Đỉnh Yêu Thương - Sáng Tác &Trình Bày: Trương Minh Cường

Sáng Tác &Trình Bày: Trương Minh Cường LNAT

Mẹ - Nhạc Và Lời: Trương Minh Cường - Hoà Âm Thanh Lâm

 

Nhạc Và Lời: Trương Minh Cường 

 Hòa Âm Thanh Lâm 

PPS: Phạm Huy Chương - 2010

Du Tử Ngâm 遊子吟 - Mạnh Giao

Nguyên tác   Dịch âm.                

遊子吟         Du Tử Ngâm                  
慈母手中線 Từ mẫu thủ trung tuyến, 
遊子身上衣 Du tử thân thượng y.       
臨行密密縫 Lâm hành mật mật phùng, 
意恐遲遲歸 Ý khủng trì trì quy. 
誰言寸草心 Thuỳ ngôn thốn thảo tâm, 
報得三春暉 Báo đắc tam xuân huy? 

Mạnh Giao

***

Chú giải:

Tam xuân huy: Ánh sáng 3 mùa xuân, chỉ công lao to lớn của mẹ.

Dịch nghĩa:

Mẹ hiền móc sợi chi.
Nay sợi chỉ đang ở trên áo người đi xa.
Lúc sắp lên đường, mẹ khâu kỹ càng,
Có ý sợ con chậm trễ trở về.
Ai dám nói rằng tấm lòng của một tấc cỏ,
Lại có thể báo đáp được ánh nắng của ba xuân?

Dịch Thơ:

Khúc Ngâm Của Đứa Con Đi Xa

Tay mẹ móc đường chỉ,

Trên áo con đi xa.

Vì con mẹ khâu kỹ,

Sợ con lâu về nhà.

Ai bảo một tấc cỏ,

Đáp ba xuân mẹ già?

Con Cò
***

Các Bài Dịch Khác:

Mẹ hiền cầm chỉ trong tay,
May trên áo đứa con trai hoang đàng.
Mẹ may cho thật kỹ càng,
Sợ con mình lại lang thang, chậm về,
Ai rằng lòng tấc cỏ quê,
Mà đền ơn được ba bề ánh xuân.

Bát Sách
***
Xin góp phần bài thơ dịch như sau:

Sợi chỉ trong tay mẹ
Trên áo con dặm ngàn
Ngày đi – khâu khín khít
Ngày về sợ lần khân
Ai bảo tấc lòng cỏ
Đền đáp được ba xuân?

Hoàng Xuân Thảo
***
Sợi chỉ trong tay Mẹ
Trên áo con đường xa
Kịp đi chắc chắc khâu
E chậm trễ về nhà
Ai nói tấc cỏ tâm
Báo được ba xuân qua!?

Lộc Bắc
***
Nguyên tác:  Phiên âm:

遊子吟          Du Tử Ngâm

慈母手中線 Từ mẫu thủ trung tuyến,
遊子身上衣 Du tử thân thượng y.
臨行密密縫 Lâm hành mật mật phùng,
意恐遲遲歸 Ý khủng trì trì quy.
誰言寸草心 Thùy ngôn thốn thảo tâm,
報得三春暉 Báo đắc tam xuân huy.

孟郊            Mạnh Giao
***
Dị bản:

Ngự Định Toàn Đường Thi Quyển 25 Tạp Khúc Ca Từ 御定全唐詩巻二十五雜曲歌辭 câu 5 viết: 誰言寸草心 Thùy ngôn thốn thảo tâm/Ai nói một tất cỏ.

Ngự Định Toàn Đường Thi Quyển 372 Mạnh Giao 御定全唐詩巻三百七十二孟郊 câu 5 có dị bản 難將 nan tương thay vì 誰言 thùy ngôn.

Mộc bản trong Trần Kiểm Thảo Tứ Lục (Thanh) của Trần Duy Tung 陳檢討四六-清-陳維崧 câu 5 viết: 難將寸草心 Nan tương thốn thảo tâm/Khó mà so một tấc cỏ.

Chú thích:

Mạnh Giao làm bài Du Tử Ngâm lúc 50 tuổi khi Ông được bổ nhiệm làm quan ở Lật Dương, tỉnh Giang Tô. Ông đem mẹ già về cung phụng nuôi dưởng. Bài thơ nói lên tình yêu thương của mẹ và lòng hiếu thảo của con. Bài thơ này là bài được ưa chuộng nhất trong số gần 20 bài thơ Đường nói về từ mẫu trong đó có mặt của các thi nhân tên tuổi như: Lý Bạch, Vương Duy, Mạnh Hạo Nhiên, Bạch Cư Dị, Lý Gia Hựu, Sầm Tham, Lưu Trường Khanh…

Từ ngữ:

Du tử: người đi xa ngày xưa
Lâm: kịp lúc
Mật mật: thật sát, khít khao
Khủng: e ngại
Trì trì: chậm trễ, muộn màn
Thốn thảo: một tấc cỏ, ẩn dụ lòng hiếu thảo
Xuân huy: ánh sáng huy hoàng của mùa xuân, ẩn dụ tình thương yêu của mẹ.

Dịch nghĩa:

Trích Thơ Đường, Trần Trọng San, Nhà xuất bản Bắc Đẩu, Saigon, Việt Nam, 1972.

“Du Tử Ngâm - Mạnh Giao 遊子吟-孟郊:

Từ mẫu thủ trung tuyến, Du tử thân thượng y. Lâm hành mật mật phùng, Ý khủng trì trì quy. Thùy ngôn thốn thảo tâm, Báo đắc tam xuân huy? 慈母手中線, 遊子身上衣, 臨行密密 縫, 意恐遲遲歸, 誰言寸草心, 報得三春輝.

Sợi chỉ trong lòng bàn tay người mẹ hiền giờ đây ở trên áo người con đi chơi xa. Đó là sợi dây tình mật thiết ràng buộc bước chân người du tử, khiến dù đi xa muôn dặm, cũng không quên lãng gia đình. Lúc người con lên đường, bà mẹ khâu sợi chỉ ấy kỹ càng lên trên vạt áo, ý e ngại rằng con vì vui thú nơi xa mà trễ đường về. Lòng mẹ hiền thương mến con mới rộng rãi làm sao! Ai dám nói rằng lòng con nhỏ hẹp lại có thể báo đền được tấm lòng bát ngát kia! Cũng như ai nói rằng lòng của một tấc cỏ ngắn ngủi, hẹp hòi lại có thể báo đáp được ánh nắng ba mùa xuân chan hòa đầm ấm. Câu Liệu đem tấc cỏ quyết đền ba xuân của Nguyễn Du mượn ý hai câu cuối cùng trong bài thơ này.”Dịch Thơ:

Đứa Con Đi Xa

Chỉ từ tay mẹ già
Giờ trên áo con xa
Lúc đi mẹ khâu kỹ
Sợ con chậm về nhà
Hỏi ai tấm lòng cỏ
Bù nắng ba Xuân qua.

The Travelling Son by Meng Jiao

The thread in mother’s fingers
Was now on the travelling son’s coat.
Mother had stitched very carefully before he left,
Suspecting her son would not come home for a long time.
It was hard for an inch grass (filiality)
To compensate for three springs of sunlight (motherly love).

Phí Minh Tâm
***
Cảm Đề:

Dĩ nhiên phải có vài bài, phải không? Không lẽ các thi sĩ thời Đường không có hiếu?



【唐】鮑溶 Bào Dung【Đường】
《將歸舊山留別孟郊》《Tương Quy Cựu San Lưu Biệt Mạnh Giao》

擇木無利刃 trạch mộc vô lợi nhận
羡魚無巧綸 tiện ngư vô xảo luân
如何不量力 như hà bất lượng lực
自取中路貧 tự thủ trung lộ bần
前者不厭耕 tiền giả bất yếm canh
一日不離親 nhất nhật bất li thân
今來千里外 kim lai thiên lí ngoại
我心不在身 ngã tâm bất tại thân
悠悠慈母心 du du từ mẫu tâm
惟愿才如人 duy nguyện tài như nhân
蠶桑能幾許 tàm tang năng ki hứa
衣服常著新 y phục thường trứ tân

Đây là bài thơ Bào Dung làm để tiễn Mạnh Giao từ chức về ở ẩn sau khi tự lượng không tài lực để đua tranh ở triều đình nên sống mãi trong cảnh nghèo, trong khi mẹ ở nhà chỉ cần tài nuôi tằm để con luôn luôn có quần áo mới.

o0o

【唐】陳去疾 Trần Khứ Tật【Đường】
《西上辭母墳》 《Tây Thượng Từ Mẫu Phần》

高蓋山頭日影微 cao cái san đầu nhật ảnh vi
黄昏獨立宿禽稀 hoàng hôn độc lập túc cầm hi
林間滴酒空垂淚 lâm gian tích tửu không thùy lệ
不見丁寧囑早歸 bất kiến đinh trữ chúc tảo quy

Tạm dịch:

Bài từ ở mộ mẹ hướng Tây:
Chiều tà trên đỉnh Cái Sơn, một con chim lẻ loi về tổ, giọt rượu nhỏ trong rừng như giọt nước mắt, không được thấy nhưng mong thấy mẹ trở về.

Huỳnh Kim Giám
***

Nhớ ơn Mẹ

1-
Con không dám quay nhìn u
Mắt nhoà lệ nhớ, tâm tù kính thương
Phải đi nên lòng vấn vương
Không hầu mẹ được đường trường chông gai.

2-
Mẹ đã bỏ con đi rồi
Về nơi an nghỉ hết đời thế gian
Con vuốt mắt mẹ bình an
Nghẹn lời, nước mắt tràn lan gối mềm
Mẹ ra đi thật êm đềm
Con thương nhớ mẹ đêm đêm khóc ròng
Vô vọng bao nhiêu cầu mong
Mẹ như trời biển phủ lòng mến thương

Đồ Cóc

***

 

Nhạc Và Lời: Trương Minh Cường 

 Hòa Âm Thanh Lâm 

PPS: Phạm Huy Chương - 2010

***

(Mẹ Thanh Vân)

Mẹ là nguồn cảm hứng cho rất nhiều văn thi nhạc sĩ. Việt Nam có hai bài nhạc nói về Mẹ mà ai cũng biết: Lòng Mẹ của Y Vân, và bài Bông Hồng Cài Áo của Phạm Thế Mỹ.

Thanh Vân mất mẹ từ lúc 20 tuổi. Bây giờ bồi hồi nhớ về mẹ mà lòng man mác buồn. Xin kể một chút về Mẹ của Thanh Vân.

Người mẹ là người hay âu yếm, nâng niu, chìu chuộng con... Mẹ Thanh Vân thì trái lại rất nghiêm khắc, bà áp dụng cách thức giáo dục theo kiểu gia đình danh giá chuẩn mực của bà nên nghiêm nghị đối với các con, dạy con "đứng-ngồi-nói-năng" theo khuôn khổ, nhỡ mà các con có sơ hở vụng về thì chỉ với ánh mắt Mẹ nhìn là các con hiểu và phải riu ríu chỉnh sửa lại. Mẹ Thanh Vân không bao giờ tỏ lộ tình cảm thương yêu cho các con biết, bà cứng rắn và xa cách với con. Vì có vú nuôi, nên Mẹ không cần chăm sóc con mà chỉ quan sát và ra lệnh. Thêm nữa Mẹ bận những việc làm của Mẹ (giao thiệp, tiếp xúc, đi mua sắm…) nên không có thì giờ gần gũi con để con có thể thủ thỉ, tâm tình. 

Cả tuổi thơ Thanh Vân không hề được mẹ ôm vào lòng, không hề được mẹ hôn hay âu yếm. Nhưng may mắn, Mẹ nghiêm khắc bao nhiêu thì Ba lại dễ dãi, nuông chiều, thương yêu các con bấy nhiêu. Ba nhường cho mẹ cái bổn phận răn dạy con cái vì Ba rất hiền lành, đôi khi thấy Mẹ rầy la và có khi bắt con nằm sấp trên sập gỗ để đánh đòn bằng roi mây, thì Ba can gián với giọng xót xa: “Thôi, con nó hiểu rồi, tha cho nó". Dù Thanh Vân rất ngoan không bao giờ bị rầy la hay bị đánh đòn như các em trai nhưng Thanh Vân rất sợ mẹ. Vì vậy giữa Ba chìu chuộng cưng yêu con và Mẹ nghiêm nhặc, khó tính thì đương nhiên Thanh Vân phải thương Ba nhiều hơn thương Mẹ !

 

Năm Thanh Vân 20 tuổi và đang đi học ở Cần Thơ thì Mẹ bị tai biến mạch máu não, Ba cho người sang gọi Thanh Vân về nhà gấp. May là Vĩnh Long chỉ cách Cần Thơ 30 cây số, nên khi Thanh Vân về đến, Mẹ tuy mê man nhưng còn sống. Lần đầu tiên trong đời, Tv ôm Mẹ, hôn trên má Mẹ vừa khóc vừa thì thầm: "Má ơi con thương Má lắm, Má đừng bỏ con !".

Mi mắt Mẹ chớp chớp như muốn mở ra, nghĩa là Mẹ có nghe lời Thanh Vân nói. Chỉ vài phút sau là Mẹ qua đời, không biết có phải Mẹ chờ Thanh Vân về rồi mới ra đi? Sau này người trong nhà kể lại là Mẹ thường nói: “Vân đi học xa, nhớ nó quá”. Thì ra Mẹ có thương con, nhưng không bộc lộ ra ngoài.

Nhân bất thập toàn, có lẽ Mẹ đã nghĩ là cung cấp cho các con mọi tiện nghi của đời sống, cho các con áo quần tươm tất, cho ăn uống đầy đủ cơm ngon canh ngọt… như vậy là đã chu toàn bổn phận. Lúc bé, ngoài Ba mà Thanh Vân cứ quấn quít bên cạnh và hay sà vào lòng Ba nũng nịu, những người mà Tv gần gũi và thường kể lể tâm tình là bà vú em và chị làm bếp. Tv hoàn toàn không có tình thương của Mẹ.

Ngày lớn lên, rút kinh nghiệm lúc ấu thơ, Tv âu yếm gần gũi các con của mình. Nhưng lúc các con 14, 15 tuổi, chúng cũng vẫn có những trách móc mẹ, nhất là cô con gái. Lạ nhỉ, Tv nghĩ đã làm mọi chuyện lo cho con, hay là "con" thì không bao giờ thỏa mãn với tình yêu thương của cha mẹ, lúc nào cũng thấy cha mẹ lo lắng cho con không đúng và không đủ ?? Nhưng giờ đây, các con Tv đã trưởng thành, đã có dịp lăn lộn trên trường đời nên hiểu biết hơn, các con Tv trở nên có hiếu và yêu mẹ hết mực.

Ngày nay cha mẹ đều đã khuất núi hết rồi, ngồi tiếc nuối... phải chi còn cha còn mẹ thì mình sẽ làm điều này, sẽ nói điều kia cho cha mẹ vui.

Nhớ bài Lòng Mẹ có 2 câu cuối:

Dù cho phai nắng nhưng lòng thương chẳng lạt mầu.

Vẫn mong quay về vui vầy dưới bóng mẹ yêu.

Bông Hồng Cài Áo:

Rủi mai này mẹ hiền có mất đi

Như đoá hoa không mặt trời

Như trẻ thơ không nụ cười.

Ca dao:

Mẹ già như chuối ba hương

Như xôi nếp mật, như đường mía lau

Đường mía lau càng lâu càng ngát

Cơm nếp mật ngào ngạt hương say

Ba hương lây lất tháng ngày

Gió đưa mẹ rụng, con rày mồ côi

Khi lớn lên mới hiểu tấm lòng của mẹ thì mẹ không còn nữa:

Lên non mới biết non cao, Có con mới biết công lao mẹ già!

Thanh Vân

Dạ Quỳnh Hương -Thơ Hoàng Ngọc Quỳnh Giao-Nhạc Phạm Anh Dũng-Hòa Âm Đồng Sơn-Tiếng Hát Ý Lan

 

Về Bài Dạ Quỳnh Hương

Dạ Quỳnh Hương là một bài thơ của Hoàng Ngọc Quỳnh Giao, bút hiệu của Hoàng Ngọc Quỳnh

Quỳnh là một cô gái cũng cùng nghề Y Khoa mà tôi biết và quen qua những tác phẩm của cô trên các báo chí Y Khoa Việt Nam trên thế giới. Quỳnh ở Bỉ và tôi ở Hoa Kỳ.

Chúng tôi hay viết thơ qua lại chia xẻ các vấn đề thơ văn nhạc. Quỳnh cũng có gọi điện thoại cho tôi vài lần, nhưng chúng tôi chưa có gặp nhau bao giờ.

Tôi xem lại trong bài nhạc Dạ Quỳnh Hương thấy thời gian viết bản nhạc này là 1998.

Một ngày, năm 1998, tôi nhận được bài thơ Dạ Quỳnh Hương của Quỳnh gửi qua bưu điện.

Vài tuần sau, khi Quỳnh có gọi điện thoại hỏi, tôi chợt nhớ ra vì bận quá chưa kịp xem và xin lỗi

Đêm hôm đó, đem thơ ra đọc, tôi thấy bài thơ như có tiếng nhạc trong đó. Tôi đem đàn guitar ra gẩy theo tiếng nhạc của bài thơ.Hình ảnh người con gái và đóa hoa Quỳnh như lẫn lộn trong tâm tưởng.

Đêm đó thức trắng đêm viết xong bài nhạc. Vài ngày sau tôi gửi bài nhạc cho Quỳnh

Hai năm sau nghe nói Quỳnh ốm nặng. Tôi vội đem bài Dạ Quỳnh Hương ra đàn hát, thu vào tape cassette và gửi cho Quỳnh.

Quỳnh có viết lại và hứa sẽ đàn dương cầm gửi cho tôi nghe sau khi sức khỏe hồi phục.

Chỉ ít lâu sau, năm 2001, tôi được tin Quỳnh qua đời vừa khi 48 tuổi

Tôi chưa được nghe tiếng đàn của Quỳnh. Tôi cũng chưa gặp Quỳnh bao giờ cả.

Phạm Anh Dũng

(2009)

***

Thơ Hoàng Ngọc Quỳnh Giao,

Nhạc Phạm Anh Dũng 

Hòa Âm Đồng Sơn

Tiếng Hát Ý Lan

Thực Hiện: Hoàng Khai Nhan

Bài Cảm Tác:

 

Hoa Đêm

Nửa đêm hoa Quỳnh nở 

Thoảng hương thơm bay xa

Bên trong phòng kín gió 

Ấm êm tình vỡ oà

Bùi Quang Dũng 

***

Dạ Quỳnh Tiên Nữ

Đêm nay tiên nữ giáng trần 

Quỳnh hoa một đóa trắng ngần như mây 

Mặc cho thế sự đổi thay 

Bình minh Chưa tới, chia tay nghẹn ngào

Trương Minh Cường 

***

Hoa Quỳnh Nở Ban Đêm

Hoa Quỳnh nở ngát đêm nay

Yêu kiều trắng muốt cho say lòng người

Sáng ra hoa héo mất rồi

Hương còn vương vấn suốt đời không phai

Thiên Tâm

***

Hoa Mệnh Bạc

Thương Quỳnh lặng lẽ úa phai rồi

Ánh nguyệt cợt đùa héo hắt thôi

Cố giữ hương lòng tha thiết mộng

Mãi gìn dáng ngọc luyến lưu người

Bao mùa hương thắm trao ngời dạ

Mấy bận sắc nhòa mím chặt môi

Thôi tiếc mà chi hoa mệnh bạc

Lìa mau phó thác ý do trời.

Kim Oanh

***

Quỳnh Hoa 

Em trót Quỳnh hoa chuyện phải rồi 

Nửa đêm bừng nở sáng lìa thôi 

Sắc màu như tuyết hương đưa thoảng 

Phẩm cách tựa mây luyến tiếc người 

Thi nhạc toàn tài thiên đố kỵ 

Y khoa thâm cứu đất bầm môi 

Mỹ nhân tự cổ như danh tướng* 

Luôn gợi nhân gian oán trách trời! 

Lộc Bắc 

Dec20

***

Bản nhạc của Bác Sĩ Dũng gây bao nhiêu cảm hứng cho thính giả. 

BS xin gửi các bạn bài viết ngắn trên Tập San Y Sĩ năm 2001,khi Ngọc Quỳnh tạ thế.

Hồi năm 1991,trên Tập San Y Sĩ có một cây bút mới:đó là Hoàng Ngọc Quỳnh, hoặc Hoàng Ngọc Quỳnh Giao, hoặc Tiểu Quỳnh.Thơ của cô bay bươm, tình tứ, lãng mạn,văn thì gọn gàng, xúc tích ,đôi khi khôi hài, châm biếm nhẹ nhàng. Đọc văn xong,ai cũng tưởng tượng ra một cô tiểu sư muội xinh đẹp, học vấn uyên thâm, lúc nào cũng vui cười ríu rít như chim vành khuyên....đúng là một đoá hoa quỳnh vừa nở ra để gửi hương cho gió.Khi đó, Bát Sách chưa biết mặt Tiểu Quỳnh nên tặng nàng bài thơ: 

Xem văn nào đã biết người, 

Mơ hồ tưởng tiếng ai cười đâu đây, 

Hoa nào vừa nở đêm nay, 

Mà nghe gió thoảng hương bay ngạt ngào. 

Trong bao nhiêu năm,Tiểu Quỳnh liên tục góp mặt với Tập San:văn,thơ,nhạc, dịch thơ Đường,thơ Tống, bút đàm,bút chiến.Sự đóng góp của Tiểu Quỳnh đã làm Tập San Y Sĩ  thêm phong phú,sống động và hấp dẫn.Quỳnh có qua Montreal nhiều lần,ngồi uống rượu với ban báo chí như Trần Mộng Lâm,Thân Trọng An,Trần Văn Dũng,Nguyễn Thanh Bình ở nhà anh Phạm Hữu Trác. Trong khi nói chuyện, Quỳnh rất hoạt bát,ý tứ thâm trầm, tuy cười nhưng mặt lúc nào cũng phảng phất nét buồn.. Qua văn chương,thí dụ như bài viết về cỏ bồng,dịch Hữu Sở Tư của Lư Đồng...mọi người cảm thấy trong lòng Quỳnh có những nỗi u hoài.Anh em chỉ đoán chừng,và không ai biết sự thật.Đây là một bài 

thơ nữa tôi tặng Quỳnh: 

Vẩn vơ thơ Tống,thơ Đường, 

Bút đàm,bút chiến há nhường ai đâu, 

Vốn người đa cảm đa sầu, 

Thương mây,khóc gió giọt châu vắn dài, 

Hỏi lòng nào biết nhớ ai, 

Gối du tiên,mộng dao đài vấn vương, 

Nửa đời hoa,tóc điểm sương, 

Nam Kha tỉnh giấc,sầu thương chất đầy. 

Đầu năm 2001,ngày 13/01,Tiểu Quỳnh đột ngột qua đời,mọi người bàng hoàng xúc động.Nhớ lại những buổi anh em ngồi chuyện trò bên ly rượu cứ tưởng như ngày hôm qua.Rượu vẫn còn đây mà người đà vắng bóng.Đây là bài khóc Tiểu Quỳnh: 

Hạc vàng vỗ cánh xa bay, 

Còn đây rượu đắng,men cay hững hờ, 

Hữu Sở Tư,dạ ngẩn ngơ, 

Đốt hương linh,nhớ hương xưa nghẹn ngào. 

Bát Sách

***
Trăng Quỳnh

Thấy trăng thiền tọa trong quỳnh
Thấy anh là mộng thấy tình là mây
Thấy mình chiếc lá lắt lay
Gió ơi xin hãy nương tay một lần

Kiều Mộng Hà
***
Nguyệt Quỳnh

Nửa đêm vằng vặc ánh ngà
Nàng tiên áo trắng mượt mà ghé qua
Cánh bung trắng muốt kiêu sa
Thoáng làn hương nhẹ lan ra tặng người
Nguyệt Quỳnh ơi!Nguyệt Quỳnh ơi
Băng trinh giữ kín, tặng người tri âm

Sao Khuê
***
Quỳnh Hoa

Em đến giữa đêm khuya
Tự cõi nào, Em về?
Em hiện thân Lan-Huệ
Đưa ta vào đam mê.

Cớ sao tình nở muộn
Vài tiếng chẳng là bao.
Thịt da Em ngọt ngào
Vội chào, Em vĩnh biệt!

Ta ngồi đây thương tiếc
Thật, giả, hay chiêm bao?

Nguyễn Đàm Duy Trung
Tháng Chín, 2000
Toronto, Canada.
Đàm Trung Phán
***
Hoa Quỳnh

Mảnh mai hoa trắng nở đêm khuya
Thanh thoát dịu Hương quyện tứ bề
Không gian yên lắng chân nàng đến
Khoảng khắc sinh Tồn chẳng kéo lê
Người đời thương tiếc thân đoạn số
Thi nhạc muôn đời vẫn mãi ghi.

Hãn Nguyễn
***

***
Dạ Quỳnh Hương

Mỗi đêm hoa quỳnh nở 
Một người nghệ sĩ già
Đem lời thơ, tiếng nhạc
Hát cho người qua nghe:
Dạ Quỳnh Hương hỡi?
Dạ Quỳnh Hương ơi!
Đêm về, em thiên thanh trắng
Sáng ra, khoác áo hồng đào
Bao giờ em mặc áo vàng?
Cho anh buông tiếng chào nàng đêm mơ
Dạ quỳnh hương hỡi?
Dạ Quỳnh Hương ơi!
Đêm khuya, trong giấc mộng vàng
Mây đen gió loạn, cỏ hoang bơ phờ
Thèm thuồng một mảnh trăng tơ
Thương em trần trụi, bơ vơ anh quỳ
Say sưa một mớ tình si
Cành hoa ủ rũ, nhị hoa héo tàn
Ô hô! tỉnh giấc mơ màng
Mưa như thác đổ, thân nàng nát tan
Đêm nay ta lỡ cung đàn
So dây lỗi bực cung thang ngỡ ngàng
Thương em sớm nở tối tàn
Thương em vắn số, bên hàng mưa rơi
Dạ Quỳnh Hương hỡi!
Dạ Quỳnh Hương ơi!

Lê Minh Đức

***

Hương Quỳnh 

Lìa chuỗi ngọc còn vương sợi kén
Hương Quỳnh ngát rụng cánh tương tư
(Đông Hồ)

Nhớ tri kỷ vì ai thổn thức
Chợt canh thâu nghe rộn mùi hương.
Biết đời là chốn vô thường,
Vì duyên nên phải vấn vương chút tình.
Lặng lẽ chớm riêng mình một góc,
Chuyện phồn hoa phó mặc cho đời;
Biết thân như hạt mưa rơi
Sắc hương chỉ gửi cho người tình chung.
Lánh ong bướm, chẳng dung tục lụy,
Chọn canh khuya hé nhuỵ khoe đài.
Thương hoa tiếc ngọc mấy ai
Vì hoa thổn thức năm dài đợi mong?
Phút giao cảm cõi lòng rộng trải
Vã châu thân run rẩy hình hài,
Tinh anh trả lại cho đời
Dung nhan hiển tặng, tạ từ thế nhân.

Phan Bảo Thư
***

Trường Dạ Nữ Vương

Năm tháng đường xa dãi tuyết sương
Ngỡ lòng ai đã hết vấn vương.
Rộn rã đêm Xuân mùi hương cũ,
Ngát tỏa thư phòng soi bóng gương
Nhuỵ cong mường tượng cành trâm vắt,
Sắc khiết dài thon, cành mỏng vờn.
Nhạc thơ, duyên cũ dường chưa trọn
Ngân khúc ly tao khách đoạn trường

Phan Bảo Thư

***

Tại Mưa

Sáng hôm nay, mặt trời khuất sau mây dày, không khí bổng dịu hẳn và lành lạnh. Trên mặt hồ là đà những cụm sương chưa kịp tan. Xa xa những đồi núi cũng mờ trong mây xám. Phải chăng trời cũng buồn và âm u vì gần đến cuối tháng 4. Đây là lần đầu tiên hai chúng tôi rủ nhau đi bộ quanh hồ khi trở về lại nhà sau một chuyến đi chơi xa vừa qua đã lưu lại những ám ảnh kinh hoàng khó quên của cuộc giải phẩu cấp cứu với cái sẹo xấu xí chưa lành hẳn trên bụng tôi. 

Đi dạo được gần hai phần ba con đường quen thuộc, gió chuyển lạnh dần, mây đen kéo dày rồi trời bổng đổ mưa. Lúc đầu chỉ vài giọt lắc rắc đây đó, dần dần nhiều hơn một chút, rồi hai chút. Sau đó mưa xòa đổ mạnh. Mạnh đây là đối với vùng Nam Cali thiếu mưa quanh năm, chứ có thấm thấp gì đối với những cơn mưa kéo dài cả giờ với mây đen nghịt trời kèm theo sấm sét rầm trời của Saigon dạo nào, hay những cơn mưa dài vộ tận, lê thê từ tuần này qua tuần nọ của Huế tôi. Và cũng chẳng thấm vào đâu nếu so với những ngày mưa rừng dầm dề thê lương của thời còn lội hành quân với tiểu đoàn Dù. Vì ngoài chuyện mưa trời, còn có thêm một loại mưa nhân tạo dữ dằn, chết người. Một loại mưa mà người trong cuộc chỉ biết run sợ, bịt tai nhắm mắt cầu nguyện, đôi khi núp kỷ dưới hầm vẫn chết, nằm trong hố cá nhân vẫn tan xác, có khi đến hai lần. Là mưa pháo. Loại mưa gây chết người như vậy nhưng riết rồi người lính trận vẫn coi thường vì “ăn pháo” như cơm bữa và phải “đội pháo” trên đấu hằng ngày.

Hơi và khói nóng bốc lên từ đường nhựa mang theo mùi đất quyện thẳng vào mủi …thơm chi lạ! Thơm đây vì là mùi hương xưa quen thuộc, khó diễn tả và khó quên, gắn liền với thời con nít, khi tôi cùng các bạn trong xóm chạy chơi, chờ đợi cơn mưa đến để nghe mùi đất bốc lên từ mặt đường còn nóng, rồi trần truồng rượt đuổi nhau dưới những trộ mưa tầm tả, múa máy tay chân hoặc xếp giấy thành những chiếc thuyền con thả trôi theo dòng nước. 

Người đang có bàn tay trốn lạnh trong tay tôi bổng thốt lên lo ngại “Chà mưa này, coi chừng đau nghe. Mà anh cũng đâu chạy nhanh được vì vết thương chưa lành hẳn!? Hay là chúng mình tạm thời tránh mưa dưới cổng nhà này”. 

“Chạy thì không được rồi, đi nhanh cũng bị ướt, đi chậm cũng bị ướt. Thôi, cứ tà tà mà đi. Đau cũng chẳng sao. Mấy khi mà cùng nhau nắm tay tản bộ dưới mưa, nhất là ở xứ thiếu mưa thiếu nước này. Về Cali trên cả mươi năm nay, có phải đây là lần đầu tiên mới xẩy ra chuyện chúng mình cầm tay nhau đi dạo dưới cơn mưa? Còn gì vui thú và đặc biệt hơn!”

“Ờ. Đúng rồi! Nếu được mưa nhiều hơn chút thì vui hơn nữa há!”.

“Anh mới nghĩ lại. Hình như chưa có một lần nào chúng mình có dịp cầm tay nhau đi dưới mưa, trước đây khi ở Huế, Saigon hoặc Đà Lạt. Ngay cả lúc ở tù cải tạo trong rừng. Và ngay cả sau này, tại Louisiana, mưa có lúc phủ đầu như ở VN, nhưng với con còn nhỏ, công ăn việc quá bề bộn thì làm gì có chuyện sánh bước bên nhau dưới mưa. Khi về Cali, nếu có mưa thì ở trong nhà, nằm trên giường hay ngồi trong xe có sẳn dù nếu phải rời xe …Chứ làm gì mà có dịp lang thang dưới mưa như thế này! Đây quả thật là lần đầu tiên chúng mình cầm tay nhau lội bộ dưới mưa, không dù, không áo mưa. Không e sợ. Ngược lại cảm thấy thật thú vị, đôi chút lãng mạn nữa chứ! Nhớ nhắc nhau kỷ niệm này nghe”.

Người ấy chẳng trả lời, nhưng xiết chặc tay tôi mạnh hơn, chuyền cho tôi hơi ấm và sự bình yên. Dưới cơn mưa. 

Mưa nhiều hơn. Kệ mưa. Cám ơn mưa. Mưa nữa đi nghe. Ướt cả mặt. Ướt cả áo. Thấm vào tóc, vào người. Chẳng sao! Vẫn những bước đi nhịp nhàng, không vội vã, bên nhau, tay trong tay, vai kề vai Lòng cảm thấy hân hoan, thanh thản. Bước chân nhẹ nhàng hơn. Quấn quýt hơn. 

Đang đi chợt nghĩ đến mấy câu hát dễ thương về Mưa: 

“Mưa rơi trên vai chàng
Mưa rơi ướt vai nàng
Mưa rơi khắp thôn làng…” * 

Không có sấm sét trên trời dù mây vẫn còn đen. Càng mừng. Càng thích. Vì ở tuổi không còn trẻ này, sau bao nhiêu tranh đấu với đời, còn mấy ai muốn có thêm sấm nổ trên đầu hay sét đánh ngang tai mình nữa!

Về đến nhà, vẫn còn mưa, tuy nhẹ hơn. Mây đen loãng dần. Hơi nước vẫn còn bốc đây đó trên mặt đường tráng nhựa, mùi đất vẫn còn nặng trong trí nhớ. Loay hoay mở cửa không được. 

Bị hỏi “hôm nay sao vậy?!”. 

Bèn trả lời “Tại mưa”

Xế chiều, trời ngưng hẳn mưa. Trời mát lạnh. Đến tối, như một giao ước, chậu Hoa Quỳnh ngay patio sau nhà bổng trổ một loạt bông, trắng, thơm nhẹ nhàng, tinh khiết. Khiến cả vợ chồng nổi hứng bắt ghể ngồi bên cạnh, nhâm nhi ly trà nóng với vài lát mứt gừng còn sót từ Tết, vừa thưởng thức bản nhạc Dạ Quỳnh Hương. 

“Em ơi, đêm thơm một đóa quỳnh
Cùng em hương vương không gian
Cho ta mơ say mộng ngát tình
Quyện màu sắc thắm môi em…” ** 

Đúng là một ngày say mộng ngát tình trong cảnh mưa hiếm quý của Cali, khiến cả hai cùng nhớ đến “nụ hôn đầu rụng xuống ơ thờ”. Mong đêm dài hơn cho vòng tay trong nhau thêm hoan lạc.

Sáng hôm sau, ngồi ghi lại chút tình của ngày hôm trước. An lành với hạnh phúc bên nhau. Đơn giản nhưng trân quý. Ngọt ngào đầy hương thơm. Với mong ước mỗi ngày qua là một niềm vui trọn vẹn. Vì một ngày qua là một ngày không thể có lại, và ngày mai lại không thuộc về ta.

Tháng 4, 2015 – Bổ túc tháng 1, 2021

Vĩnh Chánh

*Bản nhạc “Mưa” của nhạc sĩ Văn Phụng

**Bản nhạc “Dạ Quỳnh Hương” của nhạc sĩ Phạm Anh Dũng