tôi làm đủ mọi loại tests về thần kinh mà vẫn không tìm ra bệnh, đau vẫn hoàn đau. Dr. Cường tận tình giúp tôi, cũng có cái nguyên do của nó. Trong chiến tranh, tôi thân với bố Cường, chúng tôi cùng chung đơn vị, vì quý mến tôi, bố anh sinh người con gái chị anh, lấy tên Trâm, vợ tôi, đặt tên cho con, rồi khi đẻ ra anh, ông lại đặt tên anh trùng với tên tôi. Sau này lưu lạc qua Mỹ biết được, cảm ơn mối thịnh tình quý mến của bố anh, chúng tôi đã kết thân và giới thiệu cho con cái hai bên giao thiệp chơi với nhau. Kết luận họ chỉ nói mơ hồ về hai cái đốt xương sống số 5 số 6 gì đó, thần kinh bị chạm làm cho đau đớn, vô phương cứu chữa, Thời may tôi được bác sĩ Nguyễn Dương giới thiệu cho vợ tôi một bác sĩ trị đau nhức ở Houston Texas. Dương nguyên là y sỹ đại tá Mỹ, chỉ huy trưởng bệnh xá của quân khu thủ đô Washington D.C tại Fort Myers. Dương bảo tôi bs. Trần Văn Tính trị đau nổi tiếng, những chủ hãng dầu Texas là bệnh nhân của anh, kể cả võ sĩ hạng nặng Mike Tyson cũng là bệnh nhân thường trực. Nghe như bs. Tính là học trò cưng của bà bác sĩ Janet Travell, bà là bác sĩ nổi danh trị đau nhức cho tổng thống Kennedy ở Bạch Cung. Cũng nghe kể rằng tông tông Kennedy mắc bệnh đau lưng đến nỗi phải đi bằng đôi nạng sắt, thế mà bà bác sĩ đã chữa chạy bằng phương pháp riêng mà có một ngày tông tông đã không những đi đứng bình thường, mà còn cõng người tình là tài tử Marilyn Monroe chạy nhong nhong trong tòa Bạch ốc.

Qua sự giới thiệu của bs. Dương, ông Tính tiếp chúng tôi ân cần và khi biết được năm xưa tôi đã cùng ông sống chung ở câu lạc bộ An Đông thì dĩ vãng ông sống dậy, ông bỏ cả bệnh nhân, ngồi nói chuyện với tôi.. ông kể đủ chuyện, từ các bạn sống ở An Đông đến chuyện ông đi nhảy dù, lập bệnh viện tại chỗ. Mổ xẻ cứu cấp những thương binh bị trúng đạn hiểm nghèo. Tôi ngồi nghe ông nói mà thành thật với ông rằng, sở dĩ tôi ở An Đông lâu đời mà không quen ông, vì chúng nó gọi ông là Tính điên, người ta ban ngày đi học, ban tối đi chơi. còn ông ban ngày đi học, ban tối học luôn, không chơi với ai cả, chỉ chúi mũi vô sách vở. Câu chuyện càng lúc càng như pháo nổ, bs. Tính hầu như quên cả các bệnh nhân đông đúc đợi bên ngoài, Cho đến một lúc bà bác sĩ hết cả kiên nhẫn, phải thúc ông, bs. Tính miễn cưỡng cầm ống nghe và nhắc tôi ngồi đợi, ông sẽ trở lại chữa bệnh cho vợ tôi và mời tôi ăn trưa, thế là buổi trưa hôm ấy, vợ chồng tôi đã được mời ăn trưa với ông bà bác sĩ. Bữa cơm đạm bạc, canh chua củ chuối nấu với cá và rau dưa, ăn uống rất lành không thịt thà chi cả. Qua ngày hôm sau, tôi biết ý, đưa vợ vô phòng đợi xong tôi trốn ra ngồi trong xe. Ông Tính hỏi vợ tôi: "Cường đâu?” vợ tôi nói dối rằng tôi đi công việc. Ông Tính cười, chỉ vô màn ảnh cho vợ tôi thấy tôi đang ngồi ngoài xe, ông Tính có hệ thống an ninh bao quanh phòng mạch, thế là ông lại cho y tá mời tôi vô. Lần này bà bác sĩ tự nhiên hơn, không còn giữ lễ, đợi một lúc là bà hối ông đi làm việc. Ông Tính lại cầm cái ông nghe đi ra, đe tôi, đừng trốn, ông sẽ trở lại chữa bệnh cho vợ tôi, sau đó để xe đây, ông sẽ chở đi thăm trại nuôi bò của ông và mời chúng tôi dùng cơm chiều ở nhà hàng.

Buổi chiều hôm đó, ông đóng cửa phòng mạch sớm hơn thường lệ, ông chở chúng tôi lên trại bò của ông, thật tình Texas đất rộng người thưa, trại nuôi bò của ông mênh mông, đủ loại bò khác nhau, cái hay là đêm đêm, đàn nào vào giống nấy, chúng chùm nhum lại với nhau để tìm hơi ấm và tránh đi đêm tối hãi hung. Điều đáng nói ở đây là trại nuôi bò của ông Tính giống như một cái trại công binh của quân đội hơn là chỉ có những bãi cỏ để nuôi bò, nào là ống cống, ống sắt, xe bulldozer nằm lổn ngổn tứ tung. Tính bảo tôi trại của anh rộng lớn, gần thành phố, anh thường cho cộng đồng, hướng đạo tổ chức lễ lạc, picnic, v...v... Ngoài ra mỗi khi chính phủ bán rẻ những vật liệu dư dùng, anh mua đem về đây, sửa sang cầu cống, kiện toàn trang trại, và nhất là những lúc rảnh rỗi, anh ra đây đánh vật với cái bulldozer (hình trên), vì anh chân đau, không đi bộ được, phải vật lộn với con cua sắt này cho tiêu hao sức lực để chữa bệnh tiểu đường. Rồi anh chất tôi lên xe, chạy đùng đùng, vặn lên vặn xuống cho chiếc xe xích sắt nặng nề, quay chuyển lung tung như xe tăng ra trận. Buổi chiều xâm xẩm tối. Tính đưa vợ chồng tôi vô một tiệm ăn “Steak.” Anh nói: ”Texas này thịt bò ngon nhất nước, xuống đây mà không ăn steak quả là thiếu sót.”

Vừa bước vô cửa, một tấm bảng to tổ bố đập ngay vào mắt “Nếu bạn ăn hết một miếng bí tết 85 ounces, bạn sẽ được thưởng $100.00. Nếu không bạn phải trả cho nhà hàng $500.00. Tôi le lưỡi nói với anh Tính, chịu thua, sức tôi chỉ ăn được 16 onces và Trâm chỉ bốn ounces mà thôi. Thật là lịch sự, vì ăn kiêng, anh Tính chỉ ăn cá và trả tiền cho chúng tôi. Có bệnh nhân nào đi khám bệnh mà bác sĩ mời ăn trưa, mời ăn chiều, chở đi chơi và không lấy tiền khám bệnh. Chưa hết bs. Tính còn bỏ ra $500,00. Mua sách của tôi tặng cho các bệnh nhân Việt Nam. Thật là tấm lòng vàng, Cảm ơn ông bà bác sĩ Tính. Thế rồi, sau mấy lần đi Texas, cảm ơn tấm thịnh tình của bác sĩ, bệnh vợ tôi vẫn còn nguyên vì ông Tính không tìm ra bệnh, chỉ chữa cho bớt đau cấp thời mà thôi.

Đến Cali, cũng lại gặp bác sĩ, bs. Trương Minh Cường, Anh Cường là y sĩ thiếu tá TQLC, anh đi tù VC cả 10 năm mới được sang Mỹ đoàn tụ với vợ là chị Vũ Dung, Anh Cường bảo tôi, chịu khó đợi ít lâu, có một ông thầy thuốc bắc đại tài sẽ từ Canada qua đây, anh sẽ giới thiệu cho tôi. Nhưng anh bác sĩ Hải chồng chị Tuyết Mai lại thực tế hơn, anh bảo tôi cháu của một người bạn anh là bác sĩ rất giỏi, bà vợ anh Hải có một bộ phận trong người rất khó mổ và cũng rất nguy hiểm, thế mà ông bác sĩ trẻ này, vô cùng tài giỏi, đã mổ và chữa bệnh cho vợ anh khỏi hẳn. Hải bảo tôi về D.C. lấy hết “relevant” giấy tờ hồ sơ, nhờ vợ chồng Trung Lan chuyển qua đây, Bác sĩ James Thảo Trần sẽ coi và mổ xương sống cho vợ tôi, may ra giải quyết chuyện đau đớn cái bàn chân. Câu chuyện bên lề là trước đó chúng tôi đã hủy bỏ chuyến đi chơi Dubai với một số bạn học Trần Lục, trong đó có Trần Gia Lương, Dương Phục, bs. Mùi Quý Bồng và bs. Vũ Văn Dũng. Rồi ngày lên đường đi mổ thì nhận được một điềm gở ơi là gở. Tự nhiên ông cháu tôi ở Việt Nam gửi cho tôi một cuốn cẩm nang về số tử vi do ông anh rể của tôi là dược sĩ Đào Sĩ Chu (quá vãng) đã giải từng lá số, cho từng người trong gia đình gửi qua. Điều tôi không ngờ là trong đó có lá số của vợ tôi. Anh Chu lấy lá số và ghi rõ ràng trong đó là đúng ngày đó, tháng đó là bà Đinh Hùng Cường sẽ qua đời. Tôi ở dưới basement đọc cái email của thằng cháu mà nước mắt dàn dụa, làm sao bây giờ, đúng ngày giờ chết của vợ lại đúng là ngày vợ lên bàn mổ. Thủ tục và ngày hẹn đã xong, vé may bay, hotel cũng đã sẵn sàng, chỉ sáng mai là lên đường. Làm sao bây giờ? Không thể cản vợ được, tôi biết tính vợ rất cương cường, thà chết chứ không đổi ý. Đem chuyện này nói ra thì chỉ tổ gây hoang mang cho vợ lo sợ, mà chẳng giải quyết điều gì, thế là tôi cắn răng giữ kín tin gở trong lòng mà héo hắt ruột gan đưa vợ lên máy bay, lòng thầm mong trời Phật phù hộ độ trì cho mọi chuyện suông sẻ.

Bác sĩ Jame Thảo Trần, là một người trẻ tuổi, đàng hoàng và lễ độ, ông bảo tôi ở trong phòng đợi, một tiếng đồng hồ, ông sẽ xuống cho tôi tin tức. Thế rồi giờ này qua giờ khác, cả buổi trưa cũng không thấy ông xuống ăn trưa, tôi thấy cái “chart” phòng mổ, thay đổi liên miên, tên bệnh nhân đến, tên bệnh nhân đi, mà tên Trâm vẫn nằm y nguyên trong phòng. Biết chuyện chẳng lành, nhưng tôi không biết làm sao.

Miệng tôi đắng nghét vì không thiết ăn uống, lòng dạ bồn chồn, tôi đi qua đi lại trong phòng đợi mong gặp bs. Thảo mà không biết tìm ông ở đâu. Đến quá trưa, ông mới xuống, lắc đầu bảo tôi:

- Ca mổ thật khó khăn, cháu chưa đưa con dao vô sâu mà đã thấy tủy sống của cô chảy ra, nguy quá, phải chữa vết thương, không làm gì được cái khác. Vì nếu không thì cô sẽ bị liệt vì vết thương. Điều quan trọng là cô phải nằm trong nhà thương ít nhất 5 ngày để cháu theo dõi.

Thế là tiền mất, tật mang. Trước đó Trâm đã được bác sĩ người Tàu ở D.C. chích thuốc vô tủy sống, vì bất cẩn, ông đã để mũi chích làm độc mà không ai biết, nay bác sĩ James Thảo khám phá ra. Thế là ngày ngày tôi lại phải vô nhà thương ở Fountain Valley, thăm nuôi Trâm. Tôi có thì giờ so sánh hai cái nhà thương của Mỹ. một ở Cali. và một ở Virginia. Tôi thấy rằng, về phòng ốc, tổ chức, y sĩ, y tá và trình bày thì ở Virginia vượt trội Cali. Phòng nằm của bệnh nhân khang trang rộng rãi, quy củ lớp lang nhưng có một điều này thì tôi lại thấy Cali ăn đứt Virginia, đó là lực lượng trừ bị ban đêm, có nghĩa là tất cả nguy biến ban đêm lực lượng này cáng đáng hết. Có một đêm vì sợ bị liệt, bác sĩ bắt nằm lâu quá, vợ tôi đã bĩnh ra giường, khổ ơi là khổ, nó tung toé, vung vãi khắp nơi, từ drap giường, đồ dùng tới tất cả mọi thứ, tôi bất lực không biết làm gì, tôi hòi y tá, nhưng không mấy tin tưởng một bà y tá trực mà làm sao cho sạch được cả cái phòng hôi hám vì phân người, thế nhưng nhà thương ở Fountain Valley đã có một lực lượng hùng hậu, họ gọi là an ninh xuất hiện, toán chuyên nghiệp này ít nhất là sáu bảy người, họ đã nhanh chóng ra tay. Tắm rửa thay đồ cho bệnh nhân, thay nệm, thay drap, lau chùi làm sạch phòng bệnh nhân trong thời gian kỷ lục. Chỉ trong chớp nhoáng, bệnh nhân có một cái giường sạch, quần áo chăn mền mới, đồ đạc đồ dùng trở lại sạch sẽ, thứ tự lớp lang. Tôi thở phào nhẹ nhõm vì mình đã không phải vất vả làm gì mà vợ thì thoái mái lim dim đôi mắt vỗ về giấc ngủ. Thật bái phục sáng kiến của nhà thương Fountain Valley, đã tổ chức một lực lượng ứng trực ban đêm, giúp cho bệnh nhân thoát cảnh khốn quẫn như bà vợ của tôi. Nhưng rồi, tôi cũng ngậm ngùi rơi lệ, khi biết được ít năm sau đó, bác sĩ James Thảo Trần đã qua đời vì bạo bệnh. Ông Trời đã lầm lẫn, lấy đi sinh mạng một người quý giá, có thể cứu sống hàng trăm bệnh nhân. Trở lại câu chuyện Tôi hủy bỏ chuyến đi chơi Dubai với Bồng và Dũng là hai bác sĩ bạn học với tôi. Bồng có phòng mạch ở Houston, tôi thường xuống Houston chữa bệnh với bs. Tính cho vợ và chơi với bạn. Bỗng một hôm, đang ở Houston tự nhiên tôi tắt tiếng, không nói ra hơi, chỉ thều thào cái miệng, mà không ai biết tôi nói cái gì, nguy quá, ba ngày nữa tôi phải về D.C. giới thiệu sách mới của anh Phan Nhật Nam từ Cali qua cho bạn bè, bây giờ tắt tiếng làm sao nói, Tôi bèn hộc tốc chạy tới phòng mạch của Bồng, Tôi không nói được, phải viết trên giấy cho “front desk” là tôi muốn gặp bs. Bồng. Anh thật đại tài, vừa khám bệnh cho tôi, vừa kê toa, thế mà cũng có tờ giấy bên cạnh cho anh làm thơ, chả thế mà bạn Bồng vừa y sĩ, vừa hoạ sĩ rồi vừa cả thi sĩ nữa. Nhờ Bồng, ba ngày sau tôi về lại D.C. và nói như khướu, Tôi thao thao giới thiệu sách mới của Phan Nhật Nam, kết luận, Sách ế meo và tôi bị Phạm Trần lên lớp. Ông ta nói rằng

từ nay vể sau có ai về D.C. mà ra mắt sách chớ có nhờ ông Cường, vì bao nhiêu cái hay, cái đẹp trong sách, ông ta lôi ra hết, thiên hạ biết tỏng trong sách có gì rồi, còn ai muốn bỏ tiền ra mà mua sách nữa.

Bây giờ qua chuyện đốc Dũng, từ Toronto Dũng theo một số bạn bè qua Nhật Bổn đi chơi, chúng tôi cũng có một người bạn học đi tu ở Nhật, anh là người thông kim bác cổ, triệt học Trần Đức Giang tổ chức họp bạn tại Nhật, anh sẽ dắt đi chơi, từ nhiều nơi nhiều hướng tụ về tất cả tụ về Tokyo để gặp anh lên đường. Chúng tôi đến từ Washington D.C. và khi lên tàu vợ tôi đã bị đau bụng vì Tào Tháo đuổi cả đêm hôm trước, anh bác Sĩ Hưng đã khám bệnh cho thuốc, khuyên không nên đi. Thế nhưng vì tiếc chuyến đi gặp bạn bè, tiếc $10,000.00, đồng bạc cho vé tàu bay, và phí tổn, vợ tôi liều chết lên tàu. Suốt một chuyến bay “nonstop” từ Dulles Airport tới Nhật Bổn, Trâm đau bụng không ngừng, gặp thầy Giang hy vọng một điều là Giang sẽ cho đi chơi quanh Tokyo, chiều về lại đạo tràng, nhưng không, Giang đã thuê một chiếc xe du lịch, có tài xế, nhưng không phải bus tour, có nghĩa là sẽ đi qua nhiều thành phố trên nước Nhật, trên xe không có phương tiện nhà vệ sinh. Trâm cảm thấy hãi hùng, làm sao giải quyết, khi cơn đau bụng nổi lên, không lẽ bĩnh ra sàn. Không được, chúng tôi cảm ơn thầy Giang đã chu đáo lo cho anh em, nhưng chúng tôi sẽ trở lại hotel Ginza và đổi vé về Mỹ, vì không kham nổi đường dài trong khi bụng thì quá yếu. Vũ văn Dũng nghe, anh ta nhảy vô, bảo là sẽ chữa chạy cho Trâm khỏi té re. Tôi không tin, vì là bác sĩ Canadien thật, nhưng thuốc men ở đâu mà chữa, trong khi cái gì bên Nhật cũng không đọc được. Dũng bảo chớ có lo, anh đã đem theo đủ loại thuốc cầm, thuốc trụ sinh và nhiều thứ khác có thể chữa bệnh cho Trâm. Dũng cũng giỏi không thua gì Bồng, trong 24 giờ là Trâm khỏi bệnh. Đuổi ông Tào Tháo về Tàu. Ơn bạn quá, tôi bèn lôi Giang, vợ chồng Dũng với vợ chồng tôi ra một tiệm ăn đãi bạn. Cách nấu ăn của nhà hàng Nhật làm tôi phát khiếp luôn, họ đem mấy xâu thịt gà ra rồi thịt gà sống nhăn, họ đưa cái đèn khò lên, cho chạy vài lần, ngọn lửa xanh um chỉ làm tái mặt miếng thịt mà không thể chín được, hãi quá, chúng tôi không dám ăn sống sít, bệnh té re mà tái phát thì chỉ có trời cứu. Đành nhịn đói mà nhường cho Giang và vợ chồng Dũng.

Bây giờ nói đến cái ngón tay cái cụt trong chiến tranh. Sau nhiều lần chữa chạy, ông bác sĩ Pournaras chịu thua, ông bèn giới thiệu cho tôi một bác sĩ “Prosthesis” từ bên Tây qua làm cho tôi một ngón tay giả bằng “Silicone”. Thoáng nhìn thì thấy không tàn tật, nhưng không cầm nắm được một thứ gì. Bạn cùng sở với tôi có một đứa con bẩm sinh có tật, không có ngón tay nào ở bàn tay phải, tất cả chỉ là một bàn tay trơ trụi, không cầm nắm được bất cứ thứ gì. Thế mà bà bác sĩ Elizabeth Morgan đã giải phẫu cái tay thằng bé, bà ta đã xẻ năm cái xương tay ở bàn tay ra làm 5 rãnh, xong bà ta lấy xương sườn của thằng bé làm thành năm đốt ngón tay hình cong, nó có thể cầm đồ vật và nắm quả bóng con con trong tay mà không tuột.

Bà Morgan cũng là một hiện tượng, bà là một bác sĩ lừng danh về giải phẫu, giao du rất rộng trong quốc hội cả Thượng viện lẫn Hạ viện, nhưng cũng rất mát và tạo rất nhiều ồn ào xôn xao cho dư luận. Bà phao tin rằng ông chồng bà là bác sĩ nha khoa Erick Foretich đã “sexual abusing” con gái chung tên Hilary mới có 2 tuổi, và bà chống lệnh tòa án, không cho chồng bà thăm con (1985), sau đó bà đã bỏ trốn sang Úc với người con gái. Nhưng trước đó, bà đã khám bệnh cho tôi, bà Morgan cầm cái bàn tay què của tôi nắn nót, sau đem so với ngón chân cái của tôi. Bà bảo tôi là cách hay nhất là bà sẽ chặt ngón chân cái của tôi, ghép vào ngón tay cái, vừa tránh được tàn tật, và làm được rất nhiều việc tiện dụng, còn cái ngón chân cụt, thì mang vớ đi giày đâu có ai thấy. Bà hẹn tôi hai tuần lễ nữa, lên nhà thương Baltimore. Tôi về bàn với vợ thì Trâm dãy nảy lên không chịu, nói rằng:

- Không thể được, tôi không thể sống với anh mà mỗi ngày ăn cơm thấy cái ngón chân cái bẩn thỉu của anh ở trên bàn, gớm quá, làm sao tôi ăn.

Thế là tôi toan tính trở lại xin hủy bỏ cái hẹn giải phẫu chặt ngón chân cái thay lên ngón tay cái, chưa đi thì bà bác sĩ Elizabeth Morgan đã bỏ trốn qua Úc mất rồi.

Tóm lại đời tôi là một cuộc đời, đẻ ra để chơi với bác sĩ, và dựa hơi bác sĩ. Có nhiều lúc cao hứng tôi muốn in một cái card visit với title: Đinh Hùng Cường “có toàn bạn là bác sĩ” cho oai. Nhưng vợ chửi cho là chuế, chỉ bá vơ, nên tôi đành bỏ đi. Năm xưa tôi lên thăm cụ Diễn, thần tướng, bác đã bảo tôi:

- Cường ăn hay, nói giỏi, đáng lẽ đã là luật sư, bác sĩ. Nhưng số Cường là số con rệp, nên đời chẳng đâu vào đâu.

Cảm ơn bác Diễn đã phán quá đúng về đời tôi, nhưng rồi con rệp Cường, nghĩ lại, được quen bác sĩ mà không được học bác sĩ lại là một cái hay. Tôi thấy bác sĩ khổ quá, cả đời sống cho tha nhân, không có thì giờ sống cho mình. Từ những lúc học hành vất vả, cho đến lúc thành đạt cũng đã mòn cả người. Rồi ra trường chữa bệnh, lo lắng cho bệnh nhân, sống lúc nào cũng quan tâm đến đời sống người khác, những bác sĩ sống ngoài mặt trận, như Trần Văn Tính, Trương Minh Cường, Phạm Gia Cổn, Nguyễn Quốc Hiệp v… v... đối đầu với cái chết, mà thâm tâm lúc nào cũng phải quan tâm đến sự an toàn của người binh sĩ, lập phòng giải phẫu tại nơi tiền tuyến, rồi mổ xẻ rồi chuyển bệnh, rồi cầm vận mệnh đời sống của họ, nếu chẳng may mình sơ sót điều gì gây chết chóc cho thương binh, thì mình bị lương tâm cắn rứt, mà phiền muộn trong lòng, không thể vui được. Bác sĩ dân sự cũng vậy, vừa trách nhiệm tới mạng sống bệnh nhân, vừa phải đương đầu với những việc làm căng thẳng và táo bạo để cứu mạng sống đời họ. Tất cả các bác sĩ dù là dân sự hay quân sự đều sống trong những nơi gọi là thảm cảnh của đời người, chăm sóc những người bệnh tật, trong nhà thương, trong phòng mổ, ngay cả khi trong nhà xác cho những cuộc thí nghiệm, thì không khí và đời sống u ám đã ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của họ. Làm sao hưởng hạnh phúc gia đình, khi mà ngày lại ngày sống chung trong những lo sợ, khắc khoải của những người khác, mà chính mình những cứu tinh của đời họ. Nghĩ lại thì tôi vô cùng cảm ơn những bác sĩ, không vì những giúp đỡ nhỏ nhoi cho tôi mà là những hy sinh to lớn, quý vị đã là những người tiền đồn giúp chúng tôi, chống bệnh tật, chống vi trùng và cứu giúp chúng tôi những lúc hiểm nghèo trong đời sống mong manh. Một lời biết ơn chân thành đến những bác sĩ đã dày công học hỏi, giúp chúng tôi khoẻ mạnh để kéo dài đời sống. “Lương y như từ mẫu”. Bài Viết dài quá rồi, tôi không thể kể hết những chuyện mà tôi có dịp quen biết với những bác sĩ như Hồ Chung Tú, Nguyễn Quốc Quân, Nguyễn Đức Tùng, Đặng Phương Thảo, Đặng Vũ Chấn, Đặng Vũ Phương Anh, bác sĩ Hội (Fl), Phạm Hữu Minh, Phạm Hữu Anh..v..v..

“Thanks to all doctors, including my youngest doctor Minh Châu Đinh Aka Michelle Tran.” and young Dr. Giang Ngọc Phương Nam, con gái của chị Sương, chủ báo HTĐ/Việt Báo.

Bài viết này để tri ân bác sĩ Trần Văn Tính và cảm ơn những bác sĩ đã cho tôi quen biết trong đời.

Viết xong tại Reston, Virginia April 13, 2025. Đúng 50 năm sau trận đánh ngày 13 tháng 4, 1975 tại Thủ Thừa Long An. Tôi đã chiến thắng quân thù nhưng bị thương nặng phải tản thương về Tổng Y Viện Cộng Hòa.

Quốc Thái Đinh Hùng Cường

Vườn Tao Ngộ - Sáng Tác: Nhật Hà - Trình Bày Kim Trúc

Sáng Tác: Nhật Hà

Trình Bày Kim Trúc

Phượng Buồn Tháng Tư

 

Tháng Tư rơi phượng buồn mông mênh
Văng vẳng bầy ve trổi giọng rền
Gió thoảng hương xưa lòng héo hắt
Hoa trôi sóng nước phận lênh đênh
Trăng mờ soi bóng lần xa bến
Sương lạnh tiễn chân lúc xuống ghềnh
Viễn xứ xây thành mây ngóng đợi
Hồn hoa vương vấn phượng buồn tênh

Kim Phượng

Tháng Tư Sầu

 

Tháng tư sầu lắm em ơi
Lòng ta đau xót thương về cố hương.
Trách ai gây cảnh tang thương
Người đi người ở lệ buồn biệt ly!
Bao giờ thấy tỏ đương về
Bao giờ hội ngộ trăng thề lung linh?
Nhớ xưa một thuở thanh bình
Tiếng hò tiếng hát đẹp tình nước non.
Thong dong ta bước dặm mòn
Sông xanh núi thẳm rỏ hồn quê hương.
Nhớ làm sao cảnh sân trường
Phất phơ áo trắng vấn vương cõi lòng.
Nhớ mẹ hiền mãi chờ mong
Bầy con vào lính núi sông mịt mờ.
Bao nhiêu chinh phụ đợi chờ
Chàng không trở lại mắt mờ lệ cay!
Sao quên được nỗi đau nầy
Cảnh đời tang chế biết ngày nào nguôi!

Hàn Thiên Lương

3-4-2026