Thứ Ba, 20 tháng 10, 2026

Trường Cũ Bạn Xưa - Thơ: Lê Minh Đức - Nhạc: Võ Tá Hân (2017)

Thơ: Lê Minh Đức
Nhạc: Võ Tá Hân (2017)

Mùa Thu Xanh

  

Thu nhuộm chưa vàng muôn lá cây
Lối thu xào xạc gió heo may
Người choàng áo mỏng qua hè vắng
Kẻ xõa tóc bồng theo gió lay
Phố nhỏ im lìm chờ nắng ấm
Đường thưa vắng vẻ đợi ngày dài
Mở lòng ra với tình thu mới
Bước nhỏ lang thang trong sớm mai


Đỗ Hồng Anh

Bóng Thời Gian



Thời gian cứ ngỡ đâu là
Hài xanh dáng liễu quyện tà áo nghiêng
Tưởng đời như mộng non tiên
Lưu Thần Nguyễn Triệu rủ phiền ngàn năm
Ngỡ là hát hội trăng rằm
Xiêm y quấn quýt xa xăm đường về
Thoáng là chỉ một cơn mê
Khói sương ngày cũ cận kề hư không
Mảnh tình cơn bão gió giông
Người đi kẻ ở mộng lòng vỡ tan
Cây khô chết đứng trên ngàn
Lá hoa rồi cũng bẽ bàng xa nhau
Ngày về bãi cát nương dâu
Bước chân Từ Thức tiếng sầu vạc kêu
Nghe chừng con tạo trớ trêu
Mẫu đơn ngày trước rong rêu bây giờ
Trăm năm là giấc mộng hờ
Phấn hương ngày cũ ai chờ đợi ai
Chuyện tình xưa đã an bài
Anh bên đầu núi em ngoài ngọn sông
Trời mênh mông đất mênh mông
Trăm năm sắp hết sóng lòng chưa tan
Bình minh tiếp nối hôn hoàng
Nhớ mùi hương cũ rộn ràng nỗi đau
Trùng trùng cách mấy biển dâu
Cầu ngăn Ô Thước biết đâu trùng phùng

Phong Châu
  

 

Nhỏ Ơi!


​​Hồi đó chẳng hiểu ma đưa lối quỷ dẫn đường sao mà tôi đem lòng thương thương một con Nhỏ cù lần quá cỡ. Ai đời Nhỏ đã học năm thứ hai đại học, đã biết đi kèm trẻ để có tiền túi nhưng Nhỏ lúc nào cũng bẽn lẽn rụt rè… À ra tôi bị cái vẻ ngây thơ của Nhỏ chinh phục ! Nhỏ ngây thơ tới mức cù lần, Nhỏ không có bạn trai, Nhỏ không quen con trai. Nhỏ chỉ ríu ra ríu rít với bạn gái và ngay khi đang ngoạc miệng toe toét cười với bạn mà thấy kẻ khác giống xuất hiện là mặt mày trở nên khó đăm đăm như người đi đưa đám!!! Nhỏ ăn mặc còn quê bạo nữa, Nhỏ thiếu cả yểu điệu thục nữ, thiếu cả làm dáng… Nhỏ nghiêm trang như cô giáo và quê như thôn nữ ở mười tám thôn vườn trầu mà không hiểu sao tôi có thể thương được Nhỏ trong khi tôi… Tại Nhỏ đẹp? ừ ừ … trông cũng được được … À ra tôi bị cặp mắt Nhỏ hớp hồn. Đấy đàn ông con trai là chúa dại, có nhiều khi chỉ vì một cái răng khểnh hay hai cái má lúm đồng tiền hoặc cặp mắt nai tơ rồi mang luôn cả một con nhỏ to đùng về nhà ở chung suốt 60, 70 năm trời… đến khi biết được là dại thì quá muộn!!!

Tôi, tôi cũng mon men tính rinh con Nhỏ này về … Tôi tìm cách đến nhà con Nhỏ này. Ỷ y mình đồng da sắt, tôi lên con ngựa sắt, anh dũng như Phù đổng Thiên Vương, tôi đến nhà Nhỏ mình ên!!! Không biết là xui hay hên mà tôi đụng ngay bà bô của Nhỏ ngay cổng ra vào. Bà cụ đang quét sân ;
- Thưa bác, Nhỏ mượn cháu mang đến cho Nhỏ sấp bài để học thi.
Bà cụ trợn tròn mắt nhìn tôi từ đầu tới cuối như thể tôi từ hành tinh khác ghé đến. Tôi bắt đầu bối rối:
Thưa bác, cháu xin phép gặp Nhỏ để đưa bài.
Mất một thời gian khá lâu để suy nghĩ, bà cụ Nhỏ mới hỏi tôi:
Vậy ông là ai mà quen với con Nhỏ?
Dạ cháu là anh bạn học của Nhỏ.
Con Nhỏ mượn bài và nói ông mang đến cho nó ?
Dạ…dạ….

Chết thật, bây giờ tôi hiểu vì sao Nhỏ lại nín bặt khi có con trai đến gần và Nhỏ không nói chuyện với bạn trai trong lớp, hóa ra ông bà cụ của Nhỏ quá sức khó khăn … vậy thì:
Dạ không, chị (tôi nhấn mạnh chữ chị cho bà cụ yên lòng), chị Nhỏ không nhờ cháu mang đến, cũng không hỏi mượn cháu mà mượn em gái cháu, cháu nhân tiện đi qua đây nên mang đến dùm cho em gái cháu. Thưa bác chị Nhỏ có nhà không ạ?
Nó đi vắng rồi (thực ra thì Nhỏ đang đứng sững như trời trồng trong nhà nhìn ra mà bà cụ vì quay lưng lại nên không thấy).
Cậu đưa cho tôi để tôi đưa lại cho nó.
Chán nản tôi đưa xấp bài cho cụ và quày xe đi trở ra. Tự ái một thằng con trai bị va chạm mạnh nên không bao giờ tôi trở lại căn nhà này nữa, không bao giờ…. Cứ làm như cành vàng lá ngọc… cứ làm như công chúa cấm cung… cứ làm như lầu vàng gác tía, cứ làm như chim sa cá lặn… cứ làm như… làm như….

Bẵng đi vài tháng, cơn giận chưa nguôi thì tôi nhận được thiệp báo đính hôn của Nhỏ. Thế này là thế nào? Mới có mấy tháng mà Nhỏ dám thay lòng đổi dạ. Hừ!phải kiếm Nhỏ hỏi cho ra lẽ!
Tôi hùng hổ đi gặp Nhỏ ở trường :
Sao vậy ?
Nhỏ tròn mắt ngó tôi mà không trả lời
Bộ Sàigòn hết người lấy sao lấy nó ….
Vẫn mở tròn mắt …Cha ! ngây thơ vô số tội dữ!
Trong gần một giờ đồng hồ tôi nói mà bây giờ không nhớ là mình đã nói những gì, chỉ nhớ một điều là Nhỏ chỉ nghe mà không trả lời trả vốn gì cả.
Ấy cái chuyện mà nghe tin em lấy chồng thì đàn ông con trai chúng tôi có nhiều phản ứng khác nhau như:

Nếu biết rằng em sắp lấy chồng.Anh về sẽ luyện lại võ công. Anh sẽ luyện cú liên hoàn cước Đá té chồng em đêm động phòng.
Nếu biết rằng em sắp lấy chồng.Anh về tự tử thế là xong. Ruột gan phèo phổi lôi ra hết. Tặng kẻ vu quy nấu cháo lòng.
Nếu biết rằng em sắp lấy chồng. Anh về tát cạn lấy dòng sông. Ðể cho đò cưới không qua được. Ðừng có mà mong được động phòng.
Nếu biết rằng em sắp lấy chồng. Anh về tỉnh đội mượn cà-nông. Nhắm về hướng ấy 5000 mét. Em ở quê chồng có ớn không?

Nếu biết rằng em đã lấy chồng. Không buồn, không trách chỉ cầu mong. Ðãi được chồng em ăn một bữa.. Ðể cám ơn chàng lãnh hộ gông.
Nếu biết rằng em sắp lấy chồng. Anh về luyện kiếm thế là xong. Kiếm anh sắc bén hơn em nghĩ. Sẽ chém đầu em trả hận lòng

Nhưng mà tôi thì tội quái gì tôi phải làm như thế, tôi thì:

Nếu biết rằng em sẽ lấy chồng
Tôi về lấy vợ thế là xong
Vợ tôi nhan sắc hơn em lắm
Thử hỏi xem ai có động lòng?

Ngay năm sau đó tôi cưới vợ, dĩ nhiên là vợ đẹp, con khôn….

Hơn 30 năm sau các con tôi lớn dần có gia đình ra ở riêng thì vợ tôi chợt bị bệnh qua đời … Một thân một mình trong những đêm khuya vắng lặng, nhớ thương vợ và chợt hình ảnh Nhỏ hiện về. Ừ nhỉ, không biết Nhỏ sống ra sao, có hạnh phúc không, có bị chồng ăn hiếp không? Cái mặt ngu ngơ đến mức ngu si của Nhỏ thế nào lại chẳng bị nó xoay như dế… Tự nhiên tôi nhớ Nhỏ dễ sợ và tôi đi tìm Nhỏ. Tìm được Nhỏ nhưng Nhỏ ở xa mút chỉ, tìm được cũng như không … Hơn thế nữa Nhỏ lễ nghi khách sáo làm sao ấy. Hay là tôi chủ quan là Nhỏ thương tôi khi tôi bắt gặp nhỏ …âu yếm lén nhìn tôi? Ôm thắc mắc này hoài cũng khó chịu nên ngay khi có địa chỉ email của Nhỏ, tôi gửi mail cho Nhỏ, hỏi cho ra lẽ là ngày đó ‘ em có thương thầm anh không’. ‘Mail’ tôi gửi đi chỉ vỏn vẹn mấy dòng chữ:

Làm ơn trả lời bài test: khoanh tròn câu mà bạn cho là đúng:

Trước kia có thương và nay không thương
Trước kia không thương và nay cũng không thương
Trước kia không thương nhưng nay có thương
Trước kia có thương và nay vẫn thương
Thương sơ sơ …

Lúc này coi bộ Nhỏ hết ngu ngơ. Nhỏ trả lời bằng cách khoanh tròn ráo trọi nhưng tôi thì tôi hiểu ngầm là Nhỏ chọn giống tôi: chữ e: thương sơ sơ

Một ngày cuối năm tôi nhận được một tấm thiệp không biết do ai gửi. Tấm thiệp rất đẹp mà lời trong thiệp thì cực kỳ hay nhưng tôi phải vật lộn với quyển tự điển mới dịch ra được:

Tu me manques terriblement
Quand tu recevras cette carte
essaye de lire entre les lignes
et devine les pensées et sentiments qui s’y cachent.
Je voudrais que chaque phrases reflète
l’amour dans toute son ardeur
et que l’encre déverse
par ses paroles écrites
qui naissent tout au fond de mon cœur
Avec ces mots, je voudrais t’envoyer
un sourire qui te réveille le cœur
et coule dans tes veines
et atteint les coins de ta bouche
qu’elle s’épanouisse à son tour
d’un sourire qui n’ets plus seulement le mien
mais plutôt le nôtre
Je voudrais couvrir tous ces kilomètres
avec bien plus qu’une carte et une pensée
pour que tu saches que
Je serais là
quelque soit la distanc qui nous sépare
Alors porte ton regard au-delà de ces mots
et tu me verras,
Penses à moi comme je penses à moi
et nous serons à jamais unis par l’esprit
et par le cœur
(Deanne Laura Gilbert)

Em nhớ anh kinh khủng
Khi anh nhận được tấm thiệp này
Xin thử đọc giữa hai hàng chữ
Những tưởng nhớ và tâm tình dấu sâu trong đó
Em muốn mỗi một câu sẽ nói lên
khối tình nồng nhiệt
Và mực Nhỏ ra
viết lên những lời này
là xuất phát từ đáy long
Với những lời này, em muốn gửi đến anh
Một nụ cười để thức tỉnh trái tim anh
Và luân lưu trong huyết mạch của anh
đến khi đậu lại trên môi anh
và tìm đến khóe miệng của anh
thì lúc đó miệng anh cũng lịm đi
với một nụ cười, không còn của riêng em
mà trở thành nụ cười của hai chúng ta
Em muốn phủ lên từng cây số
và nhiều hơn là chỉ với một tấm thiệp
và một tâm tình
để anh hiểu là
em ở đó
dù cho quãng đường xa
có ngăn cách chúng ta


Như thế thì anh hãy nhìn trên những dòng chữ này

Và anh sẽ thấy em
Hãy nghĩ đến em
Như em đã nghĩ đến anh
Và chúng ta sẽ vĩnh viễn bên nhau
bằng linh hồn
và bằng cả trái tim


Vốn là thi sĩ dỏm, tôi sắp thành bài thơ như sau:

Gửi chàng một tấm thiệp vàng
Đoán sau chữ biếc với hàng mực in
Điều gì em muốn nhắn tin
Lời thơ ấp ủ, dấu im tâm tình
Mỗi câu: lời nói trái tim
Tuôn theo dòng mực đã in thiệp này

Gửi chàng một nụ thơ ngây
Thơ ngây thức trái tim dầy từ nay
Và rồi chàng sẽ vui lây
Tim chàng hẳn sẽ ngất ngây nụ cười
Nụ cười lan khắp mọi nơi
Dịu dàng đậu lại bờ môi của chàng
Rồi lịm đi với mơ màng
Nụ cười chung lại của chàng của em

Em muốn phủ lên từng cây số một
Của cách ngăn sông núi quãng đường xa
Nhiều hơn lời thiệp nói, ý chan hoà
Để luôn biết là em luôn hiện diện
Thì chàng hỡi hãy nhìn lên chữ biếc
Sẽ thấy em đang tha thiết nhìn chàng
Hãy nhớ đến em như em đã nhớ đến chàng
Cho dù xa cách quan san
Nhưng lòng em với ý chàng chẳng xa

Chả cần hỏi xem tấm thiệp có phải của Nhỏ gửi không, tôi gửi lên mail bài ca ‘Khúc Thụy Du’ và mấy câu thơ của Phạm Thiên Thư:

Xưa em làm kiếp ao, ưu tư mùa cuối Hạ
Anh làm chim bói cá, đậu soi mấy mùa trăng
Xưa em là chữ biếc, nằm giữa lòng cuốn kinh
Anh là thiền sư buồn, ngồi tụng dưới ánh trăng
Xưa ta hẹn với nhau, tìm nhau giữa vô thường
Anh hóa thân làm mực, thấm vào cuốn kinh thơm
Mai sau chờ nhau nhé, đầu thai vào kiếp hoa
Chốn mây mờ phiêu bạt, chờ đợi... chim hót ca.

Nhưng e rằng chưa chắc Nhỏ đã đủ thông minh để hiểu là tôi đã nhận được tấm thiệp mà tôi chắc như bắp là Nhỏ đã gửi cho tôi, tôi vội vàng mail ngay cái thứ hai:

Je serais là
quelque soit la distance
qui nous sépare
Alors porte ton regard au-delà de ces mots
et tu me verras,
Penses à moi
comme je penses à moi
et nous serons à jamais unis
par l’esprit
et par le cœur…

Mail trả lời : Thank you so much kèm theo một bài hát tiếng Tây mở đầu bằng câu : Tout l’amour que j’ai pour toi ….plus fort, plus fort chaque chaque jour….
Thế là tôi lại phải lục lọi một bản nhạc để đáp lễ, chọn bản nào bây giờ nhỉ: Kiếp Nào Có Yêu Nhau… thì xin tìm đến mai sau.

Ngay sau đó tôi nhận được bản nhạc ‘Thu Hát Cho Người’ tức ‘Đêm Nguyệt Cầm’ kèm theo cả lời ca:

​​Dòng sông nào đưa người tình đi biền biệt.
Mùa thu nào cho người về thăm bến xưa.
Hoàng hạc bay, bay mãi bỏ trời mơ.
Về đồi sim, ta nhớ người vô bờ.

Ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó,
Để hái dâng người một đóa đẫm tương tư.
Đêm nguyệt cầm ta gọi em trong gió.
Sáng linh lan hồn ta khóc bao giờ

Ta vẫn chờ em trên bao la đồi nương,
Trong mênh mông chiều sương
Giữa thu vàng, bên đồi sim trái chín
Một mình ta ngồi khóc tuổi thơ bay…

Thời gian nào trôi bềnh bồng trên phận người.
Biệt ly nào không muộn phiền trên dấu môi.
Mùa vàng lên, biêng biếc bóng chiều rơi.
Nhạc hoài mong, ta hát vì xa người…

Thu hát cho người…
Thu hát cho người…
Người yêu ơi!

Với chú thích: dòng sông thu =Thu Giang (Thu Giang là tên tôi ghép với tên bà xã của tôi)

​​Nghe đi nghe lại bài ca tôi …thương Nhỏ quá chừng, mail gửi đi chỉ có: có phải thu đã về bên đó để bên này có kẻ vẫn ngóng trông và ký tên Thư…thay vì Thu. Không hiểu là Nhỏ thông minh thật hay do rồi chiều nay băng giá tâm hồn tìm đến nhau, Nhỏ bắt ngay được làn sóng gửi sang:Thư… (với ba dấu chấm có nghĩa là chữ thương) và tôi nhận được quà là tiếng hát tuyệt vời của Doris Day trong Secret love với dòng chữ: At last my heart’s an open door and my secret love’s no secret anymore và ký tên bằng một chữ nhớ thay vì Nhỏ như mọi lần. Mail qua mail lại mỗi ngày…Một lần tôi trêu nhỏ chỉ ký bằng T….., Nhỏ trả lời bằng N.. Cũng có lúc vội tôi thiếu dấu chấm sau chữ t… thì mail được reply với lời nhắn: Nhớ chấm cho cẩn thận tránh hiểu lầm tai hại …

Chơi với Nhỏ này vui thật!
Đang chơi vơi réo rắt với những bản tình ca thì Nhỏ đổi ‘ton’ chơi trò Đường Thi
Nhỏ này đúng là lắm chuyện! Uổng quá phải chi hồi đó mình chịu khó ghi tên học ban Việt Hán trường Văn Khoa … Nhỏ chơi ác, gửi bài thơ không có lời dịch khiến tôi phải ra thư viện mượn một lô sách về thơ Đường mà kiếm bài dịch. Chu choa ơi, sao người ta tương tư nhau nhiều thế!!!!

Trường Tương Tư - Thơ Lương Ý Nương 

Lạc hoa lạc diệp lạc phân phân,
Tận nhật tư quân bất kiến quân.
Trường dục đoạn hề trường dục đoạn,
Lệ châu ngân thượng cánh thiêm ngân.

Ngã hữu nhất thốn tâm,
Vô nhân cộng ngã thuyết.
Nguyện phong xuy tán vân,
Tố dữ thiên biên nguyệt.

Huề cầm thượng cao lâu,
Lâu cao nguyệt hoa mãn.
Tương tư vị tất chung,
Lệ trích cầm huyền đoạn.

Nhân đạo Tương giang thâm,
Vị để tương tư bạn.
Giang thâm chung hữu để,
Tương tư vô biên ngạn.

Ngã tại Tương giang đầu,
Quân tại Tương giang vĩ.
Tương tư bất tương kiến,
Đồng ẩm Tương giang thuỷ.

Mộng hồn phi bất đáo,
Sở khiếm duy nhất tử.
Nhập ngã tương tư môn,
Tri ngã tương tư khổ.

Trường tương tư hề, trường tương tư,
Trường tương tư hề, vô tận cực.
Tảo tri như thử quải nhân tâm,
Hồi bất đương sơ mạc tương thức.

Bản Dịch Hải Đà

Tơi bời hoa lá rụng bay
Nhớ chàng đâu thấy …tháng ngày đợi mong
Đau lòng thiếp xót xa lòng
Ruột rà quặn thắt từng dòng lệ tuôn

Một mình thiếp hiểu thiếp buồn
Ai người chia sẻ cội nguồn ưu tư
Mây tan gió thổi phù hư
Nguyệt Hằng xao động lòng từ tâm giao

Ôm đàn đứng giữa lầu cao
Trăng khuya nở đóa hoa đào nguyên tiêu
Tương tư gẩy khúc nguyệt kiều
Lệ châu lã chã hồn phiêu du sầu

Sông Tương thăm thẳm đáy sâu
Tương tư da diết nỗi sầu hơn sông
Sông có đáy dễ dò sông
Sầu tương tư chỉ mênh mông vô bờ

Đầu sông chàng đứng thẫn thờ
Bẽ bàng mình thiếp đợi chờ cuối sông
Nhớ thương xa cách mịt mùng
Nước sông thắm thiết ta cùng uống chung

Hồn mơ nhập cõi mông lung
Hẹn nhau chín suối ta cùng gặp nhau
Tương tư có bước qua cầu
Hẳn ai mới thấu nỗi sầu mênh mang

Trường tương tư mãi thênh thang
Nỗi thương vô tận cưu mang tháng ngày
Nếu mà hiểu được lòng này
Thà không quen biết phút giây từ đầu.

Tôi đang mừng rỡ vì tìm được bài thơ thì định mệnh xui tôi rơi vào một cành hoa trắng:
Thầy ạ.
Tối trố mắt nhìn người đàn bà cũng đang ôm một chồng sách giống tôi
Thưa thầy em học Toán với thầy ở lớp luyện toán trường Trường Sơn. Em tên là Bạch Hoa. Thưa thầy, thầy dạy toán mà cũng thích thơ Đường?
À không … mà à.. à tôi tò mò đọc chơi….Chị, chắc giỏi thơ Đường
Dạ em học Việt Hán thầy ạ, em vốn dốt toán mà ……Gặp lại thầy ở đây em mừng quá. Thầy cho phép em đến thăm thầy cô nhé…
Cảm ơn chị, nhà tôi qua đời rồi.
Ô, em xin lỗi thầy, em xin chia buồn với thầy.
Và sau đó khi cô học trò cũ biết tôi ở một mình thì đòi về thăm ngay ngày hôm đó rồi sau đó không lâu thì cô ấy thỏ thẻ là đã… thương tôi từ ngày xưa và bây giờ ở một mình, chồng chết trong trại cải tạo, có một con gái đã lập gia đình…nay xin được cùng nhau đi nốt quãng đường còn lại…..

Tôi suy nghĩ mãi … mà Bạch Hoa cũng khôn ngoan lắm, cô đến nhà nấu nướng giặt giũ, dọn dẹp, ân cần chăm sóc tôi từng ly từng tí lại ngoan ngoãn biết nghe lời. …Bề gì tôi cũng từng là thầy cô ấy …Từ lâu tôi đâu có được ăn những món ngon, món lạ như thế này. Bạch Hoa cũng nhân ngày sinh nhật tôi mà làm cơm đãi các con cháu tôi, nàng bạch tuộc đang vươn những vòng tay êm ái ôm chặt tôi vào lòng. …và chuyện gì phải tới đã tới….

…. Đã nhiều lần tôi muốn rủ Nhỏ qua bên tôi hay tôi qua với Nhỏ nhưng than ôi gia đình cha mẹ già, anh chị em, con cháu tôi ở quanh đây tôi đâu bỏ họ ra đi được. Suy ra thì Nhỏ cũng vậy: mấy chục năm nay Nhỏ như cây cổ thụ bám chặt vào miền đất mới cùng đại gia đình, nếu Nhỏ về với tôi … có thể một hai năm đầu Nhỏ sẽ vui nhưng sau đó như Anna Katarina, Nhỏ sẽ nhớ nhà, nhớ con, nhớ cháu, Nhỏ sẽ mỏi mòn …chúng tôi sẽ cãi nhau…. Tôi cũng không thể đặt câu hỏi đòi Nhỏ sang với tôi, e du Nhỏ vào cái thế tiến thoái lưỡng nan, không thể nào trọn tình trọn đạo …. thế nên tôi quyết định ngã vào ‘Vòng tay học trò’ một chiều cuối năm…..

Nhỏ gửi cho tôi một bài thơ mà tôi nghĩ Nhỏ là tác giả vì Nhỏ kể là mới đi dạo dọc theo bờ sông một đêm trăng sáng, trăng rất sáng, trời rất trong nên cảnh rất đẹp:

Đêm trăng trên sông

Vầng trăng nửa mảnh chênh vênh
Thuyền nan nửa lá lênh đênh theo dòng
Thu về gõ mạn thuyền nông
Giang đầu ai ngóng, ai trông, ai chờ…

Tôi ngại ngùng báo cho Nhỏ biết là đã có người đi cưới tôi, quả thật tôi đã viết y như vậy sau khi tại, bị, bởi nhưng mà, vì …. Em xa xôi quá anh không nỡ, bắt cóc em về sống với anh… e lúc chiều buồn sương khói phủ, dâng sầu em nhớ cháu con em …

Tôi với Nhỏ đúng là có duyên mà không có nợ.. Ông Trời kể cũng đa đoan. Duyên số kể cũng phũ phàng. Nhỏ gửi cho tôi:

Người đi…
Người đi…. ừ cũng đi rồi
Ngàn năm mây trắng bên trời vẫn bay
Tình xưa vẫn chẳng đổi thay
Vẫn theo mây trắng những ngày lang thang

Kèm theo bài hát ‘Đêm buồn’ của Hoàng thi Thơ

Đêm buồn về con chim lên tiếng hát.Ta bồi hồi thấy lòng nhớ xót xa... Đêm buồn về hồn ta đi như lạc.Vào cõi trời nào một mình em với ta. Đêm buôn về ta tương tư tiếng hát.Nghe giọng buồn ta thường nhớ tới ai... Đêm buồn về hồn bao la sa mạc,Và đêm buồn về một mình ta với ta...
Đêm buồn về nào ai đó nào ai đó? Thế ra là bàn chân gió cuốn lá khô!
Đêm buồn về lòng thương nhớ, lòng thương nhớ... Nhưng chắc gì người đó nhớ thương ta…

Cuối năm năm đó tôi nhận được bài thơ cuối cùng viết trong lòng cánh thiệp có con chim cô đơn trên cành hoa đầy tuyết trắng

Trời mùa đông phủ đầy hoa tuyết trắng
Chim Nhỏ buồn nên đứng hót lẻ loi
Một mình ai lạnh lẽo với đơn côi
Người ngàn dặm vẫn phương trời xa thẳm.

Kèm thêm lời nhắn:

Sao chưa bao giờ Nhỏ được hỏi ý kiến hay quyết định cuộc đời mình hết nhỉ ?
‘Từ nay đến mỗi cuối năm mình gửi cho nhau tấm thiệp mừng năm mới để biết tin nhau. Ngày nào còn nhận thiệp là biết còn mạnh khoẻ và còn nghĩ tới nhau’….Sayonara

Cũng ngày hôm đó tôi nhận được bài ca và lời ca Sayonara trong email nhưng có đổi ít chữ

Sayonara, Japanese goodbye
Whisper sayonara but I mustn't cry

[Sayonara, if it must be so
Whisper sayonara, smiling as we go]

No more we stop to see
At the Ordi
Looking for the e-mails
No more wee, pretty lovely songs

No more me wait for you
Sayonara, sayonara
Goodbye

Năm sau đó là tấm thiệp với bài thơ

Giả thử kiếp sau có gặp nhau
Xin người ngoảnh mặt hay quay đầu
Nếu lỡ nhìn nhau, đừng tình tứ
Cũng đừng nói nhỏ - chỉ một câu

Một cái nhìn thôi! làm nhớ hoài
Và một câu thôi! quỳnh mãn khai
Phương trời cách biệt thêm hoài vọng
Một thuở biệt nhau! liễu Chương Đài….

Và năm nay … Trời cuối năm rồi …… Nhỏ ơi ! Nhỏ ơi!...Nhỏ ơi…

Sao Khuê

Thứ Hai, 19 tháng 10, 2026

Dưới Chiếc Ô Đời Nhau - Thơ: Cao Nguyên - Nhạc: Nguyên Bích - Ca Sĩ: Ngọc Quy

Thơ: Cao Nguyên
Nhạc: Nguyên Bích
Ca Sĩ: Ngọc Quy
Thực Hiện: Hoàng Khai Nhan 

Mùa Nước Nổi

 

Miền Nam nước Việt, quê tôi,
Từ tháng 7 đến tháng 10, nước dâng (*)
Con nước thượng nguồn Mêkông,
Tràn về lai láng, cánh đồng bao la!

Nước về xả chất phèn ra,
Lại đem thêm lượng phù sa bồi vào.
Đất đai mầu mỡ dồi dào!
Nhà nông thu hoạch tăng cao mỗi mùa.

Làm hồi sinh vùng nước chua,
Mở mang diện tích nơi chưa thuộc điền!
Từ Đồng Tháp đến Long Xuyên,
Đôi bờ sông Hậu, sông Tiền Cửu long,

Tới Mùa Nước Nổi mênh mông!
Cũng mùa tôm cá, vô cùng bội thu!
Nào cá bông lau, cá thu…
Nào cá linh, cá bống dù, cá trê…

Mùa Nước Nổi, khắp miệt quê,
Bông điên điển nở, tràn trề xáng kinh!
Hái về nấu với cá linh, (**)
Nồi canh chua thấm đậm tình Quê Hương!

Bước đường lưu lạc tha phương,
Biết bao nỗi nhớ, vấn vương cõi lòng!
Nhớ miền châu thổ Cửu Long,
Nhớ Mùa Nước Nổi, nước Ròng quê tôi.

Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia

(*) Theo dương lịch, Mùa Nước Nổi tại đồng bằng sông Cửu Long, từ đầu tháng 9 đến tháng 12 mỗi năm. Nước ròng trong tháng chạp tháng giêng
(**) Mùa Nước Nổi đem sức sống mới cho miền Nam Việt Nam, chim muông, chuột dồng, rắn hổ, cua đinh, tôm cua lươn cá, … rất nhiều khắp nơi. Bông điên điển, bông súng, bông sen, củ ấu… sinh sôi nảy nở tràn trề. Giúp bà con miền Lục Tỉnh chế biến nhiều thức ăn tuyệt vời ngon miệng.

Trùng Kiến Gia Hương 重 見 家 鄉 - Trần Văn Lương


Dạo:

Hồn ma lặng lẽ trở về,
Thấy toàn sói dữ, làng quê đâu còn.

Cóc cuối tuần:

重 見 家 鄉

五 十 餘 年 宿 墓 中,
陰 魂 一 早 想 鄉 鐘.
悤 悤 忽 忽 登 歸 路,
故 土 狂 狼 戲 冷 風.

陳 文 良

Âm Hán Việt:

Trùng Kiến Gia Hương

Ngũ thập dư niên túc mộ trung,
Âm hồn nhất tảo tưởng hương chung.
Thông thông hốt hốt đăng quy lộ,
Cố thổ cuồng lang hí lãnh phong.

Trần Văn Lương

Dịch nghĩa:

Thấy Lại Quê Nhà

Hơn năm chục năm ở yên trong mộ,
Âm hồn một sớm nhớ tiếng chuông làng (xưa).
Hoang mang vội vã lên đường trở về (quê),
(Chỉ thấy) nơi chốn cũ (bầy) sói dại đùa với gió lạnh.

Phỏng dịch thơ:

Thấy Lại Quê Nhà


Năm chục năm nằm đáy mộ hoang,
Hồn quay quắt nhớ tiếng chuông làng.
Hoang mang vội vã về quê cũ,
Chỉ thấy sài lang hú gió vàng.

Trần Văn Lương
Cali, 10/2026

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:


Từ Thức về làng, tuy cảnh đã khác và người xưa không còn,
nhưng ít ra ông còn gặp được người.
Nhưng, than ôi, vong hồn này xa quê chỉ mới có mấy chục năm
mà lúc trở lại chỉ thấy toàn lang sói!
Hỡi ơi!
--- ⁕ ---
HCD: Ấy mới hay
Đất cũ còn đây, người xưa đâu tá? Một tiếng chuông ngân, muôn trùng cách biệt;
Hồn xưa trở lại, quê nhà hóa lạ! Nửa đời ly loạn, một kiếp tang thương.


Nối Dòng...Phù Vân

 

Nối Dòng...Phù Vân

“Phù hoa nối tiếp phù hoa
Cuộc đời tất cả âu là hư không
Trải qua cõi tạm bụi hồng
Thiên thu rồi cũng phiêu bồng phù vân”

Trần Quốc Bảo
***
Cảm Đề:

Hương hoa có còn hương hoa.
Câu kinh nhật tụng đời là sắc không!
Bụi hồng đâu khách má hồng?
Nhìn lên nhật nguyệt xoay vòng tinh vân,
Trời sinh làm kiếp thi nhân,
Phù kiều dệt mộng phù vân hoa cười.
Bạn thơ bạn lính bạn đời...
Tâm tư cả bốn phương trời nước non!

Phan Khâm 

Chuyện Kể Ngày Hội Ngộ Liên Trường Kiêng Giang 2026


Trước ngày Hội Ngộ vợ chồng tui và nhóm bạn hẹn gặp nhau trước đó 2 ngày để cùng nhau gặp gỡ bạn bè vui chơi vòng quanh Sài Gòn nhỏ.
Chuyến bay của vợ chồng tôi tới khoảng 4 giờ chiều còn vợ chồng Thu, Tài tới sớm hơn có chị Tú ra phi trường đón xách theo 2 phần ăn cho vợ chồng nó làm cho Thu cảm động muốn khóc , riêng tui tới trễ sau khi làm thủ tục mướn xe xong trên đường lái xe tới khách sạn kẹt xe rất lâu nên tới nơi rất trễ có Thu ra đón trên tay cầm 2 phần ăn của chị Tú mua cho , rất cám ơn tấm chân tình của chị đã dành cho người em phương xa tình người Rạch Giá là vậy đó lúc nào cũng ấm áp yêu thương nhau  .
Ngày thứ 7 sau khi đi dự picnic xong chiều đến có chị Nga & anh Sanh cùng sư huynh Lanh Nguyễn ( tức Biển Đông Cá Kình ) và hiền thê từ San Jose lặn lội đáp chuyến xe đò Hoàng tới nhà của sư huynh Mạch Vạn Niên để gặp nhóm Tha Hương sau 7 năm xa cách ( HNLTKG 2019 ) cuộc gặp gỡ vui buồn lẫn lộn lần này không có mặt của Hoàng Bang Chủ tức cô Tố Lang, thời gian trôi qua nhìn ai cũng thay đổi ít nhiều nhất là sức khỏe không còn như xưa.
Sau khi rủ nhau lên đỉnh Hoa Sơn xong tui thấy trong nhóm Tha Hương lần này...

Vừa mới ra chiêu liền trật khớp
Chưa kịp ra tay đã rớt đao
Thiên hạ đệ nhất đâu chẳng thấy
Chỉ thấy cùng nhau chạy  vòng vòng
Thiệt là tình kkk  vui quá xá vui 
Tới lượt Cô 5 Chèo Đò kể tiếp đi nha.
Học Trò Xưa 

Tới lượt cô Năm Chèo Đó hé …
 

Những Ngày Hội Ngộ
Cũng nên nhắc lại năm 2019 Tam Kim cùng tham dự HNLTRG tại California.
- Vậy mà sáu năm sau 2026 hai chị em Tui trở lại Cali nắng nóng, thiếu chị ba Kim Phượng, buồn nhớ chị ba nhiều, nay chỉ còn có cô tư và cô năm đi dự mà thôi, mộng ước “Tam Kim “ cùng đứng trên sân khấu HNLT hợp ca vọng cổ đã không thành ...

Thứ 5, Chị em tui tới phi trường John-Wayne cũng hơn 11h khuya giờ Cali, ta la mệt nhiều hơn đói , vì với tui thì đã là 2h sáng rồi ( đường xa diệu vợi hé ) … cũng vừa kịp lúc tay lái lụa “Anh Tiến rễ RG “ cùng hiền thê Học Trò Xưa và bạn thân Kiều Thu tới đón với nào là: cơm hộp nóng hổi, chuối và hai chai nước lọc, ôi! Vừa vui vừa cảm động, ấm lòng vì thâm tình của bạn hiền hơn là vì cái nóng Cali… hihihi
Theo chương trình vc bạn hiền Ngọc - Tiến sẽ mướn xe, thế là nhóm chúng tôi có xe đi đây đó.
Sáng ngày thứ sáu cả nhóm được mời tới nhà anh Phú chị Hương ăn bánh tầm bì, với tui món này quá xuất sắc , đúng chuẩn 100% bánh tầm bì, nước cốt dừa RG, còn thêm bánh mì bì, giờ nhắc tới mà còn thèm, em cám ơn anh chị Hương- Phú nhiều lắm , phần bánh ngọt do Ngọc Quy, bx yêu của Hoa Bang Chủ làm, bánh đẹp rất ngon và khéo tay nữa, riêng trái cây Cali thì không chê vào đâu được .

Cũng tại đây cô năm tui gặp gỡ được gần hết những người tham dự
HN, đầy đủ quý thầy cô và ace toàn những người luôn gắn bó với HNLTKG qua nhiều năm, chỉ còn thiếu anh Hoàng Vân trưởng ban văn nghệ sẽ tới trễ, cũng nhân dịp này ace trong ban hợp ca HNLT sẽ tập vợt thử giọng, vì gần như chúng tôi đến từ khắp nơi trong nước Mỹ, Canada, giờ còn được gặp nhau, đứng cạnh nhau… nên ai nấy đều vui vẻ cười nói, thăm hỏi lẫn nhau, đó mới là chính hé, còn thêm được ca hát là niềm vui nhân lên đôi.


Buổi chiều nhóm chúng tôi lại tới nhà anh Mạch Vạn Niên, lần đầu tiên cô năm được HN với sh Y Tả, đệ Cóc Con và anh Lý Thanh Phong, vui phải biết, rôm rã nhiều chuyện dài blog Tha Hương “xưa - nay “mà sao kể hoài cũng không hết, nên lại tiếp tục tám chiều hôm sau, vậy mà vẫn không đủ thời gian gầy sòng, sát phạt bài cào dùa như tin hành lang đã loan trước… ai cũng oải… cũng hết hơi hết sức như cái bong bóng xì hơi .

Rồi tối đó trên đường đưa tui dìa nhà chị bà con, rễ RG chạy một lèo rồi ngừng ngay trướccửa nhà anh Phú ( trong xe không ai rành đường , chỉ trông cậy vào bác tài ) Học Trò Xưa la lên:
- Ủa anh! Nhóm tụi mình trở lại nhà anh Phú ăn bánh tầm bì hay cháo gà khuya nữa hả ? Được mời ăn nữa hả ?
Rễ RG tá hỏa nói:
- Ủa, ủa có đâu, là tui lộn nhà… hihihi
Bên trong nhà đèn tắt tối om, có lẻ anh chị Phú đã ngủ, vì ngày mai cũng là ngày chánh… hết hồn hú vía, may là không ai dám bấm chuông …hihihi


Picnic - Dạ Tiệc
Cô Năm tui nghe dân bản xứ nói: - năm nay Cali nóng khô hơn mọi năm, ngày picnic, ra parc tuy đã có nón rộng vành, cóthoa kem chống nắng số 60 mà tui cũng bị nóng rát, mặt đỏ gay, chắc là tui quen khí hậu xứ lạnh tình nồng mát mẻ của tui rồi, anh Hoàng Vân nói… trời nhìn mặt KT thấy ăn nắng rồi kìa! Hihi… sao khổ ghê! Ăn gì không ăn , tui lại… ĂN NẮNG …

Hai ngày Picnic và dạ tiệc (22 -23 /8) mọi người gặp nhau tay bắt mặt mừng ăn uống- ca hát và kết thúc bằng màn nhảy nhót vui nhộn, người nào cũng thấy mặt mày tươi rói hớn hở, cái màn chụp hình quay phim lưu niệm thì không thể thiếu rồi, cười mỏi miệng, tạo dáng mỏi lưng vì ẹo, điệu đẹp mờ lỵ, lại có thêm cao thủ selfie Ngọc Lựu (chưa có đối thủ) ra tay lia lịa, hứa hẹn coi hình mệt nghỉ luôn .

- Phần văn nghệ thì rất đặc sắc, phải ghi danh trước à nghen… chương trình đa dạng với sự tham gia của rất nhiều ca sĩ phương xa đã có tuổi mà chưa có tên, dân local Cali cũng không kém cạnh, tăng cường thêm ban vũ đến từ Houston, lại được giới thiệu từ 3 MC đầy kinh nghiệm , đã trải qua nhiều HNLTRG do: cô Minh Lê, chị Ngọc Lựu và anh Hoàng Vân điều khiển, chương trình liên tục, vui nhộn, nhóm ca sĩ tuy là nghiệp dư mà tui thấy ai cũng hát hay, hát nhuyễn dù hát live hay hát karaoke.

Kể chuyện bên lề sau HNLTKG, một số đông thì đi tham quan SanDiego, nghe kể lại ai đi về cũng hài lòng với tours này.
Riêng nhóm chúng tôi cũng đi dạo chợ Phước Lộc Thọ, thưởng thức món ăn ngon thuần túy VN, thăm nhà bạn bè và bà con, ở đây đa số nhà nào cũng trồng nhiều cây ăn trái, cây nào cũng xanh tốt, sai trái đầy cây, thấy bắt ham: nào là chanh, cam, hồng, mận, trái bơ, thanh long, nhãn, lựu, mãng cầu, chôm chôm, và hoa đua nở khắp nơi, nhứt là hoa giấy khoe đủ màu rực rỡ, toàn là những cây trái và hoa mà Canada tui không trồng được…
Nhóm chúng tôi dạo một vòng Huntington Beach, hóng gió biển mát rượi rượi, nơi tui ở muốn thấy biển phải lái xe khoảng 8 tiếng, muốn tắm biển thì phải trên 20 tiếng, nên với tui thấy biển là vui một, được tắm biển là vui gấp đôi.
Sau đó để kết thúc chuyến đi xa cho đáng công ngồi máy bay , nhóm tui lại theo một số ace khác xuống du thuyền tại Long Beach ngao du xứ Mễ nóng cháy da người .


Chuyến đi này với tui phải nói vui buồn lẫn lộn…
- Trước hết cô năm Chèo Đò KT thấy ngưỡng mộ, khâm phục và cám ơn anh Phú Trần và toàn thể BTC đã có tấm lòng, luôn giữ lữa và duy trì HNLTKG ròng rã hơn 20 năm, aimà không thấyra được: HNLTRG chính là tâm huyết của anh Phú Trần, anh đã bỏ ra bao nhiêu nghị lực, công sức, thời gian và sức khỏe để mang niềm vui đến cho mọi người, theo thời gian quý thầy cô giờ ai cũng lớn tuổi, sức khỏe yếu thấy rõ, chuyện đi đứng khó khăn, nhưng các con cháu vẫn quan tâm , vẫn tháp tùng đưa đón chăm sóc cho thầy cô hay cha mẹ được đến tham dự HN, phần các trò cũng lớn tuổi không kém , đa số nay đã lên chức nội ngoại, nhưng cũng ráng vượt qua những khó khăn về sức khỏe, về cách trở địa lý và còn nhiều lý do khác … nhưng chung qui vẫn cố gắng thu xếp để được tham dự HN, đó là một điểm son, một niềm vui lớn, đáng được khen ngợi và khích lệ ...
- Còn buồn vì mãi cho tới bây giờ vẫn chưa có Người duy trì, lãnh cúp tiếp lữa cho HNLTKG kỳ tới, dù anh Phú và BTC hứa sẽ giúp đỡ , hướng dẫn tất cả về mọi mặt cho Ai nhận cúp HNLTKG kế tiếp, với tinh thần HN vẫn còn hăng say, còn nóng máy, ước mong - hy vọng có nhóm nào đó sẽ nhận cúp về, để thêm một lần nữa chúng ta được gặp nhau khi Ta còn có thể… Tại sao không nhỉ

Ta lại gặp Ta
Niềm vui chan hoà
Ôn từng kỷ niệm
Tiếng hát vang xa …

Xin mời quý thầy cô ace cùng xem lại những videos trong ngày HNLTKG của Kim Trúc làm nha, sẽ thấy đúng là: CÒN TRONG NỖI NHỚ của từng trái tim người tham dự .
Riêng các ace không tham dự HNLTKG kỳ này, Cô Năm xin hỏi khi xem YouTube hay hình ảnh, có nhận ra quý thầy cô hay bạn bè cũ của mình hay không ? Có thấy xao xuyến trong lòng?
Học Trò Xưa và Cô Năm Chèo Đò xin chào tạm biệt và hy vọng sẽ có dịp kể tiếp vào lần HNLTKG tới./-

Trò Xưa (Hồ Lý Ngọc) - Cô 5 Chèo Đò KTP

Chủ Nhật, 18 tháng 10, 2026

Nếu Mai Tôi Đi - Lời: Như Ngọc Hoa - Nhạc & "Chỉ Thị" (prompt): Phạm Anh Dũng - AI Trình Bày

Lời: Như Ngọc Hoa
Nhạc &"Chỉ Thị" (prompt): Phạm Anh Dũng
AI Trình Bày

"Nhân Hồi"



Hoang lạnh trải mây vào thung lũng
Sương chiều nghiêng dốc mịt mờ treo
Khoác áo giang hồ trên vai mỏi
Nhìn mây viễn xứ nhớ quê nghèo.

Có phải ta vừa mơ hạnh phúc
khi nhìn hoa dại nở trong mưa?!
Chợt nhớ nhà ai vàng hiên cúc
Hỏi thầm Đà Lạt đã Thu chưa?

Một gánh tang thương đời phiêu bạt
Tuổi thơ bỏ lại phía sau lưng
Hoa niên cũng lắm phen trôi dạt
Tóc trắng đường mây, bước vô chừng.

Ký ức hành hương về dĩ vãng
theo trang nhật ký thả ngược dòng
Níu lại thời gian, dù khoảnh khắc
để thoáng hương xưa quyện hoài mong.

Không phải sa trường sao "Túy Ngọa"
khi thân ly khách chẻ lòng đôi!?
Đã quá nửa đời trên xứ lạ
mà chẳng nôn nao bước "Nhân Hồi"!

Chờ một ngày kia khi sao rụng
nhìn Thu qua ánh mắt môi cười
Lệ nhòa nhân ảnh mừng sum họp
ước mơ rồi sẽ hiện thực thôi!

Huy Văn

Áo Rêu Xanh

 
 
Bỏ cuộc đời rồi người đi đâu
Nghìn năm đất lạnh có chiêm bao
Hay còn vất vưởng theo mây gió
Mưa nắng xương tàn thôi hết đau

Đã lỡ sinh vào cõi phù sinh
Biết đâu đêm tối đâu bình minh
Biết đâu chân thật đâu gian dối
Lủi thủi đường khuya bóng giận hình

Dốc núi bơ vơ gốc thông già
Bốn mùa ấm lạnh cũng phôi pha
Chỉ còn chút bụi hồng lưu luyến
Trăng lặn sao mờ chẳng nỡ xa

Tay ngủ trong tay nắng ngọt ngào
Phút giây hạnh phúc tựa chiêm bao
Trăm năm ai hẹn ai lỗi hẹn
Còn nhắc làm chi chuyện kiếp nào

Ai bảo hoàng hôn lắm mộng mơ
Chiều thêm tình tứ dệt thành thơ
Áo bay tóc rối chân chim sẻ
Rồi cũng xa vời cũng hư vô

Nói chi trăm nhớ với nghìn thương
Vườn xưa hoa cũ có còn hương
Hay đã xác xơ mầm khô héo
Như lòng vắng lạnh gửi gió sương

Bên kia cuộc sống thực mơ hồ
Có nghĩa gì đâu chuyện đợi chờ
Mây vẫn vô tình mưa vẫn ướt
Đường con quen thuộc vẫn bơ vơ

Có muốn tìm nhau cũng trễ rồi
Bao nhiêu hờn tủi nước đá trôi
Hoang vu từ độ từ độ vừa quen biết
Ngăn cách từ trong tiếng gọi mời

Nghìn xưa đã có bao biệt ly
Người già đưa tiễn người trẻ đi
Đoạn trường không thể so hơn kém
Kỷ niệm gấm hoa có nghĩa gì

Còn đâu hơi sức để khóc than
Lá thu chết ngộp lối thu vàng
Trời quen đất lạ lòng sương khói
Một chút hương xưa cũng lỡ làng

Bụi mờ sách cũ áo rêu xanh
Còn màu kỷ niệm xin để dành
Cho bướm thơ ngây bay vào mộng
Khóc thương duyên nợ đã không thành

Dấu chân người cũ đã xa xăm
Gió núi mưa rừng chẳng viếng thăm
Sao rơi đêm lạnh thuyền không bến
Tăm cá còn đau bóng chim nằm

Tuổi thơ có mộng có ngọt ngào
Thì xin trả sách cho nghìn sau
Bao nhiêu vinh nhục bao cay đắng
Đã đủ kinh hoàng lạc mất nhau

Trước cũng không mà sau cũng không
Nhẹ nhàng dạo bước vào mênh mông
Sen vàng huệ trắng lòng mây trắng
Vô tận bềnh bồng như biển sông...

MD.08/10/02
LuânTâm
 

Mùa Thu Trên Đồi Solon


Đầu thu, Virginia bắt đầu thay áo. Những hàng cây ven đường chuyển màu, trong sắc xanh thẫm của lá, thấp thoáng vài đốm đỏ, đốm nâu như dấu hiệu âm thầm báo trước một mùa thu đang tới. Trời buổi sáng se lạnh. Sương mù còn vương trên triền đồi, khiến mọi thứ trở nên xa xăm, dịu dàng và có chút buồn bã.

Một gia đình nhỏ kéo chiếc lều di động trên đường, dự định dành ba ngày cuối tuần để nghỉ ngơi ở Mt. Solon, một vùng đồi núi, rừng cây và nông trại thuộc miền quê Virginia.
Người chồng lái xe. Người vợ ngồi bên cạnh, thỉnh thoảng nhìn qua cửa kính, ngắm những cánh đồng xanh trải dài đến tận chân trời. Phía xa, những ngọn đồi nối tiếp nhau, nhấp nhô như những đợt sóng đang nằm yên giữa đất, trời. Con đường nhỏ uốn lượn qua những trang trại thưa thớt, lúc ẩn lúc hiện sau hàng cây. Thỉnh thoảng, một đàn bò thong thả cúi đầu gặm cỏ. Khung cảnh bình yên đến lạ. Người chồng đưa mắt nhìn quanh, rồi vui vẻ hỏi:
- Em có thấy cảnh ở đây thanh bình lắm không?
Người vợ mỉm cười, nhưng nụ cười chỉ thoáng qua.
- Yên tĩnh thì có. Đến chơi vài ngày thì được, chứ kêu em sống luôn ở đây thì không. Buồn quá!
Anh bật cười.
- Có gì đâu mà buồn? Nhà cửa rộng rãi, không khí trong lành, đất đai bao la, không phải chen chúc, không phải nghe tiếng xe cộ ồn ào suốt ngày. Người ta sống ở đây chẳng phải sướng hơn sao?

Chị vợ quay nhìn ra ngoài cửa kính. Một con đường nhỏ vừa khuất sau sườn đồi. Xa xa, mái nhà đỏ của một nông trại nằm đơn độc giữa đồng cỏ mênh mông.
Chị vợ nói:
- Anh thử tưởng tượng mùa đông coi. Bốn bề phủ đầy tuyết trắng, cây cối trơ cành, đường xá vắng tanh. Nếu phải sống ở đây quanh năm, em nghĩ mình sẽ buồn đến thê lương. Không biết người ta sống ra sao!
Anh không trả lời ngay. Chiếc xe tiếp tục lăn bánh qua một khúc quanh. Những con bò vẫn bình thản gặm cỏ. Một con bê nhỏ nép sát bên mẹ, thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn theo chiếc xe lạ.
Anh chợt nói:
- Em biết không, thịt bò bây giờ lên giá lắm. Những người ở đây chắc họ không sợ đói.
Chị vợ quay sang nhìn anh, bật cười.
- Trời đất! Ðang nói chuyện buồn vui của con người, anh lại nghĩ đến chuyện thịt bò!
Anh cười theo, nhưng rồi nét mặt trở nên trầm ngâm.
- Thì anh nghĩ, mỗi người có một cách nhìn cuộc sống. Em thấy nơi này buồn. Còn người ở đây có thể nhìn thành phố của mình mà ước ao được sống một ngày thanh thản như họ.
Chị vợ im lặng.

Câu nói của anh nhẹ nhàng, vậy mà không hiểu sao lại khiến chị suy nghĩ. Quả thật, mỗi người thường nhìn cuộc đời từ nơi mình đang đứng. Người sống giữa phố phường đông đúc mong một ngày được rời xa tiếng còi xe, khói bụi. Người sống nơi thôn dã có khi lại mong được bước chân vào một con đường sáng đèn, được nghe tiếng người qua lại, được ngồi trong một quán cà phê đông vui mà chẳng phải lái xe hàng chục phút mới tìm thấy.

Người có nhà rộng vẫn có thể thèm một căn phòng nhỏ đầy tiếng cười. Người sống giữa đám đông vẫn có thể cảm thấy cô đơn. Và người đứng giữa cánh đồng bao la chưa chắc đã thấy mình tự do hơn người đang sống trong một căn apartment chật hẹp giữa thành phố. Có lẽ, cái thiếu của con người không chỉ nằm ở những gì họ không có, mà còn nằm trong thói quen nhìn sang phía bên kia để tưởng tượng rằng hạnh phúc đang chờ đợi mình ở đó.
Chiếc xe rẽ vào một con đường nhỏ dẫn đến khu cắm trại, Natural Chimneys Park. Hai bên đường, những cây óc chó đen (black walnut) đứng im lìm. Thỉnh thoảng một vài trái rơi xuống cỏ, xuống mặt đường, khiến lũ sóc giật mình phóng đi...

Ánh nắng bắt đầu xuyên qua màn sương, rắc những vệt vàng mỏng xuống mặt đường. Một vài chiếc lá khô rơi xuống, xoay tròn trong gió rồi nằm yên bên đám cỏ.
Gia đình nọ check-in vào khoảng đất A-15, gần rìa rừng, nơi có thể nhìn thấy những ngọn đồi trải dài phía trước. Người chồng loay hoay dựng xe lều, nối ống nước và cắm điện vào camper. Người vợ giúp anh sắp xếp đồ đạc, chuẩn bị thức ăn và trải tấm khăn nhỏ trên chiếc bàn.
Mọi việc diễn ra chậm rãi. Không điện thoại reo, không ai hối thúc, cũng chẳng có công việc nào buộc họ phải hoàn thành, nhất định.

Buổi chiều, họ đi bộ theo con đường mòn quanh khu cắm trại. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo mùi cỏ mới cắt, mùi phân bò và mùi đất ẩm. Thỉnh thoảng, tiếng chim vang lên từ những bụi cây rồi vụt tắt. Chị bỗng vợ nhớ đến quê nhà.

Ngày còn nhỏ, chị cũng từng sống giữa một vùng đất có những con đường nhỏ, những khu vườn xanh và những buổi chiều nghe tiếng gà gọi nhau về chuồng. Ngày ấy, chị chẳng bao giờ nghĩ khung cảnh bình dị đó sẽ có lúc trở thành một miền ký ức xa xôi. Chị chỉ mong lớn thật nhanh để được đi đây đi đó, được sống giữa những phố phường náo nhiệt, được nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn những gì mắt mình có thể trông thấy mỗi ngày.

Cuộc đời đưa chị đi qua nhiều thành phố, nhiều vùng đất, nhiều cuộc gặp gỡ và chia ly. Những con đường mới dần thay thế những con đường cũ. Những khuôn mặt xa lạ trở thành quen thuộc, rồi lại xa lạ theo năm tháng. Có những nơi chị từng nghĩ sẽ gắn bó suốt đời, cuối cùng cũng chỉ là một chặng dừng chân.


Quê hương, hóa ra, không chỉ là một địa danh trên bản đồ. Đó còn là tiếng gọi của người thân, là mái nhà có ngọn đèn chờ cửa, là mùi thức ăn quen thuộc từ căn bếp cũ, là một buổi chiều bình thường mà ngày ấy mình chẳng hề biết rằng sẽ có lúc phải nhớ đến suốt đời.

Chị nhìn những ngọn đồi phía trước. Bỗng dưng, sự vắng vẻ của miền quê không còn khiến chị khó chịu như buổi sáng. Trong khoảng không gian rộng lớn ấy, chị nghe được tiếng lòng mình rõ hơn. Những lo toan thường nhật dường như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho những ký ức đã lâu không được gọi tên.
Chị hỏi chồng:
- Anh có bao giờ nhớ một nơi nào đó đến mức chỉ muốn quay về?
Anh nhìn chị, rồi khẽ gật đầu.
- Có chứ. Nhưng anh nghĩ, có khi mình nhớ không phải vì nơi ấy đẹp hơn bây giờ, mà vì ngày ấy mình còn có những người khiến nơi ấy trở thành nhà.
Chị cúi đầu, không nói gì.
Một cơn gió nhẹ thổi qua. Trên sườn đồi, những ngọn cỏ nghiêng mình rồi lại đứng thẳng. Cảnh vật vẫn bình thản như chưa từng biết đến những nỗi buồn của con người.

Sau bữa tối đơn giản bên trong chiếc xe lều, hai vợ chồng ngồi ngoài trời, quấn thêm áo ấm. Bầu trời miền quê không bị ánh đèn thành phố che khuất. Những ngôi sao hiện ra rõ ràng, lặng lẽ rải khắp khoảng không đen thẳm. Chị ngẩng nhìn bầu trời, chợt nghĩ đến những mùa đông đã qua.
Có những mùa đông chị từng trải qua trong căn nhà đầy đủ tiện nghi, cửa đóng kín, lò sưởi tỏa hơi ấm, thức ăn luôn có sẵn trong tủ lạnh. Thế mà đôi khi, giữa cái ấm áp ấy, chị vẫn cảm thấy lạnh. Không phải cái lạnh của thời tiết, mà là cái lạnh của những cuộc điện thoại không còn người bắt máy, những chiếc ghế trống trong bữa cơm gia đình, những cái tên chỉ còn có thể nhắc lại bằng giọng nghẹn ngào.

Rồi chị nhớ đến những người đang sống trong những căn nhà nhỏ giữa vùng đồi núi này. Có thể họ đang quây quần bên nhau trong căn bếp sáng đèn. Có thể một người mẹ đang chờ con trở về từ thị trấn. Có thể một ông già đang ngồi bên cửa sổ, nhìn ra cánh đồng nơi ông đã làm việc suốt nửa đời người. Cũng có thể, trong một ngôi nhà nào đó, một người đang ngồi lặng lẽ như chị, nhớ về một người đã đi xa.
Chị quay sang nhìn chồng. Anh đang ngồi bên cạnh, đôi tay đặt trên đầu gối, mắt hướng về những ngọn đồi tối sẫm phía xa.

Bao năm qua, anh vẫn lặng lẽ đi bên chị qua những đổi thay của cuộc đời. Có những lúc chị buồn mà không nói, có những khi anh mệt mà chẳng than. Họ cùng nhau lo toan, cùng nhau vượt qua những ngày khó khăn, rồi dần quen với việc xem sự hiện diện của nhau là điều đương nhiên. Phải chăng con người thường chỉ nhận ra giá trị của một điều gì đó khi nghĩ đến khả năng một ngày mình sẽ mất nó? Chị nhẹ nhàng nắm lấy tay anh.
Anh quay sang, hơi ngạc nhiên.
- Sao vậy em?
Chị mỉm cười.
- Không có gì. Chỉ là em thấy mình may mắn.
Anh không hỏi thêm. Anh siết nhẹ bàn tay chị, như thể đã hiểu.

Trong khoảnh khắc ấy, chị không còn nghĩ đến chuyện nơi này buồn hay vui, đáng sống hay không đáng sống. Chị chỉ thấy mình đang ở một nơi xa lạ nhưng không cô độc, giữa một vùng đồi núi mênh mông nhưng vẫn có một bàn tay thân thuộc để nắm lấy.
Có lẽ, bình yên không nhất thiết phải là nơi ta muốn sống mãi mãi. Đôi khi, bình yên chỉ là được tạm dừng chân, nhìn lại cuộc đời mình và biết rằng bên cạnh vẫn còn một người cùng ta đi tiếp.


Sáng hôm sau, sương lại phủ kín những triền đồi. Người chồng thức dậy sớm, bước ra khỏi lều, hít một hơi thật sâu. Phía xa, đàn bò gặm cỏ. Anh quay vào gọi vợ:
- Em ra đây xem.
Chị khoác áo, bước ra ngoài. Một lớp sương mỏng lững lờ trôi qua sườn đồi. Ánh nắng đầu ngày đang từ từ xua tan màu xám nhạt của bầu trời. Chị đứng bên anh, nhìn cảnh vật trước mặt. Rồi bất giác, chị mỉm cười.
- Anh biết không, hôm qua em cứ nghĩ người sống ở đây chắc buồn lắm. Nhưng bây giờ em lại nghĩ, có lẽ họ cũng chẳng buồn hơn những người sống ở thành phố đâu.
Anh nhìn chị, chờ đợi.
- Chỉ là mỗi người có một nỗi buồn khác nhau. Người ở đây có thể nhớ những điều họ chưa từng có. Còn mình, đôi khi lại buồn vì những điều đã có mà không thể giữ được.
- Vậy nên người ta mới cứ đi tìm hạnh phúc ở những nơi xa xôi, trong khi đôi khi điều mình cần nhất lại đang ở ngay bên cạnh.

Ba ngày cuối tuần rồi cũng kết thúc. Họ sẽ thu dọn lều, xếp hành lý lên xe, trở về với công việc, những cuộc hẹn và nhịp sống quen thuộc. Những ngọn đồi sẽ tiếp tục nằm đó, những đàn bò vẫn thong thả gặm cỏ, mùa thu sẽ chuyển sang mùa đông, rồi tuyết sẽ phủ trắng những cánh đồng...

Mùa Thu Trên Đồi Solon

Em bảo nơi này buồn quá đỗi,
Anh cười, phố thị cũng lao xao.
Người mong yên tĩnh nơi thôn dã,
Kẻ nhớ đèn khuya, chốn ồn ào.

Chiều xuống, lá vàng rơi khe khẽ,
Gió gọi quê nhà giữa mênh mông.
Em nghe ký ức về theo gió,
Thương những ngày xưa, những ruộng đồng.

Đêm lạnh, sao trời giăng kín lối,
Bên anh, em bỗng thấy yên lòng.
Bàn tay nắm lấy một bàn tay
Ấm hơn ngọn lửa giữa đêm đông.

Mai về, ngọn đồi nằm im đó,
Ðàn bò ung dung gặm cỏ non.
Mới hiểu hạnh phúc không nơi chốn,
Mà ở bên nhau, một tấm lòng.

Bởi người đi khắp phương trời rộng,
Đôi lúc chỉ mong một chốn về.
Thu trên đồi vắng cho ta hiểu
Nhà chính là nơi có người thương.

Mt. Solon, Virginia
Võ Phú

Thứ Bảy, 17 tháng 10, 2026

Trích Đoạn Cuối Lan Và Điệp - Nguyễn Công Hoan - Kim Trúc

Tác Giả: Nguyễn Công Hoan
Trình Bày: Kim Trúc

Thu Xanh


Vàng xanh lá mộng chen cành
Đường mây hun hút đêm lành lạnh đêm
Tiếng thu len gió xuyên rèm
Ru ai yên giấc êm đềm vào mơ
Lối vàng mơ lá vàng thơ
Gió lay sương rụng giăng mờ phố sương
Người tìm hoa nắng ven đường
Ta gom hương nhớ mùa thương một chiều
Bờ xanh vạt nắng nghiêng xiêu
Sông thương sóng bạc dập dìu xô đưa
Chiều thu rơi giọt mưa thừa
Tình xanh êm ả cho vừa nhớ nhau!

01.09.2026
Thơ:Yên Dạ Thào
Hình Ảnh: Khúc Giang: