Gọi Mùa Thu Mơ - Nhạc&Lời: Phạm Anh Dũng- Hòa Âm: Quốc Dũng - Phạm Anh Dũng Hát Do Suno Hoàn Chỉnh

Nhạc&Lời: Phạm Anh Dũng
Hòa Âm: Quốc Dũng
Hát :Phạm Anh Dũng
Do Suno Hoàn Chỉnh

Sắc Vàng Thu

 

Tà áo ai khoe lộng sắc vàng
Xui mình yêu trộm mỗi thu sang
Vô tư em hát trong nắng mới
Luyến tiếc anh lo nếu mộng tàn
Dẫu biết nhưng rồi đông vẫn đến
Niềm mơ đến lúc phải qua trang
Bao năm cách biệt anh còn nhớ
Tà áo ai khoe lộng sắc vàng

Quên Đi

Nợ Tình...

 

Biết yêu sẽ nợ cứ vay
Thế nên nặng gánh ngày nay mãi còn
Xa xôi vạn nẻo lên non
Xuống sông tìm kiếm gót mòn bốn phương

Ngày xưa không nợ không vương
Giờ đâu thương nhớ tơ vương ngập lòng
Chiều tàn ngồi ngẩn chờ mong
Hỡi người còn nhớ còn trông còn tìm

Tình xưa không nhớ vẫn in
Hồn thơ mộng ảo con tim sắc mầu
Tình như cánh gió về đâu
Cho ta gởi trả nợ sau cuộc tình...

Tuyết Phan 

tháng 8-2026

Nắng Nhạt Chiều Bâng Khuâng

 

từng giọt thầm rất nhẹ
nhỏ xuống đời long đong
em một mình gọi khẽ
tên người cách núi sông

người về mang theo gió
thổi mát bờ bãi xa
trưa hạ nồng oi ả
cơn gió nào bay qua

người về mang theo nắng
nắng nhạt chiều bâng khuâng
em ngẩn ngơ ngồi lại
nghe lòng mưa rưng rưng

Thủy-Trang

Mùa Thu Trong Mưa

(Ảnh: Tác giả chụp)

Tôi đã làm xong và đưa lên Youtube: Video “Mùa Thu trong mưa”, một sáng tác của Nhạc Sĩ Trường Sa với tiếng hát Khánh Ly.

Phần vì bận, phần vì chưa có “hứng”, nên hôm nay, một buổi trưa hè Tháng 8, 2014, trời nắng to và có gió mát, tôi đạp xe ra cái park này có con lạch, có “play ground” và ngồi trong bóng mát mùa hè, tôi tạm viết đôi giòng để giới thiệu Video mới ra đời: “Mùa Thu Trong Mưa”.

Tôi đã nhờ Nhạc Sĩ Trường Sa gửi cho tôi vài bản nhạc có liên quan đến Mùa Thu, mùa mà tôi lưu luyến nhất, kể từ khi tôi mới đi dậy học ở Canada, bắt đầu từ thập niên 70. Mùa Thu đã đem lại cho tôi cái tĩnh lặng mà tôi đã kiếm ra trong thiền định. Mùa Thu cũng đã mang lại cho tôi cái cảm giác xa vắng, cảm giác của chia ly lúc ban đầu rồi đưa đến cảm giác của buốt giá, sầu đau, đổ vỡ mà tôi vẫn còn cảm-nhận-thấy trong những năm tháng mùa đông tại Canada.

Tôi đã “load” 9 bài nhạc này vào trong cái “Sony-MP3-Player” để tôi nghe đi nghe lại trong lúc đêm khuya, trong lúc tập thể dục và đi bách bộ buổi sáng sớm. Nghe đi nghe lại để tôi được “trở về” với những sầu đau của riêng tôi trong rất nhiều những năm tháng ngày xưa. Tuy nhiên, bây giờ, ở tuổi “Thất Thập Cổ Lai Hi”, tôi có thể đánh thức dậy những sầu đau này để mà tôi “sờ mó” và “nói chuyện” với chúng nhưng tôi cảm thấy tôi an nhiên tự tại. Để rồi tôi cảm- nhận- thấy cuộc đời của mình, của con người trần tục đẹp và có ý nghĩa vô cùng. Định mệnh (cái “nghiệp” trong Phật Giáo) nó đã là như vậy: tức giận, gào thét, than thân trách phận… cũng chẳng giải quyết được gì nhiều mà còn làm khổ cho cái thân xác con người trần tục nữa . Thôi thì, đã trót sinh ra trong Cõi Trần, thì ta cứ vậy mà đi, để rồi ta suy nghĩ và cố tránh những “ổ gà trần tục” …

Tôi đi chụp hình, quay Video clips và giữ chúng lại trong rất nhiều các “hard drives” khác nhau để giữ làm kỷ niệm. Hơn một tháng trời vừa qua, trong những lúc đêm khuya, ngồi mở computer, tôi đi tìm kiếm hình ảnh và “video clips” liên quan đến mùa thu để tôi dùng chúng “đóng vai” và “nhập cuộc” trong Video “Muà Thu Trong Mưa”, lồng khung với giòng nhạc của nhạc sĩ Trường Sa.

Cặp vợ chồng già chúng tôi thường hay đi thu hình với nhau . Nhiều lần, vì chẳng có ai làm “người mẫu” cho mình, tôi đã bắt buộc nhờ “Xếp Bề Trên” đóng vai “người mẫu” cho tôi. Lắm lần, hai đứa lạnh run vì gió lạnh, vì tuyết rơi nhưng trong lòng lại rất ấm vì chúng tôi vẫn đang còn… “có nhau”.

Mấy đêm liền, ngồi ráp nối các tấm hình, các “Video Clips” để tạo thành “một kịch bản” lồng theo tiếng hát “Mùa Thu Trong Mưa”. Nói đến Mùa Thu, chắc quý vị cũng như tôi, mình liên tưởng ngay đến hình ảnh lá vàng, lá đỏ bay theo cơn gió, rớt rụng, giọt mưa thu và cái ướt át của mùa thu… . Những hình ảnh này cần phải được thu lại bằng “Video Clips” thì mới nó “đả” con mắt trần gian. Và tôi cứ thong thả mà tiếp tục đi kiếm các hình ảnh và “video clips để ráp nối …

Trong những lúc này làm Video này, tôi cảm nhận được cái an nhàn, cái thanh tịnh, cái khổ đau, cái mất mát của cuộc đời, cái đẹp của thiên nhiên… Tôi chấp nhận hết và trong khi chờ đợi “một-chuyến-đi-về-lại-quê-hương-vĩnh-cửu” của chính mình, tôi tự nhiên trở thành một “ông đạo diễn” đang đốc thúc các “diễn-viên-hình-ảnh-video” nhập vai với dòng nhạc.

Kính mời quí vị vào xem hình ảnh và nghe nhạc của nhạc phẩm “Mùa Thu Trong Mưa” dưới đây.

Mùa Thu Trong Mưa

Thân chúc quí vị an vui và khỏe mạnh.

Đàm Trung Phán

Tháng 8, 2014

Tâm Sự Mai Đình - Soạn Giả Viễn Châu - Kim Trúc

Sáng Tác: Viễn Châu
Trình Bày: Kim Trúc

Ánh Mắt Mẹ

(Ảnh: Tác giả gửi)

Ánh Mắt Mẹ

Buổi sáng thức dậy
Uống ly cà phê
Nói chuyện với Mẹ
Nhìn mắt Mẹ cười
Thật tươi

***
Beautiful face
Beautiful smile
Twinkle in your eyes
I admire your outlook of life
You have learned
To find happiness within
Life is not a bother
Life is kind
It gives you wonder
Even when you cry

Diệm Trân
Tháng 10 năm 2024

Tiếng Thơ

 
Anh/Em nghe chăng Haiku
Vần thơ nghệch ngạc reo rời rạc
Khiến Nai vàng ngơ ngác
(rồi chạy xa)

Vô Nhiễm

11 thg 9, 2026

Nghẹn Ngào

Mong chiêm bao thấy em cười
Ngờ đâu em nói những lời xót xa
Còn thêm yểu điệu thướt tha
Hư hư thực thực gần xa phong trần

Bụi hồng xao xuyến gót chân
Mây trôi hờ hững bâng khuâng áo nào
Đò chiều sóng gợn xanh xao
Quay lưng ngoảnh mặt trước sau dỗi hờn

Trăng tàn tỉnh giấc trống trơn
Đường khuya não nuột cung đờn đứt dây
Nghẹn ngào tay nắm bàn tay
Nghe đời cay đắng vơi đầy nghìn năm

Sao rơi lạc lỏng âm thầm
Vô duyên bạc phước lỡ lầm mất nhau
Tương tư để khổ để đau
Nụ cười gửi gió trăng đào hôn mê...

MD 11/26/02
LuânTâm

Hương Tình Pheromone

 

Từ em hương thoát nhẹ,

một tín hiệu không lời.

Pheromone, hương tình ấy,

đánh thức miền chơi vơi.

 

Ta nghe trong lồng ngực

một tiếng gọi vô hình.

Ai bảo người vô cảm

trước thứ hương mê tình?

 

Pheromone...

Pheromone...

thoảng qua miền gió mỏng,

mà làm nghiêng cả đêm.

 

Khi em xa, hương vắng,

ta quay quắt tìm nhau.

Căn phòng bức tường trắng

chỉ thiếu một làn hương.

 

Hương từ em rất khẽ,

như hoa vừa hé môi.

Không màu và không tiếng,

mà gọi ta về thôi.

 

Nó bay trong khoảng cách,

lặng lẽ đến bên ta.

Như một lời mật ngữ

chưa từng được nói ra.

 

Miền hương còn nguyên vẹn,

một cõi rất tinh khôi.

Ta đứng bên ngưỡng cửa,

nghe mùa yêu lên lời.

 

Pheromone...

 

Một làn hương rất nhẹ,

mà cuốn cả hồn ta.

Như con thuyền mất hướng

giữa biển đêm bao la.

 

Ta đi theo hương ấy,

qua những miền không tên.

Càng tìm càng mê mải,

càng xa càng gần em.

 

Có những điều vô hình

lại thật hơn mắt thấy.

Một làn hương thoáng qua

đủ làm tim thức dậy.

 

Pheromone...

Pheromone...

hương tình không tiếng gọi,

mà gọi mãi trong ta.

 

Ta lạc vào hương ấy,

quên cả lối quay về.

Chẳng còn trời với đất,

chỉ còn em với mê.

 

Nếu tình yêu là gió,

em chính là mùi hương.

Nếu tình yêu là biển,

ta là kẻ lạc đường.

 

Và khi đêm khép lại,

hương vẫn ở quanh đây.

Không nhìn, không níu được

mà chẳng thể nào quên.

 

Pheromone…

 

Hương tình em để lại,

không chạm mà vẫn đau.

Không gọi mà vẫn nhớ,

không gần mà rất gần.

 

Ta chìm trong hương ấy,

mê mải đến quên mình.

Chẳng biết đâu là thực,

chẳng biết đâu là tình.

 

Pheromone...

Pheromone...

Một làn hương rất nhẹ

mà làm ta điên đảo

đảo điên suốt một đời.

Võ Phú

Paris Có Gì Lạ Không Em

Paris có gì lạ không Em? Dĩ nhiên là phải có rồi! Paris tháng 9 năm nay có Đại hội Họp mặt THĐLVNHN được tổ chức từ 18 đến 19 tháng 9-04 và tại Bruxelles – Hòa Lan ngày 20 & 21 tháng 9-04 và sẽ chia tay tạm biệt ngày 22 tháng 9-04 để sang năm sẽ lại gặp nhau ở một nơi nào đó trên quả địa cầu này??

Từ thuở nhỏ nhiều người đã ao ước được đi TÂY để được ngắm nhìn tháp Eiffel rực rỡ ánh đèn màu vàng, để được vào bảo tàng viện Louvre thưởng thức bức tranh La Joconde với nụ cười bí hiểm, để được thăm viếng cung điện Versailles lộng lẫy huy hoàng của các triều vua Pháp ngày xưa, để được chiêm ngưỡng nhà thờ Notre Dame de Paris mà thương hại cho thằng gù xấu xí, để được ngồi du thuyền dạo sông Seine lòng hẹp tình dài uốn khúc quanh những di tích lịch sử, để được nhìn đại lộ Champs Elysées muôn ánh đèn màu và để được thưởng thức những món ăn ngon lành của Pháp v.v... Vợ chồng chúng tôi có được cái duyên may là lại được gặp gỡ các THĐL ngày xưa ở một nơi một thời vang bóng là nơi của ánh sáng và nghệ thuật: Paris trong lòng em, Paris trong lòng anh, Paris của những ước mơ nay đã thành sự thật!

Chúng tôi tưởng rằng sẽ không đến nơi đúng hẹn vào ngày thứ sáu 17 tháng 9-04 vì cơn bão Ivan đã khiến cho chuyến bay từ Portland, Oregon đến phi trường Atlanta phải đi “tị nạn” ở phi trường Augusta cách đó một giờ bay. Rồi cứ phải ngồi chờ đợi trên máy bay 2 tiếng đồng hồ với tâm trạng “phập phòng lo sợ”, chỉ được tiếp tế nước lạnh để uống và đi “pipi” trong khi phi hành trưởng lại cứ “hẹn hò” giờ cất cánh bay trở lại Atlanta một khi cơn bão qua đi. Nếu bạn ở trong trường hợp chúng tôi thì chắc cũng phải ngồi xem tivi trên máy bay cho đỡ buồn và tiếp tục uống nước lạnh, đi pipi mà thôi, vì bạn không thể nào “đằng vân giá võ” như Tôn Ngộ Không bay đến Atlanta đúng giờ được !?!

Rồi cơn bão cũng qua đi và máy bay lại cất cánh bay đến phi tường Atlanta, thì hỡi ôi, chuyến bay đi Pháp của chúng tôi đã cất cánh bay xa, bỏ lại sau lưng nhiều khách đi Paris, trong đó có chúng tôi. Nhưng “Trời cao không phụ kẻ có lòng ... đi họp đại hội THĐLVNHN”, cho nên chúng tôi được sắp xếp đi chuyến bay cuối cùng trong ngày để được đến Paris ... trễ hơn 3 tiếng đồng hồ. Thật tội nghiệp cho anh Trưởng Ban tổ chức Hứa Vạng Thọ đã phải đứng đợi 3 tiếng đồng hồ ở phi trường Charles de Gaulle để đón chúng tôi vì chúng tôi đã tả oán não nề "Xin đừng để Em bơ vơ nơi xứ lạ quê người nếu không có ai đến đón!” trong một email gửi ban tổ chức trước đây! Thế mới biết thân tình điện lực đủ sức mạnh như thế nào để có thể buộc chân ông trưởng ban tổ chức phải đợi 3 tiếng đồng hồ để đón bạn phương xa!! Xin cảm tạ lòng tốt của TH HV Thọ đã làm cho khách đường xa an dạ và ấm lòng!!

Thế rồi cũng đến được khách sạn FIAP an toàn xa lộ! Tại nơi đây đã thấy một vài THĐL đến trước và đang chờ đợi nhận phòng.

FIAP là một khách sạn giống như YMCA của Mỹ vì tương đối giá rẻ dành cho sinh viên cho nên khi lên nhận phòng tôi tưởng mình sống lại cuộc đời sinh viên nội trú trong ký túc xá sinh viên vì phòng 2 người chỉ có 2 chiếc giường ngủ nhỏ xíu và 2 bàn viết riêng biệt. Thế là “đôi ngã đôi ta ... hai giường riêng biệt” cách nhau bởi ... 2 cái kệ nhỏ !! Trông cảnh sinh tình, tôi nhớ lại một đoạn thơ trong Chinh Phụ Ngâm Khúc của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm:

Chàng ở Tương giang đầu

Thiếp ở Tương giang vĩ

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngát một màu

Lòng chàng ý thiếp, ai sầu hơn ai ?!?

Từ đó người viết “xúc cảnh sinh tình" làm thơ “phóng dao” như sau:

Chàng ở chiếc giường này

Thiếp ở chiếc giường nọ

Cùng trông lại và cùng …thấy đó

Thấy xa xa ... mái tóc muối tiêu

Nhưng sao dáng vẻ tiêu điều

Ô hay! ta phải ... hai chiều ... nằm xa?!?

Good Night!!

("Phóng dao" có nghĩa là phóng tác theo những lời thơ hay ca dao đã có sẵn để diễn tả một ý niệm mới mà người viết đã học được từ nhà văn Hoàng Hải Thủy trong tuần báo Sài gòn Nhỏ.)

Sáng hôm sau, sau màn điểm tâm và cơm trưa theo phiếu của nhà hàng chúng tôi kéo nhau đi họp ở phòng họp Bruxelles sau một buổi sáng đã lang thang thám hiểm phố Tàu quận 13 bằng “lô ca chân” vì đại hội chính thức bắt đầu lúc 2 giờ chiều.

Tháng chín mùa Thu Paris năm nay vẫn chưa đủ lạnh để cho khách phương xa khoác lên người những chiếc áo manteau cho giống người Paris trong gió lạnh. Quí bà, phu nhân của quí vị trong ban tổ chức và ban văn nghệ vẫn tha thướt trong chiếc áo dài truyền thống Việt nam nhẹ nhàng, thanh nhã. Tiếng chào hỏi tay bắt mặt mừng của các thân hữu khi ghi danh rộn rã cả một góc phòng. Chúng tôi phải làm “thủ tục đầu tiên” thanh toán các số tiền còn thiếu ban tổ chức. Quí ông thì áo vest, cà vạt. Quí bà thì áo dài, áo kiểu cho nên người nào cũng “xinh trai đẹp gái” hẳn lên !

Trên bàn chủ tọa đã thấy quí vị trong ban tổ chức: TH Hứa Vạng Thọ, TH Phạm Hữu Bình, TH Lâm Dân Trường, TH Nguyễn Quang Hữu, và đặc biệt là TH Nguyễn Công Thuần, một người chưa bao giờ vắng mặt trong các kỳ đại hội, dù không phải là BTC nhưng bao giờ cũng đưa vai sát cánh với BTC.

Dĩ nhiên là Ban tổ chức phải có “đôi lời phi lộ” trình bày về ý nghĩa của buổi đại hội và giới thiệu thành phần BTC cho các thân hữu “chiêm ngưỡng dung nhan” vì đã lâu không gặp, rồi TH Niên trưởng Phạm Văn Khắn tuyên bố khai mạc đại hội, rồi đến phần giới thiệu thành phần tham dự. Dĩ nhiên nhiệm vụ quan trọng này phải giao cho TH NC Thuần, trưởng lão nhóm sáng lập THĐLVNHN (không phải là Trưởng Lão Cái Bang trong Võ Lâm Ngũ Bá đâu nhé, TH Thuần ạ!) vì không ai biết mặt biết tên nhiều THĐL bằng vị trưởng lão này !!

Các THĐL phe Âu châu dĩ nhiên phải có TH PH Bình, các TH Trần Hữu Chí, chị Nguyễn Quảng Đức, VV Hoàng, NQ Hữu, ĐT Khanh, PV Khắn, TQ Khảo, Nguyễn Thanh Ngọc, TB Quang, LV Quyên, NV Sáng, HB Thế, HV Thọ, NT Trinh, LD Trường (TH Nguyễn Khắc Nhẫn buổi tối mới đến). Có những thân hữu từ xứ Kangoroo Úc châu xa xôi như TH Bùi Trọng Cường, TH Nguyễn Khắc Mẫn. Từ Canada đến có các TH TH Lượng, PV Quan, NK Tâm, NT Thảo, TS Thực, ĐV Tùng. Xa hơn nữa là từ Việt nam đến có các TH Nguyễn Văn Sung, Nguyễn Trung Kiệt. Phái đoàn Mỹ với lực lượng hùng hậu dẫn đầu là TH VV An, kế đến là các TH LM Châu, NT Cường, PT Đồng, ND Đức, Trần Háo Đức, Đồng Thị Hân, LC Huấn, NĐ Huấn, MB Nam, NL Phương, NC Thuần, BT Tiếng, TT Tính, Nguyễn Thái Trung, LT Tuyển và sau hết là cặp Trần Văn Minh & Sương Lam. Đa số quí ông đều dẫn “nội tướng điện câu” đi theo để châm thêm nguồn điện chiếu sáng Đại hội, chỉ trừ có TH Trần Háo Đức là bao giờ cũng đi họp đại hội với tư cách “độc thân tại chỗ" làm cho nhiều thân hữu khác phải “thét mét”: “Tại sao kỳ lạ rứa ?!”

Để mở đầu cho chương trình văn nghê là “nhạc trưởng” VV Hoàng giới thiệu ban hợp ca THĐL Âu châu vừa mới thành lập trong thời gian kỷ lục với bài ca Ly Rượu Mừng để chào mừng Đại hội. Những ca sĩ trong ban hợp ca này chính là những vị “nội tướng” trong ban tổ chức, dịu dàng tha thướt trong những chiếc áo dài truyền thống VN, bước lên sân khấu say sưa hát vang bài ca chào đón bạn bè muôn phương về đây hội ngộ thân tình. Lời ca ngân vang, tình thân mến dâng cao thênh thang! Tất cả mọi người như hòa chung niềm vui thân ái đó!

Năm nay BTC Đại Hội Paris đã mời những ca sĩ, những nghệ sĩ chuyên nghiệp Việt nam của Paris hoa lệ đến giúp vui chương trình văn nghệ như nghệ sĩ Bích Thuận, Bích Xuân, Kim Thu, Nguyễn Thanh Tuấn v.v... Một cái gì mới lạ nếu so sánh với những màn trình diễn của các ca sĩ “cây nhà lá vườn” THĐL trước đây! Dĩ nhiên quí vị này là những nghệ sĩ chuyên nghiệp nên giọng ca, lời hát, lối trình diễn của họ phải là hay tuyệt vời rồi!! Cả hội trường im lặng theo dõi từng tiếng hát lời ca đã một thời vang bóng Bích Thuận. Quả là “Đàn bà không bao giờ có tuổi, có tên" cho nên các nghệ sĩ Bích Thuận, Bích Xuân, Kim Thu … vẫn “trẻ mãi không già”?!?

Đã gọi là họp mặt THĐL thì phải có màn đóng góp văn nghệ của thân hữu Điện Lực chứ! Năm nay các “đại tài tử” Nguyễn Văn Di, Hoàng Gia Thụy vắng mặt khiến cho “danh tài hài hước” TS Thực phải lặng lẽ hát bài ca “Lẻ Bóng” ở phía hội trường. Tiếng hát của đôi song ca LM Châu và Huyên và giọng ca vàng Miền Đông Bắc Mỹ của ca sĩ Hiếu Tâm, nội tướng của TH LT Tuyển vẫn còn phong độ để làm sôi động hội trường .

Để tỏ tình hữu nghị thắm thiết giữa TH Âu châu và TH thế giới, đặc biệt là TH Bắc Mỹ, TH PH Bình của Pháp và Sương Lam của Mỹ đã cùng nhau trình diễn Hò Lơ những câu hò do chính hai tác giả sáng tác. Ngoài ra Sương Lam còn “ngẫu hứng lý qua cầu” góp vui thêm phần đọc bài thơ Hai sắc Hoa Ti-gôn đã được “phóng dao” cải biên lại để đem nụ cười niềm vui đến cho bạn bè thân hữu như sau:

Nếu biết rằng em đã có chồng

Trời ơi! người ấy có buồn không ?

Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ

Tựa trái tim phai, tựa máu hồng!

Những bài thơ “phóng dao” sau đây nói lên tâm trạng của quí ông bị phụ tình :

Nếu biết rằng em đã có chồng

Anh về luyện võ Lý Tiểu Long

Học thêm mấy cú liên hườn cước

Để đá chồng em đêm động phòng!

hoặc là :

Nếu biết rằng em đã có chồng

Anh về bắt vịt nhổ sạch lông

Tiết canh làm được vài ba dĩa

Nhậu rượu cho quên vết thương lòng!!

Rồi cũng phải đến lúc hát bài ca chấm dứt buổi đại hội để chiều nay còn tái ngộ. Ban hợp ca THĐL Âu châu lần này được sự tham gia thêm của các giọng ca thế giới đã cùng nhau hát bài ca Ngày Về để 

mừng cho những cánh chim THĐL từ bốn phương trời bay về đây tìm tổ ấm của tình thân Điện Lực ...

Tung cánh chim tìm về tổ ấm

Nơi sống bao ngày giờ đằm thắm ...

Nhớ phút chia tay ngại ngùng bước chân đi ...

Luyến tiếc bao ngày xanh ...

Bài hát vương mang một nỗi buồn xa xứ của khách tha phương mong tìm lại chút hơi ấm của tình thân, của kỷ niệm ngày nào, đã được ban hợp ca và cả những thân hữu ngồi dưới hội trường cùng hát lên trong niềm xúc cảm dâng trào khiến cho người viết phải long lanh giọt lệ!

Buổi tối lại đến với xiêm y trang phục lịch sự để tham dự buổi cơm chính thức của đại hội tại nhà hàng Le Francilien cũng tại khách sạn FIAP lúc 8 giờ tối. Gian phòng đại tiệc rực rỡ đèn hoa với những bàn tiệc có rượu vang, nước ngọt, muổng nĩa trình bày đẹp mắt. Từng cặp, từng người lần lượt bước vào bàn tiệc. Rồi những thức ăn đặc biệt gout Pháp được dọn lên, rồi nâng cao ly rượu chúc mừng hội ngộ, rồi mỉm miệng cười duyên khi ánh đèn flash chiếu sáng, rồi tiếng chuyện trò hỏi thăm tin tức gia đình, bạn bè xưa cũ. Có những bước chân dìu nhau trong điệu nhạc tango lả lướt của cặp tài tử giai nhân Nguyễn Thanh Ngọc, của Lê Minh Châu và Huyên với tiếng hát mượt mà, đầm ấm của ca sĩ Kim Thu. Đặc biệt hơn nữa là ban nhạc hòa tấu với các nghệ sĩ tí hon, thế hệ thứ ba của gia đình TH Nguyễn Khắc Nhẫn, tuy tuổi nhỏ nhưng tài nghệ tuyệt vời với tiếng đàn, tiếng tiêu, tiếng vĩ cầm, tiếng hồ cầm lảnh lót khiến quan khách phải khen phục. Những khuôn mặt ngây thơ, những chiếc áo dài xinh xắn, những ánh mắt say mê khi dạo khúc nhạc đã chinh phục cảm tình của khách thưởng ngọan đêm nay. Xin một lời cám ơn GS Nguyễn Khắc Nhẫn đã đưa tình thân Điện Lực đến với con cháu và cũng xin cám ơn các nghệ sĩ tí hon này đã đưa các ông bà cô chú về với những nhạc khúc êm đềm, bất tử !!

Thêm vào đó những lời tâm sự của các TH BT Cường, NK Mẫn của Úc Châu, của TH NT Cường của tiểu bang Texas về chương trình họp mặt năm sắp đến. Bây giờ thì vẫn phải “Wait and see” để chờ một phúc duyên tốt đẹp sẽ xảy ra ở một nơi nào đó trên thế giới chịu “xung phong” đứng ra tổ chức đại hội để chúng ta lại có thể họp mặt cùng nhau năm tới?!?

Rồi cũng phải chia tay để nghỉ ngơi dưỡng sức cho cuộc hành trình du ngoạn Điện Versailles vào ngày mai như chương trình đã định.

Sáng hôm sau đoàn lữ khách lên đường với hai chiếc xe buýt nhắm hướng Điện Versailles trực chỉ. Dọc trên đường đi, chúng tôi được dịp quan sát Paris ban ngày với phố xá rộn ràng xe cộ. Đường xá ở Paris nhỏ hẹp chứ không rộng lớn như đường xá ở Mỹ cho nên xe cộ sử dụng cũng phải nhỏ bé theo đường xá. Những chiếc xe hiệu Renault, Citroen nhỏ nhắn chạy khắp phố. Có nhiều nơi bạn sẽ thấy xe hơi đậu trên lòng lề đường hè phố. Thật rất hiếm khi thấy các xe hiệu Honda, Toyota, Lexus bệ vệ, to lớn xuất hiện trên đường vì tốn xăng nhiều vì giá xăng ở Pháp đắt hơn ở Mỹ, phải hơn 1 Euro$ / 1lit (1Euro$ = khoảng 1.26 US$) trong khi ở Mỹ chỉ hơn 2 US$/1galon(1galon = gần 4 Lít) là đã than trời rồi!! Cũng ít có nhiều ngã tư có đèn lưu thông xanh đỏ mà lại có nhiều bùng binh hơn, mà nếu có đèn lưu thông thì đặc biệt trên cột đèn lại có 2 loại đèn : một loại bóng lớn ở phía trên ,một lọai bóng nhỏ ở phía dưới cột đèn. Hỏi ra mới biết làm như vậy để cho tài xế và người ngồi trong xe có thể thấy được ... đèn ... cả trên lẫn dưới! Lạ nhỉ ???!?

Dân thành phố Paris thức dậy trễ hơn dân thành phố Mỹ vì các cửa hàng, chợ búa, shopping center mở cửa lúc 10 giờ sáng chứ không phải 9 giờ sáng như ở Mỹ. Nhà cửa hai bên đường không có nhiều cao ốc cao ngất trời xanh mà lại cổ kính xưa cũ. Bạn sẽ thấy nhiều tượng đồng, nhiều tác phẩm nghệ thuật ở khắp công viên, quãng trường, đường phố. Đã bảo nước Pháp là cái nôi của văn hóa và nghệ thuật mà lị !!

Bây giờ chúng ta hãy bước vào thăm Điện Versailles để biết ngày xưa các vị vua chúa Pháp sống như thế nào nhé ?

Bước qua một cổng rào sắt to lớn, nguy nga, tráng lệ là bước vào giang sơn của hoàng tộc vua chúa Pháp, một nơi có 6.000 bức tranh họa, 2.000 bức tượng và 10.000 đồ vật trang trí, bàn ghế tủ giường, được xem là bảo tàng viện lớn đứng hàng thứ hai sau bảo tàng viện Louvre của Pháp. Sân bên ngoài cung điện được lót bằng những viên đá xám chứ không có tráng nhựa bằng phẳng vì ngày xưa phương tiện đi lại trong cung điện là những cỗ xe 6 con ngựa trắng kéo chiếc kiệu vàng chứ không phải là xe Mercedes "6 ngựa" đời nay mà phải cần mặt đường bằng phẳng.

Có nói cũng không hết lời diễn tả được hết cái huy hoàng, lộng lẫy của cung điện và đời sống vương giả của các bậc vua chúa ngày xưa nước Pháp. Cung điện đã được sửa chữa, thêm bớt nhiều lần từ năm 1671 đến 1681 theo đồ án của kiến trúc sư Jules Hardouin-Mansart và họa sư Charles de Brun, người đã trang trí các căn phòng giống như là thế giới của thần Apollo, thần Thái Dương trong thần thoại Hy lạp và La mã. Lịch sử về những bức họa trên trần nhà hay trên tường và đồ trang trí trong cung điện là cả những tài liệu quí giá về sử học và nghệ thuật.

Mỗi một căn phòng có một cách trang trí đặc biệt, nhất là phòng hoàng đế và phòng hoàng hậu có một cánh cửa nhỏ ăn thông vào một đường hầm bí mật để có thể từ đó vượt thoát ra ngoài cung điện khi khẩn cấp ??

Người viết chỉ biết rằng khi nhìn những bức chân dung của các vua Louis XIV, Louis XV, Louis XVI, của Hoàng hậu Marie-Antoinette, của Hoàng đế Napoléon Đệ nhất, của Hoàng hậu Josephine rất sống động và hình như có cảm tưởng họ đang nhìn mình và đang theo dõi từng bước chân của ta khi dạo bước ngắm nghía, trầm trồ khen ngợi phòng ốc của họ. Người viết thích nhất là Hall de Mirror dài 73m, rộng 10,50m, cao 12,30m là nơi để tiếp tân, đãi tiệc đám cưới, làm lễ đăng quang với những hàng đèn bằng pha lê tuyệt đẹp rũ xuống từ trần nhà, với những bức danh họa trên tường và những bức tượng mạ vàng đứng dọc bờ tường.

Có một nỗi buồn dâng lên nhè nhẹ trong lòng người viết khi chợt nhớ đến hai câu thơ của Bà Huyện Thanh Quan:

Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng tịch dương!

Người xưa bây giờ hồn phách đang ở đâu? Có tiếc thương cho thời vàng son đã sống trong cung điện này hay chăng?! Ôi! Dù là bậc vua chúa hay thường dân rồi cũng phải bỏ lại trần gian những gì mình đã có để quay về với cát bụi. Bởi thế:

Nghìn năm bóng cũ soi kim cổ

Cảnh đấy người đây luống đọan trường!

Phía sau cung điện là một vườn thượng uyển rất đẹp trải dài với một vườn hoa đầy màu sắc, với những bồn nước, những tượng đồng và hai hàng cây thông được cắt tỉa cẩn thận. Xa hơn nữa là hai hồ nước, một lớn, một nhỏ và cả một khu rừng nho nhỏ cho vua và hoàng tộc săn bắn. Cảnh trí nên thơ đẹp đẽ, cung điện huy hoàng lộng lẫy, bảo sao thiên hạ chẳng thích làm vua để mà sung sướng hưởng thụ chứ nhỉ?!

Rồi cũng phải từ giã cung vàng điện ngọc để trở về với đời sống thực tế hiện tại. Một xe buýt đưa người về khách sạn để nghỉ ngơi, một xe buýt đưa khách lữ hành viếng thăm tháp Eiffel nổi tiếng của Paris. Người viết theo đoàn về khách sạn để nghỉ ngơi và sửa soạn nhan sắc cho mục du hí Paris by Night tối nay do anh chị Nguyễn Thanh Ngọc hướng dẫn với ba cặp thân hữu khác .

Tối đến, hai chiếc xe Mercedes do TH Ngọc lái để chở quí ông và xe BMW do ái nữ của anh chị Ngọc lái để chở quí bà, đưa chúng tôi đến thăm tháp Eiffel, Khải hoàn môn, đại lộ Champs Elysées và nghe nhạc Việt nam ở phòng trà Chiều Tím. Khỏi phải nói quí bà gặp nhau thì đủ mục đủ chuyện nói cười và phe chúng tôi sợ cảnh sát bắt phạt vì chở “quá tải”: 6 bà dồn vào một xe bảo sao không sợ cảnh sát cho được!! Người đẹp của TH LM Châu phải vội vàng núp xuống sàn xe dù là mới vừa thấy một … bà cảnh sát … băng qua đưòng đi chợ mà thôi!! Hết hồn!

Xe đi dọc theo sông Seine nổi tiếng với 39 chiếc cầu được xây cất rất thẩm mỹ và nghệ thuật trước khi ghé bến tháp Eiffel .

Có nhìn tháp Eiffel vào ban đêm mới thấy cái rực rỡ của tháp với muôn vàn ánh đèn chiếu sáng từ chân tháp. Ngọn tháp cao và đẹp này là hình ảnh tượng trưng cho nước Pháp trong các tạp chí du lịch, trên các phương tiện truyền thông, truyền hình … Đứng dưới chân tháp mới thấy mình nhỏ bé trước cái đẹp, cái hay, cái giỏi của tài năng nhân lọai!! Xin ngã nón cúi đầu khâm phục người đã thiết lập đồ án và xây cất tháp Eiffel!

Rồi xe lại hướng về nhà thờ Notre Dame de Paris nổi tiếng với mối tình tuyệt vọng của anh chàng lưng gù kéo chuông nhà thờ, đến Khải hoàn môn, và chạy trên đại lộ Champs Elysées rực rỡ ánh đèn trước khi đến phòng trà Chiều Tím. Quả đúng không sai: Paris là kinh đô ánh sáng với muôn vạn ánh đèn ban đêm đấy, các bạn ạ !

Vừa nghe nhạc vừa thưởng thức những món ăn ngon của nhà hàng. Chúng tôi nâng cao ly rượu mừng ngày hội ngộ. Quả là “Tửu phùng tri kỷ thiên bôi thiểu” cho nên cả chủ lẫn khách đều “xỉn” nhưng cũng về khách sạn an toàn trước giờ khách sạn đóng cửa. Hú vía!

Hôm sau lên đường viếng thăm Bỉ quốc mà tại nơi đó các thân hữu NQ Hữu, LD Trường, LV Quyên đang chờ đợi.

Chiếc xe buýt hai tầng đã đưa 66 khách đường xa và hành lý vượt biên giới để viếng thăm Bỉ và Hoà lan rất dễ dàng không cần qua những thủ tục đổi tiền và xuất nhập cảnh trình giấy Passport như chuyến du lịch Âu châu của vợ chồng chúng tôi vào năm 1995 vì bây giờ đa số các quốc gia Âu châu (trừ Anh quốc) đều nằm trong Thị trường chung Âu châu và xài chung một thứ tiền Euro, cho nên những rào cản về quan thuế, xuất nhập cảnh đều đựơc giản lược, dễ dàng. Càng xa rời phố thị Paris càng thấy thoải mái vì không khí tươi mát, cảnh sắc thanh nhàn, êm ả với những đàn bò sữa ung dung ngoặm cỏ ngoài đồng, với những ngôi nhà mái đỏ xa xa ...

Để giúp vui cho khách đường xa, TH VV Hoàng và TH TS Thực trổ tài kể chuyện lạ chuyện vui. Dĩ nhiên “tài danh” TS Thực là một "cao thủ võ lâm” trong việc kể chuyện "tiếu lâm” có nhiều vị “mặn” hơn là vị “chay” giống như TH Trần Háo Đức nên đã làm cho mọi người cười vui vẻ và tỉnh ngủ ngay!??

“Có thực mới vực được đạo!” chứ, cho nên chờ khi đã no bụng sau một màn ăn trưa với món gà quay ngon lành và bánh mì do anh chị NT Ngọc “kính biếu” ngày hôm qua, Sương Lam mới “xuất chiêu”, gọi là có phần đóng góp của phe quí bà cho vui vẻ cả làng.

Sương Lam vốn thích thơ văn cho nên để giúp quí vị THĐL dễ nhớ đến tên, Sương Lam đã dựa vào bài thơ tự vịnh của Tú Xương như sau:

Một trà, một rượu, một đàn bà

Ba cái lăng nhăng, nó quấy ta

Chừa được cái gì hay cái nấy

Có chăng chừa rượu với chừa trà

để mà “phóng dao" (lại phóng dao nữa!) bài thơ dưới đây giúp thân hữu nhớ đến tên Sương Lam mỗi khi cần nhớ đến :

Sương sâm, sương sáo, với sương sa *

Ba món quà ngon của quí bà …

Vừa ngọt , vừa ngon, vừa mát ruột

Sương Lam thích hết ... cả ba quà!!

(* Sương Lam hy vọng quí bà đồng ý và ủng hộ “gà nhà “ vì nội tướng của TH Nguyễn Văn Di, người đẹp Thu Cúc, gọi Sương Lam là “chị Sương sa hột lựu của em ơi” mỗi khi gọi điện thoại thăm hỏi Sương Lam! Ngọt quá! Thu Cúc ạ!")

Nào đã hết đâu, Sương Lam còn học ôn lại tiếng Pháp vì bây giờ đang ở Âu châu nên cần phải biết tiếng Pháp chứ lị!

Sương Lam cho biết có một thứ tiếng Pháp “đặc biệt” mà đọc xong hay nghe xong ai cũng có thể hiểu được ví dụ như: “Tí tí jaune, tí tí noire. Lủy kêu gầm, lủy kêu gừ. Manger mỏa, manger mông xừ” để diễn tả con cọp vì con cọp có da màu vàng và sọc đen.

Hoặc là: “L’homme sans l’amour come auto sans bougie”, phải không quí bạn??

Vừa học ôn xong màn tiếng Pháp thì xe buýt cũng vừa ghé vào một trạm đổ xăng tân tiến để ăn trưa và đi pipi khỏi trả tiền vì ở Pháp và Âu châu đi pipi phải trả 30-40 xu Euro đấy, quí bạn ạ!

Ở Mỹ cái mục đi pipi này thì free và thoải mái vì cứ cách vài ba miles trên xa lộ là đã có một Rest Area, vừa được đi pipi free vừa được uống cà phê free (chỉ trừ khi nào bạn muốn donation thì thôi). Bravo! Không tin xin mời quí THĐL Âu châu làm một màn “tiếu ngạo giang hồ” đi họp THĐL ở Mỹ thì biết ngay!!

Rồi cũng đến Bruxelles, đến quãâng trường lớn nhất (Quãng trường Grand Place) của thủ đô nước Bỉ để ngắm nhìn những viên đá lót đường, những nhà thờ, những cung điện nho nhỏ kiến trúc xưa với nóc nhọn, những cửa hàng, nhiều kiến trúc đặc biệt khác nữa có hoa tươi trên cửa sổ, bao bọc chung quanh công trường. Chụp hình chung bên nhau xong lại lên đường tìm đến quãng trường có “Chú bé đứng đái” sau khi đi quanh co qua những cửa hàng bán đồ kỷ niệm rất hấp dẫn nhưng … không được dừng chân mua sắm vì sẽ không kịp giờ đến khách sạn. Phái đoàn phải đành “cưỡi ngựa xem hoa” vậy thôi!! Tuy nhiên tôi cũng đã nhanh chân mua được mấy tấm postcard và mấy chiếc chìa khóa có hình chú bé để làm kỷ niệm và để nhớ đến câu chuyện một chú bé nhỏ vô danh đã nhờ sự pipi tự nhiên của mình mà dập tắt được ngòi nổ cuả quả bom tàn phá thành phố Bruxelles để trở thành anh hùng dân tộc?! Thật là một câu chuyện kỳ thú cho nên tôi phải chụp hình với tượng chú bé đứng đái này mới được!!

Rồi len lỏi qua khu phố bày bán thức ăn miền biển và những món đặc sản của Belgique trông thật ngon lành, tươi sống. Lại đi quanh co về bến xe buýt để chạy đến Atonium, một kiến trúc có tính cách khoa học về nguyên tử gồm 7 quả cầu nối kết với nhau tạo ra hình lục giác. Thôi thì chuyện khoa học để cho các khoa học gia suy nghĩ, còn chúng ta cần chụp hình cho lẹ để kịp lên đường về khách sạn chứ bạn!!

Rồi cũng đến khách sạn La Maison de Dragon ở ngay trung tâm thành phố để nhận phòng.

Đây là một khách sạn mới cất nên sạch sẽ và đầy đủ tiện nghi hơn khách sạn FIAP ở Pháp. Ông chủ khách sạn là người Việt gốc Hoa nên phe ta được đấu tiếng Việt thoải mái với ông ấy. Cách tổ chức ở đây cũng hơi đặc biệt là cứ 2 gia đình được xếp chung vô một căn phòng apartement (tạm gọi là như thế nhé!) gồm 2 phòng và xài chung phòng vệ sinh, nhà tắm. Vợ chồng tôi ở một phòng 2 giường, vợ chồng TH NT Thảo và TH NL Phương ở một phòng 3 giường. Kể cũng lạ và vui!

Nhận phòng xong, vợ chồng tôi đã cùng vợ chồng TH VV Hoàng làm một màn dạo phố cấp tốc những con đường lân cận chung quanh. Phố đẹp và sạch vì mới cất. Có những cửa hàng vừa mới khai trương, có những cửa hàng mới bày biện hàng hóa. Trong khi lang thang ngoài phố, chúng tôi chuyện trò tâm sự và từ đó cảm tình thân mến càng thêm phát triển nhiều hơn khi chúng tôi đến thăm viếng miền Aix-en Provence miền Nam nước Pháp, một nơi cảnh đẹp người hiền, ở nơi đó có tình cảm thân thương, có ngôi nhà Êm Đềm của đôi vợ chồng nghệ sĩ TH VV Hoàng mà chúng tôi được hân hạnh chung sống với anh chị trong 3 ngày, học được nhiều “cái sàng khôn” khi chúng tôi tiếp gót du hành “nối vòng tay lớn” thân tình THĐLVNHN sau khi đại hội bế mạc. Xin mời các thân hữu tìm đọc bài “Một chuyến du Aix-en Provence nước Pháp" của Sương Lam để tìm thấy những cảm giác êm đềm đó ra sao nhé!? Xin cảm tạ !

Trên xe tôi lại được nghe lời tâm tình của TH LV Quyên về sự cho và nhận thắm đượm tình nhân ái. Anh chị LV Quyên nét mặt hiền từ, nhân hậu, ăn chay trường, đã khiến tôi nhớ đến 2 câu thơ sau đây của Trụ Vũ :

Từ đỉnh thấp, từ non cao

Cảnh nào không Phật, lời nào không kinh!

Rồi cũng đến nhà TH NQ Hữu để hâm nóng thêm tình thân hữu. Rất mừng được gặp lại cặp LD Trường và Thu Thủy ở Belgique để ôn lại chuyện xưa tích cũ thân tình giữa hai gia đình đã có từ thế hệ cha mẹ đến thế hệ chúng tôi sau gần 30 năm xa cách. Xin gởi lời thăm hỏi sức khỏe Cô Bảy, các em Chung, Quí, Thanh, Tâm và các cháu Thủy Tiên, Sơn, Tùng nha Thủy !!

Bước chân vào sân nhà, tôi đã “mê” ngay cây táo có những trái nho nhò rất đẹp trong vườn nên tôi phải chụp hình với cây táo này mới đựơc!! Rồi uống ly rượu “tẩy trần gió bụi đường xa" và ăn “nháp” fromage đầu bò, bánh lạt để cho ấm bụng trước khi nhập tiệc ở bàn dài. Tội nghiệp cho gia chủ đã bày một dãy bàn dài trải khăn trắng đẹp đẽ, ghế ngồi ở ngoài sân để chiêu đãi khách đường xa, nhưng mưa lại lất phất bay bay ...!! Tuy nhiên có lẽ trời cao thương cho lòng tốt của gia chủ cho nên trời lại mây tan mưa tạnh trong chốc lát để cho mọi người được thưởng thức đủ món ngon tuyệt vời do nữ chủ nhân và các nội tướng của các TH miền Belgique cùng các kiện tướng nấu ăn đã được gia chủ mời đến phụ giúp nấu nướng. Trong thoáng chốc nồi súp to tướng, những dĩa gỏi tôm thịt, những dĩa cơm chiên, những dĩa chả giò nem rán đầy đủ hương vị quê hương được nằm an ổn trong bao tử của những khách đường xa! Ngon quá! No quá!

Mưa lại trở về với căn vườn nho nhỏ và ấm áp tình người này! Mọi người lại chen chúc ngồi sát bên nhau trong căn lều ngoài sân. Bài hát Ngày Về lại được vang lên trong gió lạnh. Những món quà nho nhỏ nhưng gói ghém thân tình được trao tặng cho quí vị trong Ban tổ chức.

Có một phút giây tưởng niệm đến Cô Hồ Tấn Phát, phu nhân của TH Hồ Tấn Phát, đã đột ngột ra đi ngày 5 tháng 8 năm 2004, mặc dầu cả hai thân hữu đã chuẩn bị chương trình tham dự đại hội họp mặt THĐL VNHN tại Paris-Bruxelles từ 5 tháng trước. TH HT Phát đã phải hủy bỏ chuyến đi này vì còn phải lo việc cúng cầu siêu 49 ngày cho vợ hiền! Sương Lam trong giọng nói nghẹn ngào nhắc lại tình cảm thân mến mà Cô Phát đã chung vui góp mặt với các THĐL trong những năm qua. Bốn câu thơ cuối của "Bài Thơ Thương Tiếc Cô Hồ Tấn Phát" đã được đọc lên. Có những giọt nước mắt lau vội, có những nét u buồn cúi mặt xuống thương tiếc đến người đã khuất :

Một chút tâm thành gửi đến Cô

Hương linh siêu thoát chốn sinh đồ

Mỗi năm tưởng niệm người đã khuất

Nhớ mãi nụ cười, tiếng hát Cô! (SL)

Ngoài trời mưa đã rơi nặng hột cho nên các thân hữu phải kéo nhau vào nhà để tìm hơi ấm. Cuộc vui vẫn tiếp tục kéo dài trong khi những chiếc “xe hơi nho nhỏ Shuttle” đưa từng nhóm người trở lại khách sạn để sửa soạn hành trang cho ngày mai lên đường thăm viếng Hòa lan.

Sáng hôm sau thức dậy sau buổi điểm tâm ngon lành theo kiểu buffet có cháo nóng, có mì xào, có bánh croissant ngon béo, đoàn người lữ thứ lại lên đường viếng thăm Hòa lan, nơi có những chiếc cối xay quạt gió và hoa tu líp nổi tiếng thế giới.

Dừng chân nơi Zaanse Schans để ngắm nhìn những chiếc cối xay kiểu cổ có chong chóng quay. Gió lạnh thổi bay bay mái tóc và hất tung tà áo khoác vẫn không làm dừng chân những khách đường xa lặn lội tới nơi này để nhìn những chiếc cối xay lớn và đẹp lạ này. Những chiếc quạt gió này có thể là nơi dùng làm nhà ở hay kho chứa hàng ở bên dưới. Chúng tôi đi sâu vào trong làng có những ngôi nhà mái đỏ xây dọc theo bờ hồ và đi vòng quanh trên một con đường có những ngôi nhà nho nhỏ với mảnh vườn xinh xắn trước nhà. Không một tiếng ầm ỉ của động cơ xe hơi, không một tiếng chó sủa um sùm. Không gian yên tĩnh, cảnh vật nên thơ cho nên lòng người cũng lắng dịu. Tôi nghĩ rằng dân làng ở đây cũng dịu hiền như cảnh vật nơi đây ??

Tôi có cái thói quen là mỗi lần đi đến đâu trên bước đường du lịch, tôi cũng phải mua một vài tấm post card và một vài món quà nho nhỏ kỷ niệm để tặng thân nhân, bè bạn và để đánh dấu nơi mình đã đến vì biết có bao giờ trở lại nơi này một lần nữa, nên ghé vào một tiệm bán quà kỷ niệm để mua một chút quà, thì gặp ngay TH BT Cường ở Úc châu cũng đang chọn lựa những postcard. Thế là “chí lớn gặp nhau” và anh Cường đã khuyên tôi nên chọn những postcard được vẽ bởi các họa sĩ vì đẹp và nghệ thuật hơn. Tôi ghi nhận ý kiến hay này và đã mua vài postcard loại này tại nơi đây. Xin cám ơn anh BT Cường!

Phải ăn trưa chứ vì đói bụng rồi! Ban tổ chức đã phát “cơm tay cầm” ngon lành và nước lạnh cho tất cả mọi người.

No bụng rồi nên phái đoàn hăng hái lên đường tiếp để viếng thăm một làng đánh cá Hòa lan. Lại phải đi pipi!! Nhưng lần này thì không phải bị trả tiền tại các nhà vệ sinh cất dọc theo bến cảng mà lại sạch sẽ nữa chứ! Bravo!

Cũng tại nơi đây bạn cũng sẽ không ngửi được mùi cá tanh hôi mà chỉ ngửi được mùi thơm thức ăn từ các nhà hàng hải sản trên bến cảng. Quí bà lại đứng chụp hình bên cạnh tượng một ông đánh cá và quí ông cũng ... đứng chụp hình bên cạnh tượng của một bà đánh cá và cả quí ông lẫn quí bà đều cười vui vẻ bên nhau! Vui quá!

Lại lên xe buýt để đến Amsterdam, thủ phủ của Hoà lan, nơi đó có rất nhiều kinh rạch dọc ngang thành phố và có rất nhiều bãi gửi … xe đạp … vì phương tiện đi lại của đa số dân chúng là xe đạp! Tốt quá! Thành phố không bị ô nhiễm khói độc của xe hơi phun ra!

Trên xe TH VV Hoàng kể chuyện cuộc đời của Ann Frank, của danh họa Van Gogh đã sống đau khổ, oằn oại vì bịnh tật, nghèo khổ để chỉ khi chết đi mới được người đời biết đến tài hoa của người. Các họa phẩm của Van Gogh bây giờ lại là những họa phẩm đắt nhất thế giới đối với những người thích sưu tập tranh họa. Người viết ngậm ngùi cho một tài hoa mệnh yểu và sực nhớ đến câu thơ của Nguyễn Du:

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?!

Quả vậy! Không hiểu 300 năm sau có ai còn nhớ đến Nguyễn Du với tác phẩm Kim Vân Kiều tuyệt tác của Cụ hay chăng, nhất là đám hậu sinh của THĐLVNHN hôm nay ??!

Thôi thì hãy quên đi chuyện dĩ vãng, chuyện tương lai mà chỉ cần nghĩ đến chuyện hiện tại là chúng tôi đã đến Amsterdam, và viếng thăm một quãng trường to lớn để ngắm nhìn các cửa hàng ở xung quanh và cũng tại nơi đó có một nữ nhân hóa trang và mặc y phục mệnh phụ ngày xưa với một khuôn mặt nhuộm vàng cho hợp với màu vàng của y phục. Thế là có một màn đến vịn vai nắm áo người đẹp để chụp hình kỷ niệm, nhất là quí ông, trong đó có phu quân của người viết, sau khi để lại một vài xu Euro trong một cái lon để trước mặt! Người đẹp mà, ai thấy cũng thương, phải không?

Rồi đi ngang qua căn nhà của Ann Frank trú ẩn trong thời kỳ đệ nhị thế giới đại chiến trước khi bị quân Đức bắt đưa đi trại tập trung để thủ tiêu trong những lò hơi đốt. Một quá khứ kinh hoàng của một thời chiến tranh đã được ghi lại trong nhật ký của Ann Frank được quay thành phim sau này. Một tác phẩm mà người đọc phải rơi lệ xót thương cho những nạn nhân của chiến tranh, của những ý tưởng điên rồ!

Có một nơi mà quí ông thích xem nhất là con đường đỏ Red Light, nơi mà các chị em ta đứng ngồi trong các tủ kiếng trong những tư thế khiêu gợi nhất với những y phục “nghèo nàn, ít tốn vải" nhất! Người viết thêm một lần nữa đau xót cho số phận con người, nhất là những phụ nữ đã phải chọn nghề bán vui cho thiên hạ bằng thể xác của mình để kiếm sống!! Buồn thay!

Nhà cửa, phố xá ở Amsterdam không cao và có những chiếc ròng rọc để đưa tủ giường, bàn ghế lên những phòng trên cao vì cửa chính ở tầng dưới nhỏ hẹp.

Rồi cũng phải giã từ một thành phố nhiều kinh rạch ấy, nhiều chứng tích đau buồn ấy để trở lại khách sạn nghỉ ngơi và để dự buổi tiệc giã từ tại khách sạn.

Đồng hồ chỉ đúng 9 giờ để bắt đầu cho buổi tiệc giã từ. Dĩ nhiên là cũng có những màn văn nghệ giúp vui trong khi thưởng thức những món ăn ngon lành và giá rẻ do nhà hàng cung cấp. Những lời cám ơn của ban tổ chức và những giải đáp thắc mắc được trình bày để mọi người cùng thông cảm.

Cảm động nhất là màn toàn thể THĐL cùng nắm tay nhau hát bài ca Tạm Biệt THĐLVNHN đã được chị Hiếu Tâm viết lời, do TH VV Hoàng hướng dẫn và hẹn sẽ có ngày lại được gặp nhau :

Giờ đây anh em chúng ta cùng nhau quay quần, bùi ngùi xa cách!

Cách xa nhưng ta cầu mong: Rồi đây có ngày hẹn cùng gặp nhau!

Điệp khúc :

Cách xa không bao giờ quên cùng nhau chung sống những ngày thân hữu,

Cách xa chúng ta hằng mong: hằng năm sẽ họp Điện Lực Việt Nam.

Lời hát vang vang không muốn dứt trong ngấn lệ chực trào ra dù miệng vẫn hát vẫn cười! Một nỗi buồn nhè nhẹ dâng cao trong lòng những THĐL tham dự buổi tiệc giã từ đêm nay!!

Ngày hôm sau lên đường trở lại Paris. Khách đường xa như buồn cho một cuộc chia tay sắp đến nên im lặng trên đường về chỉ trừ TH PH Bình có đôi lời tâm tình và TH TT Tính kể lại chuyện gặp ma trên đường đi công tác ngày xưa theo lời yêu cầu của TH TV Minh.

Lại một sự im lặng kéo dài cho đến khi Sương Lam đứng lên nói đôi lời cám ơn toàn thể Ban tổ chức Đại hội và các nội tướng, đặc biệt nhất là anh chị PH Bình, anh chị VV Hoàng đã đi theo với phái đoàn suốt “muôn dặm đường dài” và hết lòng lo lắng chu toàn mọi việc để cho chúng tôi có được những phút vui kỳ thú !!

Rồi cũng phải đến phút chia tay ở khách sạn FIAP. Có những kẻ chờ đợi người thân ở Paris đến đón về nhà. Có những người lên xe taxi đến các khách sạn gần đấy. Lại bịn rịn giã từ! Lại hẹn hò ngày tái ngộ!

Người xưa đã từng nói: “Nhất ẩm nhất trác giai do tiền định”. Mọi việc trên đời từ mỗi lúc ăn khi uống đều đã được định sẵn thì sự gặp gỡ hội ngộ ngày hôm nay chắc hẳn cũng do Trời đã định cho mỗi người trong chúng ta có được phúc duyên gặp gỡ cùng nhau ?!?

Con người có những nhu cầu: nhu cầu vật chất và nhu cầu tình cảm mà nhu cầu tình cảm lại là một nhu cầu cần thiết giữa người và người vì chính nhờ nó mà chúng ta thương mến nhau và sống tốt đẹp hơn trong cuộc đời trần thế này. Người viết quan niệm rằng: Hạnh phúc là những gì rất tầm thường và gần gũi chúng ta trong phút giây hiện tại mà ta đang sống. Đó là những giây phút gặp gỡ tay bắt mặt mừng sau bao nhiêu ngày xa cách, đó là niềm vui cho và nhận giữa kẻ cho người nhận, đó là những lời thân mến yêu thương trao đổi cho nhau, đó là những chăm sóc thân ái, dịu dàng, tỉ mỉ. Những tình cảm yêu thương đó đã có sẵn trong tầm tay vói, trong tâm tưởng của ta, nhưng chúng ta không tìm thấy vì chúng ta mãi mong cầu và đi tìm những hạnh phúc xa vời khỏi tầm tay vói của chúng ta !?!

Người viết xin phép được tâm sự rằng :

Đừng tìm mãi nơi đâu là Hạnh Phúc ?!

Có thể gần , cũng có thể thật xa

Xa hay gần là ở tại TÂM ta

Ta cảm nghĩ thế nào, là thế đấy !! (SL)

Xin một lời cảm ơn Ban tổ chức Đại hội Họp mặt THĐLVNHN Paris -Bruxelles đã hết lòng lo lắng, giúp đỡ chúng tôi có được những phút giây thân ái bên nhau. Xin cảm ơn toàn thể các THĐL đã cùng chúng tôi chung sống mấy ngày hội ngộ hạnh phúc đó. Xin chúc sức khỏe đến toàn thể quí thân hữu để chúng ta rồi sẽ gặp lại nhau trong những lần đại hội sắp đến để phát triển thêm tình thân ái và học hỏi nhiều cái sàng khôn trên bước đường du hành của chúng ta.

Minh Phu Nhân

Portland , tháng 10 năm 2004

 

Những Đóa Hoa Tình

Khung trời văn học nghệ thuật là một cõi mênh mông mà nghệ sĩ đã thể hiện những cảm xúc của tâm hồn qua tác phẩm. Con đường sáng tạo của nghệ sĩ rất thênh thang nhưng lại không có lối chung, mỗi người mỗi cách để đi tìm một cõi riêng. Tâm hồn nghệ sĩ thật bao la nên đã dung nạp đa chiều. Những chất liệu như cảm xúc bắt nguồn từ trong cái thực hòa với cái mộng, hoặc ngược lại, đôi khi từ vô thức để hình thành tác phẩm. Người nghệ sĩ phải hòa theo số mệnh thăng trầm của dòng lịch sử đất nước, lấy quê hương và con người làm nguồn sáng tác. Phải sống với tha nhân để bắt tìm những nỗi niềm riêng đồng cảm, từ đó phác họa ra một chân trời mới của riêng mình nhằm cống hiến cho đời những giai điệu đẹp. Cảm xúc, rung động đâu dành riêng cho ai, nó có trong tâm hồn của mọi người, từ những người không trong giới nghệ sĩ, nguồn cảm xúc vẫn dạt dào nào khác chi văn thi sĩ. Nếu có khác chăng là tâm hồn người nghệ sĩ dễ cảm xúc và nhạy bén hơn để hòa nhập với ngoại cảnh qua cái tâm bằng góc nhìn độc đáo, để chia sẻ những thương cảm vui buồn của tha nhân. Từ chất liệu sáng tác đã khơi dậy bao nỗi niềm, dệt thành những áng văn thơ, giai điệu say đắm lòng người, đó là tác phẩm. Thế giới ngày nay đã thay đổi, sự văn minh tiến bộ trên lãnh vực khoa học khiến con người ngày càng thực nghiệm xa dần tính lãng mạn mộng mị, do đó một số đông công chúng đã hờ hững với những tác phẩm văn học nghệ thuật ! Dù biết thế, người nghệ sĩ chân chính vẫn tận tụy miệt mài đeo đuổi con đường văn nghệ để hướng về Chân Thiện Mỹ cho đời ; khi mà dòng đời và thời gian vẫn lặng lẽ trôi nhanh ! Làm sao có thể kéo ngược, hay ngăn thời gian ngừng trôi ? Chỉ có những tâm hồn nghệ sĩ mới có khả năng kéo ngược thời gian theo dòng suy tưởng quay về quá khứ tìm lại những dấu vết của kỷ niệm xưa. Nhà thơ Vũ Đình Liên đã viết một bài thơ để đời lần đầu tiên in trên báo Tinh Hoa năm 1936:

Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Bên phố đông người qua

Bao nhiêu người thuê viết

Tấm tắc ngợi khen tài

“Hoa tay thảo những nét

Như phượng múa rồng bay”.

Nhưng mỗi năm mỗi vắng

Người thuê viết nay đâu?

Giấy đỏ buồn không thắm

Mực đọng trong nghiên sầu…

(Ông Đồ)

Từ ngàn xưa những lời tỏ tình của trai gái gặp nhau rất lãng mạn, họ đã để lại trong Thi ca Việt Nam nhiều giai thoại hay, sau đó được các thi nhân ẩn danh minh họa ra những câu thơ tặng cho đời. Biết bao những bài thơ tình tuyệt vời còn lưu truyền trong văn học mãi đến nay:

“Hôm qua tát nước đầu đình, Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen. Em được thì cho anh xin,Hay là em để làm tin trong nhà.”

(Ca Dao)

Thơ là thông điệp của tình yêu, là kho tàng cất giũ lời hẹn ước trăm năm của hai kẻ yêu nhau chứa đày hương thơm mật ngọt lẫn trái đắng của những cuộc tình. Thi sĩ Xuân Diệu một trong những người mở đầu cho trường phái lãng mạn trong thi ca Việt nam đầu thế kỷ trước. Có thể nói Xuân Diệu là thi sĩ tiêu biểu cho Thơ Tình lãng mạn thời kỳ ấy. Nhà thơ đã cảm nhận tình yêu qua câu thơ tuyệt vời :

« Yêu là chết ở trong lòng một ít

Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu .

Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu ;

Người ta phụ , hoặc thờ ơ , chẳng biết ...… »

(Yêu 1935 )

Vào cõi thơ là lạc cõi bồng bềnh vô tận, nơi ẩn chứa của những tâm hồn đa sầu đa cảm thi nhân về những mối tình thiêng liêng sâu kín nhất. Nhà thơ đi giữa cõi mộng và thực, hòa lẫn mộng thực cho đời thêm sắc màu. Thơ là bạn đồng hành của những tâm hồn đau khổ, thơ sẽ làm vơi đi nỗi buồn, vỗ về những niềm đau, thi vị hóa những cuộc tình dang dở biến thành một “thú đau thương” tặng cho đời. Nói đến thơ tình thời kỳ lãng mạn ở thế kỷ trước không thể quên người thi sĩ tài hoa tự nhận mình là “ chân quê ” đó là thi sĩ Nguyễn Bính. Có lẽ ngôn ngữ thơ ông bị ảnh hưởng nhiều từ ca dao nên mới tự nhận mình là chân quê. Nhưng “chân quê”ở đây là “chất Việt Nam”, cái hiền hòa “trong sáng”chứa trong tâm hồn người dân quê bình dị. Bút pháp tài tình, sử dụng điêu luyện ngôn ngữ chân phương, có thể xem thi sĩ Nguyễn Bính là một trong những những nhà thơ có nhiều bài thơ tình hay và độc đáo ở thời kỳ đó. Thơ tình lục bát một thể thơ độc đáo của Việt Nam, dễ bắt chước về hình thức nhưng khi thực hành lại khó tạo cho bài thơ trở nên hay ! Thông thường những vần thơ lục bát dễ trùng nhau về thanh, cách gieo vần điệu, nhưng lại khó ngắt câu kép tạo nhịp. Rất khó dùng đảo ngữ, ngắt nhịp để hình ảnh câu thơ không rơi vào lối sáo mòn vì lập lại những ý thơ đã cũ, xếp nếp khiến ngôn ngữ lại càng nhạt nhẽo ! Thi sĩ Nguyễn Bính đã tạo cho mình một cõi riêng nên dòng thơ lục bát trữ tình của ông đã vào văn học sử, thuộc về dân gian:

« Hôm nay dưới bến xuôi đò

Thương nhau qua cửa tò vò nhìn nhau.

Anh đi đấy, anh về đâu?

Cánh buồm nâu, cánh buồm nâu, cánh buồm…”

(Không Đề)

Thi nhân nặng nợ với tình thơ nào khác chi kiếp tằm nhả tơ. Hồn thơ tựa làn khói, mùi hương ; mà hương thì vô ảnh người đời chỉ cảm nhận chứ không thấy được hình tướng. Nhưng ngay cả lúc hữu hình hồn thơ hóa thể thành sợi khói, vầng mây chúng ta đều nhìn thấy nhưng nào ai nắm bắt được? Chỉ có con tim thi nhân mới biết hóa thể theo sự rung cảm, nhập vào ngoại cảnh thành những bông hoa đời.

Trong tiến trình của dòng lịch sử thi ca kể từ thời thơ cổ đại đến dòng thơ tạo sinh hôm nay về hình thức, cấu trúc của thơ có nhiều thay đổi, nhưng hồn thi nhân vẫn thế, vẫn là một cõi riêng như giọt sương mai mong manh dưới nắng hồng, vẫn long lanh tỏa ra muôn sắc, dù chỉ một thoáng sẽ tan vỡ, nhưng sẽ mang theo màu diễm ảo về một cõi vô cùng. Nhập vào cõi thơ là sống trong cõi phiêu bồng. Có những hình ảnh chỉ thoáng trong giấc mộng, hay trong tâm tưởng rất đẹp như những bài thơ không lời nên không thể chép được nhưng vẫn làm say đắm lòng, nhất là những ai có tâm hồn đa cảm.

Từ ngàn xưa gió trăng vẫn thế, không mang cảm tính, nhưng kể từ khi có nhà thơ xuất hiện đã mang tâm cảnh hòa với ngoại cảnh để gió trăng kề cận, giao duyên với nhau. Gió tuy gần nhưng lại vô hình bóng, thế mà gió cũng biết lả lơi đùa trên làn tóc rối..Trăng tuy xa vời vợi nhưng trăng bỗng hóa gần để ngậm ngùi, chia sẻ những đau thương của những mảnh đời vỡ vụn. Thi sĩ Hàn Mặc Tử, người nghệ sĩ tài hoa nhưng lại mắc một chứng bệnh nan y, nhà thơ thích ngắm trăng, đùa với gió, nhưng mỗi độ trăng tròn là cảm thấy đau đớn. Cái đau ở đây không phải là đau thể xác mà đau ở tâm hồn, vì chứng bệnh nan y đó đã làm tê liệt các tế bào của ông không còn cảm giác. Nhưng nỗi đau trong tâm hồn là một khối sầu vẫn chất ngất làm sao thi sĩ có thể quên?! Là thi sĩ nên Hàn Mặc Tử đã hòa với gió trăng để vơi niềm đau, những cảm xúc ấy đã họa cho đời một bức tranh qua câu thơ tuyệt vời:

“Trăng nằm sóng soãi trên cành liễu

Đợi gió đông về để lả lơi.

Hoa lá ngây rình không muốn đọng,

Lòng em hồi hộp chị Hằng ơi.”

( Bẽn Lẽn)

Thơ tình “lứa đôi” là những trái mộng đầu đời ai cũng có thể hái, chắt chiu kỷ niệm, gom nhặt cảm xúc trang trải lên trang giấy học trò thành nhiều bài thơ tình có bài hay, có bài dở, nhưng thiếu tính độc đáo, cho nên thời gian đã gạn lọc rồi mang những cảm xúc thơ ấy bay theo gió về một cõi mơ! Để thành một bài thơ tình xuất sắc, độc đáo rất khó! Cái khó ở đây cả nội dung lẫn hình thức. Ở tuổi mới lớn những tâm hồn mơ mộng có thể làm được nhiều thơ tình đầy cảm xúc nhưng nặng chất học trò. Người làm thơ chưa đủ ngôn ngữ chắt lọc, hiểu biết sâu rộng về cấu trúc thơ để có thể diễn đạt được những cái hay cái đẹp của thi ca vào trong cõi tình. Có người cắt xén những ca từ của những nhạc phẩm hoặc cóp nhặt những mẩu chuyện tình trong các tiểu thuyết Âu Á, hay của những bài thơ khác rồi cắt dán, vá víu gọi là sáng tạo?! Trong muôn vàn bài thơ tình làm từ thuở học trò cũng chỉ có một số ít bài hay đã đến với giới thưởng ngoạn, và số ít người làm thơ đó chính là thi sĩ với những bài thơ tình mang tính độc đáo. Để diễn tả thơ tình người làm thơ thường dùng nhiều thể thơ khác nhau, nhưng với lục bát hay ngũ ngôn dễ kể lể hơn. 

Loại thơ ngũ ngôn tứ tuyệt rất khó diễn đạt vì quá ít chữ và câu lại ngắn nên nhà thơ thường dùng thể thơ 5 chữ nhiều đoạn để diễn tả. Thể thơ này dễ làm nhưng lại khó diễn tả hay vì điệp ngữ, trùng ý! Do đó nhà thơ phải chọn chữ lồng ý để mạch thơ được liên tục không lập lại những ý, câu chữ ở những đoạn trên. Một bài thơ được làm ra từ hứng cảm nhiều khi nhà thơ không mấy chú trọng hoặc cố y mang những chất liệu âm nhạc hội họa tư tưởng vào thơ, nhưng trong thơ vẫn có, vì những môn nghệ thuật ấy đã được nhà thơ học hỏi, hoặc cảm nhận từ lâu. Nó đã in sâu vào tiềm thức của nhà thơ, và khi làm thơ dù không cố tình nó vẫn tuôn ra theo mạch cảm hứng của thơ. 

Thi sĩ Nguyễn Nhược Pháp viết bài Chùa Hương năm 1934 là bài thơ tình xuất sắc. Nhà thơ diễn tả tâm trạng người thiếu nữ ở tuổi chớm dậy thì của đầu thế kỷ 20 trước, thời đó xã hội còn nặng chất phong kiến, trai gái chưa dám đối diện tỏ tình, thế mà cô bé mười lăm đã dám thỏ thẻ tiếng lòng khi gặp tiếng sét ái tình. Bài thơ được lồng trong phong cảnh đẹp nửa tiên nửa trần thật tuyệt vời. Hai câu chót của bài thơ diễn tả cái tâm đích thực của tình yêu qua lời nguyện cầu. Nàng chẳng cầu xin khỏe mạnh, giàu có tiền tài hay học hành tấn tới, mà chỉ xin: « Sao cho em lấy được chàng». Bài thơ này về sau đã được bao nhạc sĩ phổ thành nhạc còn truyền tụng mãi đến hôm nay. Vì bài thơ dài, xin minh họa vài nét:

Chùa Hương

“Hôm nay đi chùa Hương. Hoa cỏ mờ hơi sương….

Em tuy mới mười lăm Mà đã lắm người thăm…

Nhưng em chưa lấy ai, Rằng em còn bé lắm,

Ý đợi người tài trai… Phơn phớt áng mây hồng.

Giòng sông nước đục lờ. Ngâm nga chàng đọc thơ!

Thầy khen hay, hay quá! Em nghe ngồi ngẩn ngơ.…

Ôi! Chùa trong đây rồi! Động thẳm bóng xanh ngời.

Gấm thêu trần thạch nhũ, Ngọc nhuốm hương trầm rơi…

Ngun ngút khói hương vàng, Say trong giấc mơ màng, 

Em cầu xin Giời Phật Sao cho em lấy chàng.”

Nhà thơ Nguyễn Tất Nhiên

Tên thật là Nguyễn Hoàng Hải, sinh năm 1952 tại quận Đức Tu, tỉnh Biên Hòa, và mất năm 1992 ở Cali, Hoa Kỳ. Ông là một trong số người làm thơ ngũ ngôn nổi tiếng khi còn rất trẻ năm xưa. Thơ ông mộc mạc được diễn tả bằng cảm xúc chân thật của tâm hồn nên không cầu kỳ đãi lọc ngôn ngữ, nhưng hồn thơ có tính độc đáo. Ngôn ngữ trong thơ Nguyễn Tất Nhiên không mang những biểu trưng về hình tượng hội họa nhưng lại là những hình ảnh đượm chất tâm linh. Cái hay của thơ ông là giữ nguyên thủy ngôn ngữ học trò nhưng đầy tính nhạc, ý thơ của ông táo bạo vượt thoát khỏi khuôn khổ nhà trường và cách suy tưởng sáng tác của các văn nhân thi sĩ cùng thời. Nhà thơ chọn cho mình một phong cách sáng tác riêng là mang tình yêu lứa đôi vào giáo đường, hình ảnh những vị tu sĩ, nữ tu mà không e ngại cấm kỵ nhưng vẫn giữ tính tôn nghiêm của tôn giáo. Nhà thơ giàu tưởng tượng đã hư cấu những hình ảnh của cái thực trong đời sống, thi vị hóa thành thơ làm ngôn ngữ thơ trở nên độc đáo, sống động, phong phú ý thơ :

…“vì tôi là linh mục

không mặc áo nhà dòng

nên suốt đời hiu quạnh

nên suốt đời lang thang! ..

tín đồ là người tình

người tình là ác quỷ...»

( Linh Mục) (1970).

Thi sĩ là người ngoại đạo yêu hai người bạn gái cùng trường vào hai thời điểm khác nhau vài năm, một người tên là Bùi Thị Duyên:

«Cô Bắc Kỳ nho nhỏ

tóc "demi-garçon"

chiều vui thương đón gió

có thương thầm anh không?»

(Cô Bắc Kỳ 1973)

Một người tên là Nguyễn Thị Minh Thủy:

«Em không còn thắt bính

Nuôi dưỡng thời ngây thơ

Anh không còn lýnh quýnh

Giữa sân trường trao thư..»

. Hai người cùng có đạo nên ông thường hay ngồi quán cafê để ngắm nhìn người mình yêu đi xem lễ, đôi khi đi theo người mình yêu vào nhà thờ:

«..Chuông nhà thờ đổ mệt,Tượng Chúa gầy hơn xưa..Anh bây giờ có lẽ, Thiết tha hơn tín đồ…».

Đối với Bùi Thị Duyên, thi sĩ yêu đơn phương nhưng say đắm, cuộc tình dù cố đeo đuổi vẫn không thành! Người ấy đã đi lấy chồng, bỏ trường bỏ phố xưa nên ít về chốn cũ. Nhà thơ cảm nhận sự bẽ bàng tột cùng của tình yêu, xót xa kỷ niệm nhưng ông vẫn đến giáo đường hướng tâm hồn về đức tin Thiên Chúa, dù rằng nơi ấy đã vắng tiếng cầu kinh của nàng! 

Vào năm 1970 thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên viết bài thơ Khúc Tình Buồn được nhạc sĩ Phạm Duy chọn một số đoạn, ông thêm thắt lời từ ý những bài thơ khác phổ thành nhạc và đã đổi Tựa là: Thà Như Giọt Mưa. Bài phổ đã trở thành một ca khúc nổi tiếng và nhờ đó công chúng biết đến bài thơ. Lời thơ nhẹ nhàng mang chút triết lý nhân sinh, nhưng ý thơ lại diễn tả một mối tình tuyệt vọng: «Thà như giọt mưa vỡ trên tượng đá, thà như giọt mưa khô trên tượng đá, có còn hơn không?..». Phải chăng nhà thơ đã cảm được cái triết lý «có và không», cái vô hình tướng của những hơi nước ngưng tụ quanh các hạt bụi nhỏ trong mây, rồi biến thành hữu hình hạt rất mong manh và rơi vào không gian thành giọt mưa. Nhưng giọt mưa trong thơ là khối tình được ẩn dụ qua hình tượng như giọt pha lê thủy tinh rơi trên tượng đá vỡ tan thành trăm mảnh. Có phải nhà thơ muốn nói thà là cứ yêu để tình tan vỡ, như thế, cho dù đó chỉ là tình đơn phương thì vẫn còn được quyền yêu? Trên cõi đời này Tình yêu và Sự vô cảm là hai thái cực khác nhau! Đối với những người có trái tim say đắm mà không có quyền yêu thì thật là đau khổ! Ý nghĩa của câu :«Có còn hơn không» đượm chất hiện sinh, đó cũng là điều thật giản dị trong tâm hồn của một kẻ đang yêu. Nhà thơ chẳng triết lý cao xa, nhưng lý giải lý lẽ tình yêu lại là một triết lý?

«Người từ trăm năm về qua sông rộng

ta ngoắc mòn tay trùng trùng gió lộng

(thà như giọt mưa vỡ trên tượng đá

thà như giọt mưa khô trên tượng đá,

có còn hơn không…».

(Khúc Tình Buồn) (1970)

Quá cuồng si, nhà thơ còn ví người tình của mình là như vị nữ tu:

« ..Em hiền như ma sœur

Vết thương ta bốn mùa..»

Ma Sœur (1971)

Nhưng với Nguyễn Thị Minh Thủy tình yêu đến hơi muộn, có đôi chút trắc trở ban đầu nhưng vẫn được đáp nhận, sau đó kết thành vợ chồng:

«Hai năm tình lận đận

Hai đứa cùng xanh xao…..

( Hai Năm Tình Lận Đận)(1972)

Thơ ông có những đoạn được lập lại tạo thanh âm như nhịp láy làm nổi bật ý thơ. Các nhạc sĩ tài hoa đã nhận được cái ý nghĩa độc đáo, lập dị trong thơ ông nên phổ thành những ca khúc hay. Nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ : «Thà Như Giọt Mưa, Em Hiền Như Ma Soeur, Cô Bắc Kỳ Nho Nhỏ, Hai Năm Tình Lận Đận. Nhạc sĩ Anh Bằng phổ bài thơ Trúc Đào, và Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang phổ một bài thơ Linh Mục.

Ở thời đại khoa học tiến bộ vượt bực, đời sống vật chất cao đã ảnh hưởng đến đời sống con người. Chất lãng mạn bị dần khô héo, mặc dù ngoại cảnh nơi xứ người vẫn bốn mùa thay đổi. Phải nặng tình thơ lắm thi nhân mới dám ôm cái nghiệp dĩ vào thân, lắng hồn mình hòa với ngoại cảnh để thấy hoa cười trong nắng mai, sợi buồn giăng cỏ úa, và gom ngoại cảnh nhập thành tâm cảnh nghe nỗi buồn rả rích bò trong xương tủy, len qua tiếng thở dài. Trên bước đường tha hương thơ là bạn đồng hành của người xa xứ.Thơ đã chia sẻ niềm đau, nỗi nhớ và sự cô đơn. Ở tuổi quá đôi mươi, người làm thơ bị đời cuốn hút, cuộc sống bị thực tế cọ sát, chất thơ học trò mơ mộng bị hòa với cuộc sống nhập theo từng hoàn cảnh, đời và thơ quyện nhau tạo thành những dòng chảy muôn hướng. Có những nhà thơ thích làm mới thi ca, muốn tìm tòi đổi mới ngôn ngữ, thể nghiệm một bút pháp lạ,một hình thức diễn đạt mới điều đó rất quý và khuyến khích, những tiếc thay nhiều người làm thơ đã lạm dụng sự cảm xúc để vội vã thành danh nên không cẩn trọng tính thẩm mỹ của thi ca nên đã không trân trọng Thơ, do đó đã gây cho làng thơ trong nước cũng hải ngoại bị dao động, xôn xao! Những áng thơ tình tạm lắng xuống nhường cho những nguồn thơ khác như: Quê Hương, Thân phận, Chiến Tranh, Ngục Tù, Tâm Linh..Thi sĩ cũng từ đó mà bước ra dệt gấm hoa cho đời. Ở tuổi trung niên và cao hơn…Thơ "lứa đôi" lại càng xa vời, khó diễn đạt hơn những thể loại khác….khó về cảm hứng, sự rung động, lòng đắm say…để dệt bài thơ hay? Chỉ có thi sĩ mới rung cảm được với cái buồn tha nhân mà hóa thân nhập vai để diễn tả nỗi đau, sự bẽ bàng, giọt nước mắt của tha nhân, đồng điệu buông tiếng thở dài, hay vút cao lời hân hoan ca ngợi.

***

Thơ tình chứa đầy chất lãng mạn, là lời ru tiếng nấc của con tim như dòng suối mát hương thơm, nâng niu tình yêu, nên đôi khi ý thơ vượt trước thời đại, chối bỏ những ràng buộc luân lý xã hội đương thời còn khép kín. Con người từ khi xuất hiện thi tính lãng mạn cũng phát sinh. Nhà thơ đã thả hồn mình theo trăng sao để gởi về nơi xa xăm ấy một chút tình. Chỉ có nhà thơ mới dám bộc lộ lòng mình.

Thi sĩ TTKH để lại bài thơ tình còn lưu trong văn học mà một thời đã gây xôn xao trên văn đàn biết bao giấy mực:

“ Từ đấy thu rồi thu lại thu

Lòng tôi còn giá đến bao giờ.

Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ

“Người ấy cho nên vẫn hững hờ”.

Tôi vẫn đi bên cạnh cuộc đời,

Ái ân lạt lẽo của chồng tôi.

Mà từng thu chết, từng thu chết

Vẫn giấu trong tâm bóng một người…”

(Hai Sắc Hoa Tigôn )

Từ truyện ngắn Hai Sắc Hoa Tigôn của Thanh Châu đăng trên tiểu thuyết thứ bảy của Vũ Đình Long năm 1937, sau đó là Bài thơ thứ nhất của T.T.KH xuất hiện đã nổi tiếng ngay vì ý thơ rất hay, tình thơ lãng mạn vượt khỏi lễ giáo hôn nhân thời đó nên bị phê phán, gây ra bao tranh luận, nghi vấn: Ai là tác giả T.T.KH?

Năm 1994 ở trong nước nhà văn Thế Nhật đã viết và cho ra đời tập sách T.T.KH Nàng là Ai? Có nhiều dẫn chứng và minh họa hình ảnh được ông đưa ra và cho rằng T.T.KH là Nữ sĩ Vân Nương. Ở Paris ngày đó sinh hoạt văn học vẫn bình thường, cuốn sách không làm ảnh hưởng đến giới báo chí, văn nhân thi sĩ, vì trước năm 1975 ở miền Nam trong văn học vẫn xem tác giả T.T.KH là Thâm Tâm. Thâm Tâm (1917–1950) tên thật là Nguyễn Tuấn Trình, là một nhà thơ, nhà báo và nhà viết kịch nổi tiếng của Việt Nam. Ông để lại dấu ấn sâu đậm trong phong trào Thơ mới giai đoạn 1932–1945, đặc biệt qua kiệt tác bi tráng mang tên "Tống Biệt.

Nữ sĩ Vân Nương đang sinh hoạt với Hội thơ Ba Lê Thi Xã, chỉ có người viết là trẻ, còn lại đa số những thành viên của hội đều ở tuổi của bà nên họ hiểu sinh hoạt văn học nghệ thuật của Việt Nam thời đó. Hơn nữa Bà ở dưới tỉnh Dordogne miền Nam nước Pháp, thỉnh thoảng mới lên Paris sinh hoạt văn học. Tuy nhiên Nữ sĩ Vân Nương vẫn nhờ đính chính Bà không phải là thi sĩ T.T.KH.

Nữ sĩ Vân Nương

Khuê danh Trần Thị Vân Chung sinh ngày 1.10.1919, tại Thanh Hóa, mất ngày 11 .01.2015 tại Sarlat vùng Dordogne miền Nam nước Pháp. Bà là phu nhân Luật sư Lê Ngọc Chấn, từng là Bộ trưởng Quốc phòng thời Ðệ nhất Cộng Hòa Miền Nam, cựu Ðại sứ VNCH tại Anh quốc. Thi sĩ Hà Thượng Nhân là em rể của bà. Trước năm 1975 Bà là hội viên của Thi đàn Quỳnh Dao, hội Thơ phái nữ đầu tiên thành lập năm 1962 tại Sài-Gòn, với cụ Cao Ngọc Anh (con quan đại thần Cao Xuân Dục) làm niên trưởng kỳ I, quy tụ bao nhà thơ nữ trổi vượt như Ðào Vân Khanh (mẹ nhạc sĩ Vũ Thành), rồi Mộng Tuyết, Tôn Nữ Hỷ Khương, Uyển Hương, Vân Nương, Tuệ Nga, Cao Mỵ Nhân. Sang Pháp, Bà là thành viên Ba Lê Thi Xã, Câu Lạc Bộ Văn Hóa VN Paris. Đã xuất bản nhiều thi tập. Ngoài ra còn cộng tác với nhiều tạp chí ở hải ngoại.

Thơ vượt thời đại về ý tưởng hay cấu trúc vẫn thường bị ngộ nhận và xa lạ, vì người đời theo thói quen không muốn thay đổi.

Bài thơ thứ nhất của T.T.KH cho đến hôm nay vẫn còn in đậm trong lòng người yêu thơ một điệu buồn xa vắng.

***

Thơ Tình của Thi sĩ Đinh Hùng lãng mạn, kỳ bí, tâm linh. Lời thơ như từ một cõi hư vô vọng về còn phảng phất cõi đời, hồn thơ hòa theo dòng thời gian rồi chắp cánh bay vào cõi bồng phiêu, nơi chỉ còn lại chấm sáng của tình yêu. Nương theo Mê Hồn Ca của thi sĩ Đinh Hùng để vào cõi huyền hoặc bằng con tim nồng cháy, như ánh lửa hơ ấm những tâm hồn ở bên kia bờ xa thẳm qua lối thơ Tượng Trưng được trau chuốt, gọt dũa, có nhiều ý hay lạ, nhiều hình ảnh và ngôn từ quái dị, yêu ma:

“Cười lên em, khóc lên em

Đâu trăng tình sử nét trần duyên

Gót sen tố nữ xôn xao đêm huyền.

Ta đi lạc xứ thần tiên

Hồn trùng dương hiển bong thuyền u minh….

hỡi người tuyết trinh, hỡi người tuyết trinh

Mê em ta thoát thân hình

Nhập hồn cây cỏ đa tình mỗi đêm….”

(Gởi Người Dưới Mộ)

Ở thuở ban đầu khi đường tình mới chớm nở, thi nhân đã xem thơ và người tình đều là tri kỷ vi thơ đã giúp cho tình yêu thăng hoa. Nếu hội họa khởi đi từ óc tưởng tượng và do bàn tay khéo léo biết kết hợp đường nét, màu sắc, ánh sáng và bóng tối để tạo nên bức tranh ấn tượng thì thơ cũng cần có sự tưởng tượng để tạo nên hình ảnh linh động. Trong bài thơ Tương Tư của thi sĩ Nguyên Sa, nhà thơ đã vẽ lên một bức tranh ấn tượng mà họa sĩ muốn họa lại nét thơ chắc phải ngừng cọ rất lâu để tìm chất liệu tạo hình:

“ Tôi đã gặp em tự bao giờ

Kể từ nguyệt bạch xuống đêm khuya.

Kể từ gió thổi trong vừng tóc,

Hay lúc thu về cánh nhạn kia.

Có phải em mang trên áo bay,

Một phần gió thổi một phần mây.

Hay là em gói mây trong áo?

Rồi thở cho làn áo trắng bay…”

(Tương Tư)

Thi sĩ Thái Can qua bài Em Biết Anh Đi:

“ Em biết anh đi chẳng trở về

Dặm ngàn liễu khuất với sương che.

Em đừng quay lại nhìn anh nữa:

Anh biết em đi chẳng trở về.”

(Anh Biết Em Đi)

Thi sĩ Vũ Hoàng Chương:

“Bài thơ hạnh ngộ đã trao tay,

Ôi mộng nào hơn giấc mộng này ?

Mùi phấn em thơm mùi hạ cũ,

Nửa như hoài vọng, nửa như say .

Em đến như mây, chẳng đợi kỳ,

Hương ngàn gió núi đọng hàng mi .

Tâm tư khép mở đôi tà áo,

Hò hẹn lâu rồi - Em nói đi …”

( Bài Ca Hạnh Ngộ)

Thi sĩ Huy Cận:

“..Sợi buồn con nhện giăng mau;

Em ơi ! Hãy ngủ... anh hầu quạt đây.

Lòng anh mở với quạt này;

Trăm con chim mộng về bay đầu giường....”

(Ngậm ngùi)

Ở trên đời, nếu chỉ có một loài hoa thì nghệ sĩ sẽ không còn cảm hứng sáng tác về sự nhiệm màu của thiên nhiên. Thơ cũng như hoa muôn màu muôn sắc, tùy theo nhịp đập rung cảm của thi nhân. Nhà thơ không làm công việc của nhà lý luận, nhà khoa học, nhà thần học hay triết gia…để tìm cái mới lạ trong thế giới hiện hữu, cái huyền bí của vũ trụ..vv..nhưng thi nhân có thể sống với với tôn giáo, luân lý qua tâm linh để phát hiện thêm lẽ đạo của cuộc đời, và sống triết qua thơ. Hồn thơ tựa ánh sao băng, thoáng trên bầu trời từ một hành tinh xa xăm nào đó trong vũ trụ lạc xuống trần, đọng trên kẽ lá thành những hạt sương mai. Bỗng ngọn gió vô tình lướt qua lay động cành cây, làm vỡ những viên ngọc trời thành muôn mảnh. Trước khi tan biến nó vẫn dựng được màu sắc rực rỡ của bình minh.

Đỗ Bình

Áo Trắng Đường Xưa (4K) - Thơ & Nhạc Đỗ Bình - Siliconband AI Cover