Huế Ơi - Thơ: Trần Quốc Bảo - Nhạc: Trần Đại Bản - Ca Sĩ: Vân Khánh

Thơ: Trần Quốc Bảo
Nhạc: Trần Đại Bản
Ca Sĩ: Vân Khánh

Nhớ Huế

 

 Huế mùa này không mưa

Mùa của hoa phượng đỏ!

Chập chờn những tà áo trắng!

Giỡn đùa với nắng vàng lưa thưa…

Huế mùa này không mưa

Cầu Trường Tiền nghiêng bóng

Ôm vầng trăng chín rộ

Lòng buồn như chiếc đò đưa!

Hồn Anh lên Kim Long…

Bóng dài…ôi nhớ mong!

Anh xuôi về Bến Ngự…

Tóc ai…nước chảy xuôi dòng!

 

Anh qua chợ Đông ba…

Bóng hình ai…thướt tha

Tóc huyền ôm chiếc nón

Mắt buồn…giọt lệ sa!

Thành Nội…một trời mộng mơ

Lang thang dưới bóng sương mờ

Thèm thuồng nhìn hàng cây phượng đỏ

Giờ…Em dạy anh làm thơ

Tô Đình Đài

Tươi Hồng Kỷ Niệm

 

(Ảnh: Tác Gỉa)

Kỷ niệm ngày nao bỗng hiện về
Ta nàng nhẹ bước giữa đường quê
Môi hôn trìu mến khi hò hẹn
Tay nắm chờ mong được ước thề
Bởi sợ ngựa hoang nhiều vọng tưởng
Lại lo lãng tử lắm đam mê
Ghìm cương cố giữ tình dâu bễ
Tròn vẹn duyên ta mãi mãi kề

(Bài hoạ)
Hoành Trần
19/3/26

Ngày Tháng Hay Quên

 

Người hỏi tôi tháng mấy?
Tôi nghe lòng trĩu nặng
Thoáng một chút đã qua
Không ai buồn đếm tuổi

Tháng ngày vẫn còn đó
Ngày xưa và bây giờ
Luôn giống nhau con số
Chỉ khác nhau tâm hồn

Sao người không chịu đếm
Chỉ năm đầu ngón tay
Tìm trong trang trí nhớ
Mang ký ức trở về

Ngày nào ta gặp gỡ
Thế gian thu nhỏ dần
Xuân ngày xưa vui vẻ
Đông này buồn hắt hiu

Hồng Vân

Dạ Hợp Hoa - Sử Đạt Tổ - ( 夜合花 - 史達祖 )

夜合花 - 史達祖 Dạ Hợp Hoa - Sử Đạt Tổ

柳鎖鶯魂， Liễu tỏa oanh hồn,
花翻蝶夢， Hoa phiên điệp mộng,
自知愁染潘郎。 Tự tri sầu nhiễm Phan lang.
輕衫未攬， Khinh sam vị lãm,
猶將淚點偷藏。 Do tương lệ điểm thâu tàng.
念前事， Niệm tiền sự,
怯流光， Khiếp lưu quang,
早春窺、酥雨池塘。Tảo xuân khuy, tô vũ trì đường.
向消凝裏， Hướng tiêu ngưng lý,
梅開半面， Mai khai bán diện,
情滿徐妝。 Tình mãn từ trang.

風絲一寸柔腸， Phong ty nhất thốn nhu trường,
曾在歌邊惹恨， Tằng tại ca biên nhạ hận,
燭底縈香。 Chúc để oanh hương.
芳機瑞錦， Phương cơ thụy cẩm,
如何未織鴛鴦。 Như hà vị chức uyên ương.
人扶醉， Nhân phù túy,
月依墻， Nguyệt y tường,
是當初、誰敢疏狂！Thị đương sơ, thùy cảm sơ cuồng!
把閑言語， Bả nhàn ngôn ngữ,
花房夜久， Hoa phòng dạ cửu,
各自思量。 Các tự tư lương.

Chú Thích

1- Dạ hợp hoa夜合花: tên từ bài. Bài này có 100 chữ, bình vận. Cách luật:

X T B B cú
X B X T cú
T B B T B B vận
X B T T cú
B X T T B B vận
X X T cú
T B B vận
T X X, X T B B vận
X B B T cú
X B X T cú
X T B B vận

B X X T B B vận
X T B B T T cú
X T B B vận
X X T T cú
X B X T B B vận
X X T cú
T B B vận
T X X, X T B B vận
T B B T cú
X B T T cú
B T B B vận

B: bình thanh; T: trắc thanh; X: bất luận; cú: hết câu; vận: vần

2- Tỏa 鎖: che lấp
3- Oanh hồn 鶯魂: hồn chim oanh, phiếm chỉ chim oanh.
4- Điệp mộng 蝶夢: cảnh trong mộng.
5- Phan lang 潘郎: tức là Phan Nhạc 潘岳 hay Phan Nhạc 潘嶽, người đời Tấn 晉, rất đẹp trai. Người đời sau dùng chữ Phan Lang để chỉ người tình đẹp trai.
6- Lãm 攬: cầm, nắm. Tác giả muốn nói lãm khấp 攬泣 gạt nước mắt hay lãm thế 攬涕 gạt lệ, huy lệ.
7- Lưu quang 流光: thời gian đi vùn vụt như nước chẩy.
8- Khuy 窺: phiếm chỉ “kiến見”: thấy, quan sát.

9- Tô vũ 酥雨: mưa bụi mờ mịt. Lấy chữ từ bài thơ “Tảo xuân trình thủy bộ Trương thập bát viên ngoại早春呈水部張十八員外: Xuân sớm trình lên quan Thủy bộ viên ngọai lang họ Trương thứ mười tám (tức Trương Tịch張籍)” của Hàn Dũ韓愈:
天街小雨潤如酥，Thiên nhai tiểu vũ nhuận như tô,
草色遙看近卻無。Thảo sắc dao khan cận khước vô.

Mưa nhỏ làm những con đường kinh đô trơn nhuận như váng sữa.
Mầu cỏ nhìn xa như thành 1 phiến, lại gần thì thưa thớt như không.

10- Trì đường池塘 = trì đường池溏: ao hồ.
11- Tiêu ngưng 消凝 = tiêu hồn ngưng thần 銷魂凝神, ý nói vì cảm thương nên xuất thần. Lấy chữ từ bài từ “Dạ bán nhạc 夜半樂” của Liễu Vĩnh 柳永:
對此佳景，Đối thử giai cảnh,　Trước cảnh đẹp này,
頓覺銷凝，Đốn giác tiêu ngưng, Chợt cảm thấy tiêu hồn ngưng thần,
惹成愁緒。Nhạ thành sầu tự. Gây ra nỗi sầu.

12- Từ trang 徐妝 = Từ phi bán diện trang 徐妃半面妝: bà Từ phi trang điểm một nửa mặt. Vì vậy chữ “Từ trang” hàm ý trang điểm một nửa mặt, lấy chữ từ câu thơ của Lý Thương Ẩn 李商隱 trong bài thơ tuyệt cú “Nam Triều 南朝”:

“休誇此地分天下，Hưu khoa thử địa phân thiên hạ,
只得徐妃半面妝” 。Chỉ đắc Từ phi bán diện trang.

Chớ khoe đất này chia đôi được thiên hạ,
Chỉ có được bà Từ phi trang điểm nửa mặt.

Hậu thế dùng chữ từ trang để chỉ thiếu nữ mỹ mạo.

Sách “Nam sử Lương Nguyên Đế Từ Phi truyện 南史梁元帝徐妃傳” chép rằng bà Từ Phi 徐妃 chỉ trang điểm có một nửa mặt mỗi khi phải gặp nhà vua để khi thị chồng bị chột một mắt. Bà Từ Chiêu Bội 徐昭佩, quê ở huyện Đông Hải Đàm東海郯 nay thuộc thị trấn Viêm Thành Bắc剡城北, tỉnh Sơn Đông山東, TH, con gái của quan Thị Trung Tín Võ Tướng Quân Từ Côn 侍中信武將軍徐琨 tại Lương Triều, năm 16 tuổi bị gả cho cho Tương Đông Vương Tiêu Dịch 湘東王蕭繹 làm Vương Phi 王妃 (Sau này Tiêu Dịch lên ngôi tức Lương Nguyên Đế, vương tử Tiêu Phương 蕭方 và Ích Xương công chúa Tiêu Hàm Trinh 益昌公主蕭含貞 là con của bà). Khi động phòng bà mới biết chồng bà bị chột một mắt. Từ đó bà sinh bất mãn chê chồng tàn tật. Về sau bà sa vào nghiện rượu và ngoại tình dâm loạn. Khi biết được hoàng đế sắp bắt tội, bà nhẩy xuống giếng tự tận.

13- Phong ty 風絲: gió nhẹ, do bài thơ “Thiên Tân kiều vọng xuân 天津橋望春” của Ung Đào雍陶:

津橋 春水浸紅霞，Tân kiều xuân thủy xâm hồng hà,
煙柳風絲拂岸斜。Yên liễu phong ty phất ngạn tà.

Dưới cầu Thiên Tân, nước xuân tràn ngập ráng mây hồng,
Cành liễu nhiều như khói phất phơ trên bờ nghiêng trước làn gió nhẹ.

14- Nhu trường 柔腸: ruột mềm, chỉ tình cảm triền miên.
15- Nhạ hận 惹恨: đụng chạm đến mối hận lòng.
16- Chúc để oanh hương 燭底縈香: mùi hương vấn vít quanh cái giá cắm nến.
17- Phương cơ 芳機: chỉ cái khung cửi.
18- Thụy cẩm 瑞錦: gấm mầu sắc được dệt ra với hoa văn rồng phượng đẹp đẽ.
19- Uyên ương 鴛鴦: chỉ đôi tình nhân hay vợ chồng yêu nhau.
20- Nhân phù túy人扶醉: người đứng dựa vì say.
21- Đương sơ 當初: lúc mới bắt đầu hoặc chỉ lúc xưa hoặc chỉ chuyện gì đó trong quá khứ.
22- Sơ cuồng 疏狂: chỉ nhiệm ý, không bị câu thúc.
23- Nhàn ngôn ngữ 閑言語: những lời nói bình thường trong sinh hoạt hoặc là những lời vô nghĩa. Thị đương sơ, thùy cảm sơ cuồng, bả nhàn ngôn ngữ 是當初、誰敢疏狂, 把閑言語: ý nói lúc xưa, ai dám nhiệm ý ngỏ lời thề non hẹn biển với nhau. Cũng có người nói chữ “Nhàn ngôn ngữ” ám chỉ những lới thề nguyền ngày xưa nay thành vô nghĩa.

24- Hoa phòng 花房: tức khuê phòng 閨房: nơi phụ nữ ở.
25- Tư lương 思量: suy tư, suy nghĩ.

Dịch Nghĩa

Bụi liễu che lấp chim oanh.
Bướm lượn trên hoa như cảnh trong mộng,
Tự biết sầu đã nhiễm trên mái tóc chàng trai anh tuấn như Phan lang.
Chưa nâng vạt áo mỏng lên lau mắt,
Để âm thầm che giấu giọt lệ.
Nghĩ đến chuyện xưa,
Kinh khiếp vì thời gian đi nhanh,
Đã thấy tảo xuân, mưa bụi giăng giăng trên ao hồ (hoăc là trong lúc tảo xuân tôi quan sát mưa bụi giăng trên ao hồ).
Tâm hồn tan nát tinh thần ngưng đọng,
Hoa mai chớm nở,
Hàm tình như thiếu nữ mỹ mạo.

Gió nhè nhẹ gợi lên mối nhu tình,
Đã từng tại ca xướng mới gây ra mối hận (của tôi),
Mùi hương thơm quấn quanh dưới cây nến.
Khung cửi tốt đẹp dệt ra gấm mầu sắc long phụng,
Tại sao chưa dệt ra đôi uyên ương.
Tôi một mình uống rượu say sưa,
Ánh trăng chiếu trên tường,
Đó là lúc trước, ai dám nhiệm ý không câu thúc.
Thề non hẹn biển thì nay cũng thành những lời vô nghĩa.
Trải đêm dài trong phòng hoa,
Mỗi người tự mình suy tư.

Phỏng Dịch

1 Dạ Hợp Hoa – Dang Dở

Liễu khóa hồn oanh,
Hoa vờn bướm mộng,
Biết rằng chàng vướng sầu thương.
Chưa che áo mỏng,
Thầm giấu giọt lệ buồn vương.
Nhớ chuyện cũ,
Sợ thời gian.
Thấy xuân sớm, mưa bụi hồ đường.
Phách hồn ngưng kết,
Chớm hoa mai nở,
Mỹ mạo cô nương.

Gió mơn man nỗi tình trường.
Mối hận này ca xướng ấy,
Nến giá vờn hương.
Khung dệt gấm vóc,
Sao chưa dệt cánh uyên ương.
Say đứng dựa,
Trăng trên tường.
Chính lúc xưa, ai dám ngông cuồng.
Ngỏ lời vô nghĩa,
Phòng hoa đêm vắng,
Mình tự suy lường.

2 Dang Dở

Liễu dương ẩn hiện hồn oanh,
Hoa vờn cánh bướm mộng thành xôn xao.
Tình nhân sầu bạc mái đầu,
Áo thưa chưa kéo giọt châu ngỡ ngàng.

Nghĩ chuyện xưa, sợ thời gian,
Xuân về chớm thấy mưa giăng ao hồ.
Ngưng thần lạc phách hồn mơ,
Hoa mai mới nở tình thơ mỹ miều.

Gió khơi một tấc lòng yêu,
Vì chưng ca hát mới chiêu hận lòng.
Khói hương quấn quít nến hồng,
Gấm hoa khung cửi dệt xong tình trường.

Tại sao không dệt uyên ương?
Say sưa đứng dựa bức tường dưới trăng.
Khi xưa ai dám vội vàng,
Thề nguyền vô nghĩa, lỡ làng lứa đôi.

Phòng hoa đêm trải canh dài,
Suy tư hai nẻo đường đời hai nơi.

HHD 

6-2023

***

Dạ Hợp Hoa

1-

Liễu giữ hồn oanh
Hoa lay mộng bướm
Tự biết nhiễm sầu chàng Phan
Áo mỏng chưa gạt
Âm thầm dấu lệ tuôn tràn
Nhớ chuyện cũ
Sợ thời gian
Mưa bụi trên hồ, thấy xuân sang
Phách ngưng hồn nát
Hoa mai chớm nở
Tình đầy điểm trang

Một mối tình mềm gió vương
Từng bên hát ca mang hận
Dưới nến hương loang
Cửi xinh gấm đẹp
Tại sao chưa dệt uyên ương?
Say người đỡ
Trăng chiếu tường
Đó khi xưa, ai dám luông tuồng?
Vu vơ lời nói
Phòng hoa đêm trải
Mỗi người vấn vương.


2- Lỡ Làng

Liễu che oanh, hoa lay mộng bướm
Tự biết rằng sầu vướng chàng Phan
Áo thưa dấu lệ tuôn tràn
Chuyện xưa nhớ lại thời gian hãi hùng

Thấy xuân sang, hồ cùng mưa mát
Phách đọng ngưng, hồn nát tả tơi
Hoa mai chớm nở nơi nơi
Hàm tình thiếu nữ rạng ngời điểm trang

Cơn gió thoảng, tình vương một mối
Đã từng bên ca rỗi hận mang
Hương thơm dưới nến nhẹ loang
Cửi xinh gấm đẹp bẽ bàng uyên ương

Rượu say sưa, trên tường trăng rõi
Ai khi xưa dám nói luông tuồng
Thề non hẹn biển giờ buông
Phòng hoa đêm trải, vấn vương riêng mình!

Lộc Bắc
Mar26

“Miss Saigon”, Vết Hằn Năm Tháng

 

Vở nhạc kịch (Opera, Musical Theatre) “Miss Saigon” từng gây tiếng vang một thời trên thế giới được thực hiện với hai nhạc sĩ Pháp Claude-Michel Schonberg (nhạc), Alain Boublil, Alain Boublil và lời Richard Maltby, Jr. Đạo diễn Anh Cameron Mackintosh dàn dựng công phu, tốn kém trong lịch sử nhạc kịch. Với các diễn viên ban đầu Lea Salonga (Kim), Simon Bowman (Chris), và Jonathan Pryce (The Engineer), Peter Polycarpou  (John), Claire Moore (Ellen), Isay Alvarez (Gigi), Keith Burns (Thuy), Monique Wilson (cô gái quán bar), Alvin Cousins (Tâm) và nhiều nhân vật phụ. Các ca sĩ diễn viên và trình bày bao gồm Claire Moore (Ellen), Hinton Battle (John) và Monique Wilson...

Trải qua thời gian dài thực hiện, lần đầu tiên được trình diễn ở Theatre Royal, bên bờ sông Thames, London, Anh quốc vào tháng 9 năm 1989. Và, trong thời gian đầu đã thu về khoảng 8 triệu Mỹ kim cho thấy sự thành công của vở nhạc kịch. Vượt qua kỷ lục của vở nhạc kịch My Fair Lady. Sau đó sang Hoa Kỳ, Úc... Hơn bốn nghìn buổi trình diễn trong mười năm rồi tạm thời khép lại.

Năm 1976, Saigon bị “bức tử” nhưng cũng như Paris, London... đã gắn liền địa danh trên thế giới, có lẽ vì vậy nên chọn tên “Miss Saigon” cho vở nhạc kịch để gây sự chú ý.

Năm 2014 nhân kỷ niệm 25 năm thành lập, nhà sản xuất Cameron Mackintosh đã đưa vở nhạc kịch này trở lại ở hý viện Broadway, New York trong vài năm nhưng không thu hút được khán giả. Miss Saigon chấm dứt buổi trình diễn cuối cùng ở Broadway Theatre, New York vào ngày 31 tháng 12  năm 2000.

Nhân dịp nầy, tôi đăng lại bài viết “Miss Saigon”, Vết Hằn Năm Tháng khi vở nhạc kịch nầy được trình diễn vào đêm 14 tháng Tư năm 2012, đại học Cal State Fullerton (CSUF) thực hiện và sau đó trình diễn vở nhạc kịnh nầy tại hý viện La Mirada Performing Arts Center tại Quận Cam, nữ diễn viên Jacqueline Nguyễn, người Việt đầu tiên đóng vai Kim.

Vào thời điểm năm 2001, tôi chưa đọc bài viết nào lên tiếng “những ẩn dụ tai hại, những trò lố lăng và phân biệt chủng tộc”, trong khi đó, khi xem vở nhạc kịch nầy, cảm thấy có điều gì khuất tất nên viết với tựa đề trên. Tên gọi Sài Gòn (Saigon) đã có từ ba trăm năm trong lịch sử đất nước bị “bức tử” được làm sống lại qua vở nhạc kịch nhưng hình ảnh “Miss Saigon” không được trong sáng!

***

Hình ảnh cô gái của thành phố bị xóa tên, mười bốn năm sau được đề cập, dàn dựng trên sân khấu kịch nghệ quốc tế, trải qua mười năm chu du khắp bốn phương trời, Miss Saigon là một trong những vở nhạc kịch được dàn dựng công phu và được lưu diễn rộng rãi nhất trên thế giới của thế kỷ XX.

Nhiều nữ diễn viên xuất sắc của Phi Luật Tân đóng vai Kim trong Miss Saigon nhưng sau chuyến viếng thăm của Claude Michel Schonberg, Miss saigon mới được xuất hiện tại The Cultural Center of The Philippines ở thủ đô Manila từ tháng Mười năm 2000 đến tháng Ba năm 2001. Nghệ sĩ Lea Salonga trở về “tái xuất giang hồ” nơi quê nhà.

* Bổn Cũ Soạn Lại

Vở ca nhạc kịch Madame Butterfly của kịch tác gia lừng danh Ý Giacomo Puccini (1858-1924) xuất hiện lần đầu ngày 17 tháng 2 năm 1904 tại Milan, Ý, đánh dấu thời điểm vàng son của ca nhạc kịch đầu thế kỷ XX. Madame Butterfly thể hiện thời điểm 1900, bối cảnh ở Nagasaki, Nhật. Nội dung gồm ba màn, đề cập về mối tình của chàng sĩ quan viễn xứ Hoa Kỳ Benjamin Franklin Pinkerton đóng quân ở vùng trời thơ mộng Nagasaki của xứ Phù Tang. Nơi đây chàng gặp cô gái Phù Tang Cio-Cio-San - Madame Butterfly - ăn ở với nhau trong cuộc tình nửa chân nửa giả mà nàng thì dâng trọn trái tim mà chàng như bướm vờn hoa. Trở về cố quốc, chàng cưới vợ người bản xứ, trở thành Kate Pinkerton, chàng đưa vợ sang nơi đóng quân. Cio-Cio-San hạ sinh được đứa con - Trouble - giao cho Kate nuôi rồi tự vận. Tình yêu không có biên giới nhưng phong tục, đạo đức Á Đông và sự bội phản của người tình dị chủng đưa đẫy cô gái chọn cái chết để giải quyết vấn đề.

Khi trái bom nguyên tử trút xuống Hiroshima và Nagasaki, ngày 6 & 9 tháng 8 - 1945, kết thúc Đệ Nhị Thế Chiến! Tuy Mỹ ra tay cứu Nhật nhưng tệ nạn xã hội, những cô gái Phù Tang trở thành “nạn nhân chiến cuộc” của bao chàng viễn chinh G.I Mỹ lan tràn trên đất nước. Hình ảnh Madame Butterfly của thuở nào được đề cập lại như để thức tỉnh trong tâm thức cô gái Phù Tang nhưng Cio-Cio-San trong sáng, tự trọng với trái tim lãng mạn nhưng cứng cỏi đâu còn, geisha tràn ngập làm nhức nhối trong tâm hồn con cháu mang dòng giống Thái Dương thần nữ.

Vẫn hình ảnh chàng lính viễn chinh G.I Mỹ, năm xưa ở Nhật và Việt Nam tác động kịch tác gia biên tập, đạo diễn thực hiện cho ra đời nhạc kịch Miss Saigon. Chris về nước trên chuyến bay cuối cùng của ngày tàn cuộc chiến để lại bào thai cho Kim sống vất vưởng trong thân phận cô me Mỹ với đứa con lai trong thành phố bị xóa tên. 

Màn mở, sân khấu với hình ảnh tầng trên của Tòa Đại sứ Mỹ ở Sài Gòn, nơi chiếc UH1 vừa đáp. Trong lúc hỗn độn, dòng người hòa trộn với dòng kẽm gai đong đưa bần bật rung dưới cánh quạt trực thăng. Không có bao nhiêu người được kéo vào lòng chiếc UH1, một số người bị xô ngược rơi xuống và chiếc UH vội vàng cất cánh. Đó là những hình ảnh sau cùng của người Mỹ và Việt Nam tại Sài Gòn vào những ngày cuối cùng 30 tháng 4.

Miss Saigon đề cập mối tình lang chạ giữa chàng lính viễn chinh G.I Mỹ. Danh xưng “Miss Saigon” nhưng Kim là cô gái quê nghèo, gia đình ly tán vì chiến tranh phải lên Sài Gòn kiếm sống, trở thành gái bán bar. Kim gặp Chris ở trong quán bar Mỹ, lính Hải Quân biệt phái làm việc tại Tòa Đại sứ Mỹ ở Sài Gòn. Hai người cưới nhau trong vội vã khi Sài Gòn vào cơn hấp hối, Chris được lệnh ra đi, anh muốn đưa Kim theo nhưng bất lực, chiếc trực thăng cuối cùng cất cánh rời tòa Đại sứ Mỹ trước ánh mắt đau khổ của Kim với cái bào thai! Và sau đó sống vất vưởng trong thân phận cô me Mỹ với đứa con lai, bé Tâm trong thành phố bị xóa tên! Trở về Mỹ, Chris, lập gia đình với Ellen.

Sau ngày Sài Gòn thất thủ, Kim gặp lại người yêu cũ thời học sinh ở quê, giờ là cán bộ Cộng Sản, tưởng như nối lại được mối tình hình học trò, nhưng ý thức hệ và với đứa con lai của Kim đã làm mối tình chắp nối ấy sớm tan vỡ. Trong một cơn giận dữ, anh chàng rút súng định giết đứa con lai, nhưng bỏ đi, vô ý để lại khẩu súng ngắn.

Trong cơn đau khổ tuyệt vọng ấy, tên “kỹ sư” (engineer) lại xuất hiện với những hứa hẹn tìm cho Kim một ánh sáng cuối đường hầm, nhưng thực chất chỉ là một tên ma cô đội lốt. Bởi thời gian Kim và Chris quen nhau đã có sự chứng kiến của tên “kỹ sư” chủ quán bar. Ba mươi tháng Tư, hắn thay áo ma cô thành “Cách mạng 30”, một thời gian chân tướng bị lộ lại tìm nơi bám, lại là Kim.

Ma cô tìm mọi cách đưa Kim và con trai vượt biển sang Thái Lan năm 1978 với mong muốn là tiếp xúc được với bộ phận di dân Mỹ để có cơ hội vào miền đất hứa. Mẹ con Kim đã đến Bangkok, trong thời gian chờ đợi để làm thủ tục di trú ở Tòa Đại Sứ Mỹ tại Thái Lan, hắn lừa và buộc Kim phải vào làm khu Patpong, địa điểm ăn chơi của Bangkok với lời giao ước cùng được đi Mỹ trong vị trí của người cha nuôi con lai.

Tình cờ John, anh MP bạn Chris ở Tòa Đại Sứ Mỹ ngày nào, lại gặp Kim tại khu Patpong, giờ John là nhân viên của bộ phận di trú. Biết Kim có con với Chris, John tận tình giúp đỡ và thông tin ngay cho Chris biết về hoàn cảnh của mẹ con Kim tại Thái Lan.

Chris đến Bangkok tìm Kim cùng người vợ Mỹ Ellen của mình. Rời Sài Gòn về Mỹ, Chris luôn nhớ về người vợ Việt, nhưng vẫn phải lập gia đình, Chris đem chuyện Kim kể hết vợ nghe, Ellen hối thúc Chris bay sang Bangkok tìm Kim với tình cảm của một người đàn bà. Chris vui mừng. 

Chris thì đến nhà trọ, rồi khu Patpong... Được tin, Kim tìm đến khách sạn thì không gặp Chris, chỉ gặp Ellen. Cả hai đã ngỡ ngàng nhìn nhau, Kim bộc bạch tình cảm của mình với Chris giờ chỉ còn là nghĩa với sự kết nối của đứa con, Ellen cũng vui vì tìm được Kim theo ý nguyện của mình. 

Nhưng bản tính của người đàn bà, sự ích kỷ của một người vợ trong Ellen lại trỗi dậy, Ellen nặng lời với Kim, muốn dùng tiền để bù đắp sự mất mát của Kim, buộc Kim phải hy sinh xa con. Đau khổ, tuyệt vọng, Kim trở về nhà trọ và tự sát bằng chính khẩu súng mà người bạn tình cán bộ CS bỏ lại ngày nào.

Tiếng súng nổ xé lòng Chris, anh đến nhà trọ chậm mấy bước chân. Chris bế xác Kim trên tay trong nỗi đau tuyệt vọng!

* Khuôn Mặt Thời Đại

Miss Saigon đã đoạt được giải thưởng kịch nghệ Tony Awards (The Antoinette Perry Award ra đời từ năm 1947) vào năm 1991. Tony Awards 1991, Miss Saigon chiếm hầu hết trên nhiều bộ môn từ cốt truyện, âm nhạc, trang phục, ánh sáng, đạo diễn... Hai diễn viên chính Jonathan Pryce (Chris) và Lea Salonga (Kim) đạt được thành quả xuất sắc về diễn xuất trong 47 khuôn mặt thủ vai trình diễn trong nhạc kịch danh tiếng nầy. Từ đó, tiếng vang Miss Saigon được lan rộng khắp nơi để vở nhạc kịch có điều kiện hình thành và trình diễn trên thế giới.

Khi đạo diễn Cameron Mackintosh thực hiện vở nhạc kịch Oliver làm rạng danh cho nền kịch nghệ Anh quốc, ông bắt tay xây dựng Miss Saigon trong thế đứng của nhà đạo diễn và sản xuất có tên tuổi lẫy lừng. Với chi phí trên 5 triệu Mỹ kim để dàn dựng vở ca nhạc kịch cho thấy tầm vóc của Miss Saigon. 

Nhân vật chính trong Miss Saigon là Kim do Lea Salonga, nữ ca sĩ Phi Luật Tân, với khuôn mặt và vóc dáng Á Châu qua nhiều cuộc tuyển lựa rất công phu cho phù hợp với hình ảnh “cô gái Sài Gòn”. Lea Salonga nổi tiếng qua tài nghệ diễn xuất nên đã lọt vào mắt xanh giới điện ảnh Hoa Kỳ. Lea Salonga thủ vai chính trong bộ phim Redwood Curtain với chân dung cô gái mang hai dòng máu Mỹ-Việt đã trình chiếu trên hệ thống truyền hình ABC vào hạ tuần tháng Tư, 1995.

Khi Miss Saigon vượt Đại Tây Dương đến Hoa Kỳ qua tay đạo diễn Nicholas Hytner, xuất hiện trên sân khấu Broadway vào giữa tháng Tư, 1991. Năm 1995, Miss Saigon được trình diễn khắp miền Tây Hoa Kỳ. Vào thời điểm hai mươi năm sau ngày mất nước, vở nhạc kịch đó xuất hiện ở Los Angeles, báo chí Việt ngữ không có nhận định, trên tờ Register có bài viết cho Miss Saigon khơi lại vết thương rướm máu, có tầm nhìn thiển cận về người Việt Nam và cả sự chia rẽ bởi sự lạnh nhạt cho người Mỹ.

Trong mùa ca nhạc kịch “Absolutely Broadway” lại được trình diễn ở Orange County Performing Arts Center, Costa Mesa - kề cận với Little Saigon - trong suốt ba tuần lễ vào tháng Chín, 1999. Mika Nishida đóng vai Kim. Có vài mẩu tin loan báo cho sự trình diễn, hình như nó xa lạ với cộng đồng người Việt tị nạn.

Để chuẩn bị cho vở ca nhạc kịch xuất hiện ở Úc Châu, cuộc tuyển lựa tài tử lớn nhất của Úc với thời gian kéo dài 15 tháng qua với hai nghìn ứng viên để chọn nhân vật diễn xuất cho Miss Saigon. Nữ ca sĩ Philippine Joanna Ampil đã từng góp mặt trong hai năm đầu trong Miss Saigon ở London. Với 15 triệu Úc kim cho chi phí dàn dựng, tháng Hai, 1994 Miss Saigon xuất hiện trên sân khấu ở Sydney và được trình diễn khắp nơi.

Trong mười năm qua, nghệ sĩ đóng vai Kim, cô gái bán bar ở Sài Gòn, nhân vật chính được mang tên kịch bản, khởi đầu với Lea Salonga (Broadway, London), và từ đó dần dà xuất hiện trên sân khấu:

- Broadway: Joan Almedilla, Emy Baysic, Annette Calud, Kam Cheng, Chloe Stewart, Roxane Taga, Rona Figueroa, Leila Florentino.

- 1st and 2nd USA National Tour: Melinda Chua, Kym Hoy, Deedee Lynn Magno, Michelle Nigalan, Mika Nishida, Christina Paras, Hazel Ann Raymundo, Kristine Remingo, Alex Lee Tano, Jennie Kwan, Jennifer Paz.

- London, Sydney: Joanna Ampil, Cezarah Campos, Ma-Anne Dionisio.

- London: Maya Barredo, Jennie Dederio, Roanne Monte, Meera Pokin, Jamie Rivera, Riva Salazar.

- Budapest: Eszter Biro. - Stuttgart: Aura Deva, Ruby Rosales, Leah de los Santos. - Tokyo: Minako Honda. - The Netherlands: Caselyne Francisco. - Toronto: Cornilla Luna. - Stockholm: Divina Sarkany. - Denmark: Pernille Peterson.

Trong khoảng bốn mươi diễn viên thủ vai Kim trong Miss Saigon, ngoài Lea Salonga nổi tiếng vì người đầu tiên và được giải Tony, có Ma-Anne Dionisio, Joanna Ampil, Cezarah Campos đều gốc Phi Luật Tân được đi kèm với tên tuổi vở nhạc kịch... Thế nhưng, nói đến Miss Saigon, thiên hạ vẫn liên tưởng đến diễn viên Lea Salonga.

* Vết Hằn

Hình như kịch nghệ không lôi cuốn được người Việt lưu vong nơi hải ngoại. (Trước năm 1975, ở miền Nam Việt Nam, về trình diễn thì kịch ngắn, hài kịch được phổ thông, các vở kịch và sách dịch tuy có nhiều nhưng đưa lên sân khấu chỉ có vài tác phẩm phổ biến ở Sài Gòn, các tỉnh, thành khác rất ít). Vì vậy nhạc kịch Miss Saigon được trình diễn khắp nơi trên thế giới, và ở Hoa Kỳ được trải rộng trên nhiều tiểu bang, có đông cộng đồng người Việt nhưng trong mười năm qua nó không được nhắc nhở đến qua sách báo. Giá vé ở sân khấu Broadway cũng vào loại bình thường từ 15 đến 75 Mỹ kim, có thể “xem qua cho biết sự tình” tầm vóc vở nhạc kịch của thế kỷ nhưng có lẽ chẳng mấy ai lưu tâm. 

Như đã đề cập ở trên, nội dung cũng tầm thường, nhạt nhẽo, cô gái bán bar cặp bồ với chàng lính Mỹ, ăn ngủ với nhau, có đứa con lai. Nàng được chàng kỹ sư cặp bồ, lợi dụng ra khỏi nước, gặp lại nhân tình cũ, nàng giao trả đứa con cho vợ chồng chàng, bị từ chối, nàng tự tử. Nàng chết một cách lãng xẹt, không có chút tình mẫu tử gì cả, giao “của nợ” cho tình nhân cũ để sống với tình nhân mới không được toại nguyện nên uất ức?. Với người Việt thường dùng chữ ví von, mỉa mai “kỹ sư đào mỏ” cho loại người đàn ông lợi dụng lấy vợ nhằm ăn bám, trục lợi! Không hiểu đạo diễn dùng chữ nầy có ẩn ý gì không?

Khi có đạo quân Hoa Kỳ vào tham chiến ở Việt Nam, nhiều cây bút đã viết về chuyện gái bán bar mồi chài, ăn nằm với chàng G.I Mỹ, điển hình qua nhiều truyện ngắn trong tác phẩm Mèo Đêm của Nguyễn Thị Thụy Vũ. Bà từ Vĩnh Long lên Sài Gòn, dạy Anh văn cho các cô gái bán bar nên viết về các cô gái buôn hương bán phấn hoặc gái gọi (call girls) trá hình các cô chiêu đãi viên trong các snack-bar ở Sài Gòn.

Thế nhưng, cái tựa với danh xưng của vở ca nhạc kịch với tên Miss Saigon như sự khai thác thị hiếu để tò mò, chú ý. Thông thường, Miss đi cùng với địa danh như Miss California, Miss London, Miss America, Miss Universe... trong những cuộc thi để nói về nhan sắc, hình ảnh “cô gái” được chọn lọc trong cuộc thi tuyển nào đó. Đem Miss Saigon để gán hình ảnh cô gái bán bar, trong lúc đất nước chìm trong cảnh tao loạn, cô gái thuộc loại “Thương nữ bất tri vong quốc hận” như lời thơ Đỗ Mục để làm danh xưng địa danh là thủ đô của đất nước!. Nó không nói lên được cái gì đẹp đẽ, yêu thương, cao đẹp trong tình yêu, trong thuở chiến chinh với địa danh có ba trăm năm lịch sử gắn liền với mệnh hệ của quốc gia, dân tộc.

Sài Gòn dù bị xóa tên, người Việt lưu vong hầu hết đều lưu luyến và gìn giữ tên gọi đó, nó không bị mai một trong ngôn ngữ, lời nói và trong tâm tưởng. Đưa ra hình ảnh người đàn bà Việt Nam gắn liền với cái tên đi vào “lịch sử dân tộc” với khuôn mặt cô gái làng chơi, có làm tổn thương cho hàng triệu người Việt lưu vong?. Phải chăng đó là sự bôi bẩn rẻ tiền, thiếu thận trọng để khai thác đề tài trên sân khấu?.

Với nhiều diễn viên tuyển chọn đóng vai cô gái bán bar Kim trong Miss Saigon, nhiều diễn viên ở Á Châu, thật may không có diễn viên nào là người Việt Nam, như lời người bạn văn đã tâm sự: cứ để cho họ đóng vai Kim và, rước cái nhục thay cho ta!. Trong mười năm qua, tôi theo dõi để tìm hiểu xem có bài viết nào ca ngợi Miss Saigon trên báo chí Việt ngữ, may mà không có. 

Tại miền Nam California, khi Miss Saigon trình diễn ở Los Angeles và Orange County không có bài báo nào đánh bóng để “câu” khán thính giả trên hệ thống truyền thông Việt ngữ. Điều đã qua rồi cũng may thôi, nếu họ muốn câu thì tha hồ bị nghe và bị chửi trong niềm đau khôn nguôi!. Nếu Sài Gòn vẫn hiện hữu với hình ảnh, tên tuổi của “hòn ngọc viễn đông”, có mang hình bóng nào xấu xa kết hợp cho bối cảnh, chẳng có gì để quan tâm. Danh xưng Sài Gòn dù bị xóa càng in đậm nỗi thương nhớ trong lòng người lưu vong. Có mấy ai vô cảm đến nơi chốn thân yêu bị xóa tên, yên nghỉ? Lợi dụng địa danh tan biến theo vận mệnh đau thương của đất nước để phơi bày khuôn mặt rẻ tiền, bê bối... làm sao không động lòng trắc ẩn?.

Tháng Tư lại đến, tháng Tư của định mệnh bi thương  trong lịch sử đất nước! Bao nhiêu năm trôi qua, khi tấm màn nhung khép lại, ghi lại đôi dòng để đánh dấu thiên niên kỷ đã qua. Nhớ Sài Gòn nhưng ê chề Miss Saigon.

Với cái nhìn của người Pháp và Anh, họ quan niệm khác với người Việt lưu vong trong bi kịch của nhân thân trước và sau cuộc chiến trong khi đó có biết bao thân phận đáng thương của những người đàn bà chân chính lâm vào nghịch cảnh oan nghiệt thay vì cô gái bán bar!

Với tôi, nếu Kim làm việc ở USIS (Sở Thông Tin Hoa Kỳ (USIS - United States Information Service). JUSPAO (Joint United States Public Affairs Office), USAID (Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ - U.S. Agency For International Development). JUSPAO (Văn Phòng Thông Tin Cộng Cộng Hoa Kỳ - Joint United States Public Affairs Office) thường liên lạc với Tòa Đại Sứ nên gặp Chris có lẽ hợp lý và hình ảnh người đàn bà trong Miss Saigon đẹp hơn. 

Little Saigon, 4,2026 (viết lại sau 20 năm)

Vương Trùng Dương

Hình Như Là Tình Yêu - Nhạc Và Lời Phạm Anh Dũng - Suno Thực Hiện

Nhạc Và Lời: Phạm Anh Dũng
Suno Thực Hiện

Chiều Mưa Ở Vĩnh Viễn

Chuyến phà muộn theo người về Long Mỹ
cơn mưa chiều bất chợt phía kia sông
chân lúng túng giữa hai bờ gió lộng
sóng lao xao theo từng giọt vô cùng

Con đường đất ướt lầy tay nắm chặc
bước theo người mỗi bước mỗi thương chân
những mái lá nằm yên nghe gió trở
bờ môi ngon chạm hơi thở thật gần

Mưa ngấm đất chiều nay mưa Vĩnh Viễn
làng quê em tên gọi thật xa xăm
như đôi mắt buồn quanh ngày xuống thấp
mưa quê nghèo, có giữ được ai không?

Mưa cũng tạnh để phà quay trở lại
một người thương đưa tiễn một người về
con nước chảy mang theo chiều dĩ vãng
phía kia bờ dáng ai đứng buồn ghê!

Mưa ngày xưa, chiều xưa mưa Vĩnh Viễn
ướt môi người mưa thắm ướt môi tôi
mưa bây giờ mưa thương nhớ khôn nguôi
mưa ở lại, chiều xưa mưa ở lại...

Nguyễn Vĩnh Long

Mở Cửa Đón Hai Kỳ Nữ

 

(Thơ VUI mừng năm mới)

Lồng lộng mùi hương gió ngát bay
Hai trang kỳ nữ vựợt chân mây
Đến thăm kẻ sĩ đầu năm mới
Nàng Xuân Nàng Thơ hội ngộ này
Nào biết chủ nhân mưu gì đây
Mở cửa rộng với cả vòng tay
Đón hai kỳ nữ vào trong để
"Đồng Tứớc Xuân Thâm Toả Nhị Kiều"

CN-HNT ,

 Mar.24.26 (100.101a)

Hẹn Nhau

 

Tóc Đuôi Ngựa

Người ta nghĩ ra kiểu tóc dễ thương,
“Tóc đuôi ngựa” trẻ trung và nhí nhảnh,
Con ngựa tượng trưng cho sự khỏe mạnh,
Tóc đuôi ngựa tôi một thuở yêu đời.

Tết con ngựa là năm tuổi của ai
Không phải tuổi tôi mà tôi vẫn thích,
Người tuổi Ngọ chắc là long đong lắm
Buồn vui gì trong năm Ngọ, Ngọ ơi.

Tôi biết có nhiều kiểu tóc khác nhau,
“Tóc đuôi ngựa” dễ làm và đơn giản,
Túm ra đằng sau buộc dây thun chặt,
Chùm tóc cao ngúng nguẩy biết nhớ người.

Khi tôi đạp xe ra phố rong chơi,
Khi ở nhà học bài hay làm việc,
“Tóc đuôi ngựa” tung tăng tôi mơ ước,
Giấc mộng đời vó ngưa chẳng mỏi chân.

“Tóc đuôi ngựa” làm khuôn mặt hồn nhiên,
Chưa biết điểm trang có sao để vậy,
Qua tuổi nhảy dây tôi thường làm điệu,
Chùm tóc buộc cao đỏng đảnh với người.

“Tóc đuôi ngựa” một thuở đã xa xôi
Đã đổi thay theo tháng ngày rong ruỗi,
Những sợi dây thun, những khăn buộc vội,
Đã chìm rơi vào mộng hão huyền xưa.

Như những con ngựa tuổi đời già nua
Những vó câu rộn ràng không còn nữa
Mái tóc điểm bạc sợi thương sợi nhớ,
Năm ngựa này. “Tóc đuôi ngựa” tôi đâu?…

Nguyễn Thị Thanh Dương.
( Jan.05- 2026.)

Hoànglan & Việt Nam

Hoàng Lan và bà Ngoai,

A life altering trip that I won't soon forget. I spent a few days at the beginning paying my respects to family and then finally venturing off on my own starting in the North and making my way down South. Traveling on my own was probably one of the hardest but rewarding things I have done. I ended off the trip with volunteering at a local orphanage that was very humbling and a great experience. Thanks for the memories Vietnam!

HoangLan

Thật sự mà nói đến hôm nay tôi mới thấy nhẹ người đi phần nào. Gánh nặng ngàn cân như sắp trút xuống khi nghe con trên đường trở lại Sài Gòn. Những ngày con đi lòng cứ áy náy không yên. Lo sợ những bất trắc có thể xảy ra cho con. Tôi đã từng nói cho con nghe những lo âu của tôi song dường như con không quan tâm lắm. Thật ra tôi không thể trách Con vì hoàn cảnh sống của thế hệ tôi ngày trước cũng bao biến chuyển của đất nước sau cuộc đổi đời 75 đã xô đẩy hàng triệu người ra đi tìm tự do đã làm mọi lo âu khi nhớ về VN đã trở thành một cái nếp mất rồi.Nghĩ mãi rồi quẩn trí đi tôi như óc mượn hồn. Nhất là bạn bè tôi cũng lo âu như tôi khi nghe con về một mình như vậy.

… Sau những chặng đường từ Bắc trở về Nam Con về lại Sài Gòn vào buổi sáng thật sớm. Suốt từ chặng đường từ Dà Lạt về con ngủ suốt nên giờ nầy con tỉnh như sáo. Như vậy con còn đúng 36 giờ đồng hồ nữa là con sẽ lên đường trở lại Winnipeg Canada. Ngoại trông cháu về để nói chuyện cùng cháu, nấu món nọ món kia cho cháu ăn mà cháu bà có ở lại nhà với bà bao nhiêu ngày đâu... Cháu lại sắp từ giã Ngoại để trở về Canada rồi. Bà cứ nhìn cháu và rấm rức khóc vì nhớ con gái của mình. Bà cứ nói mãi:

- Nhìn con sao Ngoại nhớ Mẹ con ngày xưa quá.

Hoàng Lan trước ngôi trường NTT ngày xưa của Mẹ

Hôm nay với 36 giờ ngắn ngủi còn ở lại VN Hoàng Lan đi một vòng thăm Sài Gòn lần cuối trước khi lên đường tạm biệt Việt Nam. Chuyến đi một đời đáng nhớ nầy với những vùng trời của quê nhà con đã đi qua mà giờ phút sắp chia tay nầy sao nghe lưu luyến khôn cùng. Rồi tất cả cũng sẽ trở thành kỷ niệm đẹp, chuyến đi sẽ trở thành kỷ niệm muôn đời, khó mà quên được từ những thương yêu săn sóc của gia đình dành cho đứa cháu từ phương trời xa nầy trở lại quê nhà. Những bữa cơm họp mặt với họ hàng người thân mà đây là lần đầu con biết mặt sao mà gần gũi khôn cùng. Hôm ở Rạch Gía thời gian không có là bao mà con cũng đã qua thăm dùm Mẹ Nó ngôi trường Nguyễn Trung Trực thân yêu mà Mẹ Nó đã có một khoảng đời ngọc ngà nơi đó. Con về Rạch Gía ở lại ngôi nhà xưa mà Mẹ Nó đã lớn lên nơi đó và con bảo: "Cái giường ngủ của Mẹ hồi đó Ngoại vẫn còn giữ và đêm đó con đã ngủ lại trên chiếc giường nầy Mẹ ạ". Nghe con nói mà tôi bắt chảy nước mắt. Ôi ngày xưa ơi tìm ở đâu bây giờ? Mẹ tôi tội nghiệp người cứ chắt chiu, gìn giữ bao hình bóng con mình còn để lại trong căn nhà xưa của những ngày xưa thân ái.

Con cẩn thận chụp lại con đường trước nhà. Con đường mà Mẹ đã có một chuỗi ngày đầy kỷ niệm nơi đây. Ôi con đường xưa em đi, áo trắng ai bay những chiều lộng gió lúc tan trường, tan lớp. Con đường xưa vẫn còn đây mà người năm xưa giờ đã xa xôi biền biệt tận phương trời nào mất rồi. Một thế hệ đã tan tác trôi qua, thế mà quê nhà vẫn còn điêu linh biết bao giờ mới gọi là đất nước an bình thật sự. Con kể cho tôi nghe về sự suy nghĩ của người ngoại quốc đánh giá về người con gái VN hiện tại trên quê hương nghe mà đau lòng khôn cùng. Con nói:

- Nhìn VN hiện tại người ta ai cũng thấy cái bên trong của VN Mẹ ạ. "Thấy vậy chứ không phải là vậy. Ai dám cưới một người con gái VN bây giờ. Họ không phải chỉ có một ông bồ mà còn cả chục ông bồ khắp nơi". Những người đi cùng tour với con đã nhận định và nói với con như vậy.

Tôi hỏi con:

- Con có biết tại sao như thế không?

Rất tự nhiên con trả lời liền:

- Điều đó dễ hiểu thôi Mẹ ạ. Hoàn cảnh sống của một xứ sở nghèo như VN thì họ phải như thế để sinh tồn chớ không còn cách nào hơn.

Trong lúc nầy nghe con nói tôi mới thấy con đã lớn con đã trưởng thành. Tôi không còn thấy một HL mè nheo suốt ngày nhỏng nhẽo với Mẹ nó. Tôi tưởng rằng chuyến đi với cái vỏ bên ngoài VN con tôi không thể nhận định chính chắn về VN như thế.

Sau một vòng đi thăm Sài Gòn lần cuối con ghé thăm Cô Nhi Viện tặng một ít quà cho các trẻ em nơi đây như chương trình đã ấn định. Con bảo thật nhiều thương cảm khi nhìn thấy những hình ảnh nơi đây. Một VN bên trong thực sự có cái gì rất là mâu thuẩn với những cái được che lấp bằng cái vỏ hào nhoáng bên ngoài mà con đã thấy qua các tour du lịch, qua các chặng đường quê hương con ghé bước.

Địa điểm con đến sau cùng để rồi tối nay lên đường là Địa đạo Củ Chi. Một nơi chốn mà con bảo con cũng cần muốn biết.

Mà thật như con nghĩ con bảo:

- Cũng chẳng có gì Mẹ ạ và Chán lắm khi phải nghe những lời dẫn giải thật xạo và hết sức vô lý của họ.

Con tôi hiểu như thế là đủ cho tôi an lòng lắm rồi. Phải không bạn?

Ở Củ Chi về đến Sài gòn cũng gần 7 giờ tối. Không còn mấy tiếng đồng hồ nữa đến giờ con ra phi trường. Chuyến bay sang Shanghai sẽ cất cánh lúc 1 giờ sáng. Tôi phone về VN để dặn dò con đôi điều trước khi Con chia tay với gia đình trở lại Canada. Hành lý đâu đó đã cân xong. Con đang dùng bữa cơm cuối với gia đình để rồi lên đường. Một tháng trời con về rồi lại đi cũng làm ngùi ngùi người ở lại. Tôi nghe con nói với Ngoai nó văng vẳng trong phone:

- Rồi con sẽ về nữa mà. Ngoại đừng khóc nha Ngoại.

Hơn ai hết tôi hiểu những giọt nước mắt của Mẹ tôi trong lúc nầy. Tôi hiểu vô cùng những khát vọng cũng như niềm ao ước của người trong mấy mươi năm qua sau cuộc đổi đời ngày ấy.

11 giờ rồi. Chắc sắp đến giờ HL ra phi trường. Con bé sẽ trở về bên này với biết bao chuyện để nói cùng bè bạn về một VN thực sự mà Nó đã nghe, đã thấy trong chuyến hành trình xuyên Việt gần cả tháng trời và tôi nghĩ trong con có một cái gì lưu luyến lắm vì con vừa nói với Mẹ nó:

- Có thể sang năm con về nữa Mẹ ạ.

Thật vậy, con tôi đã thực hiện được cái ước mơ mà lần nào tôi nghe con hay hát nho nhỏ một mình qua dòng nhạc Bonjour Việt Nam của Marc Lavoine

One day I'll touch your soil.

One day I'll finally know my soul.

One day I'll come to you.

To say hello... Vietnam.

Tell me all about my colour, my hair and my little feet

That have carried me every mile of the way.

Want to see your house, your streets. Show me all I do not know.

One day I’ll walk your soil

One day I’ll finally know my soul

One day I’ll come to you

To say hello… Vietnam

To say hello… Vietnam...

Nghe nhạc nơi đây:https://youtu.be/NCPCoAtCqfc?si=iNxVyhoic38KjZ1x

To say hello Việt Nam, to say hello Việt Nam... Tiếng nhạc vẫn chập chùng bên tai... Tôi gác phone xuống mà hình như vẫn thấy nét mặt sung sướng của con và nghe một niềm hạnh phúc bất tận đang rạt rào chảy trong hồn mình.

Vâng đúng vậy, đến giây phút cuối cùng của chuyến đi nầy ngày hôm nay thật sự con tôi đã thực hiện được ước mơ mà con hằng ấp ủ từ bao năm tháng. Bước chân con đã chạm đến đất trời quê hương, linh hồn con đã hòa nhập vào linh hồn của nguồn cội, của dân tộc trên muôn vạn nẻo đường đất nước con đã đi qua như thế đã đủ lắm rồi phải thế không con. Mẹ biết con sung sướng lắm. Con hạnh phúc lắm và hơn ai hết Mẹ là người sung sướng hơn con gấp cả vạn lần.

Con có biết không con gái yêu dấu của Mẹ?

Cám ơn Việt Nam! Cám ơn con của Mẹ!

Hoàng Thị Tố Lang