Thứ Bảy, 28 tháng 6, 2025
Trầm Mặc
Ai giữ hộ tôi những nỗi niềm
Phấn liễu một thời giấc cô miên
Sóng đùa bóng phượng xuôi dòng nước
Cả nợ ân tình phận thuyền quyên
Ai chung hộ tôi tiếng khóc cười
Những ngày rực rỡ tuổi đôi mươi
Những làn nước mắt hòa sương sớm
Hồn hoa cánh phượng mất nét tươi
Ai chở hộ tôi một khối sầu
Cho thuyền tình nhẹ lướt trôi mau
Cho người năm cũ quên thề cũ
Tim nồng khâu bớt vết thương sâu
Kim Phượng
Sóng đùa bóng phượng xuôi dòng nước
Cả nợ ân tình phận thuyền quyên
Ai chung hộ tôi tiếng khóc cười
Những ngày rực rỡ tuổi đôi mươi
Những làn nước mắt hòa sương sớm
Hồn hoa cánh phượng mất nét tươi
Ai chở hộ tôi một khối sầu
Cho thuyền tình nhẹ lướt trôi mau
Cho người năm cũ quên thề cũ
Tim nồng khâu bớt vết thương sâu
Kim Phượng
Văn Bút Miền Đông, Lời Cảm Tạ
Đã lâu vắng bóng chốn phồn hoa
Lẩn trốn anh em làm việc nhà
Những tưởng chỉ trong dăm ba tháng
Không ngờ đường khó vẫn còn xa
Có lúc tưởng rằng buông đi nghiệp
Nhưng tơ duyên cũ cột vào ta
Một ngày gom góp đôi ba vận
Vài tháng xin cho được đôi lần
Dăm bài thơ ngắn hai ba truyện
Nhờ đăng để được “Có tôi đây”
Biết lỗi không trông chờ lời đẹp
Gởi đi không dám đợi phản hồi
Ngờ đâu văn hữu nhiều rộng lượng
Cho lời khuyến khích thật thân thương
Cám ơn biết mấy tình bè bạn
Miền Đông Văn Bút quá vấn vương
Mong rằng văn hữu cho gia hạn
Chờ ngày xong việc sẽ nối duyên.
Dương Vũ
Phát Hiện Chất Gây Ung Thư Trong Sản Phẩm Làm Đẹp
Phát hiện chất gây ung thư trong sản phẩm làm đẹp
Nguyên Lee
9 tháng 6, 2025
Posted by GLN
Một số dầu gội có chứa hóa chất phóng thích formaldehyde gây ung thư. (Hình minh họa: Unsplash)
Một phát hiện cho thấy có sự hiện diện của các hóa chất gây ung thư trong các sản phẩm làm đẹp thường dùng cho phụ nữ, đặc biệt là các sản phẩm được tiếp thị cho người da màu.
Một nghiên cứu mới được công bố trên Environmental Science & Toxicology Letters làm sáng tỏ vấn đề này, tiết lộ hơn một nửa số sản phẩm chăm sóc cá nhân được phân tích từ phụ nữ da đen và Latina có chứa các hóa chất phóng thích formaldehyde.
Formaldehyde, chất gây ung thư được sử dụng làm chất bảo quản các sản phẩm này. Một điều đáng báo động, chất này bị cấm sử dụng trong các sản phẩm làm đẹp tại Liên Minh Châu Âu hơn 15 năm trước, vào năm 2009.
Một số loại sản phẩm làm đẹp có chứa hóa chất phóng thích formaldehyde:
Sản phẩm chăm sóc tóc
Thuốc duỗi tóc: Một số loại có chứa formaldehyde trực tiếp hoặc phóng thích formaldehyde.
Dầu gội: Gồm những loại được tiếp thị cho tóc có kết cấu.
Dầu xả: Cả loại xả sạch và không xả.
Sản phẩm chăm sóc da
Sữa dưỡng thể: Sữa dưỡng thể và kem dưỡng ẩm.
Sữa tắm
Xà bông rửa tay.
Chất làm sáng da: Sản phẩm được tiếp thị để làm đều màu da.
Kem chống nắng: Một số công thức có thể chứa các chất bảo quản này.
Tẩy trang: Dùng để làm sạch da mặt.
Sữa rửa mặt.
Sản phẩm cho mắt
Keo dán mi: Dùng để gắn mi giả.
Kẻ mắt: Dạng lỏng và dạng chì.
Phấn mắt: Dạng bột và dạng kem.
Mascara: Làm dài và dày mi.
Sản phẩm cho móng tay
Sơn móng tay: Nhiều màu sắc và công thức khác nhau.
Thuốc làm cứng móng: Được thiết kế để làm móng chắc khỏe.
Nghiên cứu do Silent Spring Institute thực hiện xác định những chất bảo quản đáng lo ngại này trên một loạt các sản phẩm làm đẹp dành riêng cho phụ nữ da màu. Bác Sĩ Robin Dodson, nhà khoa học về phơi nhiễm, cho biết sự phổ biến của các hóa chất này không chỉ giới hạn ở thuốc duỗi tóc mà còn mở rộng sang các sản phẩm thiết yếu hàng ngày như dầu gội, kem dưỡng da, sữa tắm và keo dán mi.
Theo Dodson cảnh báo, những hóa chất này có trong các sản phẩm mà chúng ta sử dụng thường xuyên, trên khắp cơ thể. Những lần tiếp xúc lặp đi lặp lại như vậy gây nguy cơ tích tụ và dẫn đến các vấn đề sức khỏe đáng kể.
Mặc dù phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn ở 70 người tham gia, nhưng những phát hiện của nghiên cứu nhấn mạnh mối liên hệ quan trọng giữa bất bình đẳng hệ thống và kết quả sức khỏe. Phát hiện nêu bật dữ liệu hiện có cho thấy phụ nữ da đen và người Mỹ Latinh tiếp xúc không cân xứng với các hóa chất có hại từ các sản phẩm làm đẹp. Nó cũng chỉ ra áp lực xã hội và tiêu chuẩn sắc đẹp phân biệt chủng tộc thường thúc đẩy phụ nữ da đen sử dụng thuốc duỗi tóc hóa học thường xuyên hơn như một phương tiện để điều hướng các lĩnh vực xã hội và kinh tế.
Trong thời gian chờ đợi, các nhà khoa học đề xuất một giải pháp đơn giản: bắt buộc phải dán nhãn cảnh báo trên các sản phẩm có chứa hóa chất phóng thích formaldehyde, trong đó DMDM hydantoin là chất được phát hiện thường xuyên nhất.
Dodson cũng nêu bật thách thức mà người tiêu dùng phải đối mặt khi xác định các thành phần có hại này, thường được che giấu dưới những tên hóa chất lạ không đề cập rõ ràng đến formaldehyde.
Hồi Tháng Ba, một phòng thí nghiệm thử nghiệm độc lập đã phát hiện hóa chất gây ung thư có nồng độ đáng kể trong một số sản phẩm trị mụn trứng cá của một số thương hiệu mỹ phẩm hàng đầu…
Phòng thí nghiệm Valisure, có trụ sở tại New Haven, Connecticut chia sẻ, họ phát hiện Benzoyl Peroxide một chất gây ung thư, cao hơn 800 lần giới hạn nồng độ liên bang cho phép trong các sản phẩm trị mụn trứng cá của những thương hiệu như Clinique, Target, Clearasil và Proactiv.
Khi thử nghiệm 66 sản phẩm có benzoyl peroxide ở nhiệt độ trong các môi trường khác nhau đã phát hiện ra rằng kem benzoyl peroxide 2,5% của Proactiv, chứa 1.761 phần triệu benzen, kem của Clinique chứa 401 phần triệu và Clearasil chứa 308.
Benzen không chỉ được tìm thấy trong nhiều sản phẩm mà còn có trong không khí xung quanh, chúng gây nguy cơ hít phải. Khi kiểm tra độ ổn định của 5 sản phẩm ở nhiệt độ tăng cao, họ phát hiện ra khí benzen có thể rò rỉ ra khỏi bao bì hoặc khiến bao bì phát nổ ở 75 độ C.
Đồng sáng lập và Chủ tịch của Valisure, David Light cho biết: “Nồng độ hóa chất có khả năng gây hại cho sức khỏe được tìm thấy trong kem chống nắng và dầu gội khô. Chúng tôi đã đệ đơn lên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) để yêu cầu thu hồi sản phẩm và tiến hành điều tra riêng.”
Hiện nay, chúng bao gồm những sản phẩm được bán tại chuỗi nhà thuốc Walgreens và CVS, cũng như của các nhãn hiệu PanOxyl, Neutrogena, La Roche Posay, Clean & Clear, Clear Pore, Dr. Lin và Acne Free.
Được biết, hóa chất Benzen có thể gây kích ứng da và mắt nhưng cũng có thể gây ra các khiếm khuyết di truyền hay ung thư. Tiếp xúc lâu hoặc hằng ngày với hóa chất có thể gây tổn thương các quan trên cơ thể. Nhiều chuyên gia đã nói rằng, đây là một loại hóa chất công nghiệp phổ biến hiện diện trong nhiều môi trường, nó còn tạo ra mùi gần giống với mùi xăng.
Benzen cũng có thể hình thành từ quá trình đốt cháy và được tìm thấy trong quá trình giám sát không khí tại nơi xảy ra vụ trật bánh tàu và hỏa hoạn ở Đông Palestine, Ohio năm ngoái.
Nguyên Lee
https://saigonnhonews.com/doi-
-----===<o0o>===-----
Huỳnh Chiêu Dẳng: Thưa các bạn bài “báo” trên lấy tin từ đây:
Nguồn tin và chi tiết:
https://medicalxpress.com/
HCD: Dịch sơ bài báo tiếng Anh nầy như sau: (máy phụ dịch, sửa chưa hết có khi còn tiếng khó nghe)
Chất giải phóng formaldehyde được tìm thấy trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân thông thường được phụ nữ da đen và Latina sử dụng
Tín dụng: Unsplash/CC0 Public Domain *(2-May-2025)
Hơn một nửa số phụ nữ da đen và Latina trong một nghiên cứu ở Nam Los Angeles đã báo cáo sử dụng các sản phẩm chăm sóc cá nhân có chứa chất bảo quản giải phóng formaldehyde. Vì formaldehyde được biết là gây ung thư ở người, nghiên cứu này cho thấy cả những lỗ hổng an toàn quan trọng trong cách các sản phẩm chăm sóc cá nhân được quản lý tại Hoa Kỳ và tác động không cân xứng của chúng đối với sức khỏe của phụ nữ da màu.
Trong những năm gần đây, mối lo ngại ngày càng tăng về việc tiếp xúc với formaldehyde trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân đã tập trung vào thuốc duỗi tóc. Ví dụ, các nghiên cứu gần đây cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng thuốc duỗi tóc và nguy cơ ung thư tử cung và ung thư vú tăng cao ở phụ nữ da đen.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Environmental Science & Technology Letters là một trong những nghiên cứu đầu tiên chứng minh rằng chất bảo quản giải phóng formaldehyde có trong nhiều loại sản phẩm chăm sóc cá nhân, bao gồm dầu gội, kem dưỡng da, xà phòng tắm và thậm chí cả keo dán mi.
"Chúng tôi phát hiện ra rằng vấn đề này không chỉ liên quan đến máy duỗi tóc", tác giả chính Tiến sĩ Robin Dodson, một nhà khoa học về phơi nhiễm tại Viện Silent Spring cho biết. "Những hóa chất này có trong các sản phẩm mà chúng ta sử dụng mọi lúc, trên khắp cơ thể. Việc tiếp xúc nhiều lần như thế này có thể tích tụ và gây ra tác hại nghiêm trọng".
Khám phá những nguy hiểm tiềm ẩn
Các công ty thêm formaldehyde vào các sản phẩm chăm sóc cá nhân để kéo dài thời hạn sử dụng. Chất bảo quản giải phóng formaldehyde thường được sử dụng thay thế—đây là các hóa chất giải phóng formaldehyde chậm theo thời gian và có cùng mục đích.
Để hiểu rõ hơn về việc sử dụng các hóa chất này trong sản phẩm, các nhà nghiên cứu đã tuyển dụng 70 phụ nữ da đen và người Latinh sống ở khu vực Los Angeles và yêu cầu họ theo dõi việc sử dụng các sản phẩm chăm sóc cá nhân trong khoảng thời gian từ năm đến bảy ngày.
Mỗi lần người tham gia sử dụng một sản phẩm, họ sẽ ghi lại thông tin bằng ứng dụng điện thoại thông minh do Silent Spring phát triển. Ứng dụng này cũng nhắc người tham gia chụp ảnh nhãn của từng thành phần.
Đồng tác giả Tiến sĩ Elissia Franklin, một nhà hóa học phân tích tại Silent Spring, cho biết các nghiên cứu trước đây về việc mọi người sử dụng các sản phẩm chăm sóc cá nhân đã dựa vào các cuộc khảo sát không chính xác, hỏi những người tham gia những câu hỏi như "Bạn có sử dụng kem dưỡng da trong 24 giờ qua không?"
Nhưng Franklin cho biết các loại kem dưỡng da có thể rất khác nhau: một số loại có thể có một số thành phần tự nhiên, như sáp ong và bơ hạt mỡ, trong khi những loại khác có thể chứa nhiều hóa chất độc hại như chất giải phóng formaldehyde, phthalate và paraben.
"Chúng tôi muốn nắm bắt tất cả thông tin đó", cô giải thích. "Mọi người đều sử dụng kem dưỡng da. Nói rằng 'Tôi đã sử dụng kem dưỡng da' cũng giống như nói rằng 'Tôi là con người'. Chúng tôi muốn có một bức tranh chi tiết hơn nhiều—một phép đo chính xác về tất cả các hóa chất trong loại kem dưỡng da đó và bất kỳ sản phẩm nào khác mà phụ nữ đang sử dụng".
Để có được kết quả đọc đó, các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học để dịch từng ảnh nhãn sản phẩm thành văn bản thuần túy. Nhóm đã phân tích hơn 1.100 sản phẩm, tìm kiếm formaldehyde và chất bảo quản giải phóng formaldehyde trong danh sách thành phần của sản phẩm.
Năm mươi ba phần trăm người tham gia báo cáo sử dụng ít nhất một sản phẩm chăm sóc cá nhân có ghi chất giải phóng formaldehyde trên nhãn. Nhiều sản phẩm có chất giải phóng formaldehyde mà người tham gia báo cáo sử dụng được sử dụng hàng ngày hoặc nhiều lần mỗi tuần.
DMDM hydantoin là chất bảo quản giải phóng formaldehyde phổ biến nhất. Khoảng 47% sản phẩm chăm sóc da và 58% sản phẩm chăm sóc tóc có chất bảo quản giải phóng formaldehyde có chứa DMDM hydantoin. Nhóm nghiên cứu cũng xác định được một số chất khác, nhưng Dodson nhấn mạnh rằng danh sách của họ không phải là danh sách cuối cùng.
"Đó chỉ là những thứ chúng tôi biết cần tìm. Có thể còn nhiều thứ khác mà chúng tôi chưa biết", bà nói.
Bảo vệ người tiêu dùng
Nghiên cứu này là một phần của nỗ lực lớn hơn mang tên Taking Stock Study , một sự hợp tác nghiên cứu có sự tham gia của cộng đồng giữa Occidental College, Black Women for Wellness, Silent Spring và Đại học Columbia. Dự án này điều tra cách tiếp xúc với hóa chất trong các sản phẩm làm đẹp góp phần gây ra bất bình đẳng về sức khỏe cho phụ nữ da đen và phụ nữ Mỹ Latinh ở California.
Janette Robinson Flint, giám đốc điều hành của Black Women for Wellness, cho biết người tiêu dùng da đen sống trong một xã hội được quản lý bởi các tiêu chuẩn về vẻ đẹp của người da trắng. Họ sử dụng nhiều sản phẩm chăm sóc cá nhân khác nhau—nhiều sản phẩm trong số đó được làm bằng các thành phần độc hại—để phù hợp với lý tưởng đó.
Mặc dù họ có thể đã biết cách tránh các sản phẩm làm đẹp có ghi nhãn chứa formaldehyde, nhưng nhiều phụ nữ da đen lại không quen thuộc với chất giải phóng formaldehyde.
"Chúng tôi đang cố gắng làm điều đúng đắn", Flint nói. "Nhưng cần phải có sự giám sát chặt chẽ hơn của chính phủ. Chúng ta không nên phải là nhà hóa học để tìm ra loại sản phẩm nào sẽ khiến chúng ta bị bệnh".
Dodson cho biết một cách để giảm thiểu phơi nhiễm là yêu cầu các công ty thêm nhãn cảnh báo vào các sản phẩm giải phóng formaldehyde như họ làm ở Châu Âu. Bà đồng ý rằng người tiêu dùng trung bình—và thậm chí cả các nhà hóa học—có thể khó xác định chất bảo quản giải phóng formaldehyde trên nhãn.
"Chúng có tên dài, kỳ lạ, buồn cười và thường không có từ formaldehyde trong đó", cô nói.
Trong khi nhãn cảnh báo có thể là bước đi đầu tiên đúng đắn, Dodson cho rằng việc cấm hoàn toàn việc sử dụng chất giải phóng formaldehyde sẽ là kịch bản tốt nhất: "Lý tưởng nhất là các công ty không nên đưa những hóa chất này vào sản phẩm ngay từ đầu".
Tiến sĩ Franklin khuyên nên tránh các sản phẩm có chứa DMDM hydantoin. Trang web của Silent Spring cũng có các mẹo về cách tránh các chất giải phóng formaldehyde và một ứng dụng có tên là Detox Me được thiết kế để giúp người tiêu dùng lựa chọn các giải pháp thay thế an toàn hơn.
Các nhà nghiên cứu cho biết, một cách khác mà người tiêu dùng có thể bảo vệ bản thân và cộng đồng của họ là vận động cho luật pháp tốt hơn. Liên minh châu Âu và ít nhất 10 tiểu bang của Hoa Kỳ đã cấm hoặc đề xuất cấm formaldehyde và chất giải phóng formaldehyde trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân .
Vào năm 2023, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm đã đề xuất lệnh cấm toàn quốc đối với formaldehyde và chất giải phóng formaldehyde trong máy duỗi tóc, nhưng lệnh này vẫn chưa được ban hành.
Thông tin thêm:
Formaldehyde và chất bảo quản giải phóng formaldehyde trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân được phụ nữ da đen và người Mỹ Latinh sử dụng, Environmental Science & Technology Letters (2025). DOI: 10.1021/acs.estlett.5c00242
HCD: Thưa các bạn bên trên là bản dịch nguyên văn bài báo, các hàng chữ xanh gạch dưới là lnk dành các bạn click vào để đọc chi tiết thêm.
Có khi nầy quá dài, các bạn ít thì giờ thì đọc tóm tắt sau đây:
Dưới đây là bản tóm tắt bài báo trên:
Một nghiên cứu tại Nam Los Angeles phát hiện hơn 50% phụ nữ da đen và Latina sử dụng sản phẩm chăm sóc cá nhân chứa chất bảo quản giải phóng formaldehyde – hóa chất được biết là gây ung thư ở người. Những sản phẩm này không chỉ giới hạn ở thuốc duỗi tóc mà còn phổ biến trong dầu gội, kem dưỡng da, xà phòng, keo dán mi, v.v.
Chất giải phóng formaldehyde, như DMDM hydantoin, thường không được ghi rõ là "formaldehyde" khiến người tiêu dùng khó nhận biết. Nghiên cứu phân tích hơn 1.100 sản phẩm, cho thấy 47% sản phẩm chăm sóc da và 58% sản phẩm chăm sóc tóc chứa chất này.
Tiến sĩ Robin Dodson cho biết việc tiếp xúc hằng ngày với nhiều sản phẩm chứa formaldehyde có thể gây hại tích lũy. Trong khi đó, phụ nữ da đen và Latina thường sử dụng nhiều sản phẩm làm đẹp hơn do ảnh hưởng của các tiêu chuẩn sắc đẹp, dẫn đến nguy cơ phơi nhiễm cao hơn.
Các chuyên gia kêu gọi cần có nhãn cảnh báo rõ ràng hơn, tương tự như ở châu Âu, hoặc tốt hơn là cấm hoàn toàn các chất giải phóng formaldehyde trong mỹ phẩm. Người tiêu dùng cũng được khuyến khích tránh sản phẩm chứa DMDM hydantoin và sử dụng các công cụ như ứng dụng Detox Me để chọn sản phẩm an toàn hơn.
Nghiên cứu này là một phần của dự án “Taking Stock Study”, nhằm làm rõ mối liên hệ giữa hóa chất trong sản phẩm làm đẹp và bất bình đẳng sức khỏe ở phụ nữ da màu.
HCD: Thưa các bạn đó là bài báo, vì tin nầy khá quan trọng cho quí bà, và cô Uc Oanh cũng là một vị Bác sĩ Y Khoa nên trôi trích luân bảo cáo dạng PDF từ nghiên cứu của
Nguyên bản báo cáo rất bác học nằm dưới dang PDF được attached theo email nầy.
Học đọc nơi đây
Cô Giáo Xứ Mỹ Về Hưu
Đây là bài số bảy trăm sáu mươi bảy (767) của người viết về chủ đề Thiền Nhàn trong khu vườn Một Cõi Thiền Nhàn của trang văn nghệ ORTB.
Người viết đã tâm tình Cô Giáo Xứ Mỹ rất chân tình trong bài viết kỳ trước để quý bạn hữu biết một chút gì về sinh hoạt học đường xứ Mỹ.
Bây giờ xin mời quý bạn cùng chia sẻ niềm vui của một cô giáo Xứ Mỹ về hưu qua lời tâm sự dưới đây:
Cô Giáo Xứ Mỹ Về Hưu
Ồ thích quá! Hết phải còn dậy sớm
Hết vội vàng uống lẹ tách cà phê
Hết ngóng trông chờ mau đến giờ về
Hết cau mặt, nhướng mày và giận dữ
Hết theo dõi từng lời, từng nét chữ
Hết “Reading”, “Homework”, hết “Writing”
Hết nhân, chia, trừ, cộng, số toán hình
Hết những lúc “duty”, làm bổn phận
Hết thước kẻ, bảng đen và phấn trắng
Xếp lại trang sách vở, trả lại trường
Chỉ mang về: ánh mắt với tình thương
Tuổi khờ dại, ngây thơ và hoa mộng
Tôi còn lại: những gì mình đang sống
Những sáng hồng, được dạo bước thảnh thơi
Ngắm hoa xinh, ngắm mây trắng lưng trời
Trưa hè vắng, nghe tiếng chim vui hót
Đã đến lúc thấm nhuần hương vị ngọt
Của câu kinh, tiếng kệ, mõ chuông chiều
Để sửa Tâm, lập Tánh tốt cho nhiều,
Trồng cội Phúc, gieo nhân Lành, mầm Thiện
Và tu tập mỗi ngày thêm tăng tiến
Giúp người vui, ta cũng được vui theo
(Trích trong bài thơ Cô Giáo Về Hưu của Sương Lam)
Có một sự so sánh để thấy rằng có sự khác nhau giữa người cao tuổi và người già.
Xin mời bạn đọc tài liệu dưới đây để biết rằng mình là Người Cao Tuổi hay là Người Già nhé.
Già hay Cao tuổi
Làm thế nào mà khi về hưu, một số người chỉ đơn thuần là trở thành "cao tuổi" thôi, trong khi người khác thì thành "già"?
Là bởi vì cao tuổi khác với già.
* Trong khi người cao tuổi chơi thể thao, khám phá, đi du lịch, thì người già lại nghỉ ngơi.
* Trong khi người cao tuổi có tình yêu để cho đi, thì người già lại tích luỹ lòng ganh tỵ và oán hờn.
* Trong khi người cao tuổi có những dự tính cho tương lai của mình, thì người già luyến tiếc quá khứ.
* Trong khi quyển nhật ký của người cao tuổi gồm toàn là những "ngày mai", thì quyển nhật ký của người già chỉ chứa những "ngày hôm qua".
* Trong khi người cao tuổi thích những ngày sẽ tới, thì người già đau khổ với những ngày ít ỏi còn lại của mình.
* Trong khi người cao tuổi có những giấc chiêm bao khi ngủ, thì người già lại gặp những cơn ác mộng.
(Nguồn: sưu tầm trên internet)
Người viết thích “được” người khác gọi mình là “Người Cao Tuổi” hơn là “bị” gọi là “Người Già”. Còn bạn thì sao?
Trong tinh thần của "Người Cao Tuổi", nhóm QGHC Portland quy tụ những bạn đồng môn QGHC đã cùng chung học dưới mái trường QGHC ngày xưa đã cùng nhau họp mặt vui vẻ tâm sự ngắn dài tại nhà hàng Excellent Cuisine ngày Thứ Năm 6-19-2025 vừa qua với sự góp mặt của một vài thân hữu.
Còn gì vui cho bằng khi thấy bạn hữu còn sức khỏe, tinh thần còn minh mẫn, ngồi bên nhau ăn uống vui vẻ, nói chuyện xưa chuyện nay.
Xin mời Bạn cùng chung vui với Nhóm QGHC Portland và thân hữu qua youtube dưới đây do người viết thực hiện:
Youtube Nhóm QGHC Portland Họp Mặt Mùa Hè 6-19-25
Xin cảm ơn sự góp mặt của quý bạn hữu trong Youtube này, đặc biệt là lời cảm ơn chân thành của Quách Bang Chủ tuổi trẻ đã đề xướng việc họp mặt thân tình nhằng năm nay.
Sau đây là lời cảm ơn của Quách Bang Chủ:
“Một buổi ăn trưa họp mặt rất vui, bao nhiêu câu chuyện được kể, nhưng vui nhất là chúng ta vẫn còn khỏe mạnh, vẫn còn nhiều kỷ niệm muốn kể cho nhau nghe. Theo lời yêu cầu của hầu hết của quý anh chị, chúng ta sẽ tổ chức một buổi họp mặt vào cuối hè, và một vào giữa thu trước khi mùa đông đến.
Chúng tôi cũng cảm ơn quý thân hữu QGHC PORTLAND, đã gắn bó tình thân với anh chị em QGHC PORTLAND từ nhiều năm và đến nay thân tình vẫn đằm thắm.
Thân mến
QT
Chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé.
Người giữ vườn Một Cõi Thiền Nhàn
Sương Lam
(Tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên mạng lưới internet, qua điện thư bạn gửi-MCTN 767-ORTB 1198-62425)
Thứ Sáu, 27 tháng 6, 2025
Mơ Mẹ Về - Thơ: PhamPhanLang - Nhạc: Mộc Thiêng - Ca Sĩ: Diệu Hiền
Nhạc: Mộc Thiêng
Ca Sĩ: Diệu Hiền
Nhớ Quê
( Ảnh Của Tác Giả gửi)
(Mỹ Tú ,Sóc trăng 1980)
Sáng ra con thấy lá vàng rơi rụng!
Tàn lá xanh cũng đang mòn mỏi gầy vò..
Quê mình đã vùi trong cát bụi than tro!
Hồn con nức nở, gió chiều lướt qua.!
Ra đường con thấy cỏ lạ đơm hoa..
Do tay người vun xới cấy trồng
Hương hoa chẳng diệu mà nồng..
Mẹ ơi sức mẹ, chịu còn bao lâu!!
Chiều chiều con ra đứng đầu cầu
Giòng nước róc-rách, gió gào vắt ngang..
Nhớ ngày nào, mẹ ẵm tay mang!
Giờ con thổn thức, ngổn ngang tình đời!!
Mẹ ơi! tiếng mẹ ru khẻ à-ơi..
Cho con hơi thở, khung trời ước mơ !
Quê mình nay bi xác xơ!
Gai tàn cỏ ruội, đón chờ xuân sang..
Em Về
Em về! sáng một trời xuân
Căn phòng ấm cúng bao lần khác xưa
Thư phòng chẳng phải chưng hoa
Bởi nay anh có Nàng Thơ tuyệt vời
Ngày ngày luôn rộn tiếng cười
Bên song suối tóc thả dài thanh tân
Vườn xưa oanh gọi tiếng thầm
Khen em nức nở . Bướm vàng thêu bông
Vào ra thoang thoảng trầm hương
Không cần mua xạ, phấn son cho Nàng
Khuya khuya trăng sáng bên thềm
Ngắm em khuôn mặt chị Hằng kém thua
Lung linh đáy mắt hồ thu
Nhếch mày nghiêng nửa sơn hà em ơi
Nghĩa là ..." yêu quá mất rồi ",
Em về dâng cả hồn tôi cho Nàng
Thư Khanh
( Seattle 2022 - những vần thơ lục bát
cho cháu nội Long và Tera nhân ngày đám cưới hai cháu )
Bài Thơ Tứ Khoái Từ Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập
Đó là bài thơ vô đề trong Thần Đồng Thi của Uông Thù đời Bắc Tống ở Trung Quốc.
Cửu hạn phùng cam vũ
Tha hương ngộ cố tri
Động phòng hoa chúc dạ
Kim bảng quải danh thì
Dịch nghĩa:
Cửu hạn phùng cam vũ Nắng lâu gặp mưa rào
Tha hương ngộ cố tri Quê hương khác gặp người quen cũ
Động phòng hoa chúc dạ Đuốc hoa trong đêm động phòng
Kim bảng quải danh thì Khi bảng vàng mang danh
Kim bảng quải danh thì Khi bảng vàng mang danh
Đây là một bài thơ Hán ngữ ý tứ đơn giản và rời rạc nhưng mỗi câu thơ được Thi nhân đời Hồng Đức trong Tao Đàn Nhị Thập Bát Tú (gồm vua Lê Thánh Tông và quần thần) dịch ra Việt ngữ (Hán Việt ngữ) và mượn ý để làm thành một bài thơ Đường Luật Thất Ngôn Bát Cú (đôi khi có Hàn Luật) để tả thêm chi tiết.
(Hán ngữ) (Hán Việt ngữ)
Cửu hạn phùng cam vũ Đại hạn gặp mưa rào
Tha hương ngộ cố tri Đất khách gặp bạn cũ
Động phòng hoa chúc dạ Đuốc hoa đêm động phòng
Kim bảng quải danh thì Khi bảng vàng đề tên
Bốn bài thơ Việt ngữ nầy đăng trong Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập:
1. Cửu Hạn Phùng Cam Vũ
Đại Hạn Gặp Mmưa Rào
Đã dư mấy tháng ngày khô khao
Mừng thấy trời cho một trận rào
Hoa đượm màu tươi cười hớn hở
Cá mừng nước ngọt nhảy lao xao
Trong triều mọi sĩ đều ca vịnh (*)
Ngoài nội tam nông kẻo ước ao (*)
Nhuần khắp bốn phương tạo hóa
Mây tuôn năm thức chín trùng cao.
(Thi nhân Hồng Đức)
(*) Chú thích: Sĩ = nho sĩ. Nông = Nông dân. Kẻo = khỏi. Câu 7 có 6 chữ theo thể Hàn Luật.
2. Tha Hương Ngộ Cố Tri
Đất Khách Gặp Bạn Cũ
Non nước quê người chỉn lạ lùng
Rầy mừng gặp bạn phỉ lòng trông
Duyên này đã thấy kim lan họp
Thư kẻo còn truyền nhạn cá thông
Mừng mặt bình yên thơ ngợi trúc
Quen lòng khế khoát chén khuyên thông
Dặm thanh vân bẵng giao tình cũ
Thẳng trỏ Trường Yên hẹn lại cùng.
(Thi nhân Hồng Đức)
(*) Chú thích:
Chỉn = thật
Kim lan: ý chỉ Bạn đồng tâm (Bạn thân). Theo Kinh Chu Dịch.
Khế khoát = xa cách
Chén khuyên thông: ý nói chén rượu "tùng diệp tửu" (rượu làm bằng lá cây thông)
Thanh vân = mây xanh. Dặm thanh vân: ý chỉ bước đường đỗ đạt
Trường Yên = Trường An, kinh đô cũ của Trung Hoa (đời Đường)
Kinh Chu Dịch có những câu:
Nhị nhân đồng tâm, kỳ lợi đoạn kim (Hai người đồng tâm, ích lợi lạ kỳ có thể chặt được vàng)
Đồng tâm chi ngôn, xú như lan (Lời nói đồng tâm mùi như hoa lan)
3. Động Phòng Hoa Chúc Dạ
Đuốc Hoa Đêm Động Phòng
Hơi dương đầy cửa, ngọc đầy thềm
Nến đốt buồng lan đã rạng đêm
Thoáng thấy mặt hoa mày liễu tốt
Rỡ phong trướng vóc đệm hương êm
Song song loan phượng cùng chen bóng
Lớp lớp hùng bi đã báo điềm (*)
Mừng ấy lại mừng kim bảng nữa (*)
Dường bằng gấm lại có hoa thêm
(Thi nhân Hồng Đức)
(*) Chú thích:
Nằm mộng thấy hùng bi là điềm sanh con trai. Hùng bi: 1 loại gấu (?)
Kim bảng = bảng vàng (có tên người thi đậu)
4. Kim Bảng Quải Danh Thì
Khi BảngVàng Đề Tên
Thưa sách đan trì ai bén chiêu,
Bảng vàng mừng đã thấy tên treo.
Thấp cao vòi vọi chen hàng nhạn,
Trên dưới làu làu hiện vẻ beo.
Thoáng đến mấy tầng Bồng đảo lạ,
Kẻ âu ba đợt Vũ môn nghèo.
Bảng này chẳng phụ danh đồn dậy,
Thấy hậu sinh còn nhiều kẻ theo.
(Thi nhân Hồng Đức)
(*) Chú thích:
Câu 1 có nghĩa: Ai làm sách (=thưa sách) ở thềm son (=đan trì) được lọt vào (=bén) chiếu chiêu hiền của vua.
Câu 3 có nghĩa: Ý chỉ thứ tự đậu cao đậu thấp như hàng nhạn bay trên trời
Bồng đảo: chỗ Tiên ở. Thi đậu như thành Tiên
Vũ môn: Cá vượt vũ môn thành Rồng
Không những bài thơ 4 câu có ý tứ rời rạc nhưng từng mỗi câu ý tứ cũng quá đơn giản.
Ông Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa thời vua Tự Đức của nhà Nguyễn ở Bình Thủy, Cần Thơ có thêm 2 chữ (Hán) vào mỗi câu (theo nhiều kiểu với thêm ý nghĩa khác nhau).
- Thêm 2 chữ vào mỗi câu cho có nghĩa sung sướng và thích thú hơn nữa:
Thập niên cửu hạn phùng cam vũ
Thiên lý tha hương ngộ cố tri
Hòa thượng động phòng hoa chúc dạ
Nột nho kim bảng quải danh thì
(Mười năm nắng hạn gặp mưa rào
Ngàn dặm quê người gặp người quen cũ
Hòa thượng động phòng đêm hoa chúc
Học trò dốt được bảng vàng đề tên)
- Thêm 2 chữ vào mỗi câu cho nghĩa "đau khổ", không sung sướng thích thú:
Diêm điền cửu hạn phùng cam vũ
Đào trái tha hương ngộ cố tri
Yểm hoạn động phòng hoa chúc dạ (*)
Cừu nhân kim bảng quải danh thì
(Ruộng muối nắng hạn gặp mưa rào
Trốn nợ quê người gặp người quen cũ
Thái giám động phòng đêm hoa chúc (*)
Kẻ thù được bảng vàng đề tên)
(*) Chú thích: Yểm = che dấu. Hoạn = thái giám.
Ca dao của người Việt mượn 2 câu đầu nhưng kết thúc tình duyên một cách dễ dàng:
Cửu hạn phùng cam vũ
Tha hương ngộ cố tri
Động phòng hoa chúc dạ
Kim bảng quải danh thì
Đây là bài thơ tình của Ca dao nước Việt:
Cửu hạn phùng cam võ
Tha hương ngộ cố tri
Tình cờ mà gặp mấy khi
Hỏi thăm thục nữ giai kỳ định chưa?
Phan Thượng Hải biên soạn
Làm Sao Nguôi Gió Bão?!
Đầu tháng 4 năm nay, khi tôi trở về, từ miền nam nước Pháp, thì đã vàng một quãng đường xanh!
Con đường vắng ngắt, êm ả, đầy bóng mát, dành cho người đi bộ và xe đạp, từ khu nhà tôi (đi bọc) ra trung tâm thành phố, gần 3km. ‘’Con đường …mình tôi đi’’ này, nằm giữa thiên thai ( cánh rừng bên trên) và hồng trần (quốc lộ N118 phía dưới), nên (thường) khi yên tĩnh, lúc ồn ào, mỗi đầu xuân, đều có một khoảng đường ‘’mai’’ (forsythia) nở rộ vàng tươi, cái màu vàng của ‘’đầu voi, phất ngọn cờ vàng’’ Trưng Nữ Vương, của lá cờ đất nước thân yêu. Oái oăm thay, cái màu vui tươi đó, chỉ mang lại cho tôi nỗi buồn bã, ngậm ngùi! Nhất là năm nay!
1975-2025. 50 năm, có bao nhiêu (chục) triệu người Việt Nam bị ‘’hội chứng tháng 4’’ : ít nói, biếng cười, trầm ngâm, ưu tư, lặng lẽ vv? Người hải ngoại, người quốc nội, người ‘’Bắc’’, người ‘’Nam’’, người già, người trẻ : những người ‘’sinh sau, đẻ muộn’’ sau 75, phản kháng trên mạng xã-hội, ‘’tranh đấu nhân quyền’’, tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm vv ! Những người mà, ‘’hai câu nói sau cùng khi lìa đời’’, phải là hai chữ TỰ DO!
50 năm là nửa thế kỷ . Nhưng tôi không gọi 50 năm tang tóc quê hương là nửa thế kỷ nhọc nhằn. Bởi vì nó bị con sông … ‘’Bến Hải thời-gian’’ chia 2 : 25 năm thế kỷ 20 + 25 năm thế kỷ 21!
Ngày kỷ niệm 50 năm hôn lễ, người Pháp gọi ‘’ngày Kim Khánh’’ (noce d’or). Ngày kỷ niệm 50 năm tang lễ, người miền Nam gọi giản dị là ‘’ngày Quốc Hận’’. ‘’Quốc’’ không chỉ ‘’Hận’’ từ 50 năm nay. Mà đã ‘’Hận’’ từ 71 năm trước, từ ngày 20/7/1954 đất nước phải chia đôi, đến ‘’Hận’’ tột cùng ngày 30/4/1975 quê hương bị ‘’thống nhất’’. Hận như ‘’Hận Đồ Bàn’’ (Xuân Tiên) ! Khi cả nước bị nhuộm đỏ. Khi chuyên chính lên ngôi. Khi Tự Do xuống hố. Khi những trại tù mọc như nấm khắp quê hương !
Thủa học trò tôi yêu nhất mùa hè. Nếu với nhiều (?) người, nói đến Hè là nói đến Thanh-Sơn-Nỗi -buồn-hoa-phượng, ‘’mỗi năm đến hè lòng man mác buồn’’ thì với tôi, hè là ca khúc của Hùng Lân. ‘’Trời hồng hồng, sáng trong trong. Ngàn phượng rung nắng ngoài song. Cành mềm mềm gió ru êm. Lọc màu mây bích ngọc qua màu duyên ‘’. Âm giai ‘’Do’’ trưởng vui tươi, nốt reo vang, lời trong sáng, tuy có vài câu hơi khó hiểu với chú bé 7 tuổi (lọc màu mây bích ngọc, đàn chim cánh đo trời , thuyền ai biếng trôi , lúa dồn cao sóng vv ??? !). Nên, tôi thích hát version của thằng bạn hàng xóm : ‘’Trời hồng hồng, sáng trong trong. Ba ngồi xem má … chổng mông… !!!’’, hát xong hai đứa cười dòn ! Cho đến hôm bị ông anh kế dũa vì nghe lời hát nhảm nhí ‘’mày mà còn hát vậy nữa là tao mét Thầy Mẹ’’ làm thằng nhỏ rét quá, bỏ luôn ! Nhưng ‘’Khỏe vì nước, bánh ướt tôm khô’’ thì không sao, bởi chàng cũng ‘’chè đậu đen 5 cắc một tô …’’ như tôi !
Ngoài’’ Hè về’’, cậu học trò lớp 5 (CP) còn mấy bài tủ : Em yêu ai (Nếu hỏi rằng em yêu ai..), Khỏe vì nước ( kiến thiết quốc gia ! ) , Thằng Tí sún ( nhe cái răng nham nhở vô cùng/ vì nó lười đánh răng sớm tối / lại ăn kẹo suốt ngày không thôi .. ), toàn những sáng tác của nhạc sĩ lớn Hùng Lân ( ông cũng viết rất nhiều ca khúc cho Công giáo). Chưa hết, ‘’Việt Nam Minh Châu Trời Đông’’ của nhạc sĩ, được Việt Nam Quốc Dân Đảng (Nguyễn Thái Học) và Đại Việt Quốc Dân Đảng (Trương Tử Anh) chọn làm đảng ca. Xin cám ơn dòng nhạc ‘’trong-sáng-thánh-thiện’’ Hùng Lân!
(nguồn: nhacxua.vn)
Lớn lên, 2 năm cuối trung học, tôi yêu Hạ Hồng của Phạm Duy, một ca khúc rất ‘’hồng’’ cho tuổi ‘’17 bẻ gãy sừng trâu’’, với những câu tí ti nhục dục (Phạm Duy mà): ‘’… Mùa hè đưa ta tới hồng hoang / Trần truồng yêu nhau giữa trời đất.. ‘’ . Lớn thêm tí (sinh viên) thì lại yêu ‘’The summer knows ‘’ nhạc đệm phim ‘’ Summer of ’42’’ (của Robert Milligan/1971) với lời việt Phạm Duy ‘’Hè 42 ‘’. Yêu trước hết là những notes Michel Legrand (Le… Grand musicien !), yêu tiếp vì lời Việt Phạm Duy, yêu thêm với tiếng hát Duy Quang (1973) : ‘’Hè đã tới rồi / Mùa hè cười vui/ Cởi phăng áo đời / Hè đi phơi phới … ‘’ .
Nhưng mùa hè tuổi sinh viên của chúng tôi đã không ‘’đi phơi phới ‘’. Khi trước đó là một mùa xuân buồn thảm, đau thương ! Và cổng trường đại học 75 đã khép lại bất ngờ ! Bất ngờ như giấc mơ ‘’Nhà Binh’’ của những Bác Sĩ khóa 21 Sĩ Quan Quân Y Hiện Dịch (1968-1974), khóa Quân Y tốt nghiệp cuối cùng của QLVNCH. Các tân Trung Úy Y Sĩ nhận giấy ra đơn vị ngày 26/2/1975. Đúng 1 tháng sau, 26/3/1975, một trong số họ: Bác Sĩ Vũ đức Giang, Tiểu Đoàn 7 Thủy Quân Lục Chiến, đã bị địch bắt ở cửa Thuận An sau khi từ chối lên chiếc LCU duy nhất rút đi. Ông chọn ở lại để chăm sóc đồng đội bị thương ! Đêm 30 Tết năm 1977, sau gần 2 năm tù tội, BS Giang uống thuốc độc tự vẫn, ở tuổi 28 !!!
Bao nhiêu người miền Nam đã tự chọn lấy cái chết từ sau ngày mất Ban- Mê?
– Nhiều lắm!
Từ một số chiến sĩ TQLC của Lữ Đoàn 147 trên bãi biển cửa Thuận An 26/3/1975, ngồi tụ lại vòng tròn, rút chốt lựu đạn ! (1) cho đến Đại Tá Nguyễn Hữu Thông, con chim đầu đàn của Trung đoàn 42, sư đoàn 22, đã khước từ di tản khuya ngày 1/4/75 và quyết định tự tử (2). Ngày 30/4, tuân theo quân lệnh của Tổng Tư Lệnh Quân Đội Dương văn Minh, ở Sài Gòn, ở Lai Khê, ở Mỹ Tho, ở Cần Thơ, ở khắp 2 … vùng đất nước (!) , người Lính QLVNCH đã buông súng chờ ‘’bàn giao’’, trong đó, không ít những người đã ‘’buông súng’’, buông tay, sau khi tự vẫn bằng độc dược (như tướng Phú, tướng Hai), bằng tự bắn vào cằm (như tướng Vỹ), vào ngực (như tướng Hưng), vào đầu (như trung tá Long,tướng Nam) vv. Ở Chương Thiện, Đại Tá Tiểu khu trưởng Hồ ngọc Cẩn, bất tuân quân lệnh, thà chết không hàng, cuối cùng bị bắt và bị xử bắn ngày 14/8/1975. Ở Sài Gòn, khuya 3/5/1975, cựu Tổng Trưởng Ngoại Giao (Nội các Trần văn Hương) Trần chánh Thành tuẫn tiết tại tư gia !
Tháng 3, tháng 4 là hai tháng ‘’giỗ’’ nhất miền Nam !!!
Bây giờ, Việt Nam Cộng Hòa đã là một quốc gia thuộc về quá khứ! Nó đã biến mất trên bản đồ thế giới từ 50 năm nay ! Nhưng không phải vì thế mà ‘’Sài Gòn’’ (gọi Sài Gòn là gọi cả ‘’miền Nam’’ !) bị chôn sống. Dù bị bức tử, như trong một lời hát Phạm Duy (Sài Gòn đã chết rồi / phải mang tên xác người ) nhưng Sài Gòn vẫn ‘’trường tồn’’. Sài Gòn sống trong lòng người, không sống trong quần .. chúng. Qua 21 năm âm nhạc Miền Nam (54-75), qua những trang sách văn chương, nghệ thuật (phim ảnh, tranh vẽ, nhiếp ảnh vv ) của gần 252 tháng Cộng Hòa (7/54-5/75), qua nếp sống văn hóa, lễ nghĩa của con-cháu-miền-Nam. Gần 50 năm nay, ở Việt Nam : ‘’nhạc ‘’Cách Mạng’’ đã bị dân … ‘’cắt mạng’’ (chôn) / sách tuyên truyền để lộng kiếng cho …’’oai’’ (?) !’’.
Tôi dám khẳng định là, từ quá khứ đến tương lai, từ hôm qua đến ngày mai, trên thế giới, chỉ mỗi một Việt Nam Cộng Hòa là Độc Cô Cầu Bại về Nhạc Lính và ‘’hồi ký’’. Nhạc Lính thì .. đương nhiên. Nhưng hồi ký cũng là ‘’trăm hoa đua nở’’ : hồi ký chính trị (Bảo Đại, Nguyễn bá Cẩn, Nguyễn cao Kỳ vv ) , hồi ký quân đội (Cao văn Viên, Tôn thất Đính, Trần văn Đôn , Nguyễn chánh Thi, Trần ngọc Nhuận vv), hồi ký văn nghệ ( Phạm Duy, Khánh Ly, Thanh Lan vv) , văn chương ( Nguyên Sa, Nguyễn thụy Long/từ VN gởi sang, Nhã Ca, Nhật Tiến, Nguyễn hiến Lê, Hoàng hải Thủy, Duyên Anh vv ), hí họa ( Chóe), điện ảnh ( Kiều Chinh), hồi ký chiến tranh (bài viết, phỏng vấn, của quân nhân các binh chủng QLVNCH : tướng Trần văn Nhựt (SĐ 2), các sĩ quan : Ngô văn Xuân (SĐ 23), Phan văn Huấn, Vũ xuân Thông, Phạm châu Tài, Lê đắc Lực ( Biệt Kích Dù) ; Vương Mộng Long vv (BĐQ) , Trương Dưỡng, Lê Minh Ngọc, Lê văn Phát, Đào thiện Tuyển,Trương văn Út / Út Bạch Lan vv (Nhảy Dù), Ngô văn Định, Tô văn Cấp, Trần ngọc Toàn, Phạm văn Chung vv (TQLC), Võ Ý, Lê xuân Nhị, Đào hiếu Thảo vv ( KQ), Phan lạc Tiếp, Hồ văn Kỳ Thoại vv (HQ), Trần văn Ngà (sư đoàn 21) vv , hồi ký ‘’ngục tù cải tạo’’ ( Hà thúc Sinh, Tạ Tỵ, Lý Tòng Bá, Phạm Bá Hoa, Phan Nhật Nam, Hoàng tích Thông, Nguyễn thị Thanh Nga, Vũ Ánh vv) , hồi ký ‘’thuyền nhân’’( Dương Phục, Vũ thanh Thủy, vv ) , hồi ký H.O ( Đặng trần Huân vv), ODP ( Đoàn Thêm vv) , hồi ký ‘’30-4’’ vv !
Sau thời Quốc Xã, nhật ký của cô bé Do Thái Anne Frank đã ‘’đánh động’’ lòng người. Đó là một trong 10 cuốn sách được đọc nhiều nhất thế giới (Unesco 2009). Trong cái rừng ‘’hồi ký miền Nam’’, dường như không có một hồi ký nào có ảnh hưởng đến thế giới như hồi ký của Anne (?). Mặc dù đã có trên 500.000 nạn nhân CS sau ngày 30/4 (chết vì vượt biên, vượt biển, hải tặc, tù cải tạo,‘’kháng chiến’’, chiến tranh Cam Bốt, nhập cư ‘’lậu’’ nước ngoài vv) !
Hồi ký ‘’tị nạn’’ (chính trị) là hồi ức của mỗi người tị-nạn. Nói ‘’hồi ký’’ là nói đến cái ‘’tôi-trần tục’’. Nhưng cái ‘’tôi’’ của người tị-nạn VN thì đáng thương hơn đáng ‘’ghét’’! Nên, nếu trong hồi-tý-tị-nạn có những chữ muộn phiền, những câu buồn bực, móc ngoéo, xỉ vả cái chính quyền ‘’chuyên chính’’ đã xua người ra biển, đuổi đi kinh tế mới, đã tra tấn, bỏ tù kẻ chiến-bại, bắt giam người đòi hỏi nhân quyền vv. Là chuyện bình thường thôi ! Chưa ‘’xổ nho’’ đã là may ! Tuy nhiên, có lẽ, ít tác giả nào có một giọng văn chừng mực, biết ‘’kềm chế’’, lại có những thoáng cười (dù châm biếm) như ông Tạ Chí Đại Trường (1938-2016) trong cuốn hồi-ký-cải-tạo ‘’Một khoảnh Việt Nam Cộng Hòa nối dài’’ (Thanh Văn, ex. An Tiêm, xuất bản 1993). Cuốn hồi ký đó, được viết bằng cây bút của một sử gia (thạc sĩ Văn Khoa SG), môt Đại Úy quân nhân biệt phái QLVNCH, giải ‘’Tổng Thống’’ bộ môn Sử 1970, với tác phẩm ‘’Lich sử nội chiến ở VN từ 1771 đến 1802’’, tù cải tạo ‘’75-81’’. Lúc xuất bản sách, ông Trường còn ở Việt Nam nhưng, với khí tiết của một nhà sử học, ông bảo ông Thanh Văn ‘’cứ in như bản gởi, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm, không có gì phải sợ’’.
Về một cuộc trốn trại, ông Trường viết:
‘’..Một giờ đi lấy cơm ăn trước khi lên chuồng đủ để người ta thu thập tin tức. Chúng tôi cũng thấy đội 11 lừ đừ đi vào cổng, về phòng, cửa đóng sập sau lưng họ. Quả thực có cuộc cướp súng trốn trại với chủ mưu là ban tự quản đội: đội trưởng, đội phó, thư kí, 4 tổ trưởng. Họ chuẩn bị khá kỹ. Trong hai tháng qua họ đã để dành phần khoai của mình, đem phơi khô làm lương thực dự phòng. Thường lệ đi tắm có mang theo túi đựng quần áo thay đổi, đến ngày khởi sự họ mang số lương khô ấy theo mình. Họ không khởi sự vào buổi trưa mà đợi lúc chiều tối. Lúc kẻng báo thu xếp cuốc xẻng, họ chia nhau ôm vật hai quản chế, một quản giáo để giật súng. Họ không thành công chớp nhoáng được vì dây súng mắc vào người các quản chế nên sinh giằng co. Thấy động lâu người đội trưởng hô anh em chạy trước còn mình ở lại cùng cẩn trở với đội phó. Tất nhiên khi buông chạy thì họ lãnh loạt đạn trước tiên. Xác họ nằm úp trên bờ đất, óc vung tung toé. Năm người khác biến mất vào bìa rừng ..’’.
Bằng ngòi bút của một người chép sử, ông điềm tĩnh ghi lại, không một câu phỉ báng, không một chữ hận thù, dù trong lòng ông đang tơi bời bão tố! ‘’… . Xác họ nằm úp trên bờ đất, óc vung tung toé ..’’, tôi đọc mà rùng mình, gai óc ! Người viết sử trung thực là một … nhiếp ảnh gia. Có sao, ‘’chụp’’ thế. Nghĩ thế nào là chuyện của người thứ ba. Có đâu như những sử gia … nô, gia ‘’nổ’’ CS, viết sử theo lệnh Đảng, theo quyền lợi Đảng cho, sửa đổi, sắp xếp cho phù hợp với ‘’đảng lệnh’’, nhắm mắt mà chửi, mà vu cáo, nhiều khi bằng những lời lẽ mà người có suy nghĩ tí cũng phải chau mày !
Có một đoạn ông Trường làm tôi bật cười, khi kể lại câu chuyện một ông cán bộ, chắc trình độ ‘’primaire’’ thời Pháp thuộc (?), nên khi tịch thu được cuốn tiểu thuyết ‘’Vol de nuit’’ (Chuyến bay đêm) của văn hào Pháp Saint Exupéry đã hậm hực chê bai ‘’ đúng là bọn thực dân, cổ vũ cho chuyện … ‘’ăn cắp đêm’’ ! ) .
1975-2025. Chưa bao giờ mà mấy câu hát của Y Vân làm tôi thấm thía như lúc này : ‘’Em ơi có bao nhiêu / 60 năm cuộc đời…’’. Ừ nhỉ ,60 năm cuộc đời, đâu có bao nhiêu ?! Nhìn lại đi, mới đó mà đã 50 năm ! Một cái ‘’vèo’’ ! Như mấy chiếc lá trong sân nhà cụ Nguyễn khắc Hiếu (vèo trông lá rụng đầy sân) !
Cách đây 48 năm (1977), ở Cali, Trung Úy di tản Lê Tất Điều (thi sĩ Cao Tần) một lần ngồi buồn, lôi tấm căn cước cũ ra xem mà ngao ngán ‘’.. Hỡi thằng chiến binh một đời dũng cảm/ Mày lang thang đất lạ đến bao giờ ?’’. Tuy không là chiến binh, dù chả một lần dũng cảm, nhưng gã học trò như tôi đã rất nhiều lần lang thang trên đất lạ, ôm nỗi buồn một kẻ lưu vong !
Nhưng đó là bốn mươi mấy năm về trước. 48 năm sau : đất ‘’lạ’’ đó đã không còn lạ lẫm / mà lạ lùng là mảnh đất quê hương ! Những cụ di tản, vượt biên về thăm gia đình, đã ngẩn ngơ, buồn bã, không nhìn ra đường xưa, lối cũ ! Những con đường đã thay tên, những góc phố đã không còn, những ngôi trường đã đổi họ. Và những ‘’cố nhân’’ đã bạc trắng mái đầu, thân xác héo hon, không nhìn ra nổi. Trừ đuôi mắt năm xưa !!! Chợt nhớ câu hát Đynh Trầm Ca ngày đó, nhớ tiếng chị Lệ Thu ‘’Ru con tình cũ ‘’:‘’Ôi / ba(o) năm qua rồi/ đời chưa nguôi gió bão ‘’ !
Làm sao nguôi gió bão ? Khi ký ức vẫn còn đầy những kỷ niệm ngày xưa, dù đã hơn 50 năm ?!
Có một thời để yêu ‘’Tuổi nào nhìn lá vàng úa chiều nay ? ’’ và một thời để hỏi ‘’Tuổi vàng nhìn lá nào úa chiều nay ?’’.
Chiếc lá nào vàng? Chiếc lá nào khô? Chiếc lá nào sắp rụng?
‘’Bao nhiêu năm cuối?
– Là bao…. ??!! ‘’
BP
17/04/2025
(1) : Tháng Ba gãy súng / Cao Xuân Huy
(2) : Hồi ký Cao Văn Viên
Thứ Năm, 26 tháng 6, 2025
Tình Cờ
Đi vòng đầu ngõ ngỡ như quen
Muốn hỏi mà sao lòng chẳng nói
Rồi sau lại mải miết đi tìm
Tình cờ ta nghĩ chẳng biết nhau
Nghe đâu tâm tưởng nhuốm u sầu
Có nghĩ bao giờ sao thấu hiểu
Dâu biển tang thương nhuộm úa màu
Tình cờ mà bỗng nghĩ mình yêu
Hờ hững lại dưng thấy nhớ nhiều
Hư thực hay chừng yêu lại đắm
Mưa bên ngoài bến vắng buồn hiu
Tình cờ sao lại giữa mênh mông
Hỏi chốn lao xao giữa biển lòng
Hỏi chỗ đứng ngồi sao vẫn nhớ
Người bao xa tình mãi kiếm lùng
Tình cờ em chẳng biết ta yêu
Biết chăng sương xuống chốn tịch liêu
Tình cờ thôi ước gì ai gọi
Tóc em bay rối nhện giăng nhiều
Tình cờ mắt ướt thuở đôi mươi
Chèo ai nguyệt tỏ ngát hương đời
Dòng lưu thủy trôi về đâu mãi
Tình cờ thôi em có bùi ngùi
Tình cờ em đã cùng chung mộng
Tình yêu đi đến chốn khôn cùng
Nhưng sông núi biển sầu đáy sóng
Dâng vơi đầy bao nỗi nhớ nhung.
Lê Mỹ Hoàn
(thơ họa)
Chờ Đến Rượu Khô
Tha hương nhớ nước thương nhà
Bâng khuâng ngắm khoảng trời xa từng ngày
Thu về vàng lá bay bay
Đông sang tuyết lạnh ngập dày hồn thơ
Nguyệt tàn soi bóng ai chờ
Lan rừng bên suối hoang mơ đêm dài
Bao mùa Xuân trưởng rồi phai
Đợi nhau mòn mõi dáng mai vợi vời
Hạ sang phượng tím buồn ơi
Trang lưu bút ấy theo người nhàn du
Đồi hoang bảng lảng sa mù
Nhớ về trường cũ ưu tư bao lần
Bút đề thơ ngát hồn Xuân
Kêu sương vạc đợi lệ mừng, xót xa
Thu trong tâm tưởng khôn nhòa
Nâng ly chờ buổi về nhà... rượu khô!
Phương Hoa
Bốn Ngàn Năm Tuổi Đá
Này hỡi viên đá sỏi
Tại sao ngươi ưu phiền
Tại sao ngươi ngấn lệ
Ôm mối sầu triền miên?
Quê hương từ rừng hoang
Mẹ cha là sông núi
Cơn địa chấn kinh hoàng
Trôi dạt về đồng nội
Đỉnh Trường Sơn ngạo nghễ
Với lịch sử hùng anh
Trải qua bao thế hệ
Sừng sững giữa trời xanh
Tổ tiên ngươi hiển hách
Nay thân sỏi lót đường
Thuộc giống nòi cẩm thạch
Mà đọa đầy tang thương
Sỏi nằm đây nhớ rừng
Hồn gửi về sông núi
Thời gian như nhựa đường
Phủ lên đời đen tối
Cho nên ngươi uất hận
Cho nên ngươi ưu phiền
Bốn ngàn năm tuổi đá
Ôm mối sầu triền miên!
Trần Quốc Bảo
Đệ Nhứt Phu Nhân Nguyễn Thị Mai Anh
Thời trẻ của Đệ nhứt Phu nhân: trông rất sang trọng, phúc hậu.
Bà Nguyễn Thị Mai Anh là phu nhân của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu. Bà là Đệ nhứt Phu nhân của chính thể Đệ Nhị Cộng hòa (1967 - 1975), đôi khi được gọi là Bà Nguyễn Văn Thiệu, đặc biệt là trong truyền thông Tây phương. Ông bà thành hôn năm 1951.
Bà sinh năm 1931, là con gái thứ bảy (nên còn có biệt danh Cô Bảy Mỹ Tho) trong một gia đình có mười anh chị em. Xuất thân trong một gia đình Công giáo toàn tòng ở Mỹ Tho, nhưng do truyền thống Đông y, bà chịu ảnh hưởng khá lớn nề nếp, gia phong phong kiến, nhất là trong cách đối nhân xử thế.
Tuổi hoa niên, bà cùng người em gái Tám Hảo thường xuyên lên Sài Gòn để học tập và thăm thân. Do gia đình quen biết với dược sĩ Huỳnh Văn Xuân, làm việc ở viện bào chế Trang Hai, hai chị em bà được giới thiệu làm trình dược viên tại Viện bào chế Roussell. Chính ông Huỳnh Văn Xuân làm mai mối cho Nguyễn Văn Thiệu (bấy giờ mang cấp hàm Trung úy) quen Mai Anh. Mặt khác, cậu Mai Anh là Đặng Văn Quang cũng là bạn đồng khóa Trường Võ bị Đà Lạt với ông Thiệu nên mối tình nhanh chóng được xúc tiến hôn nhân, dù có đôi chút trở ngại vì Mai Anh là tín đồ Công giáo. Ông bà chính thức làm lễ cưới vào năm 1951. Sau này, vào năm 1958, ông Thiệu mới rửa tội theo Công giáo.
Trong ngày thành hôn của hai ông bà.
Trong những năm chồng mình đạt đến đỉnh cao quyền lực, không như Đệ nhứt phu nhân Trần Lệ Xuân, bà hoàn toàn không can dự vào chính trường, mà đi nhiều vào các hoạt động xã hội.
Với cương vị là phu nhân của Tổng thống chính quyền Sài Gòn – Nguyễn Văn Thiệu, sau nhiều năm hoạt động xã hội, cảm thông với sự thiếu thốn các cơ sở điều trị của dân chúng khi đau ốm. Bà Nguyễn Thị Mai Anh là người lên ý tưởng, khởi xướng thành lập một bệnh viện phục vụ người dân ngay tại “thủ đô” của miền Nam lúc bấy giờ.
Bịnh viện Vì Dân, nơi ngã tư Bảy Hiền, theo lời của giới bình dân SG lúc bấy giờ thường hay kêu đó là bịnh viện bà Thiệu, được xây dựng do bà vận động quyên tiền từ thiện của nhiều người bao gồm thân hào nhân sĩ, thương gia, kỹ nghệ gia… Bịnh viện Vì Dân ngày xưa là bịnh viện tư nhân, nhưng được điều hành như bịnh viện công, nghĩa là không thu viện phí, không thu tiền khám chữa bịnh, không thu tiền các loại thuốc thông dụng có sẵn ở bịnh viện, người dân vào khám chữa được miễn phí hoàn toàn.
Bịnh viện Vì Dân dành cho người nghèo... do bà khởi xướng xây dựng.
Lễ đặt viên đá đầu tiên đã cử hành ngày 17-08-1970. Nhờ sự tín nhiệm và giúp đỡ của các nhà hảo tâm, các cơ quan từ thiện trong nước và ngoài nước, các cơ quan quốc tế, và các quốc gia bạn nên việc xây cất và trang bị tiến triển nhanh chóng.
Ngày 04-09-1971, bịnh viện Vì Dân đã khánh thành và điều hành ngay các khu Ngoại chẩn, Thí nghiệm và Quang tuyến X…
Đích thân Bà Nguyễn Thị Mai Anh phát biểu trong buổi lễ, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu là người cắt băng khánh thành.
Ngày 21 tháng 4 năm 1975, do những áp lực từ chiến trường, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố từ chức trên truyền hình và rời Việt Nam với tư cách đặc sứ Việt Nam Cộng hòa đến Đài Bắc phúng điếu Tưởng Giới Thạch — đêm 25 tháng 4. Lúc đầu cả gia đình sang sống tại Đài Loan, nơi trước đó ông Nguyễn Văn Kiểu, anh ông Thiệu làm đại sứ.
Sau khi con trai thứ hai, Nguyễn Văn Lộc sang Anh học thì cả nhà lại sang London định cư và sống ở đó 15 năm, cho đến khi mấy người con sang Mỹ tiếp tục sự học thì cả nhà cũng đến định cư tại Boston năm 1985 và bà Mai Anh nói rằng sẽ ở tại đó luôn cho gần con cái.
Ông bà có 3 người con là:
* Nguyễn Thị Tuấn Anh (trưởng nữ)
* Nguyễn Quang Lộc (trưởng nam)
* Nguyễn Thiệu Long (thứ nam)
Gia đình ông bà lúc mới có 2 người con lớn
Ngày 29 tháng 9 năm 2001, ông Thiệu từ trần tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess Medical Center tại Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ, sau khi đột quỵ tại nhà. Hưởng thọ 78 tuổi, được an táng tại Boston.
Hiện tại bà vẫn sống ở nơi này. “Tôi mong có dịp về lại Việt Nam thăm mồ mả ông bà và mang tro cốt của ổng [chồng, Nguyễn Văn Thiệu] về khi đất nước bình yên; Ông Già có trối rằng nếu được thì đem chôn tại quê ông ở Phan Rang nếu không thì rải một nửa xuống biển và một nửa trên núi,” bà nói như vậy về ước vọng của bà như một phụ nữ Việt bình thường không quên ơn tổ tiên dòng họ.
Một người từng phục vụ trong Dinh Độc Lập dưới thời Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu nhận xét: "Tôi luôn luôn giữ lòng quý mến đối với Tổng thống Phu nhân. Bà lúc nào cũng giữ nếp sống bình dị của người đàn bà phúc hậu, bao dung của sông nước vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đối với tôi, bà Thiệu là hình ảnh một người mẹ, một người vợ hiền đảm đang hơn là một vị Đệ Nhất Phu nhân sống trong tột đỉnh của quyền thế và nhung lụa giàu sang. Bà là điển hình của mẫu người phụ nữ lớn lên trong gia đình được hấp thụ trọn vẹn một nền giáo dục Khổng Mạnh (tuy bà là người Công giáo) mà chúng ta thường thấy trong xã hội miền Nam thời thập niên 40. Bà Thiệu luôn luôn tỏa ra sự trong sáng và vui tươi. Bà không bao giờ câu nệ về cách ứng xử của nhân viên thuộc cấp. Mỗi lần gặp mặt, bà luôn luôn lên tiếng hỏi thăm sức khỏe chúng tôi trước, không kịp để chúng tôi chào bà. Điều đặc biệt là bà không bao giờ đề cập đến bất cứ chuyện gì có liên hệ đến việc làm của ông Thiệu với chúng tôi. Trong suốt thời gian làm việc tại đây, chỉ có một lần duy nhứt tôi nghe bà than phiền với ông Thiệu bằng lời lẽ rất ôn tồn về một nhân vật có đầy quyền thế tại Phủ Tổng thống trong lúc tôi đang đứng bên cạnh.”
Bà Thiệu năm 1964.
Trước năm 75 người dân Sài Gòn còn đồn đãi nhau về những chuyện buôn lậu tham những bên cạnh chuyện ông Thiệu có liên hệ tình cảm với một vài ca sĩ và cả với một chủ nhà hàng ăn bên ngoài Sài Gòn. “Tất cả cũng chỉ là những tin đồn, không ai biết thực hư ra sao,” theo lời một nhân vật thân cận trong chính quyền trước đây không muốn nêu danh tính.
“Bà Thiệu là một người đứng cạnh chồng, một người chỉ biết lo cho gia đình, không phải người của quần chúng.”
Người này còn công nhận bà Thiệu là người đáng kính, không có cái kênh kiệu vênh váo của một người có quyền thế. Thỉnh thoảng và cũng rất ít, bà xuất hiện đi ủy lạo cho thương bệnh binh và chưa hề tuyên bố một điều gì.
Vào năm 1972, một người Hoa Kỳ làm việc tại Việt Nam đã xin phép lấy tên bà Nguyễn Thị Mai Anh đặt cho một giống lan: Brassolaeliocattleya Mai Anh, cùng dịp này còn có bà Đinh Thúy Yến (phu nhân Thủ tướng Trần Thiện Khiêm): Brassolaeliocattleya Dinh Thuy Yen.
Sài Gòn Trong Tim Tôi Tổng Hợp
(Kim Oanh Sưu tầm Từ Trang Yêu Chúa)
Đăng ký:
Nhận xét (Atom)