Giọt Cà Phê Đắng

Cà Phê đen mà đắng
Làm mờ dấu môi son
Em không cần che giấu
Tình khát khao mỏi mòn.

Thêm chút đường cho ngọt
Vị đắng tan vào nhau
Thêm buồn vào nhan sắc
Khẽ cắn vào môi đau.

Tách cà phê uống cạn
Em còn mãi đợi chờ
Môi đắng thêm giọt lệ
Tình tan vào trong mơ.

Trời sương mù tháng chạp
Phố xá buồn hơn xưa
Ngày buồn, buồn thêm nữa
Bóng người đi vắng thưa.

Em bây giờ huyền thoại
Uống cạn chén tối tăm
Tách cà phê đậm đắng
Hương vị buồn trăm năm.

Lê Tuấn

Bến Xưa - Lê Quốc Khanh - Kim Trúc

Sáng Tác: Lê Quốc Khanh

Tiếng Hát: Kim Trúc

Thu Buồn

 

Ta ví ta như ngọn gió thu
Ðêm se se lạnh thổi sương mù
Nửa khuya trở giấc cơn mê tỉnh
Mơ dáng sông hồ trong mộng du

Lòng thu xao xuyến buồn chi lạ
Lơ lửng cành hồng giữa bão giông
Gom nhặt tro tàn vùng kỷ niệm
Bao nhiêu niên kỷ lạnh trong lòng

Nàng thu ve vuốt những đài hoa
Tô thắm môi em sắc mặn mà
Bởi nắng hạ vàng oi bức quá
Thiêu mòn thân xác tháng ngày qua

Thu trải niềm riêng với thế gian
Trăng thu vằng vặc giữa mây ngàn
Cho thu hò hẹn cùng trăng gió
Mai mối đem thu đến gặp chàng

Thu đang hạnh ngộ với chàng đây
Mái tóc bồng bềnh tựa khói bay
Dáng dấp phong trần đời nghệ sĩ
Ưu tư trăn trở … dáng hao gầy

Thu ôm ấp mãi bóng hình ai
Sầu lắng từng canh, giọt vắn dài
Cho sắc thu buồn theo nỗi nhớ
Bởi thu nào phải liễu trang đài

Hồn bướm mơ tiên, ôi ảo vọng
Ước mơ, mơ ước chỉ hoài công
Vì thu như kiếp sương rơi rụng
Là ánh chiều tàn giữa nắng đông …

Nguyễn Phan Ngọc An

Lá Xanh, Và Trái Hãy Xanh..

Lá xanh, trái xanh
Trời xanh, nước xanh
Cũng là chữ xanh
Cưu mang hai nghĩa

Em tuổi còn xanh
Màu xanh của lá
Anh lòng xanh thẳm
Màu của đại dương

Màu xanh của anh
Màu của năm tháng
Vấp ngã nẻo đường
Càng sâu thăm thẳm

Xanh tuổi của em
Thơ ngây mới lớn
Như màu mạ non
Hương đồng xanh ngát

Rồi màu xanh ấy
Cũng ngã theo anh
Bụi trần thời gian
Lại xanh thăm thẳm..

June/2021
Kim Vũ

Hòn Ngọc Viễn Đông

 

“Sài Gòn đẹp lắm Sài Gòn ơi...”
Câu hát tôn vinh vẻ tuyệt vời
Phố mỹ miều trẻ trung náo nhiệt
Người chân thật hiếu khách vui tươi
Trên đường xe dọc ngang muôn hướng
Dưới bến thuyền xuôi ngược khắp nơi
Du khách viếng thăm đều mến tặng
“Viễn đông hòn ngọc” của muôn thời

Nhất Hùng

Y Học Thường Thức: Bệnh Áp Huyết Cao(Bác sĩ Đinh Đại Kha)

Giới thiệu Chương III sách Y học thường thức 

Chương III sách Y học thường thức trình bày về các bệnh lý Nội khoa và Ngoại khoa.

 Đây là những trường hợp bệnh thường xảy ra hơn các bệnh thuộc về chuyên khoa, Các đề tài thuộc về Chương III bao gồm: 

1) Bệnh tim mạch

 2) Bệnh hô hấp 

3) Bệnh tiêu hóa 

4) Bệnh tiết niệu 

5) Bệnh dinh dưỡng

 6) Bệnh nội khoa tổng quát 

7) Bệnh truyền nhiễm 

8) Bệnh cơ quan vận động

 9) Bệnh hoa liễu (lây qua đường tình dục) Các điểm chính trình bày về mỗi bệnh lý bao gồm: 

- Lâm sàng 

- Cơ chế bệnh lý 

- Phòng bệnh 

- Trường hợp cần trị liệu khẩn cấp 

Mục đích của Chương III sách này là giúp bạn đọc ngoài nghề y khoa tìm hiểu về nhiều loại bệnh lý, biết cách thức phòng bệnh và biết khi nào cần trị liệu khẩn cấp. 

Ban Biên tập YHTT 

Bệnh Áp Huyết Cao Bác Sĩ Đinh Đại Kha

Đại cương 

Bệnh huyết áp cao là một loại bệnh rất phổ thông trong giới người cao tuổi. Theo thống kê chung thì có tới hai phần ba người trên 60 tuổi bị huyết áp cao. Bệnh này cần được điều trị đúng cách để phòng ngừa các biến chứng nguy hại về tim mạch, não bộ và thận. Khoa học không giải đáp được nguyên nhân chính của bệnh huyết áp cao. Tuy nhiên, nhiều công cuộc nghiên cứu từ xưa tới nay đã tìm ra được các tác nhân gây bệnh sau đây: 

Tính di truyền: 

Một số gia đình có nhiều người bị huyết áp cao mặc dầu đã sinh hoạt theo đúng vệ sinh để phòng bệnh. Kết luận là khả năng bị xơ cứng động mạch của các bệnh nhân này đã có sẵn trong cơ thể từ khi còn ở trong bụng mẹ. 

Dư chất Nat-ri trong khẩu phần: 

Theo một bài nghiên cứu về dinh dưỡng tại Việt-Nam của một tác giả người Nhật, khẩu phần trung bình thường ngày của chúng ta dư chất muối (Clo-rua Nat-ri) gấp 2 tới 3 lần nhu cầu của cơ thể. Đây là chưa kể tới bột ngọt (mì chính) dùng nấu ăn cũng lại tăng thêm chất Nat-ri trong dinh dưỡng. 

Dư chất mỡ trong dinh dưỡng: 

Ăn các thức ăn chứa nhiều chất dầu mỡ (bất kỳ loại nào) lâu ngày sẽ dẫn tới bệnh huyết áp cao. Chất ni-cô-tin trong thuốc lá: Ni-cô-tin trực tiếp gây viêm thành động mạch, sinh ra điểm khởi đầu cho lớp màng cứng phát triển (xin xem hình vẽ phía dưới). 

Uống rượu quá độ: 

Rượu trực tiếp tác hại các cơ nhẵn trong động mạch và cơ tim. 

Thiếu vận động cơ thể: 

Các động tác thể dục, thể thao làm cho trái tim và các động mạch hoạt động mạnh hơn nên bảo toàn tính đàn hồi được lâu dài hơn. Ngoài ra, bệnh mập phì và bệnh tiểu đường cũng gây ra huyết áp cao. Cơ chế bệnh huyết áp cao là cô-let-tê-rôn quá dư và nhìều hóa chất khác gây ra bệnh xơ cứng động mạch. Các chất này tạo ra một lớp màng cứng ở mặt trong thành các động mạch, giảm sự đàn hồi (co giãn) thông thường. Khi trái tim bóp mạnh (thời gian co tâm thất) mà động mạch không giãn nở được như thường lệ, áp xuất trong động mạch tất nhiên phải tăng cao hơn. Bệnh tiến triển phát sinh ra biến chứng khi lớp xơ cứng quá dày làm nghẹt tuần hoàn động mạch cục bộ. Cũng có trường hợp một miếng xơ cứng này vỡ (bể) ra và chạy theo dòng máu cho đến một nhánh động mạch nhỏ thì kẹt lại, có tác dụng như một cái nút chặn đứng tuần hoàn nơi đây. 

Chỉ số huyết áp cao là trên 135 mi-li-mét thủy ngân khi tim bóp hoặc trên 85 mi-li-mét thủy ngân khi tim nở. Nếu huyết áp thường xuyên lên tới 140 (tim bóp) hoặc 90 (tim nở) là tới lúc phải dùng thuốc. Những con số này dựa vào kinh nghiệm lâm sàng chứ không phải là theo lý thuyết. Chỉ số về huyết áp cao được dùng trong suốt thế kỷ trước là trên 140 mi-li-mét thủy ngân khi tim bóp. 

Đến năm 2000, một hội đồng bác sĩ Nội khoa tại Mỹ và Canada kiểm tra các hồ sơ bệnh lý trong hàng chục bệnh viện và phát hiện nhiều trường hợp huyết áp bệnh nhân chỉ lên tới con số 140 mà vẫn lên cơn đau tim hoặc bị tai biến mạch máu não. Đó là lý do y học dùng chỉ số hiện tại, thấp hơn khi trước. 

Bệnh huyết áp cao không thể chữa tiệt căn, nghĩa là không ngưng thuốc được. Khi huyết áp đo bình thường là do hiệu lực thuốc, nên phải tiếp tục uống. 

Triệu chứng 

Thông thường, bệnh huyết áp cao không có triệu chứng riêng biệt. Cho đến khi bệnh nặng, huyết áp lên rất cao mới gây đau đầu, chóng mặt, ù tai… Có một thiểu số bệnh nhân hoàn toàn không thấy triệu chứng gì cho đến khi bị biến chứng. 

Vậy các triệu chứng khi biến chứng là như sau: 

Đau thắt ngực: 

Bệnh nhân có cảm tưởng bị đè rất nặng ở giữa ngực và đồng thời người mệt lả. Có khi cơn đau truyền lên cổ và hàm răng, có khi truyền ra cánh tay trái. Cơn đau kéo dài trong ít phút. 

Cơ chế: 

Thiếu máu cơ tim (làm cho thiếu ô-xi) do động mạch vành bị nghẹt bớt, các loại cơ khi thiếu ô-xi đều bị đau. Nếu cơn đau thắt ngực kéo rất dài là khi bị lên cơn đau tim, có khả năng gây tử vong. 

Đau chân cách hồi:

Bệnh nhân đang đi bộ bị đau bắp chân nên phải đứng lại, sau ít phút cơn đau giảm bớt, tiếp tục đi rồi lại bị đau, lại phải dừng lại… Đây là triệu chứng động mạch chi dưới bị nghẹt. Khi cơ bắp hoạt động, cần nhiều ô-xi hơn khi nghỉ ngơi. Động mạch bị nghẹt tất nhiên không cung cấp đủ máu và ô-xi nên cơ bắp bị đau. Bất tỉnh hoặc bị tê liệt cấp tính: bệnh nhân bất tỉnh không gọi tỉnh lại được hoặc chợt tỉnh, chợt mê. 

Triệu chứng khác nữa là bị tê liệt một số cơ bắp hoặc không nói được. Đây là trường hợp tai biến mạch máu não. Cơ chế: động mạch não bộ bị nghẹt hoặc bể, tuần hoàn trong não bộ chậm lại rất nhiều gây ra hoại tử mô não (một phần óc bị chết). Bệnh nhân cảm thấy yếu mệt từ từ trong nhiều tháng và da mặt biến đổi dần dần thành tái xanh hoặc trắng bệch. 

Đây là biến chứng suy thận mạn tính, ít xảy ra nhưng rất khó trị liệu. 

Cơ chế: tuần hoàn chậm lại, thiếu ô-xi nên một số tế bào thận bị chết. Trị liệu Nếu bệnh huyết áp cao chưa quá nặng mà bệnh nhân vừa mập vừa thiếu vận động cơ thể, cách điều trị theo thiên nhiên là phải thay đổi cách sinh hoạt thường ngày: bớt ăn cho xuống cân, bớt ăn chất mặn, chất mỡ, tập thể dục, không hút thuốc, không uống rượu. Sinh hoạt lành mạnh như vậy trong 6 tháng mà huyết áp vẫn cao là lúc phải dùng thuốc. Trường hợp huyết áp cao mà khi mới phát hiện đã lên tới 160mm thủy ngân (hoặc cao hơn) khi tim bóp thì phải dùng thuốc ngay. 

Thuốc hạ huyết áp hiện nay có nhiều loại, kể từ loại dùng đầu tiên (đầu thế kỷ 20) thuộc dạng thuốc lợi tiểu cho tới những loại mới nghiên cứu sau này, làm giảm huyết áp theo nhiều cơ chế khác nhau. Mỗi loại thuốc này lại chia ra nhiều nhóm hóa chất khác nhau, cho nên trên thị trường có tới hơn 100 tên thuốc chữa huyết áp cao. Không có thứ thuốc hạ huyết áp nào là tuyệt đối tốt, mỗi thứ hợp cho một loại bệnh nhân nên cần có bác sĩ chỉ định và theo dõi. Đôi khi cần phối hợp 2, 3 thứ thuốc (có khi nhiều hơn nữa) là trường hợp huyết áp bệnh nhân giao động hoặc nhịp tim quá nhanh hay quá chậm. Lúc khởi đầu điều trị phối hợp như vậy, cần phải theo dõi bệnh trạng thường xuyên hơn, thí dụ cách hai tuần lễ tái khám một lần thay vì cách 2 hay 3 tháng. 

Bệnh nhân tự giúp mình 

Như đã trình bày trên đây, bệnh huyết áp cao thường khi không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, người khỏe mạnh bình thường cũng nên thỉnh thoảng đo huyết áp, tối thiểu 6 tháng một lần để có thể phát hiện bệnh này ngay từ lúc khởi đầu. 

Điều trị bệnh huyết áp cao cần có bác sĩ chỉ định và theo dõi vì cơ thể và bệnh trạng mỗi người một khác và bệnh này cũng tiến triển khác nhau tùy theo trường hợp cá nhân. Tuy nhiên người bệnh có thể tránh bớt biến chứng bằng cách: 

Theo đúng lời chỉ dẫn về liều, lượng thuốc. Điều tối kỵ là tự ý thêm, bớt thuốc khiến bác sĩ không thể theo dõi bệnh trạng một cách chính xác. Hãy thẳng thắn trình bày với bác sĩ các thắc mắc của mình khi nghĩ rằng bệnh trạng của mình có thể cần thêm hoặc bớt thuốc. 

Tái khám định kỳ theo đúng lịch trình và lấy hẹn khám thêm khi có triệu chứng bất thường như đau thắt ngực, huyết áp vẫn cao trong khi uống đủ thuốc, yếu mệt thường xuyên… 

Giữ vệ sinh về dinh dưỡng và vận động cơ thể. Bớt chất muối và mỡ trong khẩu phần. Hạn chế bột ngọt khi nấu ăn. Thể dục đơn giản hơn cả là đi bộ, không cần đi nhanh, mỗi lần thả bộ từ 45 phút tới 60 phút hay lâu hơn và mỗi tuần lễ cần vận động tối thiểu là 3 ngày và tổng cộng thời gian vận động tối thiểu là 3 tiếng rưỡi đồng hồ. 

Không hút thuốc lá (thuốc lào cũng vậy). Thuốc lá dù hút nhiều hay ít cũng có hại cho tim mạch. Đấy là chưa kể các tác hại khác như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, dãn phổi, ung thư phổi… 

Hạn chế các chất rượu: đàn ông một ngày dùng tối đa là một chai bia nhỏ hoặc một ly rượu vang nhỏ hoặc một ly cốc-tai, đàn bà chỉ dùng được một nửa lượng rượu này. Có những nghiên cứu cho rằng thường ngày uống rượu vang đỏ chút ít có thể hạ bớt cô-let-tê-rôn và giúp ích cho tim mạch. Tuy nhiên hiệu lực này cũng rất nhỏ so với hiệu lực của các thứ thuốc trị bệnh huyết áp cao. Vậy xin hãy hạn chế rượu theo lời khuyên trên đây. 

Đối chiếu danh từ y học Việt-Anh 

Bệnh huyết áp cao High blood pressure (HBP) 

Bệnh xơ cứng động mạch Atherosclerosis 

Bệnh mập phì Obesity 

Bệnh tiểu đường Diabetes mellitus 

Đau thắt ngực Angina pectoris 

Đau chân cách hồi Intermittent claudication 

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) 

Bệnh dãn phổi Emphysema

Bác sĩ Đinh Đại Kha

Những Đoản Văn Dịch Của TháiLan

(Truyện Dịch)

1/-Gia Đình Của Ta….

Khi bước đi vội vã trên lề đường,

Một người bộ hành chen lấn khi đi ngang tôi,

“Ồ! Xin lỗi ông “ - tôi nói với ông ta

Ông ấy trả lời: “Tôi cũng xin cô thứ lỗi,

Tôi không nhìn thấy cô!”

Người khách lạ và tôi đã thật lịch sự với nhau,

Đã trao đổi những lời lẽ thật đẹp cho nhau,

Và cả hai chúng tôi tiếp tục con đường của mình sau khi nói ”Xin chào!”

***

Một khi về đến nhà

Thì câu chuyện lại hoàn toàn khác hẳn.

Chúng ta đối xử như thế nào với những người thân yêu của chúng ta…

Trẻ con, vị thành niên và người lớn tuổi?

Bạn có bao giờ nghĩ đến điều đó không?

***

Sau đó, vào buổi chiều, khi tôi đang làm cơm tối,

Con trai tôi đến sau lưng tôi và đứng im như vậy, không nói tiếng nào.

Trong một lúc vô ý, bất thần tôi quay người lại, và làm cháu ngã.

“Tránh ra đi nào! ”, tôi giận dữ quát lên,

“Sao lúc nào con cũng lẩn quẩn bên chân mẹ vậy”!

Cậu bé quay lại và buồn bã bỏ đi .

Tôi không nhận biết được tôi vừa làm cậu bé tổn thương như thế nào.

***

Đến lúc đi ngủ,…

Tôi nghe Thượng Đế nhỏ nhẹ …nói với tôi:

“Tại sao con thật dễ dàng đối xử với người ngoài đường một cách khả ái mà lại không thể hành xử như vậy với những người bên cạnh con, họ yêu mến con và con cũng thương yêu họ vậy?”

Con hãy dậy đi và hãy nhìn trên sàn nhà bếp.

Con sẽ thấy một bó hoa thật đẹp ở cửa… đó là hoa mà con trai con mang về cho con.

Nó đã tự tay hái lấy những đóa hoa đó cho con: có hoa hồng, vàng và xanh trời.

***

Có điều còn chẳng hiểu gì cả

Khi nó nhẹ nhàng đến sau lưng con

Là để không làm lộ điều bí mật dành cho con mà con sẽ rất thích thú.

Nhưng con đã không nhìn thấy dòng lệ tràn ra trên má của nó khi con bảo nó tránh đi.”

Tôi đã ngồi dậy rồi đến cánh cửa và nhìn thấy bó hoa thật đẹp dưới đất.

Chính vào lúc đó tôi mới cảm thấy thật sự đau đớn, và mắt tôi đã đẫm lệ..

***

Tôi bước đi nhẹ nhàng đến bên giường con và nói với con:

“Dậy di, con yêu của mẹ, dậy đi con!”

“Đây là những đóa hoa hôm nay con đã hái cho mẹ phải không?”

Con tôi mỉm cười và nói: “Con đã tìm thấy hoa này bên cạnh một gốc cây và con đã hái vì con thấy chúng rất đẹp… đẹp như mẹ của con!

Con biết rằng mẹ rất thích, nhất là những cánh hoa xanh trời vì con biết mẹ rất yêu màu xanh ấy.”

Tôi nói với con: “Con trai của mẹ, mẹ thật buồn vì đã cư xử rất tệ với con hôm nay”.

Mẹ không nên quát mắng to tiếng với con như lúc chiều.

Con tôi đáp lại: “ Ôi, Mẹ ơi, không sao đâu Mẹ.

Dù vậy con vẫn yêu mẹ cơ mà!”

“Con của mẹ, mẹ cũng rất yêu con, con ạ và mẹ rất thích hoa , nhất là hoa màu xanh trời.”

Lúc ấy, một khoảnh khắc dịu dàng yêu thương làm cho chúng tôi thật gần gũi bên nhau.

*** 

Kể từ hôm đó,

Tôi đã học được rằng phải ân cần chăm chút người thân yêu cũng như để ý đến người xa lạ

hay đúng hơn là chăm chút thương yêu người thân hơn người xa.

(Khuyết danh)-TháiLan-NữLan dịch

=====================

2/- Những Điều Không Nói Ra Sẽ Làm Hại Ta... 

Bạn có biết những điều không nói ra sẽ đi về đâu không?

Điều gì bạn muốn làm nhưng đã không thực hiện sẽ đi đâu?

Những cảm giác bạn tự kềm chế sẽ trôi đi đâu?

Ta mong muốn biết bao những việc này sẽ đi vào lãng quên, nhưng bạn biết không, những điều không nói ra sẽ chất chứa trong chúng ta và làm cho tâm hồn ta tràn đầy tiếng kêu thầm lặng. Những điều không thổ lộ biến thành nỗi trăn trở, thành nỗi đau đớn.

Những điều không nói ra biến thành nỗi luyến tiếc, thành giờ khắc lặng trôi. Những điều không nói ra trở thành bổn phận, thành nợ ơn. Những lời nói không được thốt lên sẽ chuyển biến thành sự tước đoạt, thành nỗi buồn đau, thành sự bất bình.

Những điều không nói ra sẽ không tự nó biến mất, mà trái lại giết hại chính ta..

Nguồn: Lesmotspositifs - TháiLan dịch

=====================

3/-Hương Vị Cuộc Sống

Trong suốt cuộc đời tôi, có một thứ gia vị rất hiếm, tôi tìm được một cách thật bất ngờ,

Thậm chí tôi cho rằng do Thượng Đế ban phát.

Chất bột mầu nhiệm ấy thay đổi đời sống hàng ngày của tôi thành tia mặt trời mỗi khi được rắc lên một vấn đề nan giải, một phương cách tìm ra quyết định

Và tôi là kẻ may mắn phi thường đã sở hữu được chất màu nhiệm ấy!

Nhưng khi tôi phải vượt qua những chặn đường gian nan,

Khi cái thường nhật khiến tôi đau đớn,

Khi mọi thứ đã quá sức chịu đựng, và tôi cần đến lòng can đảm và nghị lực

Để đối mặt với một ngày mới sắp khởi đầu

Và mọi việc vẫn phải được tiếp diễn

Cho dẫu thời gian làm gián đoạn,

Lúc ấy chất gia vị mầu nhiệm của tôi sẽ đến làm tăng hương vị cho chuỗi ngày của tôi để tôi có thể hiểu biết và lắng nghe một cách tích cực.

Hương thơm của chất ấy trợ lực cho tôi, sức mạnh của hương vị dìu dắt tôi, mùi vị thầm lặng ấy bảo vệ tôi.

Lời chúc tuyệt vời nhất tôi có thể gởi đến bạn đó là tìm được chất bột kỳ diệu ấy, và đem truyền bá cùng với tình yêu thương.

Hương vị cuộc sống ấy được mang tên: “Tình bạn”

Nguồn: Louise B.Giroux - TháiLan dịch

=================

4/- Bốn Chàng Sinh Viên Tinh Khôn

Một buổi tối nọ bốn chàng sinh viên đi chơi tiệc tùng vui vẻ đến mãi khuya mới về và không ai có thể học bài vở cho buổi kiểm tra được dự trù vào sáng ngày mai. Đến sáng thức dậy, họ bèn nghĩ ra một kế . Bọn họ liền bôi đất cát và dầu mỡ thật bẩn lên khắp người.

Rồi họ đến thưa với Thầy Chủ nhiệm Khoa rằng tối qua họ đã đi dự tiệc cưới và trên đường về thì bánh xe bị bể và họ phải cùng nhau đẩy chiếc xe trên suốt đoạn đường còn lại để về đến nhà. Thế nên họ không thể sửa soạn kịp thời cho buổi kiểm tra.

Thầy Trưởng khoa suy nghĩ một lúc và bảo rằng họ có thể trở lại để thi sau 3 ngày. Họ cám ơn thầy và thưa với thầy họ có thể sẵn sàng sau thời hạn đó.

Đến ngày thứ ba, họ đến trình diện với Thầy. thầy nói đây là một Buổi Kiểm Tra theo Tình Thế thật Đặc Biệt, và cả bốn chàng trai đều phải ngồi ở các phòng khác nhau để làm bài. Tất cả bọn họ đều đồng ý vì họ đã chuẩn bị kỹ càng trong suốt 3 ngày qua.

Bài Thi chỉ gồm 2 câu hỏi với tổng số điểm là 100:

1/ Họ Tên ?------ (1 Điểm)

2/- Bánh xe nào bị nổ lốp? ---------(99 Điểm)

Chọn

- a) Trước bên Trái -b) Trước bên Phải

- c) Sau bên Trái -d) Sau bên Phải.

Bài học:

Làm mọi việc phải có trách nhiệm, nếu không bạn sẽ phải học một bài học.

Mediavine- ThaiLan dịch

================

5- / Hai Người Con

Một truyền thuyết xứ Nghìn Lẻ Một Đêm ( truyện cổ Ả Rập, Ba Tư và Ấn Độ, viết bằng tiếng Ả Rập) kể lại rằng một người đàn ông đang sống hạnh phúc bên người vợ thật tuyệt và hai con trai yêu dấu. Một hôm ông phải đi công việc xa trong nhiều ngày, và trong thời gian đó hai con bị tai nạn và không may đã qua đời. Người mẹ cảm thấy lòng trĩu nặng vì khổ đau.

Tuy nhiên, đó là một người đàn bà thật khôn ngoan và nhiều nghị lực, với một niềm tin mãnh liệt vào Thượng Đế, nên đã chịu đựng tai họa một cách dũng cảm.

Nhưng rồi bà lại có mối âu lo khôn cùng: Làm thế nào để cho chồng bà biết về hung tin này đây? Ông ấy rất yếu mềm về tình cảm và bà lo sợ rằng ông không chịu đựng nổi sự kinh hoàng của điều không may.

Thế là bà đến bên Thượng Đế và cầu xin Ngài hãy giúp bà có thể tìm được phương cách giải quyết nỗi đau thương này.

Thời gian trôi qua và người chồng nay đã trở về. Ông đến hôn vợ và hỏi về tin tức của hai con trai. Bà trả lời rằng lát nữa sẽ nói chuyện trong bữa ăn tối, nhưng ông phải đi tắm trước cho khoẻ.

Sau khi ông tắm xong, bà vừa ăn vừa hỏi chuyến đi như thế nào. Nhưng ông không trả lời mà vẫn hỏi về hai con.

Người vợ cảm thấy thật bối rối và nói với ông:

- Để rồi ta sẽ nói chuyện về các con sau nhe. Em muốn nhờ anh giải quyết một vấn đề mà theo em nghĩ rất quan trọng trước đã.

- Vậy thì nói đi em, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết việc đó, người đàn ông trả lời một cách rất hiền hòa.

-Trong khi anh vắng nhà, có một người bạn đã đến thăm chúng ta và để lại hai món nữ trang hoàn toàn vô giá để chúng ta canh giữ, nhưng anh biết không hai món ấy thật tuyệt đẹp nên em quá yêu thích và không muốn trả lại cho người ấy tí nào cả, anh nghĩ sao?

Người chồng trả lời:

- Anh không hiểu bây giờ sao em thật kỳ lạ. Em chưa bao giờ ham muốn những vật trang sức xa xỉ ấy, và cho dù em có yêu thích như vậy đi nữa, món nữ trang ấy không phải của em và em phải mang trả cho người ta.

- Nhưng em không có ý định mất chúng đâu anh ạ, người vợ trả lời.

Người chồng nói với bà:

- Ta không thể đánh mất những gì ta chưa bao giờ sở hữu. Em sẽ mang trả những món trang sức ấy, và cả anh và em ta sẽ cùng đi trả cho họ, ngay hôm nay.

Người vợ trả lời ông:

- Phu quân yêu quý ạ, vậy ta sẽ làm như anh muốn , Hai món nữ trang thật tuyệt vời sẽ được giao trả lại cho người đã mang đến gửi cho ta giữ...

Nhưng thật ra việc đó đã được thực hiện rồi anh, vì hai món trang sức vô giá ấy là hai con trai rất yêu dấu của chúng ta, và Thượng Đế đã triệu hồi chúng về với Ngài rồi, anh ạ.

Người đàn ông hiền lành đã hiểu ra điều vợ mình muốn bày tỏ, ông ôm chặt lấy bà, và rồi cả hai người để cho nước mắt tuôn trào, không còn thất vọng đau buồn oán than... .

Khuyết danh- bonheur pour tous- ThaiLan dịch

Người Tình Xa Lạ - Sáng Tác Hữu Nghi - Tiếng Ca Tuyết Mai

Sáng Tác: Hữu Nghi

Tiếng Ca: Tuyết Mai

Quỳnh

Hoa Quỳnh Vừa Nở Trước Sân
Sắc hồng, sắc trắng, trong ngần xinh thay
Hương thơm gió quyện ngất say
Lung linh cánh phấn lắt lay nhụy vàng
Thưởng hoa lòng bỗng bàng hoàng
Nguồn thơ rung động mơ màng bút ngân
Mặc đời lẫn lộn giả chân
Nụ vươn búp trải nối vần phím tơ
Tinh khôi nét điểm ngây thơ
Hồn dâng như sóng vỗ bờ biển xa
Chao ơi! Duyên dáng mặn mà….

Hình Ảnh & Thơ: Phương Hoa

Yêu Chồng

Hoa Quỳnh cánh mỏng thấy thương

Thắm tươi rực rỡ…anh Hương đã trồng

Yêu người chịu khó dày công

Nhiều đêm gió thổi nghe lòng xót xa!

Khéo tay người chẳng lơ là

Nắng mưa cũng mặc, chàng ra giúp Quỳnh

Dây quàng buộc nhánh hoa xinh

Bây giờ nụ trổ thương mình…mình ơi!

 

Hình Ảnh & Thơ: Như Thu
05/17/2022

Chờ Người

 

Em mơ ngày hè nắng xôn xao
Thẹn thùng em đón tình anh trao
Tình yêu đẹp sẽ nhẹ nhàng đến
Bắt đầu nhe anh, mình yêu nhau

Rồi đến mùa thu mắt em sầu
Lời tỏ tình ơi, anh ở đâu?
Lá vàng rơi lòng em khô héo
Sương lạnh hồn em, anh biết không?

Đừng để em chờ qua mùa đông
Tuyết rơi trắng lắm, buồn mênh mông
Hãy đến sưởi lòng em ấm áp
Đêm đông dài không còn bâng khuâng

Hay anh sẽ đến vào mùa xuân
Hoa hồng đỏ nở rộ ngoài sân
Em sẽ hái hoa chờ anh đến
Mộng nào đẹp hơn mộng ái ân?

Bốn mùa thương nhớ biết bao nhiêu
Xuân hạ thu đông trôi quạnh hiu
Còn lại bài Thơ em dang dở
Đợi anh về viết tiếp vần yêu!

Edmonton, May/2022
Kim Loan

Những Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật: Con Phải Đánh Cha

 

     Năm 1944, cùng tá túc trong nhà khách của tu viện Châu sơn với vợ con ông Chánh sứ Nam định, còn có một gia đình Việt nam nữa, gồm cha mẹ và hai cô con gái, cỡ tuổi mười tám, mười chín gì đó. Vào các ngày Chủ nhật và Lễ trọng, hai gia đình này phải ra nhà nguyện của Đệ tử để dự lễ; trong những ngày đẹp trời, họ thường cùng nhau đi dạo chơi trong vườn hoa  hay vườn rau quanh đó. Tôi không biết làm thế nào mà hai người bạn cùng lớp với tôi lại làm quen được với hai cô gái Việt đó; vì theo luật dòng, chúng tôi không được phép tiếp xúc với người ngoài.                                                           
    Một hôm, trong giờ ăn trưa, tôi thấy cha Giám đốc mang khay cơm ngồi ăn dưới đất. Trong tu viện, khi phạm lỗi nặng thì thường bị phạt “ăn cơm dưới đất”; còn nhẹ thì phải quỳ giữa nhà ăn, cho tới khi mọi người ăn xong, ra đi hết, sau đó mới được ngồi vào bàn ăn.

    Sau này tôi nghe nói: Hai người bạn của tôi đã lén gặp, nói truyện với hai cô gái trên; cha Giám đốc không biết gì hết; nhưng thầy coi nhà khách bắt gặp một trong hai anh đó, báo cáo lên cha Bề trên.Cha Giám đốc bị khiển trách nặng vì đã để cho gương xấu đó xảy ra. Rồi một hôm, tôi thấy cha Giám đốc gọi một trong hai người bạn trên, tên là K. xuống phòng ăn: Tay cầm chiếc roi tre, bảo K. ngồi trên ghế, ngài quỳ xuống đất, đưa roi cho K. và nói, "Cha phạm một lỗi rất nặng là đã không trông coi, săn sóc con đến nơi đến chốn, để sự việc xảy ra như vậy! Bây giờ cha ra lệnh cho con phải đánh cha ba roi!” Nói xong ngài nằm úp mặt xuống đất.

     Lúc đó K. mặt tái xanh, tay cầm roi,run lẩy bẩy, không dám… Thầy vậy cha liền nói lớn tiếng, “Đây là lệnh của cha, con phải vâng lời!” (Obéissance aveuglée =Vâng lời tối mặt)  K. đành phải làm theo; tôi sợ quá, lén lên nhà, không dám nhìn lại.( Ít lâu sau, V. người bạn thứ hai của tôi bị điều tra ra, cũng đã lén nói truyện với một trong hai cô gái nói trên. Cả hai được coi là không có ơn gọi nên bị gửi về gia đình không được tu nữa.

     Nghĩ lại nếu sáng hôm đó tôi ngồi nặn chiên bò trước sân nhà Đệ tử, lỡ miệng nói câu nào với con gái bà Chánh sứ thì bấy giờ tôi cũng bị một số phận như hai người bạn đó. Hú vía!

Thạch Trong (HĐN)

Tiễn Thầy

 

Tiễn Thầy lá cỏ thắm tình Xuân
Nắng cũng xôn xao, nắng đỏ dần
Đã hết từ đây người khuất bóng
Giờ ban thuyết pháp tiếc vô ngần

Câu từ nhắc nhở sống thành tâm
Khẩu ý đơm hoa đạo nở mầm
Bóng Phật hương sen miền cực lạc
Lắng lòng dịu vợi khúc đồng âm

Hương thầm khỏi tỏa quyện trời mây
Bóng mát thôi còn rợp lá cây
Đệ tử chơi vơi thuyền lạc lối
Tiếc thương đức độ bậc cao dầy

Vô thường ngã rẽ tiếng buồn rơi
Di ảnh khuôn dung đẹp sáng ngời
Hoà thượng, tăng ni hàng tứ chúng
Trên đường nối bước niệm nào vơi

Tiễn Thầy vạt nắng vẫn chưa tan
Đẹp mắt rừng y khoác áo vàng
Giữa chốn bụi trần con hụt hẫng
Sắc Không, Không Sắc lệ hai hàng

Minh Thuý Thành Nội
Tháng 4/10/2022

Viếng Thăm Ôn Thái Siêu

Ôn nằm giấc ngủ thảnh thơi
Khuôn dung hiền hậu sáng ngời từ tâm
Bình yên hưởng khói hương trầm
Thầy đi Thầy ở đạo mầm lợi tha
Pháp gieo hạnh phúc muôn nhà
Không sanh không diệt ta bà mãn viên
Xả thân Phước báu quý thiên
Đạo từ hoá độ tuỳ duyên trở về
Chúng con thương tưởng tựu tề
Các Chùa Đại Lão quanh kề mõ kinh
A Di Đà Phật …hương linh
Giã từ cõi tạm đăng trình phương Tây
Nhẹ hồn chấp cánh ngàn mây
Trang Nghiêm Đại Bảo vắng Thầy từ nay

Minh Thuý Thành Nội
Tháng 4/8/2022

Độc Trang Tử 讀莊子 - Bạch Cư Dị

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, mười lăm tuổi đã bắt đầu làm thơ. Ông chủ trương thơ phải gắn bó với đời sống, phản ánh được hiện thực xã hội, chống lại thứ văn chương hình thức. Ông thường nói: "Làm văn phải vì thời thế mà làm... Làm thơ phải vì thực tại mà viết, mục đích của văn chương là phải diễn đạt tình cảm của nhân dân”. Thơ ông mang đậm tính hiện thực, lại hàm ý châm biếm nhẹ nhàng kín đáo. Họ Bạch chủ trương thơ ca phải giản dị để dân chúng đều hiểu được; tình cảm, tư tưởng phải giàu tính nhân dân, nói được nỗi lòng của mọi người trước thế sự. Thơ ông rất trữ tình. Khi ông bị đi đày từ Tràng An đến Tây Giang, ba bốn ngàn dặm, dọc đường thấy trường học, chùa chiền, quán trọ, hồ sen… đều có đề thơ của mình.

Lời phi lộ

Ngay cả khi giảng về triết học, Bạch Cư Dị cũng không muốn người bình dân hiểu sai lệch, làm xáo trộn trật tự xã hội đương thời. Hãy thử phân tích bài Độc Trang Tử:

Nguyên tác Dịch âm

讀莊子                 Độc Trang Tử

莊生齊物同歸一 Trang Sinh tề vật đồng quy nhất,

我道同中有不同 Ngã đạo đồng trung hữu bất đồng.

遂性逍遙雖一致 Toại tính tiêu dao tuy nhất trí,

鸞鳳終校勝蛇蟲 Loan phụng chung giao thắng xà trùng.

Chú giải:

Trang Tử, hay Trang Sinh, tức Trang Chu (360-280 TCN), người thời Chiến Quốc. Ông phát huy đạo học của Lão Tử, chủ trương "vô vi", sống phóng nhiệm theo tự nhiên.

Dịch thơ

Đọc Trang Tử

Trang sinh: "Mọi vật đều đồng nhất"

Ta nói: trong đồng có bất đồng

Lối sống tiêu dao tuy thích thật

Loan phượng đương nhiên thắng côn trùng.

Lời bàn:

Câu 1: Đưa ra lời nói của Trang tử: “Mọi vật đều đồng nhất”

Câu 2: Bạch Cư Dị cãi: “Trong cái đồng nhất có cái bất đồng”

Câu 3 & 4: Rồi họ Bạch nói tiếp: “Ta đồng ý rằng ai cũng thích lối sống tiêu dao (coi mọi vật có giá trị ngang nhau) nhưng chim loan và chim phượng (tượng trưng cho kẻ trượng phu) rốt cục sẽ thắng rắn rết và côn trùng (kẻ thất phu)”.

Con Cò

***

Nguyên tác: Phiên âm:

讀莊子-白居易 Độc Trang Tử - Bạch Cư Dị

莊生齊物同歸一 Trang Sinh tề vật đồng quy nhất,

我道同中有不同 Ngã đạo đồng trung hữu bất đồng.

遂性逍遙雖一致 Toại tính tiêu dao tuy nhất trí,

鸞凰終校勝蛇蟲 Loan hoàng chung giáo thắng xà trùng.

Mộc bản bên dưới được đăng trong Ngự Định Toàn Đường Thi Quyển 455 Bạch Cư Dị. Bạch Hương Sơn Thi Tập 白香山詩集-唐-白居易 và Bạch Thị Trường Khánh Tập Quyển 33 - Đường - Bạch Cư Dị 白氏長慶集-唐-白居易.

Ghi Chú:

Trang Tử hay Trang Sinh tự là Trang Chu (369-286 TCN), người thời Chiến Quốc. Ông phát huy đạo học của Lão Tử, chủ trương "vô vi", sống ung dung tự tại theo tự nhiên, không bị ràng buộc. Miêu tả tính chất thoát tục của Trang Tử, Sử ký Tư Mã Thiên có đoạn viết:

Uy vương nước Sở nghe nói Trang Chu là bậc hiền tài bèn sai sứ đem vàng lụa đến mời đón hứa cho làm tướng. Trang Chu cười nói với sứ giả rằng:

"Nghìn vàng là lợi to, khanh tướng là ngôi quý đấy. Nhưng ông không thấy con bò lúc tế giao hay sao? Nó được ăn mấy năm, được mặc đồ vóc thêu để đưa vào nhà thái miếu. Lúc bấy giờ, muốn làm con lợn nhỏ có được không? Ông đi ngay cho, đừng làm bẩn đến ta. Ta chỉ chơi đùa trong nơi ngòi vũng để tự vui, không để cho kẻ có nước trói buộc, trọn đời không ra làm quan để thoả chí ta."

Khác với Lão Tử cuối cùng vì chán ngán xã hội Trung Hoa đương thời đã vượt cửa ải Hàm Cốc, mất tích về phương Tây; người ta nhớ đến Trang Tử với câu chuyện "Trang Chu Mộng Hồ Điệp", trong đó Trang Chu mộng thấy mình là bướm. Khi tỉnh giấc không còn biết mình là người hay bướm.

Tề vật: Trong thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc, một tư tưởng triết học cho rằng tất cả mọi thứ trong vũ trụ, chẳng hạn như sinh tử, thị phi được mất, vật ta có hay không, đều nên đối đãi như nhau. Tư tưởng này, tập trung vào "Lý thuyết tề vật" của Trang Tử.

Quy nhất: khuynh hướng, kết thúc tương tự

Bất đồng: không đồng ý, không giống nhau, không hòa hợp

Toại tính: phù hợp, thuận lợi với bản chất

Tiêu dao: đi bộ chậm rãi, an nhàn tự tại, lang thang

Nhất trí: xu hướng là như nhau, không có sự khác biệt

Loan hoàng: loan và phượng. Cả hai là tên chim, thường dùng để so sánh hiền sĩ thục nữ.

Xà trùng: rắn rết và sâu bọ

Bài thơ tóm lược nhân sinh quan tất yếu của Lão giáo:

Câu 1: Trang Tử cho rằng vạn vật cuối cùng cũng quy về một mối rất hợp tình lý vì mọi vật đều do duyên sinh mà có.

Câu 2: Trong cái đồng có cái bất đồng, âm dương hòa hợp cũng hợp lý trời.

Câu 3: Sống tự tại thỏa thích, không gì ràng buộc, còn gì hơn trên đởi.

Câu 4: Cho thấy mâu thuẫn của triết lý này vì chưa chấp nhận cái tuyệt đối của tổng thể sinh quần: Loan phượng cao hơn rắn trùng. Thì ra Trang Tử vẫn còn ở trong cái tương đối có khác biệt, cao thấp, tốt xấu… chưa vào cái tuyệt đối chân như, không dị biệt. không một mà cũng không hai.

Dịch nghĩa:

Đọc Trang Tử

Trang Sinh cho rằng mọi vật đều trở về đồng một thể,

Đạo ta cho rằng trong cái đồng nhất thể có cái không đồng.

Mặc dù đồng ý với lối sống thỏa thích, ung dung, tự tại, không bị ràng buộc ,

Nhưng xét cho cùng thì loan phượng vẫn cao xa hơn dế trùng.

Dịch thơ:

Triết Lý Trang Tử

Vạn vật trở về một thể chung,

Tuy chung nhưng có cái không cùng.

Sống trong tự tại không ràng buộc,

Loan phụng cao xa hơn rắn trùng.

Reading Zhuang Zi by Bai Ju Yi

Zhuang Zi believes that all objects turn out to have common nature,

His religion (Taoism) tells him that, in the center of this commonality, there are uncommon things.

Satisfaction is in living free in harmony with nature without restrictions,

Yet ultimately a phoenix is superior to a snake or a worm.

Chuang-tzu, the Monist

Chuang-Tzu levels all things

And reduces them to the same Monad.

But I say that even in their sameness

Difference may be found.

Although in following the promptings of their nature

They display the same tendency,

Yet it seems to me that in some ways

A phoenix is superior to a reptile!

Dị bản:

Ngự Định Toàn Đường Thi Quyển 438 cho dị bản là một bài thơ cùng tựa, nhưng với 4 câu thơ khác hẳn. Bài này được đăng trong sách Bạch Thị Trường Khánh Tập Quyển 15 - Đường - Bạch Cư Dị 白氏長慶集-唐-白居易, Vạn Thủ Đường Nhân Tuyệt Cú - Tống - Hồng Mại 萬首唐人絕句-宋-洪邁, và Ngự Định Toàn Đường Thi - Thanh - Thánh Tổ Huyền Diệp 御定全唐詩-清-聖祖玄燁.

Nguyên tác:       Phiên âm:

讀莊子-白居易 Độc Trang Tử - Bạch Cư Dị

去國辭家謫異方 Khứ quốc từ gia trích dị phương,

中心自怪少憂傷 Trung tâm tự quái thiếu ưu thương.

爲尋莊子知歸處 Vi tầm Trang Tử tri quy xứ,

認得無何是本鄉 Nhận đắc vô hà thị bổn hương.

Dịch nghĩa:

Lìa nước xa nhà không bằng lòng với nơi xa xăm,

Tự ngờ trách lòng mình ít đau thương lo rầu.

Tìm Trang Tử để biết quay về nơi nào,

Không nhận ra được gì là quê hương của mình.

Dịch thơ:

Đọc Trang Tử

Bỏ nước xa nhà lạ bốn phương,

Tâm tư tự trách ít bi thương.

Đi tìm Trang Tử hỏi nơi chốn,

Chẳng nhận ra gì của cố hương.

Reading Zhuang Zi by Bai Ju Yi

Leaving my homeland, away from home, not happy in a foreign country,

I strangely blame my heart for barely grieving.

Looking for Zhuangzi as he knows the place of return to,

I recognize nothing of my home country.

Phí Minh Tâm

***

Độc Trang Tử

Trang Sinh tề vật đồng quy nhất,

Ngã đạo đồng trung hữu bất đồng,

Toại tính tiêu dao tuy nhất trí,

Loan phụng chung giao thắng xà trùng.

Bài này của Bạch Cư Dị không có nhiều chữ khó:

-Tề: đều,cùng.

-Toại: vừa lòng, thoả chí, tuân theo, tiến cử, nhân, bèn....

-Tính: tính tình, tính cách, tính chất.

-Giáo: tra xét, thi đua, sửa chữa, xem ra.

Dịch nghĩa:

Trang Sinh nói mọi vật đều trở về một thể,

Ta cho rằng trong cái đồng nhất đó có thứ không đồng,

Tuy đồng ý với tính thích tiêu dao,

Nhưng tựu chung, loan phụng vẫn hơn loài rắn, trùng (tức là không giống nhau).

Nhắc tới bài thơ Trang Tử Cổ Bồn Ca.

Khi vợ chết, Trang Tử không khóc mà lại ngồi bên mộ, gõ cái chậu sành mà ca. Bài đó khá dài, BS chỉ chép 4 câu thôi, ở đoạn Trang giả thử mình chết trước vợ:

Điền bị tha nhân canh,

Mã bị tha nhân khoá,

Thê bị tha nhân luyến,

Tử bị tha nhân mạ.

(Ruộng bị người khác cầy,

Ngựa bị người khác cưỡi,

Vợ bị người khác lấy,

Con bị người khác chửi)

Người sau cho rằng, Trang Tử có gõ chậu mà hát, nhưng không phải bài này, vì lời thơ cay đắng, không hợp với triết lý vô vi.

Đây là bài dịch:

Trang rằng mọi vật đều như một,

Ta nói trong đồng có khác nhau,

Thích sống tiêu dao tuy đồng ý,

Loan phụng, xà trùng sánh được đâu.

Bát Sách.

** Trong bài có hai chữ Nhất Trí, thì ra VC dùng chữ Nho, thay vì chữ đồng ý mình vẫn dùng từ xưa. Mà đồng ý cũng là chữ Nho luôn!!***

***

Đọc Trang Tử

Trang sinh, mọi vật cùng là một

Ta nói trong chung có bất đồng

Chỉ có tiêu dao là nhất trí

Phượng loan chung cuộc thắng xà trùng!

Phỏng dịch dị bản bài Độc Trang Tử được cho là của Bạch Cư Dị do anh Phí Minh Tâm tìm ra

Bỏ nước xa nhà lạc viễn phương

Trong lòng tự trách ít lo, thương

Vội tìm Trang tử về quê quán

Không nhận ra gì gốc cố hương!

Lộc Bắc

Mai21

***

Đọc Trang Tử

Trang Sinh nói mọi vật ngang hàng,

Trong đạo ngang mà chẳng thể ngang.

Vui vẻ rong chơi cho thỏa thích

Rắn giun sao sánh kịp loan hoàng.

Mỹ Ngọc

May 5/2022.

***

Đọc Trang Tử

Rằng vạn vật chung quy một mối

Biết đâu chừng đồng nhất bất đồng

Hãy sống đời ung dung tự tại

Rắn rết sao bì với phượng công

Yên Nhiên

***

Cảm Tác:

Nói cho đã, sướng miệng thôi

Học thuyết này nọ cũng phôi pha dần

Thiên hạ đâu mãi cù lần

Theo thời theo thế liền mần ý riêng

Cái số theo đấng thiêng liêng

Ở ác rồi sẽ lăn chiêng có ngày

Tu nhân tích đức ráng ngay

Cái số định trước có may có buồn

Đồ Cóc

***

Góp ý :

鸞鳳 loan phụng

Chỉ cái tên thần thoại này đủ là một đề tài lý thú cho diễn đàn Liêu Trai, vì nguồn gốc của các con chim này. Loan và phụng là hai tên chim khác nhau và các tài liệu cổ văn bảo rằng=loan là một trong những loài phụng hoàng (鳳凰); 鸞=loan là tên con chim đực và 金雞=kim kê là tên con mái. Thật sự ra, loan chỉ là tên của một con chim trong huyền thoại, nhưng kim kê là một tên của Chrysolophus pictus (golden pheasant). Thuyết Văn Giải Tự bảo rằng người Khương (羌) tặng chim loan thời Chu Thành Vương (周成王), và người đương thời nghĩ rằng có thể đó là con Argusianus argus/đại nhãn, hay bách nhãn ban trĩ (大眼斑雉). Một trong những cống phẩm các nước phương Nam dâng cho triều đình Hoa Lục ngày xưa là chim trĩ và từ xưa tôi đã hiểu rằng hình tượng của chim phụng đến từ đó. 鳳=phụng, hay phụng hoàng (鳳凰) còn hữu danh vô thực hơn nữa vì nó có cổ rắn, lưng rùa, mông nai và đuôi cá! Chim huyền thoại nhưng cũng có trống (phụng) và mái (hoàng) dù khác nhau thế nào thì người ta quên tả.

Cũng theo Thuyết Văn Giải Tự thì 鸞，亦神靈之精也。赤色，五采，雞形: loan, diệc thần linh chi tinh dã. xích sắc, ngũ thải, kê hình. (Loan là tinh chất của thần linh, sắc đỏ, năm màu, hình như con gà) và để hiểu câu này ta phải biết rằng người Hoa Lục thời xưa tin vào thuyết âm dương ngũ hành, màu đỏ tượng trưng cho phương Nam, Xích Đế (赤帝, còn gọi là Nam Đế 南帝 hay Viêm Đế 炎帝), Thần Nông, rồng đỏ, tính nóng, và thần của công nghệ và y dược. Tại sao từ loan phụng lại là biểu tượng cho (cặp) vợ chồng thì không thấy ai giải thích!

Cũng từ ngữ nguyên trong TVGT đó, en.Wikipedia dịch 亦神靈之精也 thành "born from the sperm of Chidi", nghĩa là "nảy sinh từ tinh dịch của Xích đế"! Nếu Con Cò biết lối dịch cổ văn này thì có thể ta không phân tích bài thơ theo lời Trang Chu mà theo trường phái hiện sinh hay theo ... Freud! Nhà thơ họ Bạch hiểu điến tích 'loan phụng' theo nghĩa nào? Theo Wiktionary, có 3 nghĩa: a) chỉ chim thần thoại, b) chỉ người xuất chúng; và c) chỉ cặp vợ chồng. Theo tôi, Bạch Cư Dị muốn nói rằng dù nhân loại chỉ gồm loài người, có người xuất chúng, và có người chỉ là rắn rết lên làm ... người. Trật tự xã hội là một khái niệm nhân tạo do các lý thuyết gia và chính trị gia đặt ra và ta đã thấy hằng hà sa số sâu bọ lên làm người trong thời buổi này, và đa số các người đó bảo dân rằng đây là bằng chứng họ đang được thượng đế của họ phù hộ! Có phải chăng họ Bạch làm bài thơ này để biện hộ cho việc mình vẫn cố bám vào hoạn lộ cho dù bị đi đày thay vì được trọng dụng trong triều đình?

Huỳnh Kim Giám

Cùng Tình Yêu Ở Lại

Rồi tất cả cũng xuôi dòng vào quá khứ. Đời người con gái bóng thời gian còn trĩu nặng hơn nhiều. Như bao nhiêu người phụ nữ, tôi không muốn nhắc về quá khứ trong cuộc sống gia đình. Nhưng với anh thì khác, hơn suốt 40 năm anh luôn nhắc nhở, luôn trân trọng những gì thuộc về quá khứ riêng tư, của tôi và của anh. Có hôm anh ấy nằm hằng giờ, chỉ muốn nghe tôi kể về những kỷ niệm, những mối “tình thơ dại” của tôi thời mới lớn. Và ngược lại, tôi cũng ngậm ngùi, thương cảm nghe bao nhiêu câu chuyện đời anh đã trải qua. Có những chuyện tình tôi chỉ nghe, nhưng có những cuộc tình chính tôi là người chứng kiến. Có lần tôi cắc cớ hỏi tại sao? Anh trầm ngâm, rồi nói: “Không phải ai cũng có được những thăng trầm, buồn vui, thơ mộng của tuổi mới lớn. Đó là gia tài, là hành trang cho cuộc sống tâm hồn mai nầy… Khoa học kỹ thuật hiện đại, đến một lúc nào đó, sẽ chôn vùi những cảm tính đợi chờ của tình nhân, những mơ ước lãng mạn trong tình yêu trai gái…”.

Mà quả thật vậy, nhìn vào tuổi trẻ của hai con tôi hôm nay: chừng như tình yêu của chúng chỉ nằm chiếc “điện-thoại-di-động”. Những ánh mắt trao tình, những tình thư nắn nót và những đợi chờ trao tay… nay chỉ là những tin nhắn (text) ngắn gọn khô khan đến “kỳ cục”. Và cần gì những đợi chờ, khi mà chúng có thể Facetime bất cứ giờ phút nào, bất cứ ở đâu! Tình yêu chỉ còn là sự lựa chọn, sự muốn có, không phải là dâng hiến, cho đi. Là người mẹ, tôi muốn các con có được và nhiều hơn nữa những gì cha mẹ trải qua và mơ ước.Thời khoa học hiện đại, chúng có tất cả “nhu cầu và phương tiện” cuộc sống, nhưng chừng như thiếu vắng trầm trọng lòng kiên nhẫn và xúc cảm mộng mơ của tuổi trẻ. Nên mỗi lần có dịp nói chuyện với hai con, tôi cũng thường kể lại những kỷ niệm, những bàn tay người đã trao cho mẹ chúng những tình thư năm cũ bằng tất cả sự trân trọng, tri ân.

***

… Ngày tôi đến trường xem kết quả kỳ thi tốt nghiệp phổ thông là lần đầu tiên tôi hẹn gặp anh ở thị xã. Trên chiếc xe đạp mini, anh chở tôi lòng vòng phố biển Rạch Giá và dừng lại bên bờ đá dọc sân banh. Khác với giờ lên lớp, ngoài đời anh rất ít nói và có nói cũng rất tiết kiệm lời. Tôi nắm chặt tay anh nhìn biển chiều xuống dần thật đẹp. Trên bao la những gợn sóng vàng óng ánh là hòn Rùa nằm giao đầu với biển rộng. Anh hỏi tôi dự tính gì sau khi tốt nghiệp phổ thông? Trời ơi, ở giây phút này lại hỏi tôi chuyện học hành thì thiệt là… “hổng giống ai”! Tôi lắc đầu, “Em chưa có dự tính gì hết...”. “Sau khi nghỉ ngơi, em phải chuẩn bị tinh thần để thi vào đại học”, anh nhìn tôi nói nhỏ, giọng ôn hòa. Không trả lời gì hơn, tôi ôm cánh tay anh vào lòng nhìn ánh mặt trời chiều rực hồng đang rơi dần vào mặt biển.

Những ngày tháng sau đó, tôi nghe theo lời anh làm hồ sơ chứng lý lịch chuẩn bị giấy tờ thi vào đại học. Anh hứa sẽ đợi và giúp đỡ tôi mọi mặt trong thời gian học tập. Cầm giấy tờ tôi ra xã xin chứng nhận, thì xã chỉ lên huyện vì thời gian gia đình tôi về sống địa phương mới hơn 3 năm. Lên huyện thì lại bị đẩy về xã cũng với cùng lý do trên. Nhìn vào bảng lý lịch “ngụy quân” dày cộm của tôi, lại sống “lang thang” qua bao nhiêu tỉnh thành khác trước khi về lại Rạch Giá. “Anh” thư ký nhìn tôi vẻ “khó chịu” rồi đưa tôi vào gặp ông phó chủ tịch xã. Trước mặt tôi là người đàn ông trung niên da ngăm đen, môi tái thâm mặc chiếc áo sơ-mi rộng quá khổ bỏ ra ngoài, phó chủ tịch xã. Hắn đọc lướt qua bản lý lịch rồi nhìn đăm đăm vào hai cánh tay tôi, hỏi: “Sao địa chỉ nơi cư trú của cô trước đây không có tên đường, tên phường và cả tên huyện cũng không có?”. Bấy giờ tôi mới ngã ngửa ra, vì thật thì hầu hết các địa chỉ tôi sống qua đều ghi gần như giống nhau như: “căn số 4, khu B, trại gia binh tiểu khu Vị Thanh (hay trung đoàn 7) tỉnh Chương Thiện. Không có số nhà, tên phường hay tên huyện như địa chỉ thông thường của các gia đình khác.Tôi cố gắng giải thích nhưng chừng như hắn không hiểu (hay không chịu hiểu). Tôi để ý và khó chịu vì hắn ít khi nhìn mặt mà cứ nhìn hai cánh tay trần với những sợi lông tơ nằm sát dài của tôi. “Cô phải trở về chỗ ở cũ, lấy địa chỉ mới xin thị thực địa phương rồi thì xã chúng tôi mới chứng nhận được”, hắn vừa nói vừa đưa lại tờ khai lý lịch. Tới nước này, tôi đành nói luôn: “Mấy chỗ ở đó bây giờ thành trại lính bộ đội các ông làm sao có địa chỉ xã huyện được. Xin ông cứ chứng nhận dùm, sao cũng được”. Hắn sầm mặt, giằng tờ lý lịch xuống bàn, ghi mấy chữ rồi đóng dấu, ký tên. Vỏn vẹn chỉ có 5 chữ: “Lý lịch không rõ ràng”!

Cầm tờ giấy chứng nhận trong tay, tôi không thấy buồn giận chút nào, mà ngược lại còn cảm thấy nhẹ nhõm người. Khi nghe được chuyện này, anh ấy buồn lắm nhưng vẫn an ủi tôi: “Rồi sẽ có cơ hội khác”!

Hẹn hò và gần gũi anh nhiều hơn, tôi khám phá ra thầy H. nghiêm trang trên lớp trong mắt mọi người, chỉ là con cọp “giấy” mà thôi. Trong đời sống thường tình, giữa cuộc đời cơm áo gạo tiền anh chỉ là một tâm hồn rất “trẻ thơ”, dễ tin và đối nhân xử thế đầy cảm tính. Và anh cũng là người tình duy nhất của tôi, chưa hề viết một lá thư tình nào cho tôi. Lần đó tôi đưa anh ra bến Trống (nơi tôi và mấy đứa bạn cùng lớp hay hẹn nhau nói chuyện trên trời dưới đất và hát nhạc xưa), ngồi nghe gió biển thổi hắt hiu trong những tàn cây mắm dọc theo bờ. Nhiều lần tôi nhìn mắt anh chờ đợi… anh vẫn hồn nhiên đùa giỡn những sợi lông tơ trên cánh tay trần của tôi. Không thể chờ đợi hơn nữa tôi đành nói nhỏ, “Hôn em đi!”. Nụ hôn môi ngất ngây đầu tiên tôi nhận ra ngay, đây mới thật sự là “cơn bão” mà tôi đang có trong tay. Tôi hỏi: “Có bao nhiêu người đã nói với anh câu này?”. “Chỉ có vài người thôi”, anh cười cười với câu trả lời chân thật, “trẻ thơ”. Đến bây giờ tôi mới thật sự hiểu vì sao những người con gái dễ gần gũi và tin yêu anh đến như vậy. Thích lắng nghe hơn nói, thích được che chở hơn lấn áp người khác và hơn hết, luôn tôn trọng mọi cuộc đời của người đối diện... Với xã hội là người đầy nghị lực nhưng với phụ nữ anh chỉ là đứa trẻ thơ luôn cần được che chở, vỗ về...

Khi biết chuyện “tình thư” của tôi và anh Đ.K. Lập, với L.H. Di, L.V. Kiệt anh nhiều lần nhắc tôi: “Em phải nói rõ và có lời xin lỗi Di, Kiệt và anh Lập khi có dịp”. Để anh yên lòng tôi gật đầu hứa, nhưng thiệt tình tôi không biết phải “nói rõ” và "xin lỗi" điều gì? Cả L.H. Di, L.V. Kiệt đều là học trò cũ của anh. Tôi luôn quý mến những tình cảm của Di, của Kiệt, của anh Lập… dành cho mình. Nhưng tình yêu không phải chỉ là sự thương cảm mà phải là sự rung động, dâng hiến của trái tim. Tôi hiểu nhiều hơn theo thời gian của đời sống. Thời gian sau đó, tôi nghe tin có người cố tình gây khó khăn thậm chí muốn thương tổn tới anh, tôi giận vô cùng. May mà mọi việc xảy không có gì trầm trọng… Nào ai biết được anh là người dạy tôi sự trân trọng từng lá thư, từng tên người, từng kỷ niệm của quá khứ. “Nếu bạn bắn vào quá khứ bằng phát súng lục, thì tương lai sẽ trả lời bằng khẩu đại bác” (If you fire at the past from a pistol, the future will shoot back from a cannon), anh thường đọc tôi nghe câu của nhà thơ Rasul Gamzatov đã viết trong tập thơ nổi tiếng “Dagestan của tôi”.

Sau đám hỏi một vài tháng thì anh Đ.K. Lập về Rạch Giá thăm tôi, sau khi mãn hạn quản thúc. Anh Lập ở nhà anh Hai tôi bên An Hòa và nhắn muốn gặp mặt tôi. Báo tin và rủ anh theo tôi để gặp anh Đ.K. Lập thì anh từ chối và nói: “Em hãy đi gặp anh Lập một mình như ngày nào, có mặt anh sẽ làm cho cả hai khó xử”. Tôi vừa giận vừa thương, có ai đời lại xúi “hôn thê” đi gặp “tình cũ” một mình bao giờ..?! Cho đến hôm má tôi làm bữa cơm tại nhà đãi anh Lập trước khi anh ấy trở về Vị Thanh, thì anh vào tham dự. Hai người gặp nhau nói cười vui vẻ vô cùng. Anh Lập đã xin nghỉ việc ở bệnh viện thị xã Vị Thanh cùng chị Mỵ dọn về Hỏa Lựu và hiện “chạy chọt” mua bán thuốc tây chợ đen, rất khá giả. Anh Lập còn hứa hẹn khi nào anh chán dạy thì cứ cho hay, cùng nhau mua bán thuốc tây. Các bạn biết không, suốt cuộc gặp gỡ đó, trong câu chuyện, lời nói anh ấy cứ coi như tôi vẫn còn là “bồ” của anh Lập, vậy mới nói! Cuối bữa ăn anh Đ.K. Lập thổi tặng chúng tôi bài Suối Mơ của Văn Cao:

“… Suối ơi!

“Ôi nguồn yêu mến,

“còn ghi khi bóng ai tìm đến

“Đàn ai nắn buông lưu luyến

“Suối hát theo đôi chim quyên

“Từng hẹn mùa xưa cùng xây nhà bên suối

“Nghe suối róc rách trôi hoa lừng hương gió ngát

“Đàn nai đùa trong khóm lá vàng tươi…

Định cư ở Mỹ nhiều năm sau, tôi mới được tin anh Đ.K. Lập có gia đình vào tuổi gần bốn mươi và có hai đứa con trai. Nghe nói gia đình anh Lập có cơ sở làm ăn lớn, nhà cửa khang trang ở thành phố Cần Thơ. Anh và tôi rất vui mừng trước tin này và luôn cầu phúc cho gia đình anh Đ.K. Lập thật nhiều thành công và hạnh phúc. Nhất là tôi, tin hơn rằng mỗi người chúng ta đều có duyên nợ và số phận xuôi chảy theo dòng định mệnh của cuộc đời.

***

Bốn mươi năm như “bóng câu qua cửa”, cuộc sống hiện tại chừng như “khựng lại” trước thời gian và hình dáng con người. Anh thường nói, “Viết những dòng chữ xuôi ngược thời gian, là đem con nước của kỷ niệm trở về tắm mát hiện tại. Dòng nước trong của dĩ vãng sẽ khiến tâm hồn mình giữ mãi những hình ảnh đẹp cuộc đời và tránh những bào mòn của sự lão hóa”. Đúng hay sai, hay cũng chỉ là câu nói không biện minh được gì cho số phận... Rồi đây người viết sẽ thưa dần và người đọc cũng không còn nhiều nữa. Thế hệ các con, cháu tôi chắc chắn là không đụng tới chữ nghĩa mà cha mẹ chúng viết ra, để lại. Viết chỉ để viết, cho nhau, cho lứa tuổi một thời đang mất dần với thời gian... Có một hôm anh đi làm về khoe với tôi, “Anh mới tìm được cái này hay lắm”. Mở TV, vào Youtube anh cho tôi nghe bài hát vọng cổ “Tình Anh Bán Chiếu” do L.H. Di hát. Đúng là tiếng hát của Di, vẫn trầm ấm, ngọt ngào như thuở nào. Những hình ảnh của quá khứ lại ùa về, tôi thấy anh lại vui mừng như “trẻ thơ” mấy ngày hôm ấy.

Tình yêu, hôn nhân trong kiếp đời bao la khôn cùng, chỉ là duyên phận? "Tu 100 năm mới đi chung thuyền, tu 1000 năm mới chung chăn gối", như câu thành ngữ của người xưa? Có thật vậy không hay cũng là lời nói "thậm xưng" nhằm nêu cao giá trị của nhân duyên gặp gỡ và tình nghĩa vợ chồng? Tôi biết mình không tài sắc như "người cũ" của anh, nên tôi tin vào tình yêu của mình. Tình yêu tôi có duyên phận 1000 năm hay để được sống vợ chồng với anh, tôi phải đi qua 1000 lần tu trước?.. Nhiều năm sau chúng tôi liên lạc được với T. Yên (một người cũ của anh), cả tôi và chị Yên đều ngậm ngùi, thấm thía hơn. Chừng như ngay lúc sinh ra, chúng ta đã được định mệnh "an bày". Và những bước chân giữa cuộc đời chỉ là mỗi hoàn cảnh để làm tròn số phận? Nhưng tôi biết chắc một điều là cho dù 100 năm chung thuyền hay 1000 năm chung chăn gối, với anh tình yêu của tôi, của người năm cũ sẽ luôn ở lại, mãi đến những về sau...

Bây giờ đã vào giữa tháng Năm, nơi tôi ở thường có những cơn mưa chiều dai dẳng và các trường trung học đã bắt đầu đóng cửa vào hè. Đã có nhiều bài thơ viết về hoa phượng, về tuổi học trò của nhiều năm về trước. Có tuổi học trò êm ả như những dòng sông hiền hòa quê tôi và cũng có tuổi học trò trôi qua nhiều ghềnh thác của cuộc chiến tranh trong quá khứ. Nhưng dù trên nhánh đời nào tuổi học trò vẫn mãi mãi là khoảng thời gian của khung trời đẹp nhất một đời người. Với tôi tuổi học trò còn mang theo những lá thư tình năm tháng cũ, để cám ơn đời, cám ơn những tay người trao gửi... Dù biết cát bụi đời này, tôi vẫn tin vào tình yêu sẽ mãi ở lại với trần gian muôn thuở. Như tình yêu của tôi cho anh, cho cuộc đời. Xin các bạn và anh hãy ngồi xuống, để nghe tôi hát trong tâm tưởng những lời ca đã đi cùng năm tháng:

“… Thời gian như ngọn gió

“Mùa đi cùng tháng năm

“Tuổi theo mùa đi mãi

“Chỉ còn anh và em

“Chỉ còn anh và em

“Cùng tình yêu ở lại…

“Kìa bao người yêu mới

“Đi qua cùng heo may

“Chỉ còn anh và em

“Cùng tình yêu ở lại… (*)

Durham, North Carolina

Nguyễn Kim Hoa

(*) Thư Tình Cuối Mùa Thu – thơ Xuân Quỳnh, nhạc Phan Huỳnh Điểu