Như Gió Qua Thềm - Thơ: Vĩnh Chánh - Thực Hiện: Phạm Anh Dũng & AI

Thơ: Vĩnh Chánh
Thực Hiện: Phạm Anh Dũng & AI

Tâm Nguyện Cuối Năm

Tết đến điểm tô đậm sắc hương
Cho đời thêm vị cõi vô thường
Trong khi cuộc sống đầy gian khó
Là lúc con người chịu nhiễu nhương
Thời thế xoay vần không đoán được
Cơ trời biến hóa biết đâu lường
Chào mừng năm mới mang hy vọng
Hạnh phúc về nguồn dưới ánh dương.

Lâm Hoài Vũ
Dec 28 , 2025

 

Mùa Xuân Và Mẹ

  

Thức giấc giữa khuya ôm nỗi nhớ
Trông về quê Mẹ lệ sầu tuôn
Chiều Xuân ấm áp chiều thơ dại
Tiếc nhớ lòng con chất ngất buồn!

Chuông vọng giao thừa đêm quạnh vắng
Chợt nghe xao xuyến buổi đông tàn
Những chiều lặng lẽ hồn se thắt
Đất lạ quê xa, cảnh phụ phàng!

Hạt muối thăng trầm, ơn của Mẹ
Thay Cha vất vả đêm ngày lo
Thăm con “Tù binh” đau lòng lắm
Con biết Mẹ buồn chẳng nói ra!

Mấy chục năm dài xa tuổi Mẹ
Cuộc đời dâu bể chẳng còn Cha
Nay no đủ không còn Cha Mẹ
Ơn Mẹ chưa đền lệ xót xa

Tị nạn xứ Người chăn nệm ấm

Mà sao buồn tủi bước bơ vơ
Chiều 30 lòng cô đơn quá
Hoang lạnh trong con mắt lệ mờ

Con chẳng thiết chi ngày tháng nữa
Một đời tẻ nhạt còn gì vương?
Mặc ai tô điểm đời hư ảo
Thương mảnh hồn đơn, lạnh bước đường!

Mặc Khách

Xuân Xưa Cảm Tác

  

( Ảnh: Tác Giả)

Hôm nay đã là ngày rằm tháng chạp âm lịch, con trăng này là con trăng cuối cùng trong năm, chỉ còn nửa tháng nữa thôi là năm hết Tết đến. Giờ này nơi quê nhà, chắc hẳn thiên hạ đang tưng bừng sắm sửa chuẩn bị đón năm mới trong tâm trạng háo hức rộn ràng chớ không như người Việt tha hương viễn xứ, tết đến trong im lìm lặng lẽ buồn tênh không kèn không trống, không chút không khí báo hiệu ngày xuân cho nao nức xôn xao lòng người. Trót đã mang thân vong quốc tị nạn, nhập gia tùy tục, đời sống hằng ngày phải hội nhập theo chân người bản xứ, mọi nghi lễ tập tục truyền thống khi xưa của dân tộc mình giờ đây chỉ còn là trong tưởng niệm ngậm ngùi...

Quê người chẳng có ngày xuân
Chẳng hương hơi Tết, chẳng xuân trong lòng
Cách ngăn cả một biển đông
Quê hương bỏ lại, xuân hồng chẳng sang

Thương về xuân cũ bẽ bàng
Thiêng liêng truyền thống son vàng đã xa
Từ ngày biệt xứ xa nhà
Còn đâu Nguyên Đán tết ta thuở nào

Đầu xuân nâng chén rượu đào
Chúc nhau phúc lộc dồi dào quanh năm
Du xuân hái lộc đầu năm
Phố phường áo mới tung tăng dập dìu

Dáng mai khoe sắc yêu kiều
Pháo rền hy vọng tin yêu cho người
Nàng xuân e ấp nụ cười
Đất trời hòa quyện niềm vui chan hòa

Xuân xưa cả một quốc gia
Xuân này riêng chỉ mình ta cộng đồng
Lạc lòai xuân chẳng ấm nồng
Bồi hồi quê cũ chạnh lòng xuân xưa…

Người Phương Nam

Thưởng Xuân

 

(Song điệp độc vận) 

TỴ mãn hạn rồi NGỌ tiếp Xuân

Đào Mai khoe sắc đón chào Xuân

Hân hoan Hoa nở Hoa mừng Tết

Hý hửng Hoa cười Hoa chúc Xuân

Hoa Bướm tung tăng mê hưởng Tết

Bướm Hoa nhảy nhót mải chơi Xuân

Bên nhau Hoa Bướm cùng vui Tết

Vạn Vật hà hê thưởng thức Xuân!!

Camthành Jan 15^th, 2026,

Tha Nhân 

Lỏng Tay Chuông Mỏ

 

Cuối năm, quên chuyện đi chùa

Cất đâu chiếc lá vẽ bùa hộ thân

Nhớ rồi: Trên Núi Mùa Xuân

Trên cành mai trắng, dưới tầng mây xanh

Thế sao em lại hỏi anh

Em không muốn đến chùa thanh vắng người

Anh là hộ mệnh bùa thôi

Vẽ hoa trên lá thơ, rồi thả đi

Cuối năm mơ mộng điều chi

Lá bùa yêu viết những gì vậy em

À, thơ thì phải … hay thêm

Và anh đừng để nhịp tim sai nhiều

Tim sai nhịp tại em yêu

Chứ anh bỏ ngỏ tim nhiều năm nay

Lá bùa tình tự đắm say

Mõ chuông đừng để lỏng tay gõ lầm …

Rancho Palos Verdes 7 - 2 - 2026

Cao Mỵ Nhân

Bính Ngọ Ơi!

(Ảnh: Tác giả)

Là lũ chúng tôi đấy, những con “ngựa” sinh năm Bính Ngọ 1966.

Năm đầu tiên bước vào ngưỡng cửa cấp ba, chúng tôi còn ngơ ngác, nhìn nhau …phòng thủ nhiều hơn là thân thiện . Bởi đó là  năm lớp 10, vừa mới chia tay bạn bè, thầy cô của mái trường cấp hai, lại nghe nói lớp 10A1 năm nay sẽ là “Lớp Điểm” dành cho những học sinh được tuyển thẳng từ lớp 9 lên lớp 10 và những học sinh đạt điểm cao trong kỳ thi lên lớp 10 .

Nhưng tuổi trẻ vốn dĩ năng động, lại có máu “ngựa” hăng hái nên chúng tôi mau chóng phá bỏ những ngập ngừng xa lạ ban đầu, từ mùa Xuân đầu tiên của năm ấy. Trường tổ chức liên hoan văn nghệ, lớp tôi ngoài vài mục đơn ca là phần hợp ca kèm hoạt cảnh Hội Nghị Diên Hồng. Suốt hai tuần tập dợt sau giờ học, là những trận cười đau bụng, khi nhóm đóng vai ông già bà cả đi tham dự Hội Nghị Diên Hồng phải diễn y như thiệt, nhưng hễ nhìn thấy chàng lớp phó cầm loa bắt đầu tiết mục, ngân nga: “...Toàn dân nghe chăng, sơn hà nguy biến, hận thù đằng đằng, biên thùy rung chuyển…” là chúng tôi không nhịn được cười . Rồi nhóm hợp ca, khi thấy nhóm “ông già bà cả” còng lưng run rẩy đi dự Hội Nghị thì bật cười ha hả, không thể nào cất tiếng ca: “Kìa vầng hồng bừng chiếu trên đỉnh núi, ôi Thăng Long khói kinh kỳ phơi phới…”! Cứ vài lần như thế, chàng lớp trưởng ra lệnh mọi người phải diễn tập nghiêm túc vì trời đã về chiều tối, còn phải về nhà. Tôi về nhà, vừa ăn cơm vừa nghĩ đến cảnh tập dượt mà tủm tỉm cười một mình. Chưa chính thức đến ngày biểu diễn mà chúng tôi đã gần gũi như tự bao giờ. Sau chương trình văn nghệ toàn trường, mỗi lớp tự liên hoan Tết với nhau. Lớp tôi kéo lên sân thượng trường, là nơi ở của thầy Chủ Nhiệm, thầy người Quảng Nam, món Mì Quảng do mẹ một bạn trong lớp nấu, lần đầu tiên tôi ăn món này vừa lạ vừa đùa vui với bạn bè nên món ăn bỗng ngon tuyệt vời.

Chúng tôi, bầy ngựa non mười tám tuổi

Thức hay mơ đều thấy chuyện thiên đường

Đời vẫn nên thơ dù có lúc buồn

Lòng mở sẵn những ngày vui rạo rực

Như thế đấy, suốt ba năm cấp ba, 10A1-11A1-12A1 và vài năm sau nữa khi đã ra trường, chúng tôi vẫn giữ phong tục sáng mồng ba Tết, lớp trưởng và nhóm điều hành lớp, sẽ xuất phát, đi vòng vòng chúc Tết gia đình các bạn trong lớp, từ sáng sớm cho đến chiều, đoàn người ngày càng đông, chúng tôi sẽ kéo nhau đi chúc Tết Thầy Chủ Nhiệm, sau đó cả đám lại kéo nhau ra trung tâm Sài Gòn, chơi Thảo Cầm Viên, Tao Đàn, xem ca nhạc, và lần nào cũng kết thúc tại một quán hủ tíu về khuya trước khi chia tay ai về nhà nấy.

Rồi thời gian trôi đi, sau khi ra trường, kẻ vào Đại Học, Cao Đẳng, người đi làm, nỗi nhớ thương lớp cũ trường xưa chưa bao giờ phai nhòa. Chúng tôi vẫn tiếp tục gặp nhau, những buổi picnic tại Núi Bửu Long mùa hè, thăm nhau ngày xuân, số lượng người tham gia dần dần rơi rụng vì cuộc sống mưu sinh, vì gia đình, và cũng có vài bạn “rơi rụng” đúng theo nghĩa đen, vì bệnh hoạn hiểm nghèo, và đau lòng hơn có bạn bỏ xác ngoài Biển Đông trên con đường vượt biển tìm tự do. 

Những con ngựa năm xưa, nay đã không còn trẻ nữa, mỗi đứa lưu lạc một phương trời, kẻ ở Mỹ, Canada, Úc, Châu Âu, mà dù đông nhất vẫn còn ở lại Việt Nam cũng tản mát khắp chốn, mỗi lần hẹn gặp nhau không phải là chuyện dễ dàng.

Thời gian qua đi có trở lại bao giờ! Biết tìm đâu những tháng ngày như Hồ Dzếnh: “Đời đẹp quá, tôi buồn sao kịp ?” và như Hoàng Thi Thơ: “Tìm đâu những ngày chưa biết yêu? Chỉ biết thấy lòng nhớ thương nhiều!”??

 

Nếu con “ngựa” trong “Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang” ( Phạm Duy- Ngọc Chánh) chỉ mong về đến bến sông xưa, “cởi mở lòng ra với cõi đời”, thì lũ chúng tôi, tuy không phải là bầy ngựa hoang đàng, nhưng cũng mang trên lưng những dấu vết nhọc nhằn, đôi lúc giữa dòng sông đời hối hả, chỉ ước ao được quay về khúc sông xưa của tuổi học trò mộng mị, dẫu biết rằng đó chỉ là mộng thôi .

Đến lúc cứ ngỡ như chẳng còn cơ hội hàn huyên tếu táo với bạn bè thì may mắn thay, thời đại công nghệ bùng nổ, chúng tôi vui sướng “ngồi lại với nhau” như chung lớp học ngày xưa qua Group Facebook 12A1, còn gì hạnh phúc bằng.

Lúc đầu mới thành lập nhóm, chỉ gần chục người, nhưng chưa đầy một tháng, các bạn khác lần lượt gia nhập, lên đến con số hơn 30 người, dù chưa phải là đầy đủ sĩ số lớp như xưa, nhưng cũng gọi là đông đảo, nhộn nhịp .

Chúng tôi lại tíu tít như tuổi mười tám. Gọi nhau “mày tao” như “khi xưa đôi ta bé ta chơi”, trêu đùa chọc ghẹo, nhắc lại kỷ niệm ba năm dưới mái trường. Có bạn còn vẽ lại sơ đồ lớp, ai ngồi chỗ nào, bạn nào có tật xấu gì, thầy cô nào có những thói quen, bí mật gì … được chúng tôi “bơi móc” ra đầy đủ . Chúng tôi đưa lên Group những tấm hình thuở ấy, những trang “lưu bút ngày xanh” cũng có người còn giữ được, những kỷ vật vô giá của tuổi học trò. 

Có bạn khơi lại những câu chuyện tình “anh theo Ngọ về” của lớp, đề tài này hào hứng nhất, vì chúng tôi hầu hết ai cũng tuổi Ngọ, ai cũng muốn “xí” (mơ đi cưng!) bài Ngày Xưa Hoàng Thị (Phạm Thiên Thư- Phạm Duy)  là của riêng mình, thế là có ngay… Ngày Xưa Nguyễn Thị, Trần Thị, Lê Thị, Võ Thị, Bùi Thị … rồi say sưa sống lại những khoảng thời gian hạnh phúc vô tư ấy:

Chúng tôi mơ những cánh đồng vô tận

Gió bụi làm đẹp lứa tuổi thanh xuân

Vó ngựa dập dồn không mỏi bước chân

Lòng hối hả như dòng sông cuồn cuộn chảy

Tuổi đời thêm chồng chất, lớp Bính Ngọ nay vẫn là những con người ấy, nhưng chín chắn hơn, trưởng thành nhiều hơn.

Giờ đây, lớp chúng tôi vinh dự có một Linh Mục Công Giáo (trước đây là chánh xứ Phú Trung, Tân Bình và hiện nay chánh xứ Phú Hạnh, quận Phú Nhuận) . Có những chàng và nàng bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân thành đạt, kinh doanh thành công. Có chàng bên Úc lập nên nhóm từ thiện Bàn Tay Nhân Ái dành riêng cho lớp và những bạn bè cùng trường cũ. Điều lệ và mục tiêu rõ ràng, các thành viên hải ngoại đóng niên liễm 200 đô một năm, các thành viên ở Việt Nam đóng niên liễm 2 triệu VNĐ một năm, đó là quỹ để giúp cho các trẻ em bị ung thư tại bệnh viện Ung Bướu Gia Định hoặc bệnh viện Nhi Đồng Sài Gòn. Đã hơn 8 năm cho đến nay, nhóm từ thiện hoạt động không ngừng, điều lệ ban đầu dường như chẳng ai nhớ, vì ai có bao nhiêu góp bấy nhiêu, có khi chưa đến hạn kỳ niên liễm, các “mạnh thường quân” của lớp vẫn thỉnh thoảng rót tiền vào quỹ những số tiền lớn, nhỏ, và như thế, Bính Ngọ chúng tôi vẫn luôn sát cánh bên nhau, lúc họp mặt ngoài đời theo từng nhóm khi có dịp, hoặc họp mặt online trên Facebook 12A1 và Facebook Bàn Tay Nhân Ái .

Năm nay, Bính Ngọ 2026, chắc hẳn nhiều chàng và nàng Bính Ngọ 1966 khắp nơi đang xao xuyến bồi hồi, ngẩn ngơ nhìn tuổi Xuân trôi qua . Bài viết này xin tặng cho tất cả Bính Ngọ và cho Bính Ngọ lớp tôi với tình yêu và kỷ niệm thời mắt sáng môi hồng, vì lần tới Bính Ngọ sẽ là năm …2086.

Viết tới những dòng chữ này, tôi nhận được tin, có một bạn Bính Ngọ từ San Jose vừa bay về Việt Nam và lớp có buổi họp mặt tại nhà xứ giáo xứ Phú Hạnh, quận Phú Nhuận, của Cha Joseph Lê (một trong những Bính Ngọ 12A1). Nhìn những tấm hình các bạn quây quần vui vẻ, trong đó có tấm hình ổ bánh với hàng chữ “ Mừng Họp Mặt 12A1-Xuân Bính Ngọ 2026” mà Cha Joseph nói hài hước là “ Mừng lục tuần của chúng ta”, khiến lòng tôi nao nao nhung nhớ .

Cuối cùng, là bài thơ “Bính Ngọ tôi”, viết riêng cho “chàng Bính Ngọ” cùng lớp năm xưa:

Những Mùa Xuân Phai

Ai vừa nhắc Bính Ngọ 1966?

Mười tám đôi mươi xanh lắm cuộc đời

Đường vào yêu như một cuộc  dạo chơi

Tôi vụng dại mất người từ dạo đó

Khi còn trẻ hồn ta là nắng gió

Mong manh như nắng sớm với mưa chiều

Nên khi người chưa kịp ngỏ tiếng yêu

Tôi đã vội đi tìm tình yêu khác

Tôi đâu biết đã vô tình dẫm nát

Nụ hoa tình hé nở một đêm xuân

Người đã vì tôi thương nhớ bao lần

Tình trong trắng tuổi học trò hoa bướm

Ôi ngắn ngủi những mùa xuân mới lớn

Đã tàn phai, bể dâu mấy nẻo đường

Chợt bàng hoàng nhớ lại một người thương

Êm ái quá mùa xuân trong ánh mắt

Nhưng mà thôi, tình đầu không có thật

Như khói sương tan biến tự bao giờ

Cảm ơn người cho một mối tình thơ

Làm kỷ niệm dù bụi mờ năm tháng

Rồi hôm nay có người vừa mới nhắc

Tôi bâng khuâng xao xuyến để được gì ?

Những mùa xuân vẫn quanh quẩn về, đi ..

Nhưng Xuân Mộng không bao giờ đến nữa !!!

Xuân Bính Ngọ 2026

Kìm Loan

Xuân Ân Tình

Mỗi lần dịp Tết lễ lộc, chị Tuyên đều email mời vợ chồng tôi cùng các bạn bè gần hai mươi cặp đến nhà ăn uống vào những ngày cuối năm; mọi năm chúng tôi đều tham gia, nhưng năm nay chúng tôi từ chối vì trùng với ngày bên ông bà sui gia làm party nội ngoại, con cái cháu chắt.

Mời không được ngày đó, chị Tuyên lại đổi sang hôm sau, chúng tôi cũng bận vì những party dài dài kế tiếp đã được lên lịch chật kín cả mấy tháng trước, chị Tuyên đành hẹn tôi một buổi trưa đem đồ đến tặng:

-Chị sẽ ghé ngang qua em để tặng em chút đồ vào dịp Tết Giáng Sinh và đầu năm mới nhé!

-Em cám ơn anh chị rất nhiều, đừng mất công đem đồ đến em trong lúc ngoài đường đầy tuyết, trơn trượt, em hiểu tấm lòng anh chị rất quý em, em rất ngại…

-Không có gì cả đâu em, chỉ một chút thôi, là tấm lòng của anh chị nghĩ về em, nhờ em mà anh chị có được căn nhà này, nó mang lại niềm vui, hạnh phúc cho cả đời anh chị và các cháu… Chị không bao giờ quên sự giúp đỡ của em…

-Nếu không có em, anh chị cũng được những người khác làm trong nhà bank giúp đỡ thôi mà, em đâu có công ơn gì đâu mà năm nào anh chị cũng đem đồ tặng em, em rất ngại đó ạ!

-Em khiêm nhường quá đó thôi, em còn nhớ không, hồi đó lương của hai anh chị vẫn không đủ mức nhà bank cho mượn tiền, anh chị gọi cả dòng họ ra để endorses cho mình mà không ai chấp nhận, chỉ có em đã bầy vẽ chỉ cách cho anh chị mới pass được cái hồ sơ, nếu năm đó không mua được thì sau này lại càng không mua được nữa, rate lên cao, giá nhà, đời sống mắc mỏ, đã vậy chú Thanh lại ra riêng thì làm sao mà có đủ tiền chứ; mà căn nhà này đâu phải nó đứng yên chờ mình, không mua được lúc ấy là có người vớt liền, căn nhà này ở ngay vị trí đắc địa, gần chợ búa, trường học, gần metro, bus, ảnh đi làm có mười phút tới sở, chị đi làm tiệm ăn cũng cách đó có khoảng mười lăm phút đi bộ, có tưởng tượng là trưa nào chị cũng ghé về nhà làm đồ ăn cho buổi chiều rồi mới quay trở lại tiệm làm việc tiếp đó em, mấy đứa nhỏ buổi trưa ghé về nhà ăn cơm…Tiện hết sức!

-Vâng, em chia vui với anh chị,

-Gặp được căn nhà vừa ý, cũng như duyên may gặp được người để gắn bó cả đời… Nên mỗi lần hai anh chị ngồi nói chuyện với nhau là nhớ đến ơn của em đã giúp cho anh chị rất nhiều.

-Cũng đã năm năm qua rồi, anh chị đã có nơi yên để ở, anh chị cũng đã trả ơn cho em nhiều lắm rồi, em vô cùng cám ơn, đừng khách sáo năm nào cũng đem quà đến cho em, em cảm thấy “tội lỗi” lắm luôn!

-Em đừng nghĩ vậy nhé, anh chị quý em đó thôi, đừng nghĩ là chị trả ơn em hay gì hết nhé, thực sự tụi này muốn chia sẻ niềm hạnh phúc của mình, cũng muốn giữ tình thân chị em mình với nhau mà!

Từ chối mãi không được, tôi đành nhận gặp chị một buổi trưa, tiện chị đi chợ ghé qua nhà tôi tặng chút quà tết. Tôi cũng vội vàng sửa soạn một chút “lại quả” gởi lại cho anh chị và các cháu cho vui.

***

Cách đây năm năm, hồi tôi còn làm chuyên viên ở khâu “hưu trí và tiết kiệm” ở nhà bank khá lớn ở Montreal, Canada, là một trong những nhân viên đạt chỉ tiêu về tiền tiết kiệm, được giám đốc nhà bank rất nể; thời gian ấy, tôi như diều gặp gió, tung hoành bay phất phới mà những người trong cộng đồng đều biết tiếng tăm. Ai có khó khăn gì hay đến gặp tôi, không phải vì thế mà tôi lên mặt làm khó họ, ngược lại, tôi tìm đủ mọi cách để giúp họ thoát ra được cơn hiểm nghèo và giúp họ đạt được mục đích trong cuộc sống.

Một ngày đầu mùa đông, tuyết bắt đầu rơi nhẹ, tôi đang ngồi trong phòng làm việc, dán mắt trên máy tính theo dõi những hồ sơ của khách hàng, cô thư ký người Lebanese xuất hiện ở ngưỡng cửa phòng:

-Lyly ơi, cô có rảnh để gặp cặp vợ chồng ông Trần không?… Họ không có lịch hẹn với cô, nhưng … lại nhất định đòi gặp cô!

Tôi nhìn đồng hồ trên máy, lúc đó là 2:15 trưa, tôi không có hẹn với khách hàng nào sau giờ này cả, định bụng sẽ để dành thì giờ này để xem lại những hồ sơ của khách mà hôm qua tôi đã gặp; lưỡng lự một chút chưa kịp trả lời, ông khách đã đứng ngay sau lưng cô thư ký, phòng làm việc của tôi là căn đầu tiên sát phòng chờ của khách, khuôn mặt ông mang nét người Hoa, nhưng ông nói bằng tiếng Việt:

-Tôi xin cô, … xin cô hãy nhín chút thì giờ gặp chúng tôi nhé, tôi có điều rất quan trọng muốn nói… Xin mang ơn lắm!

Cả tôi và cô thư ký đều ngước mặt nhìn ông ta, chưa hiểu tại sao ông ta lại có thể tự tiện chạy vào phòng tôi mà chưa có ai mời, thái độ như cầu khẩn như thế; cô thư ký nhìn tôi như dò hỏi, tôi đứng lên gật đầu chào:

-…Vậy mời ông bà vào!

Ông quay qua gọi vợ, rồi cả hai khúm núm trước mặt tôi, ông gỡ chiếc mũ len xanh xỉn màu cũ kỹ trên đầu xuống, xoắn vào giữa lòng bàn tay, đầu tóc dựng lên:

-Chào cô Lyly, chúng tôi thật hân hạnh được cô tiếp đón mà không có hẹn với cô trước… Chúng tôi thật gấp quá…

Ông để lên bàn tôi một tập hồ sơ dầy, hai vợ chồng ngồi xuống chiếc ghế đối diện với chiếc bàn dài của tôi, chị vợ không nói lời nào, ánh mắt lo lắng van lơn, còn anh chồng kể lể với giọng của người Hoa rất sõi tiếng Việt:

-Chúng tôi không có công băng với ngân hàng ở đây, nhưng sẽ mở công và chuyển hết tất cả những tiền nong và quỹ tiết kiệm đến đây. Chúng tôi muốn mua nhà trên đường x, khu vực này rất tốt, nhưng cái chúng tôi muốn là được ở gần trường cho con cái đi bộ đến trường học, khu an ninh để các con tôi quen với môi trường sống tốt từ lúc các cháu còn nhỏ tuổi….

Tôi ngồi yên nghe ông bà Trần Tuyên kể cuộc sống khó nhọc từ khi đến đất nước lạnh giá này với giọng bùi ngùi, xúc động, họ có đem theo một số tiền dành dụm bán nhà đất bên quê hương, mong được có cuộc sống tự do, luật pháp đàng hoàng; anh chị này chỉ hơn tôi vài tuổi nhưng vì đi làm đầu tắt mặt tối, từ sáng sớm đến tối từ khi còn trong nước nên nhìn họ tưởng đã lớn tuổi lắm.

Trong hồ sơ đem đến cho tôi, tôi thấy có những tờ giấy từ những nhà banks khác từ chối không cho vay tiền vì thu nhập của cả hai quá thấp so với số tiền muốn vay, họ không biết tiếng Mỹ lẫn Pháp nên chả hiểu gì cả, tưởng là chuyển đến nhà bank khác thì sẽ được nhận.

Tôi giải thích cặn kẽ cho họ hiểu, và nói:

-Nếu anh chị có những số tiền đầu tư ở đâu thì đem hết giấy tờ đến đây, hoặc ai giúp đỡ tiền bạc, vay mượn như thế nào xin hãy đem hết cho em xem, em sẽ giúp cho nhé, chứ nếu chỉ có tiền thu nhập của anh chị, anh làm công cho hãng sửa xe, chị làm tiếp viên cho nhà hàng Tàu thì chắc chắn không thể đủ tiền mua nhà 600k đâu ạ, cho dù anh chị có đổi 10 cái ngân hàng khác nhau cũng không ai cho vay tiền hết…

-Cô giải thích tôi mới hiểu, những nơi khác họ nói nhiều quá, tôi không có ai giải thích đầu đuôi nên không biết rõ, họ từ chối chúng tôi thẳng thừng luôn đó cô, bởi vậy chúng tôi nghe nhiều người nói có cô là Việt Nam làm ở đây nên vội vàng mang hết hồ sơ đến cô, tụi tôi vô cùng mang ơn cô nếu cô giúp được cho tụi tôi mua nhà, có chỗ cho tụi nhỏ ở nha cô!

Thấy anh chị chân thành và là người đồng hương, tôi muốn hết lòng giúp đỡ, ba tôi hồi còn sống đã chẳng phải dạy dỗ chúng tôi “ăn ở có đức, mặc sức mà hưởng”còn gì; hoàn cảnh của anh chị này cũng như gia đình tôi đã từng xây dựng cơ đồ ở xứ người bằng hai bàn tay trắng đó sao.

Anh chị Tuyên bề ngoài ăn mặc rất giản dị, chiếc áo khoác ngoài mùa đông cũng sờn vải và đầy mùi dầu mỡ của nhà hàng Tàu mỗi lần đến gặp tôi, nhưng những khoản tiền tiết kiệm thì rất dồi dào làm tôi vô cùng ngạc nhiên. Tôi chắc chắn rằng với khoản tiền tiết kiệm đã hơn giá trị phân nửa căn nhà rồi thì không có nhà bank nào có thể từ chối được cả. Đã có lần tôi hỏi:

-Tại sao ở những nhà bank cũ mà chị xin vay tiền, sao không đem những giấy tờ chứng minh khoản tiền tiết kiệm này đến cho họ xem, để họ biết anh chị có tiền để dành nhiều như vậy, họ sẽ đánh giá tài chính mình tốt thì mới cho mượn tiền được chứ?

-Họ nói nhanh quá, tôi không hiểu họ cần cái gì, cũng không ai làm thông dịch cho tôi, mà muốn nhờ người thông dịch thì phải lấy ngày hẹn khác mới được, khi có ngày hẹn rồi thì tôi lại không xin nghỉ được, tôi sợ căn nhà sẽ sớm vào tay người khác; bởi vậy khi nghe người ta nói ở đây có người Việt là tôi phóng đến ngay!… Tôi thực sự mê căn nhà đó lắm cô biết không, cô xem cái listing này đi… Không những nó nằm ở nơi đắc địa mà còn gần nhà của bà má nuôi của ổng từ khi lọt lòng ở nước mình nữa đó, nhờ bả gọi nên tụi tôi mới biết căn nhà đó rao bán, tụi tôi mà mua được thì mấy đứa nhỏ đi học về buổi trưa hay chiều cũng được bà nội nuôi để mắt trông dùm, chạy qua chạy lại gần nhau tốt lắm!

-Em đã xem qua hồ sơ của anh chị rồi, sẽ xem lại kỹ hơn và trình lên cấp trên phê duyệt, anh chị không lo nhé, về ngủ yên đi, hai ngày sau em sẽ phone lại và cho biết kết quả.

Chị ngước mắt lên nhìn tôi, đôi mắt long lanh nước, hai bàn tay ghì chặt lấy mép áo khoác ngoài, vẻ van lơn:

-Cô ráng giúp giùm tụi tôi nhé, cho tụi nhỏ có chỗ ở tốt, có trường tốt…Tôi mang ơn cô suốt đời!

-Không có gì đâu chị, chị cứ về ngủ ngon, giữ gìn sức khỏe, em sẽ làm hết sức mà!

***

Hai ngày sau, khi có kết quả tốt, tôi vui mừng khôn xiết, muốn gọi anh chị ấy để báo tin vui, thế nhưng phone mãi vẫn không gặp được chị Tuyên, phone qua anh cũng không thấy ai cầm máy, tôi đành để lại lời nhắn:

-Xin hãy đến văn phòng gặp em chiều nay lúc 6:00 sau khi anh chị xong công việc nhé…Có tin vui!

Hôm ấy là thứ năm, ngày tôi trực đến 8:00 tối. Khoảng 6:15 tôi nghe tiếng phone reng, cô thư ký báo tin cho biết là ông bà Trần đã đến với một người đàn ông nữa, em trai của anh Tuyên, tên Thanh, đợi tôi ngoài phòng khách.

Tôi đứng lên đi ra đón ba người vào. Vào đến phòng, Thanh ngồi ở ghế bên cạnh, còn hai vợ chồng ngồi đối diện với bàn làm việc của tôi; tôi sung sướng, mặt mày hớn hở, tuyên bố ngay tin vui cho mọi người:

-Anh chị sắp làm chủ nhà rồi đó! Hồ sơ của anh chị đã được chấp thuận. Chúc mừng anh chị nhé!

Tôi giang tay ra định ôm lấy họ để chúc mừng, chị Tuyên vội vàng cúi người xuống, mở một túi đen đem theo bên mình, lôi ra hai chai XO để lên bàn và một phong bì dày cộm, tôi ngạc nhiên mắt mở to, nhìn ba món quà trên bàn với giá trị quá lớn, tim tôi đập như trống trong lồng ngực, anh Tuyên lên tiếng:

-Vợ chồng tôi có chút ít tấm lòng gởi biếu cô LyLy ăn Tết…

Chị Tuyên tiếp lời chồng:

-Không là bao nhiêu so với công lao của cô đã giúp đỡ tụi tôi, chúng tôi xin mang ơn cô cho đến suốt đời này…

Tôi nhìn sững hai người, lần đầu tiên trong 20 năm đi làm, tôi chưa có ai tặng cho những món quà quá sức giá trị như thế, cũng chưa bao giờ muốn trở thành người lạm dụng chức quyền để nhận lấy những món quà đắt tiền, tôi tưởng tượng như mình là những tên quan chức hối lộ mà ba đã từng kể tôi nghe khi ông còn tại chức ở Việt Nam, có những kẻ mua quan bán chức, lợi dụng chức quyền để hối lộ, ăn trên ngồi trốc thiên hạ, bóc lột dân đen… Tôi cảm thấy như bị xúc phạm, lòng tự trọng bị tổn thương, họ lấy tiền để mua chuộc tôi, hay để cám dỗ tôi!?

Người tôi bỗng run lên, giọng nghẹn lại, những giọt nước mắt túa ra như mưa từng giọt, chảy xuống khắp mặt tôi, hai vợ chồng và cả Thanh hốt hoảng, đứng dậy vây quanh tôi, hỏi dồn dập lo lắng:

-Cô LyLy… cô LyLy… cô… sao… vậy? cô… có mệt không?

Tôi nhẹ nhàng lắc đầu, không biết phải giải thích ra sao, một lúc sau tôi mới lên tiếng run run:

-Các anh chị… tưởng là tôi… ăn hối lộ hay sao chứ?! … Tưởng lấy tiền ra để dụ tôi sao? Tôi…

-Không không đâu! Cô hiểu lầm chúng tôi rồi, chúng tôi mang ơn cô, không có gì đền đáp được ơn này nên chúng tôi tìm đồ tốt đến biếu cô, chứ đâu có hối lộ gì đâu chứ! …Cô đừng nghĩ vậy nhe!

Tôi chỉ vào bao thư đặt trên bàn:

-Vậy chứ đây là gói gì đây?

-…Là gói tiền!

-Tiền là hối lộ đó! … tôi không nhận đâu, hãy đem ra khỏi văn phòng tôi đi! Ở đây có luật…cấm…

Thanh lúc này mới lên tiếng, nửa đùa nửa thật:

-Cô LyLy đây rất thẳng tính và dễ mến mà tôi chưa từng gặp, cô cho tôi cái cảm nhận đầu tiên … muốn làm tri kỷ với cô đó! … Anh chị tôi muốn tặng cô hai chai XO này là thật vì muốn san sẻ niềm hạnh phúc của mình cho những người xung quanh, mà cô là người trực tiếp giúp họ….Còn cái gói mà cô nói “hối lộ” đó, là số tiền 15k, anh chị tôi muốn bỏ vào công băng mới mở của họ để trả tax và mọi thứ phát sinh sau khi mua nhà; cô LyLy hiểu hơi “nhanh” quá đó thôi!

Khuôn mặt chị Tuyên lúc này giãn ra, vui vẻ:

-Hồi đầu tiên gặp cô LyLy là mình mến lắm vì dễ thương và tính tình ngay thẳng, cô rất hay giúp đỡ mọi người mà không muốn người ta trả ơn, nhờ vậy mà cô được tiếng tốt và chúng tôi những người mang ơn càng nhớ ơn cô hơn nữa… Cô sẽ là người coi công cho tụi này đến 30 năm sau khi trả xong cái nhà luôn có phải không? Tôi tin tưởng cô và sẽ coi cô như người nhà vậy, cô cho phép nhé.

Lúc này tôi mới thở ra nhẹ nhàng, xấu hổ:

-Em… xin lỗi đã … hiểu lầm, em làm việc ở đây để giúp đỡ mọi người, nhất là người đồng hương mình, em không muốn vì thế mà bị người ta nói là ăn hối lộ hay tham quà cáp biếu xén của khách hàng đâu, ở đây mỗi người đều có một chỉ tiêu, ai đạt được thành tích thì ngân hàng sẽ thưởng cho mình bonus vào cuối năm; rượu bánh, trái cây hoặc những món quà nhỏ, tụi em có quyền nhận, nhưng những “phong bì” thì tụi em không được phép nhận đâu, giám đốc nhà bank biết sẽ đuổi ngay đó! Mà riêng em cũng không muốn mình bị mang tiếng nữa, các anh chị hiểu không? Em chỉ xin giữ một chai XO coi như món quà giao hữu giữa mấy anh chị em mình là nhiều rồi…

Năn nỉ tôi mãi vẫn không được, họ đã đem về một chai.

Ngày ăn tân gia, vợ chồng anh chị Tuyên mời tôi và cô thư ký đến tham dự, nhà bank đã gởi một chậu hoa glaieul trắng với một chai rượu champagne lớn trong hộp gỗ có hai chiếc ly dài làm quà mừng; ngôi nhà cottage rộng rãi khang trang, có sân cỏ sau nhà rộng, phía trước có Fountain nước phun thật đẹp. Các con chị Tuyên chạy đuổi nhau cười vang, thật hạnh phúc.

Chúng tôi vui vẻ ăn uống, nói chuyện cho đến khuya, tôi được mọi người quý mến, anh chị Tuyên giới thiệu tôi với họ hàng, bạn bè chị, khi tôi ra về, họ còn cố nhét tặng lại tôi thêm một chai XO nữa cho đủ cặp, rồi gói cho tôi một bịch thật to đồ ăn mà tôi không có thì giờ ăn vì phải giao thiệp, làm quen thêm với những khách hàng tiềm năng trong buổi tiệc.

Từ ngày đó tới nay, năm năm trôi qua, bốn lần đến nhà họ vào dịp lễ cuối năm, căn nhà luôn vang tiếng cười vui, căn nhà mà anh chị ấy nói luôn đem lại điều may mắn, tài lộc; chị Tuyên đã mở một tiệm phở nhỏ, đặt cơm tháng ở basement, có cửa ra vào riêng, bán nhỏ cho những người quen biết; hai đứa con đã lên bậc trung học, siêng năng, học giỏi. Mỗi lần có chuyện gì về ngân hàng đều phone gọi tôi như người trong gia đình:

-Cô Lyly ơi, năm năm hết term rồi, anh chị nên lấy thêm term nữa cố định hay tự do? Tiền hưu trí của tụi này lên bao nhiêu rồi? … Anh chị may mắn có duyên quen em, mấy người bạn chị vào nhà bank gặp em, cũng khen em hết lời… Đúng là một người làm quan cả họ được nhờ!

-Dạ chị và các bạn chị quá khen thôi, em cũng như những nhân viên ngân hàng khác, chỉ có cái là mình là người đồng hương thôi…. Để mai đi làm lại, em sẽ xem rate ra sao rồi mời anh chị đến nói chuyện cho ra ngô ra khoai trước khi ký tên nhe.

-Cám ơn cô quá chừng, không có cô thì làm sao mà tụi này có ngày hôm nay…

***

Bóng xe của anh chị Tuyên khuất sau con đường chính vào nhà tôi, khệ nệ xách những món quà của anh chị ấy vừa biếu vào nhà, nào là kẹo chocolate, cặp bánh chưng, gói mứt, cặp rượu, gói trà xanh thơm.

Tôi nhớ câu chị hay nói đầu môi mỗi lần tôi từ chối nhận quà:

-Mình là người đồng hương mà em, đừng ngại nhé!

(Montreal, 31Dec25)

Sỏi Ngọc

Lỗi Hẹn - Thơ: Huỳnh Nguyễn Thanh Tâm - Nhạc: Phạm Anh Dũng

Thơ: Huỳnh Nguyễn Thanh Tâm
Nhạc: Phạm Anh Dũng

Cây Anh Đào Trước Cửa 1

(Dịch phóng tác Liễu tuyệt cú /Đỗ Mục)

Anh-đào vừa trổ lá xanh non
Gió Xuân lay động ngất ngây hồn
Nhớ quê hương Việt_ Miền Nam cũ
Bóng rợp cầu tre ghếch suối trong

ChinhNguyen/H.N.T, 

Dec.2.25 (100.87)

Xuân Mới 1

 

Núi rừng tươi thắm tỏa sương mai

Xuân mới sáng ngời phú quý lai

Hội chợ Tết tưng bừng gái sắc

Phố hoa Xuân rộn rịp trai tài

Trong nhà: mận quýt sung bầu rượu

Ngoài cửa: mãng cầu dừa đủ xoài

Đẹp nhất cây nêu, câu đối đỏ

Chúc nhau phước lộc thọ dài dài

Vinh Hồ

Tản Mạn Tất Niên

 

Giữa buổi tàn đông én nhạn mờ
Mai đào mấy cội vẫn nằm trơ
Chờ xuân thản đãng hoà nghiên bút
Đón tuổi điềm nhiên ngẫm cuộc cờ
Chuyện cũ tan cùng đêm pháo nổ
Hương nồng ủ với nỗi lòng mơ
Thuyền xưa thuận gió buồm căng đẫy
Chở những niềm vui lại ghé bờ.

Nguyễn Gia Khanh

Tha Thước - Họa Sĩ Mùi Quý Bồng

 

Họa Sĩ Mùi Quý Bồng

***

Cảm Tác từ Ảnh:

(Xin có may câu đề thơ tặng thầy Ngũ Sĩ)

Tóc huyền óng mượt đẹp chi đâu !
Áo trắng thướt tha dáng thiệt "ngầu"
Đôi mắt lim rim thầm ước nguyện
Mong đời chẳng gặp cảnh mưa ngâu

Nguyễn Tích Lai

Góc Việt Thi: Thơ Xuân Của Nguyễn Văn Siêu

 

Nguyễn Văn Siêu 阮文超 (1798-1872) tên khác là Định 定, tự Tốn Ban 遜班, hiệu Phương Đình 方亭 và Thọ Xương cư sĩ 壽昌居士, thuỵ Chí Đạo 志道, người làng Kim Lũ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông. Đỗ phó bảng năm 1838 đời vua Minh Mệnh. Ông là người cùng thời với Cao Bá Quát, hai người nổi tiếng có tài văn thơ mà dân gian hay truyền tụng là “thần Siêu thánh Quát”. Vua Tự Đức cũng có lời khen tặng là "Văn như SIÊU, QUÁT vô tiền Hán". Nguyễn Văn Siêu làm quan đến chức Án sát, có sang sứ Trung Hoa. Sau đây là những bài thơ tiêu biểu của ông trong ngày xuân.

1. 春日感懷                Xuân Nhật Cảm Hoài 

半簾畫永獨成吟， Bán liêm hoạ vĩnh độc thành ngâm,

興已多辰感已深。 Hứng dĩ đa thần cảm dĩ thâm.

閒靜算來難強得， Nhàn tĩnh toán lai nan cưỡng đắc,

紛華到底易相侵。 Phân hoa đáo để dị tương xâm.

猶多仰事俯育責， Do đa ngưỡng sự phủ dục trách,

況復先憂後樂心。 Huống phục tiên ưu hậu lạc tâm

春去春來何太急， Xuân khứ xuân lai hà thái cấp,

百花依舊滿園林。 Bách hoa y cựu mãn viên lâm.

* Chú thích:

- Xuân Nhật Cảm Hoài 春日感懷 : Nỗi lòng cảm xúc trong ngày xuân.

- Bán Liêm Họa Vịnh 半簾畫永 : Không phải là "Bức rèm chỉ được vẽ có một nửa", mà là "Bức rèm bằng những thanh tre, gỗ hay xâu chuổi có vẽ tranh, đề thơ và có thể xuyên qua các khe kẽ của bức rèm để nhìn ra cảnh vật bên ngoài một cách mông lung mờ ảo và rất... nên thơ. Chữ VĨNH 永 ở đây được đọc là VỊNH, đồng nghĩa với từ NGÂM VỊNH 吟咏; Nên HỌA VỊNH là Tranh vẽ có đề thơ.

- Phân Hoa 紛華 : Từ có xuất xứ từ Hậu Hán Thư :「Giá thú tống chung, Phân Hoa mi lệ 嫁娶送終，紛華靡麗」Có nghĩa : Cưới gả hay đưa tang, đều rất hoa lệ hào nhoáng. Nên PHÂN HOA là Phồn Hoa Náo Nhiệt 繁華熱鬧. Chỉ cảnh giàu có xa hoa nhộn nhịp.

- Ngưỡng Sự Phủ Dục Trách 仰事俯育責 : Có xuất xứ từ《Mạnh Tử. Tận Tâm Thượng 孟子·盡心上》Chương "Quân Tử hữu tam lạc 君子有三乐" có câu「Ngưỡng bất qúy ư thiên, phủ bất tạc ư nhân 仰不愧於天，俯不怍於人」Có nghĩa : Ngẩng lên không thẹn với trời, cúi xuống không xấu hổ với người. Nhân gian thường nói cho gọn lại thành “Phủ ngưỡng bất quý thiên địa 仰俯不愧天地" Có nghĩa là người tạo nên sự nghiệp, sống theo luân lý, đạo đức, thì ngẩng lên không thẹn với trời, cúi xuống không xấu hổ với đất.

- Tiên Ưu Hậu Lạc Tâm 先憂後樂心 : là "Cái lòng lo trước vui sau". Lấy ý từ câu nói của Phạm Trọng Yêm 范仲淹 (989-1052) đời Tống nói lý tưởng của kẻ sĩ là “Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc” 先天下之憂而憂，後天下之樂而樂. Có nghĩa : Phải lo trước cái lo của thiên hạ, và phải vui sau cái vui của thiên hạ. Câu này trở thành thành ngữ và được rút gọn lại thành ra “tiên ưu hậu lạc”.

* Nghĩa bài thơ:

Nỗi Lòng Cảm Xúc Trong Ngày Xuân

Ngồi nhìn xuyên qua bức rèm có vẽ tranh và thơ họa, một mình ta cũng chợt nổi hứng ngâm nga. Hứng đã rất lâu nên cảm cũng rất sâu. Sự nhàn tản thanh tịnh xem ra cũng rất khó cưỡng cầu để có được, còn cuộc sống phồn hoa náo nhiệt thì lại rất dễ làm lay động lòng người. Còn phải có chức trách để sao cho ngẩng lên không thẹn với trời và ngó xuống cũng không hổ với đất; Còn lại phải giữ lòng lo trước cái lo của thiên hạ và vui sau cái vui của thiên hạ nữa. Mùa xuân đi rồi mùa xuân lại đến chớ vội vàng gấp gáp mà chi; trong khi trăm hoa vẫn đua nở đầy sân đầy vườn như cũ !

Qủa là nỗi lòng của một vị quan thanh liêm cần mẫn, hết lòng lo cho dân cho nước. Lâu lâu mới có được một chút nhàn tản thanh tịnh mà cũng không dám trọn hưởng, lại sợ sự phồn hoa náo nhiệt dễ làm lay động lòng người, nên phải giữ lòng của một quan phụ mẫu : Lo trước cái lo của dân và vui sau cái vui của dân chúng, để sao cho trên không thẹn với trời và dưới thì không thẹn với đất. Hơn nữa ông quan mẫu mực Nguyễn Văn Siêu lại cho rằng : Mùa xuân đi rồi mùa xuân lại về và trăm hoa sẽ lại đua nở đón xuân, và ta cũng lại có dịp để đón xuân ngắm hoa thưởng nhàn, có gấp gáp chi đâu mà vội ! Qủa là một suy nghĩ tích cực của một bậc chính nhân quân tử khi xuất sĩ làm quan; Chả trách nhà vua đã sắc phong ông làm quan đến chức Án Sát.

* Diễn Nôm:

Xuân Nhật Hoài Cảm

Ngâm nga rèm họa một mình thôi,

Hứng đã bao ngày cảm chẳng vơi.

Nhàn tản thì ra càng khó được,

Phồn hoa vốn dĩ dễ trêu ngươi.

Sao cho cúi, ngẩng đều không thẹn,

Lại phải lo, vui với mọi người.

Chớ vội, xuân đi xuân lại đến...

Trăm hoa rồi lại vẫn xinh tươi !...

Lục bát:

Rèm thưa ngắm mãi thành ngâm,

Biết bao cảm hứng âm thầm riêng ta.

Muốn nhàn chẳng dễ chi a...

Vinh hoa vốn dĩ dễ sa ngã lòng.

Sao cho cúi, ngẩng đều thông,

Vui sau, lo trước cùng dân ấy mà...

Vội chi, xuân đến xuân qua...

Vườn xuân rồi sẽ trăm hoa nở đầy !!!

Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

2. 春日曉起     Xuân Nhật Hiếu Khởi

宿火明書牖， Túc hỏa minh thư dũ,

曉鍾聞佛臺。 Hiểu chung văn Phật đài.

主人催被起， Chủ nhân thôi bị khởi,

小子報花開。 Tiểu tử báo hoa khai.

夜氣融孤竹， Dạ khí dung cô trúc,

晴光弄小梅。 Tình quang lộng tiểu mai.

流鶯囀不已， Lưu oanh chuyển bất dĩ,

應有故人來。 Ưng hữu cố nhân lai!

阮文超            Nguyễn Văn Siêu

* Chú Thích:

- Túc Hỏa 宿火 : là Lửa đêm, là Đèn hoặc nến ban đêm để thắp sáng.

- Thư Dũ 書牖 : Cửa sổ bên bàn học.

- Hiểu Chung 曉鍾 : Chuông chùa công phu buổi sáng.

- Thôi Bị Khởi 催被起 : Đẩy cái mền ra ngồi dậy, ý chỉ thức giấc.

- Tiểu Tử 小子 : Ở đây không có nghĩa là CON NHỎ mà là Tiểu Đồng, Thư Đồng để đối với chữ CHỦ NHÂN 主人 ở trên.

- Dung 融 : là Hòa, Tan, là lẫn vào.

- Tình Quang 晴光 : là Ánh Nắng.

- Chuyển 囀 : là Uyển Chuyển 啘囀, là tiếng hót véo von, líu lo.

- Ưng Hữu 應有 : Chắc có, Có thể có.

* Nghĩa Bài Thơ:

Sáng Xuân Thức Giấc

Đèn đêm còn chiếu sáng bên song cửa sổ, đã nghe tiếng chuông công phu buổi sáng ở Phật đài. Chủ nhân vừa tung chăn thức giấc thì tiểu đồng đã báo cho biết là hoa sáng đã nở rồi. (Mở cửa ra thì thấy) Hơi đêm còn như đang tan vào bụi trúc cô đơn trước ngõ và ánh nắng ban mai le lói như đang ghẹo cành mai nhỏ trước sân, tiếng chim oanh bay lượn không ngừng hót líu lo, như báo trước chắc là có bạn cũ đến chơi.

* Diễn Nôm:

 Xuân Nhật Hiếu Khởi

Đèn đêm còn soi song cửa,

Đã nghe chuông sớm ngân nga.

Chủ nhân tung chăn thức giấc,

Tiểu đồng báo sáng nở hoa.

Hơi đêm tan vào tre lạnh,

Nắng sớm ghẹo cội mai già.

Tiếng oanh líu lo không ngớt,

Chắc là bạn đến thăm ta!

Lục bát:

Đèn còn hắt sáng cửa song,

Phật đài đã vẳng chuông ngân đầu ngày.

Chủ nhân thức giấc vươn vai,

Thư đồng đã báo nở vài cành hoa.

Hơi đêm nhành trúc la đà,

Vài tia nắng sớm ghẹo hoa mai vàng.

Chim oanh ríu rít rộn ràng,

Chắc là có bạn thuận đàng ghé chơi!

Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

Thi vị và nhản tản vô cùng! Quả là nếp sống của một hiền nhân ẩn dật an nhàn như vượt ra ngoài khỏi cuộc sống ồn ào xô bồ xô bộn của thế nhân. Nguyễn Văn Siêu đã rất biết sống, biết tận hưởng cảnh nhàn tản thanh tịnh của một cao nhân hiền triết sau khi đã "lo cái lo trước thiên hạ và Vui cái vui sau thiên hạ" để "ngẩng lên không thẹn với trời và cúi xuống không hổ với đất". So với cuộc sống của Cao Bá Quát luôn luôn gặp phải những gian truân lận đận trắc trở, thì cuộc sống của Nguyễn Văn Siêu an nhàn, thuận lợi và thanh thản hơn nhiều!

Chúc mọi người đều có được một mùa xuân VUI TƯƠI, HẠNH PHÚC và AN NHÀN như là Nguyễn Văn Siêu vậy!

Hẹn bài dịch tới!

杜紹德

Đỗ Chiêu Đức

Ngày Xuân Tảo Mộ

Những ngày gần tết tôi hay mở you tube xem cảnh Việt Nam đón Tết cho đỡ nhớ quê hương, may ra tìm lại được một chút gì hình ảnh kỷ niệm của những mùa Xuân cũ.

Tình cờ tôi thấy những you tube ngày Xuân đi tảo mộ Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa liền vào xem, nghĩa trang quân đội là hình ảnh thân thương với tôi từ lâu lắm rồi.

Thời tuổi mới lớn biết mộng mơ, tôi và Bích Hợp nhỏ bạn cùng xóm chiều chiều hai đứa hay đạp xe đi chơi và vào Nghĩa Trang Quân Đội Hạnh Thông Tây Gò Vấp viếng mộ người không quen. Cảm thương những người lính đã vì nước hi sinh, lần nào đến chúng tôi cũng mua nhang và hoa Vạn Thọ để cắm trên những ngôi mộ. Năm 1973 có Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa, nhưng ở xa quá thì chúng tôi không thể đến được và sau 1975 thì lại càng quá xa cả hai nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Bích Hợp lấy chồng theo chồng về Bảo Lộc trồng trà và chế biến trà, sau này tôi đi Mỹ định cư, chúng tôi mất liên lạc nhau.

Hôm nay tôi theo chân một kênh you tube ngày 25 Tết đi viếng mộ tử sĩ trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Ngay lối vào nghĩa trang dù bức tượng Thương Tiếc không còn nữa nhưng trên bàn thờ Đền Tử Sĩ người ta bày hai bình hoa Vạn Thọ và hương khói đã là niềm tưởng nhớ tiếc thương. Từ Đền Tử Sĩ bước xuống, xưa là nơi đặt tấm bia lưu niệm nay tấm bia đã bị đập bỏ, ai đó đã dựng lên một cây hoa Mai giả. Hoa nở đầy trên cành, hoa rơi rụng xuống xung quanh một màu vàng rực rỡ, trên mỗi cành Mai treo những tấm thiệp màu đỏ đang đong đưa trong gió cũng đủ thấy mùa Xuân về cho vui lòng bao hương hồn tử sĩ.

Nghĩa trang rộng lớn, hàng cây cao bóng mát thả trên lối rất nhiều lá khô rơi, người ta đi tảo mộ rất đông, ai cũng mang theo hoa, nhiều nhất là hoa Vạn Thọ, rộn rịp giữa những dãy mộ chỗ nào cũng thấy màu vàng hoa Vạn Thọ và người thì quét dọn mộ, người thì bày trà bánh, trái cây cúng kiếng.

Bên cạnh những ngôi mộ tươm tất đã được xây sửa sơn phết lại có nghĩa là vẫn còn thân nhân đến thăm, có nhiều ngôi mộ điêu tàn hoang phế, rêu xanh mọc đầy hay đã lún xụp đổ vỡ cả mộ bia trông thật buồn. Có thể những người thân ruột thịt nhất đã mất mát, đã ly tán trong chiến tranh, hay thân nhân vẫn còn đâu đó trên quê hương Việt Nam nhưng đường xá xa xôi, hoàn cảnh kinh tế nghèo khó hoặc tình cảm nhạt phai nên đành bỏ mặc người đã chết trong lãng quên, trong gió bụi cuộc đời.

Anh you tuber hỏi thăm một bác đang quét lá khô quanh các ngôi mộ, bác chẳng có thân nhân nào nằm ở đây, chỉ vì xưa bác cũng là một người lính, nay thỉnh thoảng những dịp lễ tết bác vào nghĩa trang quét dọn và thắp nén nhang cho những mộ bị bỏ hoang.

Người lính năm xưa đến viếng đồng đội đã yên nghỉ bao năm khi cuộc chiến chinh tàn. Ngoài ra cũng có một số người thiện nguyện đến nghĩa trang quét mộ, thắp nhang. Thật ngưỡng mộ những tấm lòng tử tế của những người xa lạ kia dành cho những ngôi mộ tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa.

Anh you tuber tiến đến gần một ngôi mộ xây đẹp to cao sạch sẽ, đám đông gần chục người thân đang rộn rịp đứng xung quanh mộ, bên những chậu hoa Vạn Thọ và hoa Hướng Dương vàng tươi rực rỡ. Trên mộ bày biện linh đình đủ thứ món ăn thức uống cho ngày Tết. Anh you tuber hỏi thăm và xin phép được quay, họ đồng ý, một chị tự giới thiệu:
- Đây toàn là anh chị em chúng tôi, hôm nay đến viếng mộ ba.
Anh youtuber nhìn đám đông người …hoang mang:
- Chà, bác tử sĩ đông con quá ..
Một chị khác liền nói:
- Ba nằm dưới mộ là ba chung của chị em tui đó.
Anh you tuber vẫn hoang mang:
- Ba chung là sao chị?
Chị chỉ từng người giới thiệu:
- Kia là chị Hai, chị Ba, anh Tư, chị Năm, anh Sáu là con của ba dưới mộ này và tui là thứ bảy đây là thứ tám. còn thằng út đang ở nhà là con của ba…sau. Từ nhỏ tới lớn năm nào má cũng dẫn tất cả các con đến nghĩa trang quân đội Biên Hòa thăm mộ ba này cho đến khi má mất chị em tui vẫn tiếp tục hàng năm đến đây.

Nhìn bia mộ ghi hạ sĩ Trần Văn Bê sinh 1938 Tử trận 1969. Anh ra đi khi mới 31 tuổi đời và để lại một đàn con. Chắc anh Bê lấy vợ sớm và vợ sinh năm một, người vợ trẻ góa bụa một nách mấy con thơ dại ấy đã đau khổ và vất vả thế nào. Sau này chị lập gia đình khác và sinh thêm ba đứa con nữa .

Người vợ góa của anh Trần Văn Bê dù đã có gia đình khác nhưng vẫn không quên anh, hàng năm vẫn thăm viếng mộ phần người chồng trước, chẳng phải chỉ mình chị mà chị dẫn cả đàn con trước và sau theo cùng. Anh Bê chắc đang mỉm cười nơi chín suối.

Nhìn đám đông chị em, các anh chị nay tuổi đều trung niên, họ tuy là chị em khác cha nhưng tình thân thương gần gũi vì họ có chung người mẹ ăn ở có nghĩa có tình.

Một chị chỉ những món ăn bày biện trên mộ và nói:

- Chúng tôi thắp nhang cúng cho Ba, mời ba và mời tất cả các bác gần mộ ba cùng về ăn tết luôn.

Những ngôi mộ gần mộ anh hạ sĩ Trần Văn Bê cũng được vui lây, các con của anh Bê đã thắp nhang cho họ. Có lẽ ở một cõi tâm linh nào đó họ sẽ cảm nhận được và sẽ ấm lòng.

Xem xong you tube tôi chưa kịp kể thì chồng đã hỏi:

- Bà vừa xem you tube chợ hoa tết ở Việt Nam hả.? Cầu mong họ không ế ẩm như những năm trước kẻo bà lại khóc thương hoa và thương người bán hoa.

- Em xem ngày Xuân đi tảo mộ ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa.

Chồng băn khoăn:

- Xem nghĩa trang bà càng khóc nhiều chứ hả?

- Em ngậm ngùi chứ sao không. Nhưng em đã cầu nguyện, ước mong bao nhiêu năm qua những xác thân tử sĩ ấy đã trở về cát bụi và đã đầu thai kiếp khác ở một nơi chốn thái bình không có chiến tranh.

- Anh cũng tin thế.

Tôi hào hứng:

- Đố anh, trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa ngôi mộ nào là hạnh phúc nhất?

- Những ngôi mộ trong nghĩa trang mà cũng có hạnh phúc nữa sao?

Tôi giải thích:

- Biết rằng cái chết là hết là buồn. Nhưng trong cõi hết cõi buồn ấy nếu có điều gì an ủi cũng hạnh phúc cho người dưới mộ chứ anh.

Chồng suy nghĩ và kể ra:

- Những mộ có thân nhân chăm sóc, có bạn bè dù chỉ đôi khi đến thắp một nén nhang, có người dưng dù chỉ thỉnh thoảng đến nhổ cỏ hay quét giùm lá khô rơi..….

- Ừ, hạnh phúc đấy. Nhưng em vừa xem xong một you tube và em chấm điểm ngôi mộ anh Hạ Sĩ Trần Văn Bê là hạnh phúc nhất trong số những ngôi mộ hạnh phúc như anh vừa nói.

Tôi kể hết chuyện những người con đến thăm mộ anh Trần Văn Bê và tiếp:

- Em cảm mến người vợ góa của anh Bê và cả người chồng sau của chị ấy đã thông cảm cho vợ để an ủi người quá cố. Đây là ngôi mộ hạnh phúc nhất không chỉ vì ngôi mộ được xây lại đẹp đẽ mà vì bao nhiêu năm qua luôn có những tình thân ái của người vợ, của các con ruột anh Bê, mà anh Bê còn “lời” thêm tình thân ái những người con riêng của vợ với người chồng sau.

Tối hôm ấy tôi ngủ mơ thấy tôi và Bích Hợp vẫn còn là bạn hàng xóm ở Hạnh Thông Tây Gò Vấp.

Ngày nay nghĩa trang quân đội Hạnh Thông Tây không còn nữa, đã bị di dời san bằng. Tôi và Bích Hợp rủ nhau, hẹn nhau ngày tết sẽ đi viếng mộ Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa dù nơi đây đã bị thay tên, thay hình đổi dạng.

Chúng tôi sẽ mua nhang mua hoa Vạn Thọ và để trên bàn thờ Đền Tử Sĩ, chúng tôi sẽ quét dọn “nhà cửa” cho các tử sĩ, những ngôi mộ sạch sẽ mới mẻ đón chào năm mới.

Ở ngoài kia mùa Xuân đang về thì trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cũng có mùa Xuân. Bao người thân người quen hay không quen biết vẫn nghĩ đến các tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa, đang viếng thăm các anh và chúc các anh một mùa Xuân an lành trong tình người, không còn những phân biệt, những hận thù.

Nguyễn Thị Thanh Dương

(Sept. 1, 2025)