Tình Yêu Hoa Táo

Mỗi mùa hoa Táo xum xuê

Ngất ngây vẫn ngỡ đam mê lần đầu

Trắng trong vẹn giữ nghìn sau

Ý nghĩa Hạnh Phúc bền lâu nồng nàn.

Thơ & Ảnh: Kim Oanh

Thương Nhớ Bình Dương

Ngày tôi về sẽ ghé lại Bình Dương
Nơi đã xa biền biệt những năm trường
Khung cảnh cũ chắc bây giờ đổi mới?
Ôi Bình Dương, nỗi nhớ thương vời vợi

Ở trong tôi, có nói cũng khôn cùng
Tôi sẽ về thăm lại những dòng sông
Con nước nhỏ vẫn xuôi nguồn chảy mãi
Thương biết mấy những khu vườn cây trái

Ngát hương thơm, mật ngọt hiến dâng đời
Những con đường rộn rã tiếng cười vui
Tan buổi học, lối về qua phố Búng
Thương Phú Giáo, những ngày tôi đã sống

Quận lỵ buồn, nhưng rất đỗi thân quen
Thương Bàu Ao xóm đạo, rất êm đềm
Buồn quanh quất những chiều mưa Bố Lá
Tôi đã đi qua bao miền đất lạ

Ở nơi nào, tôi cũng nhớ Bình Dương
Nhớ em yêu và nhớ cả chiến trường....
Với kỷ niệm một thời tôi - lính - trẻ

Nguyễn Kinh Bắc
Philadelphia 1995

 

Thỏa Chơi

Xướng:

Thỏa Chơi

Cả một mùa xuân nữa đến rồi
Gươm cùn gót cỏ dạo mà chơi
Đà hay tuổi ngọc vùi bên gối
Vẫn hiểu chiều hoang gọi cuối trời
Lửa mộng còn khơi màu mắt huyễn
Hương lòng vẫn ủ đóa hồng tươi
Vần thơ ấm mãi cùng tri kỷ
Chẳng chốn Bồng lai cũng tuyệt vời.

Nguyễn Gia Khanh
***
Bài Họa:
 

Đành Chôn Kỷ Niệm

Đào mai hé nở cạnh hiên rồi
Tuổi tác đang dần rẽ cuộc chơi
Én mãi tìm xuân tràn mặt biển
Ngày đang gọi nắng phủ chân trời
Câu thề đã nhạt dù hoa thắm
Mộng ước đang tàn dẫu cỏ tươi
Gối mảnh sầu đêm nhìn ngõ lặng
Mà nghe kỷ niệm quá xa vời.

Thạch Hãn
***
Xuân Tàn

Người đâu mới gặp nỡ đi rồi
Trở gót xuân tàn mãn cuộc chơi
Huyết quản tim nồng trao võng hạc
Làn hương gối mộng gửi mây trời
Nàng ơi nỗi nhớ đau vàng úa
Bạn hỡi niềm thương ứa đỏ tươi
Hỏi én bao giờ đan cõi lạc
Thiều quang chín chục đã xa vời.

Phan Tự Trí
***
Cùng Trăng!

Vầng trăng đã rọi bóng buông rồi
Thắm đượm say nồng tỏa nghĩa chơi
Én nhạn hòa ca chào lũng sảnh
Đào mai rộn nở đón mây trời
Tàn sương ngõ trúc bên thềm gọi
Hửng ánh cung đàn cạnh lũy tươi
Chốn hẹn bồng thơ tình thỏa mãn
Lời xưa cứ vọng mãi ngân vời...

HN - 21/1/2019
Khoa Tran Minh
***
Bỏ Cuộc

Quá buổi tầm xuân huyễn hoặc rồi
Hong buồn chấp nhận bỏ ngày chơi
Thầm mong én liệng quanh vùng biển
Lặng ước mây vờn những khoảng trời
Tuổi đẹp dần trôi về quá vãng
Son đời kéo lại chẳng còn tươi
Hoài trông thắp lại hương tình cũ
Chững lại vì ai nẻo ấy vời...?

Hoa Mai
***
Tuổi Già

Vẫn muốn mà nay hổng được rồi
Thân già đủ bệnh nó hành chơi
Dồn mây bữa trước than đầu gối
Đuổi "gút" chiều qua giận lão trời
Trước cửa xuân về hoa tím đỏ
Bên hè nắng trải ánh vàng tươi
Câu Kiều mới lảy vài ba khúc
Tiếng chích chòe bông lại cứ vời

Đỗ Thái

Hoa Đô Đông 2021

Đông Hoa Đô năm nay không có tuyết
Sáng có sương mù, gió lạnh ngoài song
Trưa có nắng vàng trải khắp rừng Phong
Mây hoàng hôn, tím, hồng một dãy.

Đông Hoa Đô gợi nhớ Đông quê ngoại
Ngoại đốt mo cau sưởi ấm đôi tay
Không cần áo coat đi dạo bên ngoài
Chỉ mặc chiếc áo len thừa đủ ấm.

Nhớ những mùa Đông Sài Gòn năm cũ
Chiều bến Bạch Đằng, hoàng hôn tắt nắng
Tay trong tay, ta chuyền nhau hơi ấm
Kỷ niệm xưa, Em còn nhớ không Em?

Hoa Đô, 15-01-2021
Lão Mã Sơn

Tôi Yêu

 

Tôi yêu ngày thứ bảy
Yêu luôn suốt bảy ngày
Yêu mỗi sáng thức dây.
Không đau nhức chân tay
Tôi thấy lòng thênh thang
Buổi sáng đi nhẹ nhàng
Buổi chiều không mỏi gối
Chẳng sợ gì cầu thang.

Tôi yêu anh. Đúng rồi
Yêu anh nhất trên đời
Bây giờ anh đã mất
Nhìn hình vẫn yêu thôi.
Tôi yêu bầu trời xanh.
Bằng đôi mắt long lanh
Của ngày xưa mơ mộng
Và bây giờ thong manh
Tôi yêu căn phòng xinh
Cái laptop thông minh
Người bạn đường bí mật
Ghi chép những tâm tình

Tôi yêu người yêu đời
Yêu bạn bè của tôi
Minh Châu, Cô Gái Việt
Văn Bút sáng vòm trời.
Và cuối cùng tôi yêu
Trái tim nhỏ mỹ miều
Xin em đừng ngừng đập.
Để tôi hoài được yêu.

Nguyễn Thị Thêm

Nó Vẫn Chưa Dìa

Câu chuyện này tôi viết theo giọng quê của miền nam, nên có những từ ngữ không đúng theo chính tả, mong độc giả chấp nhận như vậy nha. 

Mới thoáng đó mà sắp đến rằm tháng giêng năm Canh Tý rồi, ông Ba Mạnh tía của thằng Liêm vừa đưa tay gỡ tờ lịch vừa càm ràm: 

- Cái thằng này hôm trước Tết nói với mình qua mùng ba con dìa liền tía ơi, dậy mà còn hai bữa nữa là Rằm tháng Giêng cũng chưa thấy cái mặt mốc của nó nữa. 

Nói xong câu trên ông Ba Mạnh réo thằng Khiết với con Vui liền một khi: 

- Thằng Khiết , con Vui đâu lên tía biểu coi. 

Hai anh em thằng Khiết đang hái dừa phía sau nhà, nghe tía gọi hai đứa dạ râng lên cho ông già tía mình nghe, thằng Khiết tuột từ trên ngọn dừa xuống đất, con Vui thì lấy cây cù móc lôi mấy trái dừa đang nổi lềnh bềnh trên mặt ao nuôi cá do thằng Khiết vừa mới quăng xuống. 

Hai đứa lật đật đi nhanh lên nhà trên để coi tía kêu mình có việc gì, tụi nó vừa giáp mặt thì ông Ba Mạnh hỏi liền: 

-Bây làm cái giống gì để tía kêu rát cổ họng giờ mới ló mặt lên dậy, tía kêu tụi bây phải có mặt liền, lỡ tao đau bịnh hoặc bị gì đó cần bây mà bây chậm chạp quá lỡ tía có bề gì bây hối hận hông kịp đó nghe. 

Con Vui nghe tía trách nó nhanh miệng thanh minh liền, sở dĩ nó giành phần này vì nó biết tía lúc nào cũng cưng gái út, nếu để anh Ba Khiết lên tiếng là dứt khoát sẽ bị tía cự nự liền một khi, bởi nó biết ông Ba Mạnh đã nghe và tin ông thầy bói mù ở ngoài chợ Huyện, ông ta cho rằng Tía với anh Khiết không hạp nhau, Vui nói: 

- Chèn ơi, con dới anh ba đang hái mớ dừa để mai giao cho chú Sáu đem ghe dô chở, tía hẹn dới chú bữa kia mà tía quên rồi hả, tụi con đang lỡ tay nên dô trễ tía đừng giận. 

Nghe con Vui nói mới biết lỗi của mình một phần, nếu hai đứa nhỏ không lo vụ này thì cha nội Sáu vô lấy dừa không có thì chả làm mình làm mẩy chịu đời sao thấu , ông Ba Mạnh lấy làm vui trong bụng, ông khen: 

- Chết rồi, tía bậy bạ quá chừng, tía đâu có nhớ "con khỉ mốc" gì đâu, bây mà không nhớ thì tới ngày giao dừa chú Sáu bây nó làm dữ thì mệt lắm, bây "Điện thại" cho anh Hai bây coi nó dìa tới đâu rồi, cái thằng đó lúc này nó sanh tật dữ rồi đa. 

Lúc này thằng Khiết mới góp lời: 

- Trời ! Tía nói sao chứ con thấy anh Hai ảnh nói đâu y đó mà tía nói ảnh sanh tật là sao tía, mà tật gì dậy tía. 

Đang nhớ thằng Liêm thật nhiều, vì cả năm nay không thấy nó ló mặt về thăm nhà, lần nào gọi điện thoại cho nó thì ông nghe Liêm bận nhiều việc lắm, nó nói cũng nhớ nhà nhiều , nhưng cố nén lòng và ra sức làm việc để mong qua Tết có tiền kha khá về phụ cho gia đình, mãi đến hôm nay chưa thấy thằng Liêm thực hiện lời hứa nên ông Ba Mạnh bực mình nói: 

- Bây còn hỏi giả ngộ nữa hả, bây biết anh hai bây hứa ngày nào dìa thăm nhà rồi mà, đó nó sanh tật hứa lèo đó bây thấy chưa, cái thằng thiệt hết nói nổi. 

Biết tía giận vì không gặp được anh Hai của mình, lẽ ra ngày tư ngày Tết giá nào cũng phải về để mừng tuổi ông bà ba ngày xuân, do Khiết cũng từng lên thành phố làm việc nên nó hiểu được hoàn cảnh khi anh mình phải ăn Tết xa nhà, nhưng để tía vui lòng nên Khiết nói với con Vui: 

-Em gọi điện thoại cho anh Hai gặp tía chút đi. 

Dường như cơn giận này không dễ nguôi, ông Ba Mạnh nói lẫy: 

-Gặp tao chi nữa, hứa gì thì phải như "Đinh đóng cột" chứ, còn gặp tao mần chi, thôi bây nói gì thì nói dới nó đi, tao ra ruộng chút tao dìa. 

Nói xong ông Ba Mạnh lấy cái nón lá đội lên và không quên vấn điếu thuốc rê để phì phèo trên đường đi. 

*** 

Bấm điện thoại gọi năm lần bảy lượt, lần thì chuông báo ò í e..ò í e. Lần khác thì cái giọng thu sẵn của cô gái người Bắc ở tổng đài lên tiếng: 

-Số máy quý khách vừa gọi hiện đang ngoài vùng phủ sóng , xin quý khách vui lòng gọi lại sau. 

( Cũng câu trả lời tự động này của tổng đài điện thoại đã làm cho ông Ba Mạnh bị "hố" một lần khi xài điện thoại lần đầu tiên, số là năm nọ thằng Liêm làm ăn khá dã nên nó ra cửa hàng mua cho Tía mình cái điện thoại, cái thời điện thoại "Cục gạch" chỉ có công dụng a lô hoặc nhắn tin, nó không có những tiện ích như điện thoại cầm tay thông minh như hiện tại, sau mấy lần liên lạc với thằng Liêm thật suôn sẻ, lần thì ông khoe ao cá bán được kha khá tiền, lần thì ông Khoe dừa năm nay được giá, niềm vui nối tiếp niềm vui, rồi lần nọ ông vui mừng vì ông chọn được con Mỹ con ông bạn già cùng ấp để làm dâu trong nhà, ông tức tốc bấm điện thoại gọi cho thằng Liêm nhanh chóng quay về nhà để coi mắt con Mỹ, cũng cái giọng của cô tổng đài thu sẵn trả lời như trên, vốn mới xài điện thoại ông tưởng con nhỏ này nó là bạn bè gì của thằng Liêm, có lẽ không muốn cho ông báo tin vui cho nó, ông giận trong bụng ông la cô nọ: 

-Tui kêu thằng con tui, chứ tui đâu có biểu cô làm gì đâu mà cô nói phủ sóng, mà phủ sóng là cái giống ôn gì cô nói dới tui mần chi, cô mau cho tui gặp thằng Liêm đi, có chuyện gấp lắm. 

Thấy mình yêu cầu hoài mà tiếng cô gái cũng nói hoài cái điệp khúc như trên mà chẳng đá động gì về ý kiến của mình, ông bực mình la lên trong điện thoại: 

- Cô này đừng có giả ngộ với tui nữa, bộ điếc hả tui nói hoài sao không trả lời trả dốn gì ráo dậy? 

Giận quá ông quăng cái điện thoại vô bồ lúa, những hạt lúa ùa xuống lấp mất cái điện thoại thì tiếng cô gái mới không còn nghe nói cù nhây với ông nữa. 

Chiều đến Con Vui và thằng Khiết nghe ông thuật lại sự việc trên, rồi ông Ba Mạnh còn nói thêm: 

- Tía mà biết con nhỏ đó ở đâu tía làm cho nó một trận, thứ con gái con đứa gì không nên nết. 

Thằng Khiết và con Vui được cười một bữa đã đời khi chứng kiến tía mình "rầy" cô tổng đài, con Vui nói: 

- Chèn ơi! Tía con đúng là quê một cục bự luôn á, cái giọng nói đó người ta thu âm sẵn, rồi người ta cài đặt sẵn trong điện thoại đó tía ơi. 

Nghe con gái chê mình quê mùa, ông Ba Mạnh tự ái hỏi: 

- Con Vui nè, bây nói tía quê là sao, mà cài đặt là cái giống gì tao hông biết luôn. 

Thằng Khiết nói chen vô: 

-Để con nói tía nghe, khi mình gọi đến số máy của ai đó, một là họ tắt máy, hai là họ bận cuộc nói chuyện với ai khác thì tổng đài sẽ báo là bận hoặc không liên lạc được, thay vì có người trả lời cho từng cuộc gọi như vậy vừa mất thời gian vừa không có người làm chuyện đó, nên họ thu sẵn giọng nói của tổng đài viên , họ bỏ vô máy khi tía gọi mà gặp đúng trường hợp nêu trên thì điện thoại tự động trả lời chứ đâu phải cô nào nói chuyện với tía đâu mà tía giận họ. 

Thằng Khiết dứt lời con Vui "đế" vô thêm: 

- Chèn ơi đã dậy tía còn quăng cái điện thoại vô bồ lúa nữa mới "ghê" chứ, mơi mốt có gì thì tía cúp máy đi, chờ tụi con dìa chỉ cho tía, may tía quăng nó dô bồ lúa chứ văng xuống đất thì "Tiêu tán đường" luôn á .) 

*** 

Sau một hồi cố gắng để liên lạc với Liêm không được, con Vui nó nổi quạu: 

- Cái ông Liêm này ngộ ghê, có cái điện thoại để liên lạc mà cũng không được nữa, chắc gặp bà nào ở thành phố rù quến rồi đây chứ đâu. 

Khiết nghe vậy nó la con Vui liền: 

- Út nè em đừng nghĩ quấy cho anh Hai mình, nhiều khi cái điện thoại hết pin, hoặc sóng điện thoại bị trục trặc gì đó, anh Hai mình dễ gì bị bà nào dụ khị được ổng. 

Con Vui chưa tán thành với nhận định trên của anh Ba nó: 

- Thôi đi anh Ba, có anh hùng nào qua nổi cái ải của mỹ nhân đâu, từ xưa tới giờ luôn á, anh thấy đúng hông. 

Không muốn tranh luận thêm, Khiết chào thua cô em út của mình: 

- Ờ thì đành vậy, nhưng thôi không nói chuyện đó nữa, còn chuyện của em với thằng Hoàng sao rồi. 

Thấy ông anh mình chuyển đề tài về phía mình, con Vui e thẹn nói: 

- Công nhận anh Ba quẹo cua cao bồi hay thiệt nha, đang nói chuyện anh Hai tự nhiên lái qua chuyện của người ta hà. 

Thằng Khiết đâu dễ buông tha, nó hỏi lấn tới: 

- Thì anh hỏi coi hai đứa tình cảm tới đâu rồi, à mà tía có biết dụ nầy hông ta. 

Con Vui hí hửng: 

- Chèn ơi, tía biết ráo rồi anh Ba ơi, hổm nè hai đứa đang rù rì ngoài gốc dừa chỗ mương nước gần cầu dán (ván) đó, tía đi thăm ruộng dìa qua ngang mặt hai đứa luôn, chỗ đó trống trơn hà, dậy đó mà hình như tía cố tình làm lơ, đã dậy tía còn làm bộ ngó lên mấy ngọn dừa để kiếm giống gì dậy đó, tối dìa nhà tía hỏi han anh Hoàng ở đâu, con ai, cuối cùng tía cho em quen dới anh Hoàng luôn rồi. 

Thằng Khiết nghe vậy liền ghẹo: 

-Công nhận Út lù khù có ông Cù độ mạng nha, tía mình khó giàng trời mây luôn, dậy mà tía lơ cho Út dụ này sao anh Ba nghi quá, có hối lộ cho tía gì hông, khai mau lên. 

Con Vui cười vang rồi nói: 

- Hổng dám đâu, tía còn Hối lộ ngược lại cho em nữa chứ ở đó.. 

*** 

Ông Kiên chủ một quán nhậu bề thế trên một con đường lớn mới được hình thành cách vài năm nay ở thành phố, quán ông chiều nào khách cũng tụ về nườm nượp. 

Vậy mà chiều nay đứng trước quán với đôi mắt buồn buồn, ông Kiên kêu thằng Liêm tới để ông bàn công việc: 

- Liêm, con để mấy đứa dọn bàn đi mầy tới đây chú nói chuyện một chút: 

Đang chỉ huy cho mấy đứa nhân viên dưới quyền mình bày trí lại bàn ghế cho ngăn nắp nhằm thu hút khách, nghe ông Kiên kêu Liêm vội vàng đến bên ông, kéo hai cái ghế dựa ông kêu Liêm ngồi kế bên rồi ông Kiên lên tiếng: 

- Chà tình hình này tao thấy khó khăn dữ rồi đó bây, năm rồi cỡ hai mươi tết trở đi quán mình hoạt động tối đa mà không đáp ứng đủ cho khách hàng, năm nay kiểu này chắc phá sản mất bây ơi, tao với bà xã tính rồi cùng lắm sang quán hoặc thu gom vốn trả lại mặt bằng kiếm đường khác làm ăn, chỉ tội cho đám nhân viên tụi bây thôi, nghỉ đây rồi làm đâu bây giờ, tình trạng chung hết thảy, mà ác đạn thiệt luôn nghe, bị " Hai xôi nhồi một chỏ" mới chết chứ. 

Không hiểu ông chủ quán muốn đề cập việc gì với câu ví trên, thằng Liêm hỏi: 

-Chú Kiên nói dậy là sao con chưa hiểu. 

Gương mặt buồn buồn ông Kiên giải thích: 

- Bây biết rồi đó, bị cái vụ cấm uống rượu bia mà lái xe, chánh phủ chỉ thị phạt gắt củ kiệu lắm nên thiên hạ ớn hết ráo, đâu ai dám cởi xe đi uống bia như mọi lần đâu, thì thôi chú cũng ráng đưa ra "Đường binh" cho mấy nhỏ trong quán lấy gắn máy đưa khách nhậu say về nhà, quán mới gượng được chút xíu thì tới cái dịch Corona, trời ơi lần này nó kinh hoàng hơn nữa, bây thấy đó quán mình lớn "Chà bá lửa" mà sáng tới chiều có mấy móng vô ăn nhậu, gom hết bỏ vô nấu chưa ngọt nồi canh ( ý nói số khách ít ỏi) rồi sao mà sống . 

Thằng Liêm thấy chủ buồn nó cũng ái ngại: 

- Tình hình này tụi con cũng đứng ngồi không yên luôn chú ơi, con hứa dới tía con mùng ba tết dìa, dậy mà sắp rằm rồi cũng không thể dìa thăm , tính là qua tết quán xá bán được đàng này dìa quê mà không có quà cáp gì con áy náy quá. 

Ông Kiên bổng dưng quyết định: 

- Thôi vầy nè, bây để công việc ở đây cho mấy đứa nhỏ nó làm, mai chú cho bây nghỉ một tuần về thăm gia đình, xong rồi cứ lên làm lại, nếu quán xá không ổn thì chú dẹp nhưng chú sẽ tìm việc khác cho bây, đừng lo có cháo ăn cháo có rau ăn rau với chú nha. 

Nói xong ông Kiên rút trong túi đưa cho thằng Liêm một số tiền, ông nói với nó bằng tấm chân tình: 

- Bây cầm lấy mua quà cáp về cho ông già tía cho ổng vui, chú không có nhiều cầm tạm đi, mai mốt chú tính thêm cho không để bây thiệt thòi đâu. 

Thấy số tiền so với công sức mình bỏ ra là quá lớn, Liêm chưa dám bỏ túi nó nói : 

- Chú cho con nhiều quá, còn nhiều anh em trong quán nữa chú, họ cũng thiếu thốn như con thôi con xin phân nửa, phần còn lại chú gộp vô cho mấy anh em trong quán cho họ vui nghe chú. 

Ông Kiên làm mặt giận: 

- Trời ơi có nhiêu đâu mà bây phải làm vậy, cứ giữ lấy đi, mấy đứa kia chú cũng có phần, tao nói thiệt qua cơn đại dịch này rồi mới thấy cuộc đời vô thường lắm bây, nắm một đống tiền trong tay rồi lăn đùng ra chết, tiền bạc đâu có đem theo được đâu bây, chú với thím bây bàn với nhau suốt đêm qua, chú thím sẽ san sẻ cho mọi đứa trong quán mình mỗi đứa một số vốn để khi chia tay nhau rồi tụi bây có phương kế sinh nhai, bằng không thì cơ cực lắm chứ chẳng chơi . 

*** 

Đêm mười bốn trăng cũng khá tròn và sáng vằng vặc trên cao, ngoài trời nhiệt độ xuống thấp nên cũng khá lạnh, con Vui thấy tía ngồi bên cái bàn nhỏ ngoài sân, vài cơn gió nhẹ thổi qua làm cho đám lá dừa trên cao cọ vào nhau kêu xào xạc, con Vui lấy cái áo dài tay đem ra cho ông Ba Mạnh, nó nói: 

- Trời lạnh rồi, tía dô nhà nằm võng cho khỏe chứ ngồi đây chi cho lạnh rồi muỗi cắn nữa tía. 

Lấy cái áo khoác lên người ông Ba nói:

- Í đâu được con, lâu lắm rồi tía mới được thảnh thơi để ngắm trăng, tía nhớ hồi má bây bả còn sống cũng hay ra sân ngắm trăng dới tía dầy nè, tụi nghiệp bả cực khổ với cha con mình cả đời dậy đó mà khi "Nằm xuống" đem theo có hai bộ đồ cũ mèm hà. 

Nói được nhiêu đó thì ông Ba Mạnh thấy cổ họng mình như có vật gì chặn lại khiến ông khó thở và nghẹn ngào, con Vui thấy tía buồn nó cũng rưng rưng nước mắt nói với tía: 

- Thôi mà tía, tía hứa dới tụi con tía hông có buồn nữa mà sao hôm nay tía không dui dậy tía. 

Nghĩ rằng mình có lỗi khi gợi lại cho tía nỗi buồn này, dường như muốn chuộc lỗi , con Vui nói với ông Ba: 

- Tía nè, chờ con chút nha con có món quà cho tía nè, bảo đảm tía không khoái nữa con chịu thua tía luôn. 

Nói xong nó bỏ mặc ông Ba ngồi đó nó chạy u vô nhà, sau một hồi lục lạo trong tủ đồ nó lôi ra một quà có cột nơ thật đẹp đem ra, chưa tới chỗ ông ba ngồi nó đã la lên: 

- Con đố tía đoán được quà gì, nếu trúng con thưởng thêm cho tía. 

Ông Ba cầm cái hộp nhỏ, ông mân mê rồi lắc tới lắc lui để coi món gì, chừng như không biết được nên ông nói đại: 

-Thôi tui biết rồi cô Út ơi, đồ cạo râu chứ gì, trúng hông . 

- Dạ trật lất, chúc quý khách may mắn lần sau. 

Con Vui cố tình giễu cợt cho tía mình quên đi nỗi buồn vừa thoáng qua, nó nói thêm: 

- Thôi tía khui quà đi tía. 

Ông Ba thật ngỡ ngàng với món quà hơi lạ lẫm với ông, cầm chiếc hộp quẹt Zippo mới cáu ông nói: 

- Chèn ơi cái hộp quẹt này quý lắm nha bây, dưới mình có ai xài thứ này đâu, cho tía xài thiên hạ rủa xả chết á bây, họ nói tao học đòi làm sang kỳ lắm, ai đời hút thuốc rê mà xài cái hộp quẹt này, mà đâu con có. 

Con Vui nhỏ nhẹ nói: 

-Dạ anh Hoàng đi công chuyện trên "Sè gòn" , thấy cái hộp quẹt đẹp quá ảnh mua dìa cho tía xài, ảnh nói hôm trước thấy tía đốt nhang bằng cái hột quẹt nhôm cũ sì quẹt quài hổng cháy nên ảnh mua đó tía. 

Nghe Vui nói, ông Ba nở nụ cười tươi rồi ông đáp: 

-Chèn ơi, cái thằng này nó cũng ý tứ dữ nhen bây, thằng coi dậy mà được đó, tía nhìn nó không lầm, nếu duyên số trời định sau này con dới nó thành dợ chồng tía dui lòng lắm đó, rồi thôi tía nhận bây cho tía gởi lời cám ơn thằng rể tương lai của tía nha. 

Con Vui không ngờ tía lại ưng ý người mình thương , nó vừa định bày tỏ ý vui mừng cho tía thì bổng đâu từ phía bên kia hàng rào bằng cây Dâm bụt trước nhà thằng Hoàng lên tiếng: 

- Dạ không có chi đâu bác Ba, con có chút quà kỷ niệm cho bác dui thôi mà. 

Tự dưng nghe thằng Hoàng nhào vô lên tiếng, ông Ba làm bộ nói: 

- Cha chả, nãy giờ cậu rình rập hai cha con tui phải hông, hên cho cậu nha, con Phèn nhà tui nó mà không bị tụi ăn trộm bắt thì đố cậu yên dới nó . 

Thằng Hoàng hết hồn tưởng ông già vợ tương lai trách cứ thiệt tình vụ này, nó thanh minh: 

-Dạ đâu có rình gì đâu bác Ba, sẵn con qua nhà bà Tám của con gần đây thấy bác dới em Dui (Vui) đứng đây nói chuyện con nghe được thôi chứ không có như bác nghĩ đâu. 

Ông Ba nói: 

- Bác giỡn dới con chút thôi, bây tới chơi hồi nào hổng được, bác coi bây như con cháu trong nhà thôi, à mà thôi bác dô nằm nghỉ chút bây ở đây nói chuyện con Út đi rồi hẵng dìa. 

*** 

Nằm trên cái võng đung đưa một lát cơn buồn ngủ nó chợt đến, vừa chợp mắt chút xíu thù chuông điện thoại đỗ dồn khiến ông Ba giật mình, ông lôi trong túi ra nhìn vô màn hình thấy số máy lạ hoắc ông không dám bấm nghe, chừng một lát thì chuông tự động ngừng, chập sau chuông reo lần nữa, ông Ba bối rối vô cùng, ông tự hỏi: 

- Ai giờ này còn điện thại um xùm dậy cà, mấy đứa nó dặn mình không nghe số lạ sợ bị gạt gẫm, thôi để kêu con Út dô coi dụ này mới được . 

Cầm điện thoại của tía trên tay con Út bấm nghe bên kia đầu đây tiếng thằng Liêm nói: 

- Ủa Út hả em, tía đâu sao không nghe máy. 

Nghe tiếng anh Hai mình con Út trả lời rồi ra dấu cho tía anh Hai nó gọi về, ông Ba còn giận nên ông để ngón trỏ lên miệng ý nói đừng nói gì về ông để coi thái độ thằng Liêm ra sao, con Út hiểu ý : 

- Tía dạo này không khỏe nên tía hông xài điện thoại nữa, mà sao mấy bữa gọi anh Hai nhiều lắm sao không nghe máy. 

Thằng Liêm cho hay, trong thời gian làm việc trong quán nhậu, nó sơ hở quên điện thoại trên bàn của khách, không biết ai nhám nhúa lấy mất, cả bàn nhậu không ai thừa nhận, vì muốn giữ thể diện cho khách hàng nên ông Kiên kêu Liêm bỏ qua ông mua cho cái khác, Liêm nghe tía không khỏe nó nói thêm: 

-Út nè, khuya nay anh đi xe tốc hành dìa liền, anh có mua quà tết muộn cho cả nhà nè, tía nhiều quà nhứt đó nghe Út, em không được ganh tị với tía nha. 

Con Vui kể lại cho Tía nghe , ông Ba vui trong lòng vô cùng, vậy là thằng con của mình nó cũng còn canh cánh trong lòng nỗi nhớ quê nhà chứ nào phải nó vô tâm như thiên hạ thường hay nghĩ về những đứa con làm ăn xa ít có dịp về thăm lại quê nhà. 

*** 

Đêm rằm tháng Giêng trăng thật tỏ, vừa trèo qua khỏi mấy ngọn tre đầu làng thì cô Hằng nga đã khoe sắc thắm, gia đình ông ba Mạnh thắp đèn đuốc sáng trưng như có lễ lộc gì sắp xảy ra, ông Ba mặc bộ đồ thật đẹp lí ra nó dành cho ngày mùng một, nhưng mãi đến hôm nay ông mới khoác vô, Thằng Khiết, con Vui, thằng Hoàng xúm xít phụ trang hoàng nhà cửa lại, bày biện thức ăn để chờ thằng Liêm quay lại quê nhà, con Mỹ hôn thê của thằng Liêm cũng tất bật với gia đình ông Ba để chờ hội ngộ người yêu sau bao tháng ngày xa vắng. 

Còn gần vài tiếng nữa là trời sáng đã thấy thằng Liêm tay xách nách mang đồ đạc lỉnh kỉnh bước vô cổng nhà, mọi người ùa ra chào đón khiến thằng Liêm mừng mừng tủi tủi, nó nhào tới khi trút bỏ hết hành lý nó ôm chầm lấy ông Ba Mạnh, hai cha con nước mắt rơi lả chả mà miệng lại cười cười. 

Con Mỹ rón rén bước lại gần Liêm, nó không còn mắc cỡ như khi hai đứa gặp nhau lần đầu, nó ôm Liêm vào lòng và đặt những nụ hôn nồng nàn khiến thằng Liêm hạnh phúc ngất trời . Thấy anh chị hôn nhau công khai con Vui bạo dạn lên quay qua choàng vai ôm hôn thằng Hoàng thật say đắm, Khiết thấy anh em mình quá hạnh phúc nó cũng vui lây, nó tự hứa năm sau sẽ cố gắng kiếm cho tía đứa con dâu hiền thục cho tía vui lòng. 

*** 

Chiếc xe chở dừa của chú Sáu vừa de vô sân nhà, nhảy tót xuống từ ca bin thấy thằng Liêm còn vấn vương bụi đường trên mảnh chiến y chú hỏi ông Ba: 

- Nó đã dìa rồi, dậy mà hồi hôm anh nói nó vẫn chưa dìa. 

Cả nhà cười vang rồi cùng nhau nhập tiệc mừng Liêm trở về, chú Sáu cũng được mời tham dự sau vài ly rượu ngà ngà hứng chí chú rút xấp bạc mới cáu phát cho mọi người, chú nói trong niềm hứng khởi: 

- Thôi dầy quá dui rồi, sẵn còn trong tháng giêng coi như còn tết tui lì xì lấy hên, thằng Liêm dới con Mỹ năm nay bây ráp dô nha để tao có dịp ngồi dới anh Ba đây làm vài ly cho dui, con Dui (Vui) nữa như bây, à mà nay lần đầu tiên trong đời tui mới nhậu cái giờ hông giống ai hết nè , mới năm giờ sáng mà muốn xỉn rồi anh Ba. 

Tiếng Vạc ăn đêm kêu từ xa vang lại, phía đàng đông vầng thái dương ngấp nghé ló dạng, một bức tranh thật đẹp của miền thôn dã lại bắt đầu xuất hiện cho ngày mai tươi sáng. 

Viết xong rằm tháng giêng năm Canh Tý 2020

Hai Hùng SG

Vạn Lý Tình - Thơ Hoàng Xuân Thảo - Ngọc Sang Diễn Ngâm

Thơ & Youtube: Hoàng Xuân Thảo

Ngọc Sang Diễn Ngâm

Nhớ Gò Công

( Riêng tặng “người Gò Công”, với những địa danh thân thương còn in dấu)

Thương về em gái đất Gò Công
Màu mắt thơ ngây má ửng hồng
Những buổi trưa hè tan lớp học
Đón em cho thỏa nỗi chờ mong

Dòng sông uốn khúc nắng chang chang
Long Chiến qua cầu vội bước ngang
Từ đó hai dòng đời cách biệt
Thôi rồi tan hết giấc mơ vàng…

Những lần hò hẹn Ao Trường Đua
Phố vắng đường khuya tiếng guốc khua
Tà áo ai bay vương nắng hạ
Phất phơ trong gió lạnh giao mùa

Nhớ những chiều xuân trên phố vắng
Một mình ngồi uống tách cà phê
Lặng nghe tiếng hát hờn vong quốc
Chinh chiến hành nhân mấy kẻ về?

Trường cũ ơi, môi hồng tuổi ngọc
Tiễn em đi mấy nẻo đường quê
Để Tân Tây nhớ màu hoa nắng
Gọi mãi tên người giấc ngủ mê

Mưa đổ Cầu Tàu qua Bến Bắc
Bãi Bùn Đen, nước đỏ phù sa
Theo ta gặm nhấm hồn xa xứ
Vẫn đợi sang sông những chuyến phà

Thuyền ai tách bến xuôi Bao Ngược
Xào xạc ven bờ mấy bụi lau
Bìm bịp giã chài kêu nước lớn
Giục lòng lữ khách thấy nao nao

Đò hỡi đưa ta về chốn cũ
Để ta thăm lại chiến trường xưa
Nhỏ đôi dòng lệ thương người mất
Đốt nén hương lòng thỏa ước mơ

Kỷ niệm cũ giờ đây mờ ký ức
Bể dâu từng mảnh rớt đời tan
Đừơng trần gian khổ thương ai khóc
Vạt nắng chiều tàn, lệ chứa chan!

Thuyền nhỏ chồng chềnh con nước lớn
Đón ta đi Chợ Mới Gò Công
Thăm trường cũ, viếng lăng Trương Định
Có còn ai đứng đợi bên sông?!

Kim Dung
August 18, 2020

 

Bụi Hồng Vương Gót

Tiếng khóc xa nhau thật não lòng
Trăm năm hò hẹn cũng thành không
Mai sau trăng rụng trên dòng tóc
Mắt có long lanh môi có hồng

Duyên nợ ba sinh quá mơ hồ
Cho nên dệt mãi chưa thành thơ
Mười năm gặp gỡ bao nhiêu mộng
Tình vẫn nổi trôi vẫn dật dờ

Mây tự nghìn xưa như áo màu
Lững lờ để gió gọi chiêm bao
Không bờ không bến không thuyền mộng
Quanh quẩn mê say chẳng lối vào

Có lẽ người chỉ là mây hồng
Cho nên áo lụa quá bềnh bồng
Cho nhìn một chút rồi tan biến
Vóc dáng mơ hồ mắt hư không

Có lẽ người chỉ là khói bay
Cho nên mờ mịt nhớ thương hoài
Không hình không bóng không cho gặp
Hờ hững bỏ quên kẻ lưu đày

Có lẽ người chỉ là giọt sương
Cho nên không giữ một chút hương
Chưa quen đã thẹn thùng quay mặt
Đã tan nhanh như một giọt đường

Có lẽ người chỉ là gió trưa
Mơ màng đem lại chút hương xưa
Thẩn thờ hồn dạo chơi rừng núi
Văng vẳng bên tai tiếng cợt đùa

Có lẽ người chỉ là trăng non
Cho nên còn mãi lo dỗi hờn
Không lo trang điểm buồn son phấn
Chờ đến bạc đầu vẫn cô đơn

Có lẽ người chỉ là ánh sao
Cho nên xa cách vẫn ngọt ngào
Hư hư thực thực lòng như tuyết
Trong trắng ngọc ngà đến nghìn sau

Có lẽ người chỉ là hương hoa
Cho nên chưa đượm đã phôi pha
Ngẩn ngơ tình vội bay theo áo
Áo cũng lạnh lùng vội tránh xa

Có lẽ người chỉ là bướm vàng
Cho nên chưa hợp đã vội tan
Giấc sầu lận đận tàn hương phấn
Mờ mịt vòng bay khóc lỡ làng

Người là tiên hay tiên là người
Mà sao nghìn kiếp vẫn xa xôi
Có gần thì cũng như hư ảo
Chưa hẹn mà sao lỗi hẹn rồi

Mây khói trăng sao đã nhạt nhòa
Gió sương hoa bướm tiên quá xa
May còn hạt bụi hồng vương gót
Kiếp khác dẫn đường ta gặp ta…

MD 03/31/03
LuânTâm
(Trích trong TT”HƯƠNG ÁO”, MinhThư xuất bản ,MD/USA.2007, tr.296-298)

Xót Hoa

Buồn buồn nhìn bóng chiều sa
Hoàng hôn lởn vởn xóm nhà giải duyên
Xứ trần lạc bước thuyền quyên
Em là ma nữ hay tiên đọa đầy?

Thương sao một cánh hoa bay
Trăm con bướm lượn vui vầy sắc hương
Là Lan, là Cúc hay Hường
Là Mai, Thược dược, Hướng dương hay Nhài

Cũng là phận bạc hôm, mai
Cũng là má phấn lạc loài như nhau
Bán sương thân xác dãi dầu
Nhìn về cố lý mắt sầu lệ tuôn

Nụ cười em đượm hoàng hôn
Ai người tiếc ngọc xót thương cứu người
Cùng chung lận đận bên trời
Thương hoa viết tạ ít lời xót hoa

Locphuc.

Trường Can Hành Kỳ 3 và 4 長 干 行 其 三 & 四 - Thôi Hiệu

長 干 行 其 三 & 四   Trường Can Hành Kỳ 3 và 4

3/
下 渚 多 風 浪     Hạ chử đa phong lãng
蓮 舟 漸 覺 稀     Liên chu tiệm giác hy
那 能 不 相 待     Na năng bất tương đãi
獨 自 逆 潮 歸。 Độc tự nghịch triều quy.

4/
三 江 潮 水 急      Tam Giang triều thuỷ cấp
五 湖 風 浪 湧      Ngũ Hồ phong lãng dũng
由 來 花 性 輕      Do lai hoa tính khinh
莫 畏 蓮 舟 重。  Mạc uý liên chu trọng.
崔顥                      Thôi Hiệu

***

Dịch nghĩa:

Khúc ca Làng Trường Can Kỳ 3&4

3/

Bến nước bên dưới có nhiều sóng gió

Nên ít thấy thuyền chở sen qua lại

Sao không đợi em cùng đi chung

Mà một mình chàng đi ngược con nước

4/

Con nước sông Tam Giang có lên rất nhanh

Con sóng Ngũ Hồ có đánh dữ dội

Nhưng vì hoa nhẹ và anh cũng thường đi

Nên dù thuyền chở sen có nặng mấy cũng không sợ.

Dịch Thơ 3

                                     1/                                          

          Trên sông nhiều sóng gió            

         Chẳng thấy thuyền sen nào        

          Sao chàng không đợi thiếp         

Đi nước ngược đành sao.

  2/          

Dưới sông sóng gió còn nhiều

Thuyền sen vắng bóng bến chiều ủ ê

Sao không đợi thiếp cùng về

Mà đi ngược nước chẳng nề hiểm nguy.

Dịch Thơ 4

                                     1/                                         

             Tam Giang nước lớn nhanh            

         Ngũ Hồ sóng dẫu mạnh             

               Hoa nhẹ chẳng lo gì                         

Thuyền sen nặng vẫn đi.   

2/    

Tam Giang nước có dâng trào

Ngũ Hồ sóng gió chẳng xao xuyến lòng   

Chở hoa việc đó như không

Thuyền sen dù khẳm chớ hòng cản anh.

Quên Đi

***

Trường Can Hành Kỳ 3

Bến nước đầy sóng gió

Thuyền sen thưa ngại vì

Có em sao chẳng đợi

Ngược nước chàng vẫn đi

Trường Can Hành Kỳ 4

Tam Giang nước chóng lên

Ngũ Hồ sóng đánh dữ

Anh đi hoa vốn nhẹ

Lo gì nặng thuyền sen

Kim Phượng

***

其 三                Kỳ Tam

下 渚 多 風 浪   Hạ chử đa phong lãng

蓮 舟 漸 覺 稀   Liên chu tiệm giác hy

 那 能 不 相 待    Na năng bất tương đãi

       獨 自 逆 潮 歸。Độc tự nghịch triều quy ?

其四                  Kỳ Tứ

       三 江 潮 水 急      Tam Giang triều thuỷ cấp

      五 湖 風 浪 湧     Ngũ Hồ phong lãng dũng

由 來 花 性 輕     Do lai hoa tính khinh

  莫 畏 蓮 舟 重。 Mạc uý liên chu trọng.

崔顥                    Thôi Hiệu

***

2. Chú thích:

- Hạ Chử 下渚: là tên hồ HẠ CHỬ HỒ 下渚湖，nằm ở phía đông nam huyện Đức Thanh, thuộc tỉnh Chiết Giang.

- Tam Giang 三江: là tên gọi chung ba con sông lớn của Trung Hoa là Trường Giang , Hoàng Hà và Lạng Thương Giang; nếu chỉ miền Đông bắc thì là Hắc Long Giang, Tùng Hoa Giang và Ô Tô Lý Giang. Còn...

- Ngũ Hồ 五湖 : là Động Đình Hồ, Ba Dương Hồ, Hồng Trạch Hồ, Sào Hồ và Thái Hồ, 5 hồ lớn nhất của Trung Hoa. Nhưng ý ở trong bài thơ trên thì...

TAM GIANG NGŨ HỒ 三江五湖 là chỉ chung vùng đồng bằng sông nước của xứ giang nam Trung Hoa, như Việt Nam ta nói vùng đồng bằng sông nước của Sông Tiền Sông Hậu vậy.

3. Nghĩa hai bài thơ:

Bài 3

Hồ Hạ Chữ vốn nhiều sóng to gió lớn lúc về chiều, mà thuyền hái sen cũng đã dần dần thưa đi (vì đã về sớm hết rồi!). Sao có thể không cùng đợi chờ nhau mà lại ngược con nước để đi về một mình chứ ?

Bài 4

Tam Giang thì thủy triều lên xuống rất nhanh, rất gấp; còn Ngũ Hồ thì sóng gió rất to rất mạnh. Tính cách của hoa vốn dĩ đã nhẹ rồi, nên không sợ là thuyền hái sen bị nặng ! Ý nói :

...Mặc dù thuyền hái được rất nhiều sen nhưng hoa sen vốn dĩ rất nhẹ, nếu muốn về chung thuyền cùng nhau thì cũng không phải sợ là thuyền hái sen phải chở quá nặng !(Dư sức chở hai đứa cùng đi về chung ! Tình tứ và âu yếm chán !).

Diễn Nôm:

Song Thất Lục Bát:

Bài 3

Hồ Hạ Chữ vốn nhiều sóng gió,

Thuyền hái sen lúc có lúc không.

Sao ta chẳng đợi chung cùng...

Một mình ngược nước về trong nắng chiều?

Bài 4

Nước Tam Giang thuỷ triều rất gấp,

Gió Ngũ Hồ dồn dập sóng lên.

Hoa kia vốn dĩ nhe tênh...

Cùng về chớ ngại lênh đênh nặng thuyền!

杜紹德

Đỗ Chiêu Đức

***

Trường Can Hành
Dịch ngũ ngôn

3.
Dưới bến nhiều sóng gió
Thuyền sen cũng dần thưa
Sao ta không cùng đợi
Xuôi ngọn nước triều đưa?

4.
Tam Giang triều lên vội
Ngũ Hồ sóng gió to
Cành hoa luôn nhẹ hẫng
Thuyền sen chẳng nặng lo?


Dịch lục bát

3.
Dưới hồ sóng táp gió lùa
Thuyền sen rồi cũng dần thưa đi nhiều
Sao ta chẳng đợi chung dìu
Cùng theo nhau lúc con triều về xuôi

4.
Tam Giang triều dậy theo hồi
Ngũ Hồ gió mạnh sóng nhồi nước dâng
Cành hoa cánh mỏng nhẹ tâng
Thuyền sen không nỗi bâng khuâng nặng lòng!

Mai Thắng 
2102020

Xem Link: Bài Dịch Trường Can Hành 1&2

 

Chữ Hiếu Qua Các Điệu Hò Miền Trung

Cũng như ca dao, những câu hò trong dân gian thuộc loại văn chương bình dân nên rất phổ cập trong dân chúng. Tác giả của nó có thể là những nhà thơ dân gian, thường không lưu lại tên tuổi như những nhà thơ của văn học thành văn, nhưng cũng đóng góp đời mình vào sự phát triển của ngôn ngữ thơ ca trong lãnh vực văn chương bình dân.

Những câu hò thường tồn tại do sự truyền khẩu trong dân gian và thường lưu trữ trong ký ức của con người, cho nên khi con người từ giã cõi đời, đã mang theo phần vốn liếng lưu trữ ấy. Do đó không tránh khỏi sự thất thoát và cũng do đó, việc sưu tầm các thể loại hò cũng phải có giới hạn, không thể nào được hoàn toàn đầy đủ.Ngày nay, thời đại văn minh khoa học, văn hoá dân gian cũng không tránh được sự đổi thay. Khi mà phong trào Karaoké thịnh hành trong dân gian, từ thành thị đến thôn quê, liệu rằng chúng ta có còn nghe tiếng hò ru em, tiếng hò khoan, tiếng hò giã gạo, hò mái nhì, mái đẩy hay hát hố... thường văng vẳng đâu đây trên quê hương yêu dấu như những ngày đằm thắm xa xưa?

Tuy nhiên, chúng ta cũng không lấy làm ngạc nhiên khi thấy văn học dân gian có thể thất thoát, nhưng không thể mai một được, vì nó phát xuất từ sự hồn nhiên của con người. Dù ở thời đại văn minh khoa học, siêu thông tin, con người đã lên cung trăng, nhưng con người vẫn là con người, không thể biến thành cái máy, không thể đánh mất tính hồn nhiên, không thể đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc.Bài này tôi chỉ xin đề cập đến chữ hiếu qua vài điệu hò miền Trung và không đủ khả năng để đào sâu nguồn gốc đã có hơn ba ngàn năm trước mà cho đến nay người ta không rõ những từ ngữ như “hố rị”, “hố hụi”... là ngôn ngữ của dân tộc Việt hay Chàm.

Trong những hoàn cảnh địa lý khắc nghiệt, người dân miền Trung, nhất là ở nông thôn, phải luôn chịu đựng để mưu sinh, để vươn lên, những câu ca dao, hò vè ở vùng đất nầy không được trau chuốt, có vẻ chân quê, mộc mạc nhưng đằm thắm tình người. Những câu hát điệu hò nói chung thường biểu hiện ngôn ngữ, tín ngưỡng, tình cảm và sắc thái của từng vùng đất.Những điệu hò miền Trung có hò mái nhì, hò mái đẩy, hò giã gạo, hò ru em, hò bả trạo, hò hố... Bài nầy tôi chỉ đề cập đến một vài câu hò ru em và hò giã gạo theo sự hiểu biết rất hạn hẹp của mình, với cốt ý nói lên lòng hiếu kính của con cái đối với cha mẹ bàng bạc trong các câu hò. Từ ngàn xưa, tổ tiên ta đã có kinh nghiệm về giáo dục bình dân đại chúng. Ngay từ lúc nằm nôi, con trẻ đã được người lớn dỗ dành qua tiếng hò à ơi... để ru ngủ. Tiếng hò ngân nga dịu dàng êm ái hoà nhịp với tiếng võng kẽo kẹt đẩy đưa đều đặn như tiếng nhạc êm dịu, đưa trẻ con vào giấc ngủ say.

Hầu hết những câu hò đều đơn sơ giản dị, nhưng chất chứa tình cảm của cha mẹ đối với con cái và ngược lại, sự biết ơn của con cái đối với bậc sinh thành:

Ru hời ru hỡi ru hời

Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

Núi cao biển rộng mênh mông

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi! 

Công cha nghĩa mẹ thật là cao dày, bổn phận làm con phải biết đền đáp:

Ơn cha ba năm lai láng 

Nghĩa mẹ chín tháng cưu mang 

Bên ướt mẹ nằm, bên ráo con lăn 

Biết lấy chi đền nghĩa khó khăn  

Thôi thì hai đứa mình lên non gánh đá xây lăng phụng thờ. Khác với hò ru em, hò giã gạo không theo bài bản sẵn có đã thuộc nằm lòng mà phải có tài ứng khẩu linh động tại chỗ để đối đáp tức thời giữa bên nam và bên nữ, thông thường có hai nam và hai nữ. Gọi là hò giã gạo vì ở nông thôn những lúc giã gạo người ta hay cất tiếng hò cho vui theo nhịp chày nện xuống cối gạo để thêm hăng hái và bớt thấy mệt nhọc. 

Nhưng trong những buổi hò có tính cách trình diễn trước công chúng thì tiếng hò kèm tiếng gõ nhịp trên chiếc cối tượng trưng mà thôi. Rạp Đồng Xuân Lâu ở thành phố Huế là rạp hát bội nổi tiếng lâu đời mà đôi lúc còn là nơi tổ chức hò giã gạo có tiếng tăm. Những nơi làng mạc, hò giã gạo thường tổ chức ngoài trời, thường là ở trước sân đình hay những địa điểm có thể tập trung dân chúng đông đảo trong những đêm trăng thanh gió mát. Các cặp nam nữ luân phiên hò đối đáp qua lại từ tối cho đến gần sáng mới chấm dứt. Càng về khuya lời đối đáp càng gay cấn, càng hấp dẫn và đôi khi có những cặp trai gái phải lòng nhau để rồi sau đó đi đến chỗ: “đôi ta nên vợ thành chồng”.

Trong những điệu hò giã gạo, qua lời đối đáp giữa nam và nữ, luôn nhắc nhở đến đạo lý cương thường, đến bổn phận thiêng liêng của con người. 

Và đây là chàng trai cất lời ướm hỏi:

- Đêm khuya trăng dọi thềm đình

Hỏi người bạn gái thương mình hay không? 

Người con gái luôn dè dặt thận trọng tìm lời đáp lại:

- Thương em thì nhờ thầy mẹ tính toan

Không phải em vô sòng giã gạo hát hò khoan mà thành!

Hay là:

-Em thương còn bụng mẹ thầy

Đèn treo trước gió biết xoay ngã nào?

Không được trả lời dứt khoát chàng trai phải đánh đòn tâm lý:

- Trao duyên gởi số cho chàng

Kẻo cô đơn mình thiếp, có khối vàng cũng như không!

Xét mình chưa đền đáp ơn sâu nghĩa nặng đối với các bậc sinh thành, nàng đáp ngay:

- Chàng ơi! Ơn cha ba năm cúc dục. 

Nghĩa mẹ chín tháng cù lao 

Ai đền ơn cho thiếp mà nhủ thiếp trao ân tình?

Hay là:

-Thầy mẹ sinh em ra đựơc chút má đào.

Biết lấy chi đền ơn đáp nghĩa mà khiến thiếp trao ân tình?

Người con trai vẫn viện thêm cớ để tiếp tục tấn công:

- Em ra lấy chồng mà kiếm chút con trai

Kẻo một mai măng già tre rụi lấy ai bạn cùng?

Em ra lấy chồng chừ được chừ, mai được mai Sợ mai tê mẹ yếu cha già, bát cơm ai đỡ, chén trà ai bưng? Dù không được đáp ứng nhưng chàng trai vẫn dùng đòn tâm lý để tấn công tới tấp:

- Em ra lấy chồng mà kiếm chút con

Kẻo một mai người ta có mình không cũng buồn!

Nhưng nàng vẫn khăng khăng từ chối vì nàng còn còn bổn phận phải phụng dưỡng mẹ già:

-Em ra lấy chồng biết bỏ mẹ cho ai

Chiều hôm quạnh vắng khuya mai một mình!

Hay là:

-Em ra lấy chồng bỏ mẹ cho ai

Thu đông tiết lạnh mẹ ngồi hoài trông con!

Người con trai nhắm vào chỗ yếu của phái nữ, thường sợ muộn màng ế ẩm, bèn tiếp tục dụ dỗ:

-Xấp hàng Tàu để lâu cũng ế

Răng em không kiếm nơi chiếu cố thân lại lập thân

Thầy mẹ già không sống mãi để cầm cân cho em hoài? Cho dù người con trai có tìm đủ mọi cách để thuyết phục, nàng cũng chẳng mềm lòng, nghĩ mình còn son trẻ, chẳng lo chi tới chuyện muộn màng mà chỉ nghĩ đến hoàn cảnh hiện tại cha già mẹ yếu không ai phụng dưỡng:

- Ơn thầy nghĩa mẹ nặng lắm anh ơi

Nghĩa phu thê sớm muộn nhờ trời

Tiết thanh xuân em hãy còn nở,

Chưa muộn thời mà anh lo!

Đối với nàng, sớm muộn nhờ trời, dẫu có ế ẩm cũng cam đành. Nàng xem chữ hiếu là trọng:

- Chỗ mô nghiêm trang bằng chốn Bến Ngự

Chỗ mô lịch sự bằng chốn Đông Ba

Một lòng kính mẹ, một dạ kính cha

Dẫu mà bóng xế trăng qua cũng đành!

Tán tỉnh mãi không xong chàng bèn đánh bạo ngỏ ý với nàng là sẽ cậy người mang cau trầu rượu đến dạm hỏi, nhưng nàng vẫn một mực chối từ; không phải là nàng có ý chê bai chàng mà chỉ vì muốn giữ tròn chữ hiếu

- Ai bưng cau trầu tới đó, chịu khó bưng về

Em đây vốn thiệt không chê

Nhưng muốn ở làm ri nuôi thầy với mẹ cho trọn bề hiếu trung.

Để cho chàng còn nuôi chút hy vọng, nàng khuyên chàng nên lo học hành và hứa sẽ một lòng chờ đơi:

- Thầy mẹ sinh em phận gái giữ đạo cương thường

Anh lui về học lấy văn chương

Nghìn thu em vẫn đợi, không vấn vương nơi nào.

Được lời như cởi tấm lòng, chàng cũng muốn tỏ ra mình vốn là người biết trọng đạo lý cương thường:

Khuyên em giữ lấy chữ cang thường

Anh đây con người quân tử không bỏ ruồng mà lo!

Nhưng cũng có trường hợp người con trai dụ dỗ không xong, bèn tìm cách xúi dại người con gái bỏ nhà ra đi:

-Núi sơn lâm nuôi nhân đào tản

Biển Tây Hồ trợ kẻ lâmnguy

Thương nhau dắt lấy nhau đi

Công ơn thầy nghĩa mẹ lo chi trả đền?

Là người con hiếu thảo, nàng không thể nghe lời chàng xúi bậy làm điều thất hiếu, trái với luân thường đạo lý. Tốt hơn là khuyên chàng nên cậy người mai mối, mang trầu rượu đến hỏi cho đẹp mặt mẹ cha:

-Anh lui về sửa cậy mối dong

Trầu mâm rượu hũ đẹp lòng mẹ cha

Kể từ ngày mẹ đẻ con ra

Mem cơm trún sữa lớn mà từng ni

Em nghe anh mà bỏ ra đi

Thất hiếu với phụ mẫu, tội ni ai đền?

Cũng có trường hợp đôi trai gái yêu nhau nhưng cha mẹ không bằng lòng:

-Anh thương em mà thầy mẹ thoái thác, chú bác cản ngăn

Thôi dành huệ héo theo lan bận này!

Không muốn thấy cảnh lan tàn huệ héo, nàng bèn bày mưu tính kế cho chàng:

-Anh muốn gần, em vẽ chước cho

Cầm một buồng cau, chai rượu, anh giả đò tới chơi.

Nghe lời em, nhưng vì chàng mặc cảm nhà nghèo, e rằng sẽ gặp trở ngại:

-Tay anh cầm chai rượu buồng cau

Đi ngã đằng sau thầy mẹ chê khó

Đi ngã cửa ngõ chú bác chê nghèo

Nhắm chừng duyên nợ cheo leo

Sóng to, thuyền nặng, chẳng biết chống chèo có qua không?!

Để trấn an chàng, nàng khơi niềm hy vọng là cha mẹ vì thương con gái, sẽ không nỡ từ chối lời cầu hôn của người yêu con mình:

-Thầy mẹ không thương thì miệng bẩm chân quỳ

Thầy mẹ thương em chừng nào thì thương anh chừng nấy chứ can gì mà anh lo!

Nhưng nhiều khi thấy duyên nợ khó thành, chàng chỉ còn cách tự an ủi:

-Sông mô sâu bằng sông An Cựu

Hói mô quanh quẹo bằng hói Châu E

Công bất thành, danh bất toại, anh xách nón ra về

Mất thầy mất mẹ khó kiếm chứ đạo nghĩa phu thê thiếu gì?

Có khi người con gái cũng phân vân khó nghĩ, bởi bên tình bên hiếu biết nghiêng bên nào:

-Không nghe lời thân phụ thì bất hiếu với thân phụ

Nghe lời thân phụ thì bỏ nghĩa anh ơi!

Tấm thân em như cây khô chết đứng giữa trời, tội chưa!

Tâm trạng đau khổ của chàng cũng chẳng khác gì tâm trạng của nàng, thôi thì chỉ biết an ủi nhau là chúng mình còn trẻ, hãy an tâm lo phụng dưỡng mẹ cha cho tròn đạo hiếu, còn duyên tình rồi sẽ hạ hồi phân giải:

-Tấm thân em như cây khô chết đứng

Tấm thân anh đây tựa lá rụng trên cành

Thôi hai đứa mình tuổi hãy còn xanh

Cứ an tâm trở về nuôi thầy với mẹ để trả nợ dưỡng dục sinh thành ngày xưa.

Thường thì những người trai làng khi thấy gái làng đi lấy chồng xa cũng buông lời tiếc trách: “Sao em không lấy chồng gần mà đi lấy chồng xa?”.Thực tình thì đa số gái làng thường ái ngại cái cảnh phải đi lấy chồng xa, bỏ cha mẹ già không ai cưu mang,“chén cơm ai xới, chén trà ai bưng?”.Tuổi thầy mẹ gần đất xa trời không lo chăm sóc, phụng dưỡng, đến khi chết đi dù có làm heo cúng giỗ cũng chỉ là cảnh“làm văn tế ruồi”:

-Thiên hạ có câu“Đói khó ở làng hơn giàu sang hàng xứ”

Bát cơm dĩa muối cũng trung hiếu đạo đường

Em đi lấy chồng xa xã, ngái hương

Một mai em có làm con heo cúng giỗ có đặng lẽ cương thường hay không?

Đôi khi người con gái cũng có nhận xét tinh tế, thấy tình nhân mình không biết trọng lễ nghĩa, nên phải tỏ thái độ bất bình, không muốn phí công chờ đợi:

-Ba mươi anh không đi Tết

Mồng một anh không tới lạy bàn thờ

Hiếu trung chi anh nữa mà bảo em chờ cho uổng công?

Lễ giáo ngày xưa khắt khe, với quan niệm “nam nữ thọ thọ bất thân”, trai  gái chỉ ngồi kề nhau cũng bị rầy la huống chi là chạm đến xác thịt. Nhưng rồi cảnh “lửa gần rơm lâu ngày cũng bén”, chuyện động trời không mong mà lại đến, chẳng phải lỗi riêng ai, nàng chỉ còn cách cầu mong chàng lo liệu thế nào kẻo thầy mẹ thả bè trôi sông thì chết mất:

-Vì anh một thỉ, vì em một thỉ cho nên chi lỡ dĩ ra rồi

Thầy mẹ đánh mắng, chú bác đòi lăn sáo thả trôi

Có mưu chi thì cứu vớt kẻ khổ em rồi anh ơi!

Nghe lời kêu cứu của nàng, chàng chỉ biết tìm cách trấn an rằng chuyện đã lỡ dĩ, nếu có bề gì thì chàng sẽ xử sự sao cho trọn nghĩa vẹn tình:

-Vì anh một thỉ, vì em một thỉ cho nên chi lỡ dĩ ra ri

Ví dầu thầy với mẹ có lăn sáo thả trôi anh cũng liều mình vọt xuống tức thì

May còn sống dương gian thì trọn nghĩa

Rủi có thác xuống âm ti cũng trọn tình.

Nhưng tình thương con vô bờ bến, thầy mẹ nàng nỡ nào lăn sáo thả sông mà chỉ đánh nàng trăm roi rướm máu để phạt tội “gái hư thân trắc nết”.

-Tưởng thầy mẹ đánh thiếp hai ba roi,

Không ngờ thầy mẹ đánh thiếp một trăm roi

Thiếp phải giơ lưng thiếp chịu, e không trọn đời với anh?

Trước tình huống đó, chàng trai chỉ biếtkhuyên nàng ráng chịu đòn, rồi chàng sẽ tìm cách an ủi, xoa dịu:

-Thầy mẹ đánh em trăm roi vô một chỗ, máu mủ đổ ra

Anh khuyên em đừng khóc đừng la

Ra ngoài đồng quạnh quẽ, ta lại bóp với xoa lần hồi

Nàng bị đòn rướm máu đau đớn lắm nhưng được chàng an ủi bằng cách đưa nàng ra chốn đồng không mông quạnh để lấy dầu cù là thoa bóp, chắc rằng cả hai chẳng còn thấy gì là đau khổ trên trần gian. Người viết xin được phép chấm dứt.

Nguyễn Đức Tăng

(199/09-05)

Thơ Tranh Nghệ Sĩ: Nhật Trường Trần Thiên Thanh-Người Bạn Trẻ Đã Đi Rồi!

 

Thơ: Hoàng Ngọc Liên

Thơ Tranh: Kim Oanh

Sáng Tác: Trần Thiện Thanh
Hoà Âm: Trúc Hồ
Trình Bày: Quốc Khanh

Kiếp Hoa

 

Nửa đời hơn sống với cô đơn
Khao khát tiếng yêu để dỗi hờn
Một kiếp hoa sầu ôm phận số
Tạ người trả lại chữ keo sơn

Lầm lũi một mình đi dưới mưa
Vùi trong giá lạnh chút hương thừa
Lá thu còn đắm lòng thi sĩ
Ta đã... mong gì chuyện đón đưa

Kim Phượng 

 

Cảnh Có Đeo Sầu?

Hoa Thịnh Đốn hôm nay tuyết rơi
Bên ngoài buốt giá lạnh ghê nơi
Dãy phong dọc phố phô trơ trụi
Hàng kiểng sân vườn rũ tả tơi
Nỗi nhớ quê xưa khi ẩn hiện
Niềm thương bạn cũ lúc đầy vơi
Buồn đời thấy cảnh buồn theo nhỉ
Chứ cảnh nào đâu có hiểu đời

Nhất Hùng