Đới Thúc Luân 戴叔倫 (732-789) Thi nhân đời Đường, tự là Ấu Công 幼公 hay Thứ Công 次公. Người đất Kim Đàn thuộc Nhuận Châu (tỉnh Giang Tô ngày nay). Lúc còn trẻ bái danh sĩ Tiêu Dĩnh Sĩ 蕭穎士 (717-768) làm thầy. Đậu Tiến sĩ năm Trinh Nguyên đời Đường Đức Tông (785). Ông từng giữ các chức vụ Huyện lệnh Tân Thành, Huyện lệnh Đông Dương, Thứ sử Vũ Châu và Dung Quản Kinh Lược Sứ. Về già dâng biểu từ quan xin làm đạo sĩ. Thơ của ông thường tả đời sống ẩn dật an nhàn. Bài thơ dưới đây được làm lúc ông đã về già đang giữ chức Thứ Sử Vũ Châu, trên đường về đón Tết đã trọ tại dịch quán Thạch Đầu.
除夜宿石橋館 Trừ Dạ Túc Thạch Đầu Dịch
旅館誰相問 Lữ quán thuỳ tương vấn
寒燈獨可親 Hàn đăng độc khả thân
一年將盡夜 Nhất niên tương tận dạ
萬里未歸人 Vạn lý vị quy nhân
寥落悲前事 Liêu lạc bi tiền sự
支離笑此身 Chi ly tiếu thử thân
愁顏與衰鬢 Sầu nhan dữ suy mấn
明日又逢春 Minh nhật hựu phùng xuân.
戴叔倫 Đới Thúc Luân
* Chú thích:
- Thạch Đầu Dịch 石頭驛 : DỊCH là Dịch Quán 驛館 là nhà trọ của các quan chức vãng lai. THẠCH ĐẦU DỊCH là Quán dịch Thạch Đầu; còn gọi là Thạch Kiều Quán 石橋館, ở huyện Tân Kiến của tỉnh Giang Tây.
- Tương Tận 將盡 : là Sắp hết; sắp chấm dứt.
- Liêu Lạc 寥落 : là Thưa thớt, lạnh lẽo; Ở đây chỉ buồn bã lẻ loi.
- Chi Ly 支離 : là Phân tán, rời xa.
- Sầu Nhan 愁顏 : là Dung nhan âu sầu, chỉ gương mặt buồn bã.
- Suy Mấn 衰鬢 : là Tóc mai đã bạc và thưa, ý chỉ đã tàn tạ.
* Nghĩa bài thơ:
Trọ Lại Thạch Đầu Dịch Đêm Giao Thừa
Trong lữ quán nầy ai là người han hỏi đến ta đây; Ta chỉ có thể thân thiết với ngọn đèn lạnh lẽo cô độc nầy mà thôi. Đêm nay là đêm sắp hết của một năm dài, mà người ở ngoài muôn dặm như ta vẫn chưa được về nhà. Nhìn lại chuyện đời lẻ loi buồn tẻ của những năm qua, cười cho tấm thân ta phải lưu ly trôi nổi cho đến tận bây giờ. Với dung nhan âu sầu và mớ tóc mai dã dượi nầy thì ngày mai lại phải gặp lại nàng xuân nữa rồi !
Tâm sự của Đới Thúc Luân cũng là tâm sự chung của những người xa quê hương ngoài vạn dặm trong lúc năm cùng tháng tận, nhìn lại những tháng năm phiêu bạt nổi trôi mà cảm thương cho thân phận tha hương đất khách của mình phải đón xuân nơi quán trọ xa xôi lạnh lẽo chỉ có một thân một mình.
* Diễn Nôm:
Trừ Dạ Túc Thạch Đầu Dịch
Lữ quán ai người han hỏi,
Thân nhau đèn lạnh đơn côi.
Một năm đêm tàn sắp hết,
Muôn dặm người còn nổi trôi.
Nhạt nhẽo buồn bao chuyện cũ,
Lênh đênh cười tấm thân tôi.
Dung nhan tóc mai dã dượi,
Mai ngày lại đón xuân rồi!
Lục bát:
Lữ quán ai hỏi ta đây,
Không người thân thiết lạnh đầy đèn côi.
Đêm tàn năm cũng tàn thôi,
Riêng người muôn dặm xa xôi chưa về.
nhạt nhòa chuyện cũ não nề,
Nổi trôi cười tấm thân tê tái sầu.
Dung nhan tiều tụy tóc râu,
Mai nầy lại phải ngày đầu đón xuân!
杜紹德
Đỗ Chiêu Đức2023
***
Dịch Xuôi : Ngủ Qua Đêm Cuối Năm ở Quán Dịch Thạch Đầu
Ở quán trọ bên đường không có ai quen thăm hỏi
Chỉ có ngọn đèn khuya lạnh có thể làm thân
Đêm cuối năm đã gần hết
Người về vẫn còn muôn dặm xa nhà
Buồn thưong cho nỗi luân lạc ngày qua
Lại tự cười mình đã phải vướng bận vào những chuyện nhỏ nhặt
Mặt buồn cùng mái tóc mai cằn cỗi
Sáng mai sẽ gặp lại xuân
Dịch Thơ:
Cuối năm nơi quán trọ
Chỉ ngọn đèn là thân
Trắng một đêm trừ tịch
Buồn muôn dặm tử phần
Nghĩ thương đời lạc lõng
Cười trách mình lần khân
Tóc bạc rồi,chi nữa
Sáng mai lại gặp xuân
Phạm Khắc Trí
02/12/2015
***
Quán Trọ Đêm Cuối Năm
Ngụ đêm quán trọ chẳng người quen
Thui thủi năm canh với ngọn đèn
Trừ tịch đêm tàn, lòng khắc khoải
Quê xa dặm mỏi, dạ sầu miên
Buồn thương số kiếp hoài luân lạc
Cay đắng cuộc đòi mãi lấn chen
Cằn cỗi tóc mai, nhàu nét mặt
Sáng ra xuân đến ngại ngùng thêm.
Phương Hà
***
Đêm Cuối Năm Ngủ Ở Trạm Thạch Đầu
(1)
Lữ quán ai thăm hỏi?
Đèn lạnh, khách não-nề
Một năm, còn đêm cuối
Muôn dặm người chưa về
Quạnh hiu, đau chuyện cũ
Ly sầu, cười tái tê
Dàu dàu, tóc rụng mãi
Sáng mai, bóng xuân về
(2)
Quán trọ, ai thăm viếng?
Đèn lạnh, một bóng ai
Năm tàn, còn đêm cuối
Người đi muôn dặm dài
Cô đơn, buồn chuyện cũ
Gượng cười , sầu không phai
Nét buồn, tóc rụng mãi
Bóng xuân, lúc sáng mai
(3)
Quán trọ lạnh lùng ai vãng lai?
Bạn cùng đèn lạnh não nề thay!
Năm tàn, còn lại một đêm cuối
Biền biệt, người đi muôn dặm dài
Hiu quạnh, não lòng bao chuyện cũ
Gượng cười , man mác sầu không phai
Dàu dàu nét mặt, tóc rơi mãi
Bóng dáng xuân về lúc sáng mai
MaiLoc
***
Đêm Trừ Tịch Ngụ Ở Trạm Thạch Đầu
1/
Chỉ mình nơi quán trọ
Bạn với ngọn đèn vàng
Đêm cuối năm gần hết
Quê xa cách dặm ngàn
Chuyện xưa buồn cất bước
Việc nhỏ tức cười khan
Tóc rối thêm mày ủ
Sáng nầy xuân lại sang.
2/
Nơi quán dịch chẳng người quen
Chỉ ta cùng với ngọn đèn lẻ loi
Năm còn đêm cuối cùng thôi
Thân thì muôn dặm xa xôi chư về
Chuyện xưa nhớ lại ê chề
Khiến xuôi chịu cảnh lê thê thân này
Bây giờ rối tóc nhăn mày
Làm sao tươi tỉnh mai này đón xuân.
Quên Đi
***
Đêm Trừ Tịch Trọ Ở Trạm Thạch Đầu
1/
Quán trọ thân đơn độc
Đèn bầu bạn với ta
Cuối năm gần sắp đến
Ngàn dặm xa quê nhà
Nhìn chuyện xưa ngày trước
Gẫm cười ôi xót xa
U sầu thêm tóc rối
Mai đến xuân đây mà
2/
Thẩn thờ lữ quán mình ta
Đèn vàng hiu hắt ví là bạn thôi
Cuối năm lần lựa sắp rồi
Dặm ngàn xa lắc chưa hồi cố quê
Sầu dâng chuyện cũ ê chề
Môi cười mà thấy ủ ê cõi lòng
Mày chau tóc rối buồn trông
Nàng xuân kỳ hạn xoay vòng bước sang
Kim Phượng
***
Trọ Thạch Đầu đêm giao thừa
1-
Quán trọ ai han hỏi!
Chỉ đèn kết bạn thân
Một năm đêm sắp hết
Vạn dặm quê chưa gần
Chuyện cũ buồn hiu hắt
Bôn ba diễu bản thân
Mặt buồn, thưa thớt tóc
Mai sớm lại mừng xuân!
2-
Nào ai quán trọ hỏi han!
Đèn hiu hắt bóng, bạn thân cận kề
Cuối năm, đêm hết, Tết về
Người nơi vạn dặm xa quê nhớ nhà
Chuyện xưa tan tác xót xa
Thương mình, cười nhạt bôn ba cuối trời
Mặt sầu tóc bạc rụng rơi
Ngày mai sáng sớm lại mời đón xuân!
Lộc Bắc
Jan23
***
Đêm Cuối Năm Nơi Quán Trọ
Đêm Cuối Năm Nơi Quán Trọ
Quán khuya chẳng ai thăm hỏi
Bên ngọn đèn tàn mòn mỏi thân côi
Cuối năm, đêm sắp qua rồi
Người đi muôn dặm xa xôi chưa về
Quạnh hiu chuyện cũ ê chề
Thương thân cười gượng nhiêu khê cuộc đời
Sầu lòng tóc bạc rụng rơi
Ngày mai đành đón xuân dời bước sang!
Kim Oanh
.jpg)
.jpg)
