Hãy Đến Với Cha - Nhạc Và Lời: Tống Viết Minh - Tiếng Hát: Mộng Điệp - AI Cover

Nhạc Và Lời: Tống Viết Minh
Tiếng Hát: Mộng Điệp
AI Cover

Pháp Độ

 

Vãi lỡ dệt bằng canh mâu chỉ thuẩn
Đã mặc vào thay đổi cã hình dong
Từ cổ độ hình nhi chưa đứng vững
Tựa cuộc tình dao nhọn bọc gấm nhung

Vãi lỡ dệt bằng canh mâu chỉ thuẩn
Chợt nữa chiều đôi giọt nhẹ rưng rưng
Thời kinh sám mỏ chuông chiều sương rụng
Hình hài khô máu cũng cạn độ chừng

Vãi lỡ dệt bằng canh mâu chỉ thuẩn
Chim xác khô chao ngã cánh-đi-về
Trời vẫn rực đôi mắt mờ chỉ những
Núi chiếu sông tim mãi dựa tình mê

Trương Văn Phú

Tạ Ơn Đấng Tạo Hóa

 

Vũ trụ kỳ diệu bao la
Vòng tay Đấng Tạo Hóa ngọc ngà
Tâm linh mầu nhiệm…đầy ơn phước
Dòng đời… nở rộ ngàn hoa!

Hoa đời… hạt cát biển Đông
Thông reo, sóng vổ…rộn tơ lòng
Ánh sáng tình thương…trời mang mác!
Ân tình…dấu ấn khắp núi sông!

Ngợi ca Vị Chủ của Linh hồn
Chiếc neo tình ngà ngọc vàng son
Tiếng Cha Cha…đầu lòng con tập nói…
Đốm lửa trong tim…nẽo trường tồn.

Ngài là Ánh Sáng, là Đường Đi
Giữa dòng đời sóng gió loạn ly…
T​ạ ơn… dìu con từng hơi thở!
Vòng tay âu yếm…diệu kỳ!

Tô Đình Đài

Đài Phát Thanh Nha Trang Trước 1975: Ca Sĩ Phương Nga Hát Ca Khúc Nhạc Hiệu Và Nhạc Kết Của Chương Trình

Đài Phát Thanh Nha Trang Trước 1975: 

Ca Sĩ Phương Nga Hát Ca Khúc Nhạc Hiệu Và Nhạc Kết Của Đài: 

1. Nhạc Hiệu: Nha Trang Của Minh Kỳ và Hồ Đình Phương. Nghiêm Phú Phi hòa âm

 

2. Nhớ Nha Trang của Minh Kỳ và Hồ Đình Phương. Y Vân hòa âm

Thực Hiện Youtube:Lê Văn Chu 

Nha Trang Tình Nồng

 

(Nha Trang 1965- Nhiếp Ảnh Gia Nguyễn Bá Mậu)

(Thân kính tặng quý chiến hữu KQ/VNCH
đã từng thụ huấn TTHLKQ)

Nha Trang sóng vỗ hiền hòa.
Hàng dương chào đón thiết tha gió chiều.
Đời anh thoát cảnh cô liêu.
Bên em sánh bước mây trời buông tơ.

Em đi mái tóc dệt thơ.
Áo bay theo gió mộng mơ mắt huyền.
Sánh vai trên bãi cát mềm.
Dấu chân hai đứa êm đềm sóng ru.

Chiều buông biển ngát sương mù.
Tay đan tay giữa thiên thu mặn nồng.
Anh mang áo chiến Trấn Không.
Em còn e ấp má hồng tuổi Xuân.

Bao mùa sóng vỗ vô ngần.
Là bao điệp khúc gọi thầm tên em.
Dẫu cho năm tháng trôi dần.
Tình xưa vẫn sáng như vầng trăng quê.

Biển còn hát khúc say mê.
Ru hồn lữ khách nhớ về quê hương.
Nha Trang bãi cát hàng dương.
Cuối đời hoài niệm vẫn còn vấn vương.

Lâm Hoài Vũ
30/7/2026

Chúc Mừng Mạnh Khoẻ

 

 

Ai Cũng Phải Học Làm Người

Ðại sư Tinh Vân có một người đệ tử, sau khi tốt nghiệp đại học, liền học Thạc sĩ, rồi lại học Tiến sĩ. Sau nhiều năm, cuối cùng cũng đã hoàn thành luận án tiến sĩ nên vô cùng mừng vui.

Một hôm người đồ đệ này trở về, thưa với ngài Tinh Vân: "Bạch Sư Phụ nay con đã có học vị Tiến sĩ rồi, sau này con phải học những gì nữa?" 

Ngài Tinh Vân bảo:"Học Làm Người", học làm người là việc học suốt đời chẳng thể nào tốt nghiệp được. Ngài Tinh Vân cho rằng, bất luận là sĩ nông công thương, người ở tầng lớp nào có học tập là có tiến bộ, nay cùng chia sẻ với mọi người về những điều cần phải học.

Thứ Nhất, "Học Nhận Lỗi".

Con người thường không chịu nhận lỗi lầm về mình, tất cả mọi lỗi lầm đều đổ cho người khác, cho rằng bản thân mình mới đúng, thật ra không biết chính là một lỗi lầm lớn. Ðối tượng mà mình nhận lỗi có thể là cha mẹ, bạn bè, mọi người trong xã hội, thậm chí nhận lỗi với con cái hay là người không tốt đối với mình, nhận lỗi như vậy bản thân chẳng mất mát gì, ngược lại còn thể hiện được sự độ lượng của bản thân. Học nhận lỗi là một điều rất tốt, là sự tu tập lớn.

Thứ Nhì, "Học Nhu Hòa".

Răng người ta rất cứng, lưỡi người ta lại mềm, đi hết cuộc đời răng người ta lại rụng hết, nhưng lưỡi thì vẫn còn nguyên, cho nên cần phải học mềm mỏng, nhu hòa thì đời con người ta mới có thể tồn tại dài lâu được, chứ cứng làm chi cho chịu thiệt thòi. Tâm nhu hòa là một tiến bộ lớn trong việc tu tập. Người ta thường hình dung những người cố chấp, thì tấm lòng của họ, tính cách của họ rất lạnh, rất cứng y như một miếng sắt vậy. Nếu chúng ta có thể điều hòa hơi thở, điều hòa thân tâm, dần dần điều phục tâm như ngựa hoang, như vượn chuyền cành này khiến cho nó nhu hòa mềm mại, thì cuộc sống mới vui tươi hơn, mới lâu dài được.

Thứ Ba, "Học Nhẫn Nhục".

Thế gian này nếu nhẫn được một chút thì sóng yên biển lặng, lùi một bước thì biển rộng trời cao. Nhẫn, vạn sự được tiêu trừ. Nhẫn chính là biết xử sự, biết hóa giải, dùng trí tuệ và năng lực làm cho chuyện lớn hóa thành nhỏ, chuyện nhỏ hóa thành không. Các vị muốn sống, muốn sinh tồn, muốn sinh mạng này thì cần phải biết nhẫn, có thể hiểu rõ những đúng sai, thiện ác, tốt xấu của thế gian, thậm chí chấp nhận nó.

Thứ Tư, "Học Thấu Hiểu".

Thiếu thấu hiểu lẫn nhau sẽ nảy sinh những thị phi, tranh chấp, hiểu lầm. Mọi người nên thấu hiểu thông cảm lẫn nhau, để giúp đỡ lẫn nhau. Không thông cảm lẫn nhau làm sao có thể hòa bình được?

Thứ Năm, "Học Buông Bỏ".

Cuộc đời như một chiếc va li, lúc cần dùng thì xách lên, không cần dùng nữa thì đặt nó xuống, lúc cần đặt xuống lại không đặt xuống, cũng như kéo một túi hành lý nặng nề không tự tại chút nào cả. Năm tháng cuộc đời có hạn, nhận lỗi, tôn trọng, bao dung, mới làm cho người ta chấp nhận mình, biết buông bỏ thì mới có thể tự tại được.

Thứ Sáu, "Học Cảm Ðộng".

Nhìn thấy ưu điểm của người khác chúng ta nên hoan hỷ, nhìn thấy điều không may của người khác nên cảm động. Cảm động là tâm thương yêu, tâm bồ tát,tâm bồ đề; trong cuộc đời mấy mươi năm của tôi, có rất nhiều câu chuyện, nhiều lời nói làm tôi cảm động, cho nên tôi cũng rất nỗ lực tìm cách làm cho người khác cảm động.

Thứ Bảy, "Học Sinh Tồn".

Ðể sinh tồn chúng ta phải duy trì bảo vệ thân thể khỏe mạnh, thân thể khỏe mạnh không những có lợi cho bản thân, mà còn làm cho gia đình bạn bè yên tâm, cho nên đó cũng là hành vi hiếu để với người thân.

Chúc các bạn cùng cố gắng!

Khuyết Danh
VietCatholic News (04 Feb 2009 16:55)

Tố Miên Sưu Tầm

Mẹ Là Niềm Cậy Trông - Nhạc Và Lời Nguyên Bích - Ca Sĩ: Nguyên Bích Với Sự Phụ Họa Của AI

Nhạc Và Lời Nguyên Bích
Ca Sĩ: Nguyên Bích
Phụ Họa: AI

Thầm Gọi...

 

 
(Nhiếp Ảnh Gia: Vũ Ngọc Hiến)

Đề Thơ từ Ảnh:

Nhớ về bến cũ cuối chân trời
Vẫn đợi đò xưa cố nhân ơi
Thầm gọi Hương giang lòng khắc khoải
Niềm đau ray rứt mấy niên rồi..

Vận nước lớn ròng lệ phượng rơi
Chuyển bến dòng trôi dõi tin người
Sầu đau dâng lụt tràn phương ấy
Gửi nhớ vời thương nói sao vơi...

Hỡi người xa xứ nhớ quê hương
Bến vắng bao năm khoác áo sương
Cô lái đò neo hoài ngóng đợi…
Trường Tiền nối lại mối tơ vương?

Kim Oanh
Melbourne 9,2019

Mưa Sáng

 

Mưa sáng từ đâu bỗng kéo về

Tiếng mưa thành khúc nhạc lê thê

Ngày chưa mở mắt cùng cây lá

Đường đã chuyển mình với tiếng xe

Chủ nhật giáo đường đang mở rộng

Cuối tuần phố xá vẫn nằm mê

Mùa thu mưa sáng buồn man mác

Lữ khách nghe lòng chợt nhớ quê

Đỗ Hồng Anh

 

Nụ Hương Tình

Vào cõi thơ là lạc cõi bồng bềnh vô tận, nơi ẩn chứa những mối tình thiêng liêng, sâu kín nhất của thi nhân. Thơ là thông điệp của tình yêu, là kho tàng cất giũ lời hẹn ước trăm năm của hai kẻ yêu nhau chứa đầy hương thơm mật ngọt lẫn trái đắng của những cuộc tình. Tâm hồn nghệ sĩ đa sầu đa cảm bắt nguồn từ trong cái thực ngoài đời hòa với cái mộng của tâm cảnh, đôi khi từ vô thức để hình thành tác phẩm. Nhà thơ đi giữa cõi mộng và thực hòa lẫn mộng thực cho đời thêm sắc màu. Thơ là bạn đồng hành của những tâm hồn đau khổ, thơ sẽ làm vơi đi nỗi buồn, vỗ về những niềm đau, thi vị hóa những cuộc tình dang dở biến thành một “thú đau thương” tặng cho đời.

Thơ tình “lứa đôi” là những lời thì thầm ừ trái mộng đầu đời, hay tình cờ bắt gặp người trong mộng, đó là cú sét ái tình đã rung động con tim mà ai cũng có thể dệt thành thơ. Thi nhân đã chắt chiu kỷ niệm gom nhặt cảm súc rồi trang trải lên trang giấy thành những bông hoa hương sắc cho đời.

Thủơ xa xưa ở quê nhà vào đầu thập niên 60 của thế kỷ trước trong làng thi văn, trên các tạp chí văn nghệ xuất hiện những bài thơ tình độc đáo của nhà thơ Anh Hoa, sau đổi là Hoa Văn.

Thi sĩ Hoa Văn tên thật là Ngô Văn Hòa, cựu Trung tá VNCH, ngành CTCT. Hồn thơ của Anh Hoa năm xưa và thi sĩ Hoa Văn bây giờ nguồn thơ vẫn lai láng, lời thơ vẫn mượt mà trữ tình, ý thơ sâu sắc. Những vần thơ ngọt lịm thuở đó bị khói lửa chiến chinh mờ khuất, nhà thơ theo dòng chiến chinh bị cuốn hút vào vòng lửa đạn nên tiếng thơ trữ tình bị át bởi tiếng vọng quê hương. Thế sự thăng trầm, nhà thơ bị cơn sóng hời thế nhận chìm, bị đưa vào trại tập trung hơn mười mấy năm sống trong khổ ải, nhà thơ đã vui gượng với vần thơ, và dựa vào hồn thơ mà sống. Ra hải ngoại được hít thở khoảng trời tự do nhà thơ đã tiếp tục làm thơ, ông xem thơ là người bạn đã luôn cùng mình đồng hành trong cơn chìm nổi. Nhà thơ cảm thấy chung quanh mình đời vẫn đẹp, còn rất nhều sắc màu như muôn hoa nên nhà thơ đã đổi bút hiệu Anh Hoa thành Hoa Văn để làm những bài thơ tặng người, tặng đời.

Ở xứ người những năm đầu, những bài thơ của thi sĩ Hoa Văn đăng trên các tạp chí văn học nghệ thuật Tinh Hoa của nhà thơ Mạc Ly Hương, tạp chí Nguồn của nhà thơ Song Nhị, tạp chí Cỏ Thơm của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Dung, nhạc sĩ Phan Anh Dũng…thơ của ông nặng chất hoài niệm nhớ quê hương. Nay tuổi đã xế chiều nhà thơ vẫn sáng tác đều, vẫn cho ra nhiều tập thơ mà trong đó có hàng trăm bài thơ tình sướt mướt thi sĩ đã viết cho người mình qúy, mình yêu, dù đó chỉ là mối tình đơn phương!

Có lẽ, kể từ khi mùi hương hoa cúc lan tỏa trên các diễn đàn qua những nhạc cảnh Hương Hoài Điệp làm cảm hồn thi sĩ khiến nặng nợ duyên thơ nên thi sĩ lưu luyến tình bạn, và đã làm thơ tặng nàng dù vẫn chưa quen biết.

Nàng thơ, đóa hoa nghệ thuật là người thật, một giai nhân tốt nghiêp Luật khoa Sài gòn năm xưa, hiện đang định cư ở Hoa Kỳ, các con đều thành đạt, khoa bảng. Dù chưa một lần gặp gỡ nhưng nhà thơ đã chọn Nàng làm đối tượng sáng tác và cho in 5 tác phẩm hơn 500 bài thơ tình. Những áng thơ tình kỳ diệu đó dù chỉ một bài vào trang sách cũng đủ cho đời thưởng lãm hương vị tình si.

"Tình em mãi mãi mền như lụa

Mãi mãi lung linh chẳng tận cùng

Bát ngát hương hoa ngào ngạt tỏa

Bên đời chỉ thấy những thương mong."

( trích: Hương Tình Hoài Điệp)

Tình yêu lứa đôi là chất liệu nhạy bén làm rực cháy tâm hồn, phải nghe nhịp thở của con tim mới cảm được lời thì thầm của tiếng lòng thì mới viết được bài thơ Tình độc đáo để đời. Tình yêu đã giúp cho hồn thi nhân thăng hoa nên nguồn cảm súc của nhà thơ vẫn dạt dào mãnh liệt, vẫn nhạy bén trước ngoại cảnh bằng một sự rung động thật. Chỉ có tình yêu chân thật thơ tình của ông mới còn chất ngọt ngào, lãng mạn. Phải chăng nó là hoa thơm mộng tưởng của hình bóng có thật ngoài đời mà thi sĩ chợt thấy, rồi thi vị hóa thành một một Nàng thơ để thi sĩ thả hồn đắm say và dệt mộng. Ôm ấp một hình tượng là lấy cái thực trong đời nhập vào cái mộng trong ảo giác để say đắm giao hòa. Tâm hồn thi sĩ mênh mông, giàu sự tưởng tượng, màu sắc, không gian trong thơ Hoa Văn đôi khi là những hình ảnh hư cấu, không nhất thiết phải có thực ngoài đời và nàng thơ của thi sĩ cũng thế, được thăng hoa hóa thể nhập vào thơ làm rung cảm người đọc như lời tình tự của thi sĩ đang viết cho mình. Màu sắc, không gian trong thơ đôi khi là những hình ảnh tưởng tượng không nhất thiết phải có thực ngoài đời. Nhà thơ yêu thơ của mình hơn những thực thể ở ngoại cảnh nên đã tô vẽ màu sắc cho lời thơ óng ả, sướt mướt làm đẹp con chữ, ý thơ.

Trong những thi tập của Hoa Văn sau này, cái thực trong đời và cái mộng trong ảo giác đã hòa nhau thành đóa hoa tình nên ngôn ngữ nhiều hình ảnh của bóng hồng từ người thật cũng như ảo đã ẩn trong tâm hồn thi nhân kết thành bài thơ. Lửa tình yêu là chất liệu nhạy bén làm rực cháy tâm hồn, người thi sĩ phải hòa điệu nhịp sống với tình yêu tha nhân, cảm được lời thì thầm của con tim mình thì mới viết được bài thơ Tình “độc đáo” để đời.

Dòng thời gian vẫn lặng lẽ trôi, chỉ có những tâm hồn nghệ sĩ mới có khả năng suy tưởng nhìn thấy dòng thời gian để kéo ngược thời gian quay về quá khứ tìm lại những dấu vết của kỷ niệm xưa.

Viết Cho Nhau

Em ơi quá khứ nhủ thầm

Tạ từ mười ngón tay câm nín buồn

Đêm về ngõ mắt cô đơn

Lệch đôi dép cũ nghe mòn thời gian

Năm dư tháng đủ ngày tàn

Buồn xê dịch thuở đời man dại rồi

Mùa đi mắt đỏ chân trời

Mùa về môi ngọt tiếng cười hồi sinh.

(Thơ thập niên 60)

Ở tuổi hai mươi tâm hồn còn trong sáng, tình yêu mới chớm như nụ hương ngây ngất nên cảm súc dạt dào, kẻ đắm say có thể làm một bài thơ tình rất dễ nhưng lại khó hay vì lời và ý còn mộc mạc! Nếu cái nguyên sơ chân thật trong lời thơ tỏ tình diễn tả được chất độc đáo của cuộc tình thì bài thơ sẽ chắp cánh, và đi vào lòng người tồn tại lâu dài với thời gian, đó là thi sĩ.

Ở tuổi về chiều, làm một bài thơ tình rất khó vì ít rung động, nguồn cảm hứng cạn, lại chứa đầy những thăng trầm biến động của cuộc đời nên hồn thơ sẽ lịm dần cảm súc dễ bị khô cứng. Do đó lời thơ kém mượt mà và sự thật thà vì người làm thơ không dám thổ lộ tiếng nói thật của con tim, cho dù kỹ thuật làm thơ rất điêu luyện!

Trong vườn thơ hải ngoại đa số các thi sĩ năm xưa đã qua thời thanh xuân cháy bỏng làm những bài thơ tình, dù nỗi đam mê sáng tác và nguồn cảm hứng thơ vẫn còn nhưng đa số là thơ hoài niệm về quê hương. Đây là nguồn cảm hứng vô tận trong tâm thức của người tha hương vì khi ra đi họ đều mang theo một quê hương trong trái tim.

Nhà thơ Hoa Văn dù tuổi đời đã cao vẫn làm được những bài thơ tình say đắm sướt mướt, đó là những đóa hoa lòng tỏa hương thơm ngát, đây là những bông cỏ lạ sắc màu trong vườn thơ lúc cuối đời. Hồn thơ thi nhân vẫn dạt dào lai láng, nguồn cảm súc vẫn mãnh liệt nhạy bén trước ngoại cảnh. Phải chăng sự rung động bắt nguồn từ hình bóng thật mà nhà thơ yêu qúy. Đối với thi nhân Nàng Thơ là đối tượng để thi sĩ thả hồn và dệt mộng.

Hương Hoài Điệp làm thơ, viết truyện ngắn, làm nhạc cảnh, người đã may mắn được thi sĩ Hoa Văn chọn làm đối tượng cho tác phẩm, đó là đóa hoa nghệ thuật, một món quà tuyệt vời mà thi sĩ dành tặng nàng thơ. Dù chỉ một bài thơ thì chuyện tình đó cũng theo vào trang sách cho đời thưởng lãm. Ngày trước có Kiều Thu trong bài thơ Mười Hai Tháng Sáu của Vũ Hoàng Chương, Ngọ trong thơ Phạm Thiên Thư, Duyên trong thơ Nguyễn Tất Nhiên. Nga trong thơ Nguyên Sa, Hương Hoài Điệp trong thơ Hoa Văn… Những bài thơ tình của Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư, Hàn Mạc Tử, Đinh Hùng… vẫn là những áng thơ tình tuyệt diệu và tình yêu thì muôn đời không phai.

Đỗ Bình

Paris 29 tháng 02 năm 2019

Những Nụ Hương Đời

Bird Of Prey (Chim Săn Mồi) - Nhiếp Ảnh Gia Vũ Ngọc Hiến

 

Thật ra, chụp chim bay hay máy bay, hay những chủ thể có di chuyển nhanh, đua xe, chạy bộ....nó đều có nguyên tắc chung là mình phải chụp ở tốc độ nhanh thí dụ như chạy bộ thì phải chụp

Tốc độ màn trập

Hiệu quả khi chụp chạy bộ1/500 giây 

Có thể chụp rõ, nhưng tay chân có thể hơi nhòe

1/1000 giây Tốt, thích hợp chụp người đang chạy

1/1600 giây Rất tốt khi người chạy nhanh

1/2000 giây Tốt khi muốn bắt trọn chuyển động nhanh

1. Tốc độ màn trập khi chụp chim săn mồi

Tốc độTrường hợp sử dụng1/1000 giây Chim đậu hoặc bay chậm

1/1600 giây Chim bay tương đối chậm

1/2000 giây Tốt để bắt chuyển động của chim đang bay

1/2500–1/3200 giây Tốt khi chim bay nhanh, vỗ cánh

1/4000 giây trở lên Khi cần đóng băng chuyển động rất nhanh

Hôm qua có những con chim nhất là loại chim nhỏ, phải chụp 1/4000 mới được.

Vũ Ngọc Hiến

Bóng Giai Nhân

 

Tà áo lụa vàng phất phới bay
Tóc huyền buông xõa xuống đôi vai
Thân hình uyển chuyển như mây lượn
Bóng dáng mơ màng giữa nắng phai
Lộng lẫy làn môi khoe sắc thắm
Long lanh ánh mắt rợp mi dài
Ngẩn ngơ, thi sĩ say mê ngắm
Chiều xuống lâu rồi chẳng có hay!

(Bài Họa)

Sông Thu

21/10/2026

Thu Chiều

 

Anh đi tìm dấu ái.
Hương tình thoáng men cay.
Vẫn hoài thương nhớ mãi.
Bao mơ ước tàn phai.

Mây trôi về đâu hỡi?
Thu chiều nắng đơn côi.
Gió lùa trên tóc rối.
Người yêu đã xa rồi.

Ôi! Dòng đời long đong.
Anh mang vết thương lòng.
Xa em sầu cô lữ.
Nhớ em vẫn đợi mong.

Mây giăng mầu lưu luyến.
Khơi niềm báo Thu sang.
Nhớ mùa Thu dĩ vãng.
Tiếc tình Thu lỡ làng.

Lâm Hoài Vũ

Từ Điệu Lâm Giáng Tiên

Sau khi nhà Đường 唐 bị Chu Ôn 朱溫 soán ngôi và diệt vong, nước TH tiến vào thời kỳ “Ngũ Đại Thập Quốc 五代十國”. Những khúc hát của Đường giáo phường vẫn lưu truyền trong dân gian, kể cả những đoản kịch và những bài ca múa, được gọi là “Đôn Hoàng Khúc Tử 敦煌曲子”, “Đôn Hoàng Khúc Tử Từ 敦煌曲子詞”, “Đôn Hoàng Ca Từ 敦煌歌辭”, hay giản đơn là “Đôn Hoàng Khúc 敦煌曲”. Những bài hát này làm nền móng cho Tống Từ sau này. Các thi sĩ thời Ngũ Đại bắt đầu thích thú với việc đặt lời ca mới cho đôn hoàng ca từ, động tác này gọi là “Điền Từ”, khởi đầu cho một thời hưng vượng của từ.

Vào thời Ngũ Đại, Đôn hoàng khúc hẳn phải có rất nhiều. Rất tiếc đã bị mai một theo thời gian, chỉ còn lại khoảng vài trăm bài. Một trong những bài xưa nhất là “Lâm Giang Tiên”. Sách “Liệt Tiên Truyện 列仙傳” kể rằng có một vi tiên người nước Triệu thời Chiến Quốc, không ai biết tên thật của ông, chỉ biết người đời gọi ông là “Cầm Cao 琴高”. Ông rất giỏi âm luật, thường gẩy đàn cầm và hát rất hay trong đó có bài hát sau này là từ điệu Lâm giang tiên. Sau khi tu tiên đắc đạo, ông thường ngao du vùng Ký Châu 冀州, Trác Quận 涿郡 trong vòng hơn 200 năm. Sau cùng ông cùng một người đệ tử, cưỡi cá chép đỏ bơi trên sông Trác Thủy rồi đi vào trong nước.

Một thuyết nói tên từ bài Lâm giang tiên là tưởng niệm và ca tụng các vị thủy thần kể cả nữ thần sông Tương湘. Theo truyền thuyết vua Nghiêu 堯có 2 người con gái là bà Nga Hoàng 娥皇và Nữ Anh女英 đều gả cho vua Thuấn舜. Khi vua Thuấn băng hà, 2 bà tự trầm ở sông Tương và trở thành nữ thần ngự trị sông Tương.

Cái tên Lâm Giang Tiên lấy từ lời của bài Đôn hoàng ca từ:

岸闊臨江底見沙，Ngạn khoát lâm giang để kiến sa,

東風吹柳向西斜。Đông phong xuy liễu hướng tây tà.

Chữ “tiên thêm vào để chỉ các vị thủy tiên.

Vào thời Ngũ Đại, Lý Tuần 李珣 ở nước Tiền Thục là người đầu tiên điền bài từ này. Sau đó nhiều thi sĩ cũng điền bài từ này với nhiều tên khác nhau như “Tạ Tân Ân 謝新恩”, “Thụy Hạc Tiên 瑞鶴仙”, “Uyên Ương Mộng 鴛鴦夢”, v.v.

Trong bài này tôi xin cống hiến quý độc giả 2 bài từ của thi sĩ thời Ngũ Đại là Lộc Kiền Ỷ 鹿虔扆 và Lý Dục 李煜. Chúng ta đã biết nhiều về Lý Dục. Tôi xin nói chút ít về Lộc Kiền Ỷ. Ông đỗ tiến sĩ nước Hậu Thục後蜀 trong thời Ngũ Đại, dưới triều vua Mạnh Sưởng孟昶, còn được gọi là Hậu Chủ 後主. Mạnh Sưởng là ông vua xa xỉ, thích tiệc tùng ca hát, nghe lời xàm tấu hại người hiền. Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn 趙匡胤 đánh tan nuớc Hậu Thục, bắt Mạnh Sưởng làm tù binh. Mạnh sưởng uất ức hoặc bị đầu độc mà chết. Vợ của Mạnh Sưởng là bà Hoa Nhụy Phu Nhân 花蕊夫人 có nhan sắc bị Triệu Khuông Dẫn thu dụng. Tuy phải hầu hạ kẻ chiến thắng, bà vẫn lén lút thờ bài vị của Mạnh Sưởng. Bà cũng là tác giả của bài “Vong Quốc Thi” mà chúng ta đã biết. Thương cho một kiếp hồng nhan sống trong “Thuở trời đất nổi cơn gió bụi”.

Lộc Kiền Ỷ là 1 trong 5 vị quan của nước Hậu Thục, chuyên làm từ soạn nhạc giúp hậu chủ Mạnh Sưởng giải khuây, bị dân gian ghép cho cái tên “Ngũ Quỷ”. Tuy nhiên sau khi Thục vong, ông về quê ở ẩn, từ chối làm quan cho Tống Triều.

臨江仙 - 鹿虔扆 Lâm Giang Tiên - Lộc Kiền Ỷ

金鎖重門荒苑靜， Kim tỏa trùng môn hoang uyển tĩnh,
綺窗愁對秋空。 Ỷ song sầu đối thu không.
翠華一去寂無蹤。 Thúy hoa nhất khứ tịch vô tung.
玉樓歌吹， Ngọc lâu ca xúy,
聲斷已隨風。 Thanh đoạn dĩ tùy phong.

煙月不知人事改， Yên nguyệt bất tri nhân sự cải,
夜闌還照深宮。 Dạ lan hoàn chiếu thâm cung.
藕花相向野塘中， Ngẫu hoa tương hướng dã đường trung,
暗傷亡國， Ám thương vong quốc,
清露泣香紅。 Thanh lộ khấp hương hồng.

Chú Thích

1- Lâm Giang Tiên 臨江仙: nguyên là tên 1 bài hát của Đường giáo phường, sau dùng làm tên từ bài. Bài này song điệu có 58 hoặc 60 chữ, vần bằng. Có người nói Lộc Kiền Ỷ làm bài này để thương tiếc nhà Hâu Thục Mạnh Sưởng孟昶, cũng có người nói ông thương tiếc nhà Tiền Thục Vương Diễn王衍. Cách luật:

X X B X B X T cú

X B X T B B vận

X B X T T B B vận

X B X T cú

X T T B B vận

X X T X B X T cú

X B X T B B vận

X B X T T B B vận

X B X T cú

X T T B B vận

2- Kim tỏa trùng môn 金鎖重門: nhiều lớp cửa khóa.

3- Hoang uyển荒苑: vường của hoàng gia bị bỏ hoang phế.

4- Ỷ (khỉ) song 綺窗：Song hộ có vẽ hoa văn mầu sắc.

5- Thu không 秋空: bầu trời mùa thu.

6- Thúy hoa 翠華 = Thúy vũ hoa cái 翠羽華蓋: những võ khí hoặc cờ xí mà những người tùy tùng của hoàng đế mang theo đã dùng lông chim phỉ thúy làm trang sức. Trong bài này chữ “thúy hoa” ám chỉ hoàng đế.

7- Vô tung 無蹤: không có tung tích.

8- Ngọc lâu玉樓: nhà lầu trong cung vua.

9- Ca xúy 歌吹: tiếng đàn hát.

10 Yên nguyệt 煙月: khói và trăng hoặc ánh sáng trăng khi trời có mây mỏng.

11- Dạ lan 夜闌: đêm sắp hết, thâm khuya.

12- Thâm cung 深宮: cung cấm của hoàng gia.

13- Ngẫu hoa 藕花: hoa sen.

14- Tương hướng 相向: đối diện nhau.

15- Dã đường 野塘: ao hồ hoang vắng.

16- Ám thương 暗傷: âm thầm thương tiếc.

17- Thanh lộ 清露: giọt sương trong trẻo.

18- Hương hồng 香紅: chỉ hoa sen.

Dịch Nghĩa

Nhiều lớp cửa cung khóa kín, vường thượng uyển hoang vu yên tĩnh.
Cửa sổ hoa lệ đượm buồn nhìn bầu trời thu.
Nhà vua đã ra đi hoàn toàn không tung tích.
Những tiếng đàn hát trên lầu ngọc ngày xưa,
Đã tan biến theo làn gió.

Khói trăng không biến đến việc người thay đổi,
Trong đêm tàn còn chiếu trên cung xưa.
Trên mặt hồ hoang phế chỉ còn hoa sen soi bóng.
Âm thầm thương tiếc cho quốc gia đã mất,
Những giọt sương trong trẻo đọng trên lá sen rơi xuống như những giọt châu lệ.

Phỏng Dịch

1 Lâm Giang Tiên – Non Nước Xưa

Khóa kín cửa đôi vườn hoang lặng,
Song thưa sầu ngắm trời không.
Đế vương mai một tuyệt vô tung.
Đàn ca lầu ngọc,
Tan biến ngọn thu phong.

Nhân vật đổi thay tàn trăng khói,
Đêm thâu mờ chiếu thâm cung.
Hồ xưa hoang vắng phù dung.
Thầm thương vong quốc,
Sương trắng khóc sen hồng.

2 Non Nước Xưa

Cửa cung khóa kín trùng trùng,
Vườn hoa thượng uyển một vùng hoang vu.
Đượm buồn song hộ trời thu,
Người xưa nay đã phiêu du nơi nào.
Lầu cao đàn hát xôn xao,
Âm thanh ngày ấy tan vào gió khơi.
Khói trăng không biết đổi dời,
Đêm tàn mờ chiếu một trời cung xưa.
Hoa sen hồ cũ còn trơ,
Ngậm ngùi vong quốc hững hờ giọt sương.
Như dòng lệ khóc hồng hương.

HHD 12-2019

***

Lâm Giáng Tiên, Lộc Kiển Ỷ

1-

Cửa kép khóa vàng, vườn hoang vắng
Song gấm buồn ngó thu không
Xe vua một xuất, biệt vô tung
Sáo ca lầu ngọc
Thanh dứt theo gió đông

Trăng mờ không biết người thay đổi
Đêm tàn còn chiếu thâm cung
Hoa sen soi bóng xuống hồ hoang
Thầm thương nước mất
Sương trong khóc búp hồng


2- Sầu Vong Quốc

Thượng uyển hoang, khóa vàng cửa cấm
Ngó trời thu song gấm sầu buồn
Xe vua xuất, biệt tăm luôn
Sáo ca lầu ngọc gió luồn mang theo

Người thay đổi, trăng treo nào biết
Đêm gần tàn chiếu miết thâm cung
Hoa sen soi bóng hồ rong
Thầm thương nước mất, búp hồng móc vương!

Lộc Bắc
Aug26

***

Sầu Non Nước

Cửa cung khóa kín hoang vu
Song thưa lệ đẫm trời thu đượm sầu
Cố nhân nay biết tìm đâu
Thanh âm xưa vẳng lầu cao tiếng đàn
Âm thầm theo gió biến tan
Khói trăng bất biến chẳng màn​g đổi thay
Mặt hồ hoang phế bóng ai
Tiếc thương non nước tàn phai suy rồi
Búp sen đọng giọt sương rơi
Như dòng lệ khóc sao vơi ngậm ngùi

Kim Oanh
Oct.2026

--------o0o--------

臨江仙 - 李煜 Lâm Giang Tiên – Lý Dục
(謝新恩 Tạ Tân Ân) 其一 Kỳ 1

秦樓不見吹簫女， Tần lâu bất kiến xuy tiêu nữ,
空餘上苑風光。 Không dư thượng uyển phong quang.
粉英含蕊自低昂。 Phấn anh hàm nhụy tự đê ngang.
東風惱我， Đông phong não ngã,
才發一衿香。 Tài phát nhất câm hương.

瓊窗夢醒留殘日， Quỳnh song mộng tỉnh lưu tàn nhật,
當年得恨何長！ Đương niên đắc hận hà trường!
碧闌干外映垂楊。 Bích lan can ngoại ánh thùy dương.
暫時相見， Tạm thời tương kiến,
如夢懶思量。 Như mộng lại tư lương.

Chú Thích

1 Tác giả làm để tưởng nhớ bà Đại Chu Hậu 大周后qua đởi ở tuổ 29.

Bài này tác giả đặt tên là “Tạ Tân Ân 謝新恩”. Bình luận gia Vương Quốc Duy王国维 nhận thấy bài này hát theo điệu lâm giang tiên 臨江仙 nên xếp vào loại “Lâm giang tiên”. Hiện nay còn lưu lại 5 bài từ theo điệu Tạ tân ân. Chỉ có kỷ 3 là tìm thấy cách luật trên trang mạng “Từ bài 詞牌”. Với bài này tôi cũng chép lại cách luật ấy duy những chữ không phù hợp đã được sửa lại thành “X”, thường ở vị trí số 1 và 3 của câu thơ.

B B T T B B T cú
X B T T B B vận
X B X T T B B vận
X B X T cú
B T T B B vận

B B T T B B T cú
X B X T B B vận
X B X T T B B vận
X B B T cú
B T T B B vận

2 Tần lâu 秦楼: căn lầu do Tần Mục Công 秦穆公xây cho con gái là nàng Lộng Ngọc弄玉. Tên khác là Phụng Hoàng đài鳳凰台.
3 Xuy tiêu nữ 吹箫女: tức là nàng Lộng Ngọc弄玉 trong truyên cổ xưa, thổi tiêu rồi cưỡi phụng bay đi. Người đời sau nhắc đến việc này để biểu thị tình cảm nhớ người ra đi bỏ lầu trống không, nhìn vật nhớ người.
4 Thượng uyển上苑: vườn hoa của hoàng gia.
5 Phong quang 風光: cảnh sắc, phong cảnh.
6 Phấn anh粉英: các loại hoa. Có bản chép sai là “Phấn mạc 粉莫".
7 Hàm Nhụy含蕊: chứa nhụy hoa. Bản khác chép “Kim nhụy金蕊: nhụy vàng”. Phấn anh hàm nhụy: chỉ các loại hoa mầu sắc.
8 Tự 自 = các tự各自: mỗi hoa tự có.
9 Đê ngang 低昂: cao thấp khác nhau.
10 Đông phong東風: gió xuân.
11 Não惱: làm cho phiền muộn, khổ não, phiền não.
12 Tài才: chỉ có.
13 Phát 發: đưa ra, phân bố.
14 Câm (khâm) 衿= khâm襟: cổ áo. Nhất câm hương一衿香: hương thơm ám trên y phục.
15 Quỳnh song 瓊窗: cửa sổ làm bằng ngọc, phiếm chỉ cửa sổ hoa lệ.
16 Tỉnh 醒: nguyên chính bản lưu lại thì chữ này mất hoặc không đọc được nên người đời sau tùy tiện thêm vào. Có người dùng chữ “Địa地: đất” thành “Mộng địa 夢地: vùng đất mộng”. Có người dùng chữ “Tỉnh: tỉnh dậy” thành “Mộng tỉnh 夢醒: tỉnh mộng”.
17 Đắc hận 得恨: ôm hận.
18 Hà trường 何長: dài làm sao.
19 Bích lan can 碧闌干: lan can sơn mầu xanh hoặc lan can có khảm ngọc xanh.
20 Thùy dương 垂楊: cành dương liễu rủ xuống. Trong văn chương thường gọi cây dương liễu 楊柳 là “Dương 楊”, ngoài đời thường gọi là “Liễu 柳”.
21 Tạm thời tương kiến 暫時相見: gặp nhau trong giấc mộng ngắn ngủi.
22 Lãn (lại) 懒: lười hoặc chán ghét. Có bản chép sai là “Nộn 嫩: non", hay Nga 娥: người đẹp".
23 Tư lương 思量 = tư niệm 思念: suy tư.

Dịch Nghĩa

Lên lầu Tần mà không nhìn thấy cô gái thổi tiêu,
Chỉ còn lại quang cảnh của khu vườn thượng uyển.
Các loại hoa nở nhiều mầu sắc tự mọc cao thấp (không ai xem).
Gió xuân làm tôi phiền não,
Chỉ đưa đến cổ áo y phục của tôi một chút hương.

Tỉnh mộng ra thì ngoài cửa sổ hoa lệ còn lưu lại tí ánh sáng của ngày tàn. (Hoặc ngoài song cửa hoa lệ trên vùng đất mộng còn lưu lại tí ánh sáng của ngày tàn, nếu dùng chữ “Địa” thay cho chữ “Tỉnh”).
Năm xưa hoan lạc chỉ còn là mối hận dài đăng đẳng.
Ngoài lan can xanh thắm có bóng rặng thùy dương，
Đều là cảnh tạm,
Như thấy trong giấc mộng. Tôi chán ngán không muống nghĩ tới nữa (Thực sự vẫn phải nghĩ tới, vẫn phải luôn luôn nuối tiếc thời vàng son đã mất).

Phỏng Dịch

1 Lâm Giang Tiên - Nhớ Người Xưa

Lầu Tần chẳng thấy người tiêu nữ,
Còn đây thượng uyển thênh thang.
Muôn hoa sắc thắm tự bầy hàng,
Gió đông áo não,
Còn thổi chút hương tàn.

Bên song tỉnh giấc ngày trầm lắng,
Năm xưa mối hận còn vương.
Lan can vừa ánh bóng thùy dương.
Thấy nhau chăng nữa,
Như mộng mãi buồn thương.

2 Nhớ Người Xưa

Lầu Tần người đã đi đâu?
Còn đây vườn cũ muôn mầu sắc hoa.
Gió xuân phiền não chan hòa,
Đưa hương thoang thoảng ngày qua lỡ làng.

Bên song tỉnh giấc, ngày tàn,
Năm xưa ôm hận, phũ phàng thời gian.
Ánh dương liễu, ngoài lan can,
Thấy nhau như mộng nghĩ cằn tâm tư.

HHD 

12-2019

***

Lâm Giáng Tiên kỳ 1, Lý Dục

1-

Lầu Tần không thấy nàng thổi sáo
Chỉ còn vườn thượng cảnh quang
Sắc mầu hoa nở tự dọc ngang
Gió xuân phiền não
Cổ áo chút hương tàn

Tỉnh mộng song quỳnh ngày tàn nắng
Vui xưa tiếc hận mãi vương
Ngoài rào biếc bóng thùy dương
Gặp nhau cảnh tạm
Như mộng, lười tiếc thương!

2- Người xưa

Nàng thổi tiêu lầu Tần không thấy
Chỉ vườn vua còn mấy cảnh quang
Hoa đua nở, tự dọc ngang.
Gió xuân phiền não hương loang áo sồng

Khi tỉnh mộng, ngoài song tàn nắng
Hoan lạc xưa sầu đắng mãi vương
Ngoài rào biếc bóng thùy dương
Thấy nhau cảnh tạm, tiếc thương cũng đành!

Lộc Bắc
Aug26
***
Nhớ Người Xưa

Lầu Tần lặng tiếng tiêu nàng
Vườn hoa thượng uyển thênh thang vắng người
Sắc màu đua nở xinh tươi
Gió đông áo não kém vui hương tàn
Bên song tỉnh giấc mơ màng
Năm xưa mối hận còn mang ngút ngàn
Ánh thùy dương ngoài lan can
Chỉ là giấc mộng dở dang thôi đành!

Kim Oanh
Oct. 2026