Chủ Nhật, 11 tháng 5, 2025

Tạ Ơn Mẹ (Vũ Đình Trường) -Thank You Mother! (Thanh Thanh)

 
Tạ ơn Mẹ, người không cùng huyết thống
Tóc mẹ vàng, da mẹ trắng như mây
Mẹ vớt con từ vực thẳm lưu đày
Nuôi con lớn bằng tình thương máu mủ

Tạ ơn Mẹ vì con mà lam lũ
Ngày qua ngày trong xưởng máy, nhà kho
Làm thêm giờ cho con được ấm no
Đêm lại thức dạy con từng tiếng Mỹ

Khác ngôn ngữ như ngăn thành, cách lũy
Mẹ dỗ con bằng ánh mắt, vòng tay
Mẹ gốc Âu, con gốc Á, khổ thay
Con là nợ, vì đâu mà mẹ gánh!

Mẹ biết con từ quê hương bất hạnh
Có lũ người hung ác tựa sài lang
Nuốt miền Nam bằng nanh vuốt bạo tàn
Đưa cả nước trở lại thời trung cổ

Cũng từ đó con như chim mất tổ
Tuổi còn thơ đã bỏ mẹ, lìa cha
Xuống thuyền đi trong nước mắt nhạt nhòa
Đem tính mạng gửi trên đầu ngọn sóng

Nhờ ơn Mẹ như trời cao biển rộng
Con mới còn sống sót đến ngày nay
Được nên người trên đất nước thứ hai
Niềm hãnh diện cho cả hai dân tộc

Trong hồn con mẹ rạng ngời ánh đuốc
Sáng bập bùng soi mỗi bước con đi
Lời Mẹ hiền con sẽ mãi còn ghi:
“Là dân Mỹ, nhưng đừng quên gốc Việt!”

Dâng lên Mẹ đóa hồng tươi thắm thiết
Chứa tình con từng cánh đỏ yêu thương
Mai con về quỳ hôn đất quê hương
Càng nhớ đến ngàn công ơn của Mẹ.

Vũ Đình Trường
***
Thank You Mother!

Thank you, my white-skinned golden-haired mother
Who are not of the same bloodline as me or the other
But you fished me out of the abyss a refugee errant,
Adopted and fostered me with the love of a parent.

Thank you for having taken such painstaking jobs
Days after days in warehouses and workshops,
Toiled and moiled extra hours to make me undeterred,
And stayed up late to teach me each English word.

Pushing language difference as a bad barrier aside,
You soothed me with your look warm and arms wide.
You are an Westerner and I an Easterner, how rare,
I was such a heavy debt, you volunteered to bear!

You knew well that I came from that unhappy land
Where there were many a ferocious and fiendish band
Who invaded the South and confined people to cages,
Brought the whole nation back to the Middle Ages.

Since then I had become a nestless nestling in qualm
In childhood to leave Dad and separate from Mom,
I got into the fleeing boat with hot tears dripping wet
Risking my life entrusted to wave crests full of threat.

Thanks to your high-sky and vast-ocean love, my fay,
That I could survive until I can achieve success today
And become a dignified human in this second home,
A pride for both our peoples under the azure dome.

You are so shining in my soul the glittering torchlight
To enlighten each of my steps scintillating in the night.
Your virtuous advice I will always remember of course:
“Be American but don’t forget your Vietnamese source!”

I respectfully offer you this fresh gorgeous bright rose
Suffused with my affection in each red petal to enclose.
On my repatriation kneeling to kiss my native soil soon
I will bear in mind thousandfold your precious boon.

Translation by Thanh Thanh

Dòng Thơm Sữa Mẹ


Từ khi con khóc chào đời
Dòng thơm sữa mẹ trên môi ngọt ngào
Dỗ dành cơn đói nôn nao
Trong nôi tay mẹ đi vào giấc say
Mẹ cho con biết đời này
Hương thơm lòng mẹ chở đầy ca dao
Ngàn năm non nước dạt dào
Chan hòa tim mach, chắt chiu hình hài
Trắng mùa hoa bưởi mãn khai
Con tìm sữa mẹ thoắt ngày lớn khôn.

Lê Mỹ Hoàn

5/2017

Mẹ Ơi!


1- Mẹ Ơi!

(Trích& phỏng dịch To My Mother/E.A.Poe)

Con cảm thấy trên trời cao Thiên Thần đang thủ thỉ
Về những ngữ từ nóng bỏng nhất chỉ Tình Yêu
Họ không tìm được tiếng nào bằng tiếng MẸ
Tôn dương lòng hi sinh tân tuỵ cao siêu.

ChinhNguyen/H.N.T.  
 Mar.20.16 (278)

To My Mother /E.A.Poe(1809-1849)*

Because I feel that, in the Heavens above,
The angels, whispering to one another,
Can find, among their burning terms of love,
None so devotional as that of "Mother,".......

*E.A.Poe viết bài thơ này sau khi mẹ ruột qua đời để kỉ niệm bà me nuôi..
Trọn bài thơ dài hơn 4 câu trên cũng đã được phỏng dịch trong Tản-văn:
Giới thiệu E.A.Poe với bài thơ TO MY MOTHER

2- Ước Mơ

Con mơ mãi, mẹ không về,
Thành tâm khấn nguyện mẹ về với con
Nỗi buồn nhớ mẹ héo hon
Bao nhiêu kỷ niêm như còn trong mơ
Đến ngày Lễ Mẹ con chờ
Hiển linh mẹ hiện bên bờ tịch liêu
Cho con được yên tâm nhiều
Khi thấy mẹ giữa bầy Tiên trên Trời
Mai sau con ước theo Người
Thảnh thơi thoát khỏi cảnh đời phù du

ChinhNguyen/H.N.T.

May 10/18 (307)
(Phóng tác Mơ...mẹ về/B.May&Khấn nguyện/L.Hong)


Nén Hương Cho Má


(Tuỳ bút)

Những gì thánh thiện bao la tốt đẹp nhất đều tượng trưng cho tấm lòng người Mẹ. Nói đến Mẹ chúng ta nghĩ ngay đến sự hy sinh tận tuỵ bất khả so sánh.

Tôi kể về Mẹ của tôi, những câu chuyện góp nhặt từ ký ức muộn màng nầy dù nội dung có khác nhưng đều thấp thoáng bóng dáng Tất Cả Các Bà Mẹ của chúng ta, tôi chắc chắn thế .
Hạnh phúc thay cho những ai còn Mẹ để yêu thương và được yêu thương.
Nén hương lòng cho những người con mất Mẹ .
Mất theo nghĩa không tồn tại trên thế gian nhưng Sống mãi trong tim chúng ta.

Chúng tôi sáu chị em tất cả .
Nhưng lúc ba tôi gặp nạn vắng nhà thì chỉ mới có năm chị em. Mấy năm sau ba về sum họp gia đình thì cô em út mới ra đời nên muộn mất bảy năm.
Mất đi trụ cột gia đình, má thay thế ba cùng ông bà ngoại nuôi đàn con thơ dại. Chị hai tuy chỉ 10 tuổi vì là chị lớn nên đã biết gánh vác đỡ đần má lo việc nhà. Má là con một nên ông bà ngoại dồn hết tình yêu thương cho vợ chồng con gái và đàn cháu.

Bà nội chúng tôi mất khi má tôi về làm dâu được 1 hoặc 2 năm, do lính Lê Dương (Légion étrangère, tức lính đánh thuê) gồm chỉ huy người Pháp và lính Cam Bốt đi càn quét cả làng. Hôm ấy đàn ông, thanh niên, phụ nữ , trẻ con… đều chạy ra đồng lánh nạn, chỉ đàn bà lớn tuổi ở lại trông nhà. Tưởng rằng đàn bà thì sẽ được thoát nạn, nào ngờ chúng bắn giết tất cả những ai mà chúng bắt gặp trong làng. Nên hàng năm đến ngày ấy cả làng nhà nhà đều làm giỗ gọi là giỗ hội.

Năm sau chị hai ra đời. Được vài tháng thì ông nội bị Việt Minh bắt treo cổ xử tử với lý do là địa chủ dám cãi lời lén chở lúa ra tỉnh bán cho dân mà không đợi họ cho phép.
Vì thế chị em chúng tôi chỉ được biết và nuôi dưỡng bởi ông bà ngoại. Nên với tôi, khái niệm về một gia đình hạnh phúc, mặc nhiên bao gồm ông bà ngoại, ba má, chị em là điều tất yếu.
Tôi khó mà hình dung một gia đình đầy đủ lại thiếu ông bà ngoại.

Thật vậy, đến đời các cháu con của chị tôi lúc chúng còn nhỏ, thời sau năm 75, anh chị chưa có điều kiện ra riêng, các cháu được má tôi chăm sóc nên chúng cũng thấy việc có ông bà ngoại hiện diện trong cuộc đời là điều miễn luận bàn.

Có lần thấy một bé khoảng 6 tuổi cầm tập vé số đi bán, thằng bé con của chị tôi cũng chừng tuổi ấy quan sát hồi lâu, ngây thơ hỏi bà ngoại, tức má tôi:
- Ba mẹ nó đâu mà nó phải đi bán vé số cực khổ vậy hở ngoại? Chắc nó mồ côi ba mẹ tội nghiệp quá. Vậy còn bà ngoại nó đâu hở ngoại?

Trong ý nghĩ của chị em tôi và thế hệ đời sau, một gia đình phải bao gồm ông bà ngoại (hoặc ông bà nội), ba mẹ và các con thì mới gọi là một gia đình hạnh phúc và đầy đủ.

Giờ đây hơn nửa thế kỷ trôi qua, mà ký ức tôi vẫn còn khắc sâu hình ảnh huyền diệu, cảm xúc nồng ấm về má dù lúc ấy tôi chỉ là cô bé 4 hay 5 tuổi. Tôi không đủ chữ để diễn tả, để truyền đạt cho hết tâm tình của mình. Chỉ có thể nói trong cái đêm hè xa xưa ấy, má tôi thật sự là một bà tiên hiện ra mang niềm vui cho chúng tôi.
Tuy ba vắng nhà nhưng bù lại chúng tôi được sự chăm sóc chu đáo của ông bà ngoại và má nên vẫn vô tư vui chơi như bao đứa trẻ trong một gia đình tiêu biểu khác.

Đó là lần má tôi đi xa, đại diện đàng trai, quyền huynh thế phụ để cưới vợ cho chú tôi ở tỉnh khác.–Ông bà nội đã mất, ba tôi là anh trai trưởng– Má đi hơi lâu, chị em tôi chiều nào cũng trông ngóng chuyến xe đò về ngang, xem có ngừng trước cổng, bóng dáng thân yêu của má từ trên xe bước xuống cho chúng tôi chạy ùa ra đón, nhưng chờ hoài mấy ngày rồi mà vẫn chưa thấy má về. Chị em tôi nhớ má ray rứt. Sao hồi nhỏ, mình thấy thời gian trôi lâu quá.

Buổi sáng còn ngáy ngủ nằm trên giường, bỗng nghe tiếng ông bà ngoại và má nói chuyện râm ran. A má đã về rồi, mấy chị em lay nhau tốc mùng chạy ra mừng má. Má ôm từng đứa hôn lên hai gò má, tôi cúi mặt để che giấu niềm vui và cảm xúc. Lúc ấy mới thấy trên mỗi cườm tay lấp lánh một chiếc vòng bằng nhựa mềm, chiếc màu hồng ngọc, chiếc màu xanh ngọc lục bảo. Bên trong chiếc vòng chứa thuỷ ngân pha lẫn những hạt kim tuyến nhũ vàng lấp lánh. Khi lắc nhẹ bàn tay thì dòng thuỷ ngân bên trong chiếc vòng lung linh lay động.

Các chị em, người nào cũng có hai chiếc ở hai cườm tay. Mỗi chiếc mỗi màu: vàng, tím, xanh, cam, lục, đỏ…

Tôi say mê nhìn chiếc vòng thuỷ ngân có chứa kim tuyến màu tươi thắm chuyển động theo nhịp lắc của bàn tay, rồi so sánh xem chiếc vòng của ai đẹp nhất. Ủa? Chiếc vòng từ đâu ra vậy nhỉ? Nhìn ngắm đã đời, giờ mới thắc mắc nó từ đâu ra.

Ngoại nói:

- Tối qua có bà tiên hiện ra mang quà cho mấy đứa đó, vì ở nhà ngoan nên được thưởng.
- A, bà tiên cho quà chúng con hả ngoại ? Thoạt đầu tôi tưởng thật.
Ngoại cười chỉ qua má :
- Bà tiên đây nè.

Thảo nào đêm qua mơ màng trong giấc điệp, tôi cảm nhận hơi ấm mùi hương quen thuộc. Cố mở mắt, qua ánh sáng mờ ảo chiếu ra từ chiếc đèn dầu trứng vịt, thoáng thấy có người đang nắm bàn tay tôi thật nhẹ nhàng, tôi chỉ kịp ghi nhận cảnh ấy trong tích tắc, rồi hai mắt nhíp lại tôi chìm ngay vào giấc ngủ mà không biết đó là ai.

Thật mầu nhiệm. Buổi chiều chúng tôi vẫn còn dõi mắt ra đường trông ngóng xe đò về mà má biệt tăm. Ngủ một giấc sáng ra, má ngồi đó, ánh mắt yêu thương âu yếm nhìn vẻ sung sướng của các con với chiếc vòng kim tuyến màu sắc rực rỡ ở cườm tay, lòng mẹ cũng dạt dào niềm hạnh phúc. Má có khác gì bà tiên ban phép lạ cho chúng tôi đâu.

Chúng tôi được nuôi lớn không phải chỉ bằng cơm ăn áo mặc mà còn bằng những câu ca dao điệu hò ru vè, những truyện cổ tích Nàng Út Rẫy Dưa, Tấm Cám, An Tiêm tích bánh dày bánh chưng…của bà ngoại, của má mỗi đêm vừa ru ngủ vừa quạt cho các cháu, dù đã nghe hàng trăm lần thuộc lòng chúng tôi vẫn say mê không biết chán.

Lớn lên một chút thì những truyện thiếu nhi, truyện lịch sử bằng tranh Bạch Tuyết Bảy Chú Lùn, Nàng Tiên Cá, Cô Bé Bán Diêm…mà chị hai nhịn ăn quà học mua về cho các em háo hức ở nhà chờ vào những ngày phát hành sách, chuyền tay nhau đọc say mê thích thú.
Một thế giới của hồn nhiên, thánh thiện, an bình.
Những câu chuyện thần thoại ấy ăn sâu vào trí óc trẻ thơ nên tôi tin có ông bụt, bà tiên luôn theo phù hộ giúp đỡ người hiền lương.

* Vì vậy đến từng nầy tuổi tôi vẫn còn tin vào phép lạ–tất nhiên ông bụt không có chòm râu bạc phất phơ cầm chiếc đũa thần, bà tiên không mặc chiếc áo trắng tha thướt hiền từ với bình nước cam lộ. Mà ông bụt bà tiên xuất hiện dưới nhân dáng là ông bà ngoại, là ba má của chúng tôi.

Khi hoạn nạn cần được cứu giúp thì các người ở đó, bảo bọc chở che, bằng sức mạnh tinh thần, bằng tình yêu thương vô biên vô hạn.
Má tôi có thời gian làm cô giáo dạy tiểu học ở Tà Kiết.
Tôi bắt đầu vào học lớp 5 tức lớp 1 bây giờ, những buổi trưa trời nắng gắt ông ngoại đạp xe đến trường đón. Đám bạn khều móc kêu vói theo:
- Con nhỏ nầy sướng quá, đi học có ngoại đón rước.

Một bữa tôi bị trận mưa lớn nên mắc bịnh cảm, lâu ngày biến chứng qua thương hàn trầm trọng, má xin nghỉ dạy lo săn sóc tôi 24/24. Các bác sĩ ở Rạch Giá ngã nón chào thua, kêu gia đình chuẩn bị tâm lý tiễn tôi sang thế giới khác. Má mang tôi về cho uống thuốc bắc, bịnh vẫn không thuyên giảm. Cùng đường má đem tôi đến ở hẳn trong chùa Ông Địa, do ông chú sáu Mậu chăm quản ở Cầu Ván để tiện việc hốt sắc thuốc nam, và ông Sáu theo dõi mỗi ngày.

Tôi nhớ những đêm trường vắng lặng, nằm trên bộ phản trong căn lán bên chái ngôi chùa mà ông Sáu cất để dành cho những ai đến xin chữa bịnh tá túc. Gió bên hè rung cành dừa ngọn chuối lao xao, xa xa tiếng chó tru nghe rờn rợn. Trong ánh đèn dầu hiu hắt, hình dáng má cặm cụi vừa dùng chiếc khăn nhúng nước lạnh xoa lên mặt, lên thân mình nóng sốt rảy tôi nằm rên khe khẽ bởi đau nhức hành hạ, vừa thầm thì những lời yêu thương năn nỉ giọng nghẹn ngào, vì tôi ngán uống những ngụm thuốc đắng ngắt triền miên ngày qua ngày:
- Má biết thuốc đắng khó uống nhưng con thương má thì ráng lên để mau khoẻ mạnh về nhà với ông bà ngoại, với mấy chị em. Để mai mốt ba về còn gặp con. Đừng bỏ mọi người, con có mệnh hệ gì là má không sống nổi..

Nghe nói vậy, tôi sợ điếng nín khóc, bưng chén thuốc đắng uống ực cái hết trơn. Từ đó cứ má đưa chén thuốc nào là tôi nhắm mắt nhắm mũi cố nuốt sạch, vì sợ má “không sống nổi” trên đời với chị em tôi.
Nhờ vào những cây lá mọc dại trong dân gian phơi khô, hay nhờ vào sức mạnh câu má năn nỉ, thế mà tôi bình phục cách thần kỳ.

Khỏi bệnh tôi rụng gần hết cả tóc. Cơ thể thiếu dinh dưỡng nên đòi được bù đắp. Tôi chỉ thèm cơm. Mà thời ấy cũng đâu có nhiều loại bánh trái thức ăn tràn lan như bây giờ.
Lớn lên, thỉnh thoảng ngoại, má thường hay nhắc giai đoạn tham ăn của tôi vừa cười âu yếm:
- Sau khi hết bịnh, con Thuý Hà…*

*Tôi còn có tên gọi khác Thuý Hà, bởi ba má đặt tên khai sanh là Thanh Hà thì mới hay trong dòng họ có ông hay bà cóc – tức ba hay má của bà cô của bà ngoại– tên Thanh nên phải sửa chữ lót tôi ra Thuý. Ông bà ngoại vẫn quen gọi tôi là Thuý Hà cho đến cuối đời của hai người.
Trong nhà chỉ có mỗi tôi là rắc rối. Từ nhỏ đã có hai tên lót, đến khi lấy chồng lại đổi họ lần nữa.
Nhưng bác Bách đồng nghiệp của ba lấy tử vi cho chị em tôi lúc còn nhỏ, có tiên đoán tôi cần đổi họ tên thì cuộc đời sẽ được bình an thanh nhàn.
Bác nói cũng đúng nhỉ. Mà lúc ấy có ai nghĩ sao mà phải đổi họ đâu.

Ngoại cười âu yếm nói:
- Con Thuý Hà trưa nào đi học về, sau khi chào ông bà ngoại, ba má xong là chạy lại mở nắp nồi cơm ra xem. Hể thấy cơm còn nhiều thì thôi, còn thấy ít là nước mắt chảy ràn rụa, cứ đưa tay áo lên chùi lia lịa. Vì nồi cơm to nấu cho cả nhà nên nhìn thấy còn ít chứ có ăn hết đâu, chỉ là đói con mắt thôi. Mà Thuý Hà cũng chỉ cần có cơm với ít thịt hoặc cá chớ không cần thức ăn. Nhìn cách ăn ngon lành mà thấy thương. Biết ý nên ngoại phải luôn nấu thêm cơm cho dư ra.

Tôi cười tủm tỉm,“khoái chí” khi nghe “kể xấu”mình. Quả là xấu tính thật. Chắc nhờ ăn nhiều cơm lúc ấy mà khi thành thiếu nữ tôi nhổ giò cao hơn các cô gái ở thế hệ tôi đó chăng?

Ở từng giai đoạn cuộc đời, má luôn hiện diện, đồng hành cùng chị em chúng tôi.

Nâng dậy khi vấp ngã. An ủi khi thất vọng. Lá chắn để chở che. Hứng lằn tên mũi đạn để bảo vệ. Tri âm tri kỷ để san sẻ nỗi lòng.

Má không chỉ là đấng sanh thành, mà còn là người bạn tâm tình tin cậy nhất cho chúng tôi kể lể chuyện vui buồn yêu đương, chuyện thành công thất bại cuộc đời.

Nếu ví gia đình như con tàu đôi lúc ngất ngư bầm dập theo triều sóng giông bão cuộc đời thì má luôn là người đứng mũi chịu sào hứng chịu đắng cay khổ nạn để con cháu được bình yên.

Hể bất cứ khi nào chị em tôi cần, má luôn bên cạnh như tấm phao cứu sinh. Đến đời con của các chị, má cũng theo gương ông bà ngoại, là chỗ dựa vững chắc, chăm sóc, khuyên răn, dạy dỗ… không thiên vị bỏ sót cháu nào.

Hai chị gái và hai em gái tôi may mắn luôn cận kề ba má cho đến ngày các người rời bỏ cõi trần gian tạm bợ. Chỉ có cậu em trai và tôi là lưu lạc trời xa.
Những ngày chuẩn bị Chồng gần không lấy, lại lấy chồng xa. Lỡ mai Cha yếu Mẹ già. Chén cơm đôi đũa biết nhờ cậy ai. Tôi vừa vui vừa ngậm ngùi khi nghe Má nói :
- Thế là giấc mộng được sống ở quốc gia mà con ao ước từ nhỏ đã thành hiện thực. Má mãn nguyện với chị em con rồi.

Lòng Mẹ bao la như đại dương
Ngan ngát như lúa thơm ruộng đồng
Hiền hoà như dòng sông tĩnh lặng
Ngọt ngào như khoai sắn rẫy nương

Chúng mình dù mười hay đã năm mươi
Dù anh, chị, em nay đã vào đời

Công hầu khanh tướng vẫn cần có Mẹ
Mẹ là sông, là đất, là vườn rau tươi… (TH)

Đây chỉ là một góc nhỏ của bức tranh về Má của tôi. Còn hàng trăm, hàng ngàn mẫu chuyện về sự hy sinh của Má đối với đàn con mà tôi chưa nói hết, hay không đủ ngôn từ để lột tả cho chính xác.

Má, bà tiên dịu hiền của con ơi!

Nếu có lai sinh, tôi ước nguyện được đầu thai vào đúng gia đình hiện kiếp. Được là cháu của đúng ông bà ngoại, là con của đúng ba má, là chị, em của đúng các chị em tôi đời này.

Thanh Hà

Nắng …Tình!


Kể cuộc đời của một người bạn cũ gặp lại sau 50 năm tại Houston TX-USA

Từ lúc sanh ra, hai chị em tôi rất ít khi gặp ba, chỉ biết có mẹ. Sau này chúng tôi mới nghe mẹ kể, ba là người lính Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), ít về nhà. Khi chúng tôi hơi lớn lên một chút thì ông đã tử trận oai hùng vào dịp Tết Mậu Thân 1968, năm tôi mới được bốn tuổi và chị sáu tuổi.

Mẹ là một người phụ nữ hiền lành, mảnh mai, đẹp và quyến rũ, ai gặp mẹ, nói chuyện với mẹ là khó có thể quay lưng, nên cuộc đời mẹ thật truân chuyên, trong thơ Nguyễn Du có câu:

Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau (Kiều-Nguyễn Du)

Sau hai năm để tang ba, mẹ đi thêm một bước nữa với ông giám đốc gốc Pháp, làm cùng công ty rượu ở Saigon, mẹ để hai chị em tôi vào trường học nội trú với các bà sơ Couvent Des Oiseaux, lâu lâu mẹ mới đón về nhà chơi. Mẹ góa vào lúc còn rất trẻ nên nhiều người theo tán tỉnh mẹ, mẹ chọn ông giám đốc Hugues dù ông ấy hơn tuổi mẹ rất nhiều và vì thấy ông giàu có thể bảo bọc cuộc sống của ba mẹ con, với lại sau này mục đích của mẹ muốn đưa chị em tôi sang Pháp sống, chứ tình yêu trong mẹ đã chôn theo cái chết vì tổ quốc của ba ở Kontum rồi.

Chị em tôi quấn quít bên nhau nhiều hơn là gần mẹ vì bà suốt ngày bận rộn với công việc, kiếm tiền trang trải cuộc sống và lo cho chúng tôi học chương trình Pháp ở nội trú. Hai chị em tôi ít dùng tiếng Việt, vì môi trường sinh hoạt chỉ dùng toàn tiếng Pháp. Điều này làm tôi xa cách mẹ hơn.

Mỗi lần được mẹ cho về nhà chơi, chị tôi như người mẹ nhỏ bên cạnh tôi, lo cho tôi ăn uống, tắm rửa, chơi đồ hàng với tôi trong lúc mẹ làm cơm hoặc thỉnh thoảng nói chuyện qua loa với các con, tôi cảm nhận một rãnh ngăn cách vô hình nào đó giữa hai mẹ con; còn ba dượng thì khôn khéo hơn để lấy lòng chúng tôi, cho thật nhiều đồ chơi, dắt cả nhà đi ăn, xem phim, nhưng trong tim chúng tôi vẫn không coi ông là ba của mình!

Mốc lịch sử không thể nào quên trên quê hương bé nhỏ, tội nghiệp, khi miền Nam bị đổi chủ. Lúc ấy ba dượng công tác ở Pháp hai tháng, nên bị kẹt lại bên đó không thể về với mấy mẹ con; tất cả chúng tôi được lệnh theo chân một trung úy người Mỹ trong công ty của mẹ do ba dượng gởi gấm, lên máy bay ngay buổi chiều ngày 27 tháng Tư 1975. Tất cả nhân viên trong công ty làm rượu có chi nhánh ở Saigon, ai muốn đi thì theo lên phi cơ đậu sẵn ở phi trường Tân Sơn Nhất sang Mỹ, họ chỉ có bốn tiếng đồng hồ để quyết định đi hay ở mà thôi.

Tôi không bao giờ quên đó là một buổi chiều ảm đạm với ánh mặt trời rực sáng đến chói chan gay gắt, làm cay mắt mọi người, không thể nào mở to mắt để nhìn những bực cầu thang rời rạc cứng nhắc khó leo mà họ đặt ngay giữa sân bay cho những người di cư tự chen lấn trèo lên; tôi nhớ mình bị rớt một chiếc dép giữa những bực cầu thang ấy, định cúi xuống nhặt nhưng đoàn người cứ ùn ùn đôn chúng tôi lên, tôi chỉ còn một chiếc dép bám vào chân và một chân đất khi vào đến bên trong!

Chúng tôi chỉ có chỗ ngồi xuống sàn mà không có ghế, mẹ tôi với đầu tóc rối bời, khuôn mặt lọ lem đầy nước mắt, tay mẹ vẫn ôm thật chặt giỏ giấy tờ; chị tôi quần áo xốc xếch vì bị xô đẩy, bàn tay vẫn nắm chặt lấy bàn tay tôi nhớp đầy mồ hôi và đất cát, không ai nói với ai câu nào, lo lắng, chen chúc ngồi sát vào nhau.

Ngày ấy tôi chỉ là một con bé 11 tuổi, đã hiểu được ngày ra đi sẽ là chia ly mãi mãi không bao giờ quay lại nữa vì trong thâm tâm tôi thấy đi như vậy là khó khăn lắm, khổ sở chen lấn để có một chỗ tốt trong máy bay, nếu quay trở lại vì bất kỳ lý do nào thì thật hoài công, phí sức! Nước mắt xối xả chảy như suối, tôi nhìn ra cửa sổ đoàn người vẫn bám theo chiếc cầu thang bên ngoài như một tổ ong vò vẽ bu vào hũ mật mà không một ai có thể lọt vào được, cánh cửa đã đóng lại vì quá tải.
Như một định mệnh, chiếc máy bay ấy đã đưa ba mẹ con tôi đến đảo Guam để sau đó vào Mỹ tại thành phố Garden Grove, tiểu bang California- USA, nơi đây cộng đồng người Việt rất lớn.

Mẹ liên lạc được với ba dượng, ông qua Mỹ, giúp đỡ mẹ con tôi rất nhiều tiền bạc trong lúc đầu nơi xứ người, chúng tôi không bao giờ quên ơn này! Nhưng ông và mẹ vẫn không về với nhau một nhà mà vài ba tháng ở Mỹ, ông lại quay về Pháp. Mẹ mở tiệm nail, chúng tôi vừa đi học ban ngày, chiều về giúp mẹ làm business. Lúc ấy chỉ có ít tiệm nails trên đường Bolsa nên tiệm chúng tôi lúc nào cũng rất đông, khách xếp hàng đứng chờ dài thườn thượt, đủ mọi sắc dân, ba mẹ con tôi làm đến tối mịt 10 giờ đêm mới về đến nhà, kể cả thứ bẩy chủ nhật. Khi nhắm mắt lại buổi tối, tôi chỉ thấy toàn những bàn tay, bàn chân đủ màu sắc của khách đưa vào mặt!

Khoảng bốn năm sau, ba dượng bị bệnh ung thư phổi, ông mất đi để lại gia tài kha khá cho mẹ. Mẹ không muốn cực nhọc nữa nên đã giao tiệm nail lại cho chị hai tôi, còn bà thì chỉ nghỉ ngơi, giúp cộng đồng và những người mới đến định cư.

Chị Hai sau khi học xong đại học ngành quản trị kinh doanh BBA, chị tiếp tiệm nail của mẹ, mở rộng to hơn và mướn thêm người làm; chị thật mát tay và có đầu óc kinh doanh, từ sáng đến tối, khách nườm nượp ra vào. Tôi ra tiệm giúp chị trong những ngày nghỉ, nơi đây tôi gặp tình yêu đầu đời, người con trai mang hai dòng máu Mỹ- Việt lớn hơn tôi 14 tuổi.

Ngày thứ Bảy, Jimmy thay thế chị tôi đến mở tiệm đón khách. Tôi xem chàng như người trong nhà nên rất tự nhiên; giờ cơm trưa chàng mua sẵn đồ ăn hâm nóng cho tôi, vừa ăn vừa nói chuyện khi bên ngoài mọi người vẫn tấp nập tiếp khách làm móng.
Chàng điềm nhiên khuyên tôi:
- Em không được bỏ bữa đâu, có bận cách mấy cũng phải ăn vì bữa trưa rất quan trọng cho cơ thể.
- Khách đông quá nên em sợ mình vào ăn, họ phải chờ thì thấy kỳ kỳ sao sao nên phải nhịn đến chiều về ăn luôn.
-Lúc nào tiệm cũng đông hết, chả lẽ em cứ nhịn bữa trưa hoài từ năm này đến năm khác sao? Sẽ có lúc bị thiếu máu cho xem, em có bao giờ thấy chóng mặt chưa?
Tôi lảng sang chuyện khác:
- Anh học ngành gì mà lại vào đây …mở tiệm nail với chị hai của em vậy?
- Thực ra anh đã có bằng kỹ sư cơ khí nhưng vì chưa tìm ra việc làm đúng ý mình, trong lúc đó lại thấy tiệm nail của chị em đăng báo tìm manager nên anh muốn thử vận mệnh; anh ở gần đây thôi, lái xe có 10 phút, với lại anh rất thích làm đẹp cho phụ nữ…
- Tức là sao?... muốn làm đẹp cho phụ nữ?
- Anh rất thích may những chiếc áo đầm, dạ hội, thích làm móng tay có gắn kim cương (giả) cho phụ nữ, hay chải tóc…
- Wow anh giỏi quá, có tay nghề tự nhiên như vậy hay anh đã học từ hồi xưa?
- Cái gì mình thích thì mình phải tìm tòi thôi. Từ lúc nhỏ anh đã đi học về cắt may, nghĩ sau này sẽ mở tiệm may âu phục cho nam nữ, nhưng không hiểu sao, đường đời cứ dẫn dắt anh không mở tiệm mà lại đi học ra kỹ sư cơ khí; còn chải tóc kiểu này kiểu kia thì anh để ý và học hỏi thêm ở những tiệm cắt chải tóc, anh làm cũng không tệ.
- Vậy anh đã làm cho cô nào chưa?
- Có chứ, anh làm trước hết cho mẹ, em gái và những người bạn nữ, họ rất thích… Bữa nào anh sẽ làm cho em nhé, nếu em tin tài nghệ anh.

Tôi mở mắt lớn, đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, không ngờ người con trai ngồi trước mặt tôi với mái tóc thật nghệ sĩ màu nâu hơi quăn quăn dài ngang cổ, đôi mắt nâu trong bóng tối, nhưng xanh màu lá cây khi ra nắng, chiếc mũi không cao lắm của người Việt, dáng người tầm thước, ăn nói có duyên này lại là người tài hoa thế. Mọi ngày chàng đến tiệm chỉ hay nói giỡn chọc phá tôi, có bao giờ nói về bản thân mình đâu, nay nghe chàng tâm sự, đã làm trái tim của đứa con gái chưa một lần có mối tình nào, một chút xao xuyến.
Bỗng chàng để hai bàn tay lên vai tôi:
- Em cứ ngồi yên trong này ăn uống từ từ đi, phải ăn hết đấy nhé, anh ra ngoài xem khách ra sao!

Nhìn theo dáng chàng ra ngoài, trái tim tôi bồi hồi với những tình cảm lẫn lộn. Từ ngày chị hai mở tiệm, tôi đi làm về tối, chàng cho tôi quá giang mặc dù nhà chàng ở gần tiệm hơn, buổi trưa đều mua cơm đến cho tôi ăn, nhưng tôi cứ hay bỏ bữa vì khách đông, những lần tôi không đi làm được vì bù đầu học cho những kỳ thi cuối khóa, chàng đều phone hỏi thăm tôi, và cũng nói dùm với chị Hai. Vậy… không biết chàng có tình cảm gì với tôi không, nhưng thật sự khi biết về chàng, tôi phục chàng quá, hình ảnh của Jimmy mãi cứ ẩn hiện trong trái tim tôi.

Không quen ăn trưa, tôi lại bỏ ra ngoài, thấy chàng bận rộn tính tiền với những khách hàng, tôi lảng ra tiếp khách mới làm móng nước. Hết người này đến người khác vô, tôi không có chút thì giờ cho mình, chỉ biết cố làm sao cho cái hàng dài ngoằn ngắn lại một chút.

Trời về chiều, ánh nắng đã tắt, tiệm phải mở đèn thật sáng mà tôi vẫn thấy không rõ, tôi cảm thấy cả người nôn nao, bao tử réo gọi. Cuối tuần nên khách hơi đông hơn mọi ngày trong tuần, thầm nghĩ khoảng nửa tiếng nữa là xong, đóng cửa tiệm thì tha hồ ăn uống, xong người khách này tôi sẽ nghỉ tay; nào ngờ cả căn phòng như quay vòng tròn trước mặt, mắt hoa và tối đen, bất thình lình tôi gục xuống trong chậu nước dưới chân của người khách. Tôi nghe tiếng mọi người la hét xung quanh, có người bồng tôi lên, gọi tên tôi và chợt yên ắng.

Khi mở mắt ra, chỉ có tiếng nhạc Jazz nhẹ nhàng, tôi nằm trên giường phía trong của tiệm nail, Jimmy ngồi dưới chân giường, chạy đến bên tôi, mừng rỡ nắm lấy tay tôi:
- Em…em đã tỉnh lại rồi… May quá! …Anh định sẽ gọi chị Hai của em đến nếu em không tỉnh lại trong vòng 15 phút nữa, em đã ngất đi nửa tiếng rồi đó! Anh biết em không bệnh gì cả mà chỉ là đói và mệt thôi! Cả ngày không ăn, đêm thức khuya học bài thì sức nào chịu cho nổi, anh hiểu nên đã không cho gia đình em hay… Mà cũng lo lắm!
- Em…cám ơn anh đã không làm lớn chuyện, chị Hai biết được sẽ không cho em đi làm nữa, làm sao em có tiền đóng học và lo cho cuộc sống… Em không muốn mọi người coi em là gánh nặng, cũng không muốn ngửa tay xin tiền mẹ hay chị Hai, em muốn tự mình làm, lỗi tại em không ăn uống đàng hoàng, lần sau em sẽ cẩn thận hơn.
- Chiều nay, anh mời em đi ăn nhe, ăn xong mình đi dạo một chút để em bớt mệt rồi mới về nhà học bài sau, em phải lo sức khỏe chứ, em có bệnh gì làm sao đi học tiếp?

Tôi cảm động vì những lời lẽ chân tình của chàng nên đã nhận lời đi ăn tối. Chàng thật galant kéo ghế cho tôi ngồi ở một chiếc bàn khuất sau hàng cây và hồ cá trong một tiệm ăn Nhật, cẩn thận gắp những miếng thịt bò mềm mại, miếng cá tươi, dặn dò một cách dí dỏm:
- Em ăn nhai cho kỹ rồi hãy nuốt nhe, cẩn thận cho cái bao tử đang trống rỗng của em đó! Em ăn một bát soup miso trước cho có nước dễ nuốt nè…

Chúng tôi ăn uống nói chuyện thật vui. Qua câu chuyện, tôi mới biết chàng có người cha gốc Mỹ lấy người mẹ Việt khi cha chàng qua Việt Nam từ những năm 1950 dưới thời Ngô Đình Diệm, người Mỹ gởi những cố vấn quân sự qua Việt Nam, trong đó có cha chàng. Chàng được sanh ra ở Nha Trang-Việt Nam, đến năm 15 tuổi thì cả gia đình trở về Mỹ. Chàng nói viết được tiếng Việt giỏi vì được mẹ dậy dỗ từ khi mới lọt lòng.

Đẩy bát đậu hũ nước đường nóng hổi đến trước mặt tôi, chàng nài nỉ:
- Ăn bát tráng miệng này sẽ tẩm bổ cho em thêm, tối về sẽ ngủ ngon lắm!
- Làm như em là cái bịch không đáy hay sao mà bắt em nhét đủ thứ vào hết, từ nẫy giờ ăn nhiều lắm luôn rồi đó. Em no quá rồi!
-Vậy để anh nói họ bỏ vào cái hộp để ngày mai em ăn nhé, em thích ăn đậu hũ nước đường mà!
- Ủa, sao anh biết hay vậy?
- Biết mới hay chứ! Con gái thích ăn món này lắm!
- Anh làm thầy bói giỏi ghê ta!

Ăn xong chúng tôi đi dạo như đã tính trước. Tôi không ngờ chàng rất tâm lý và tếu mà thường ngày chúng tôi chưa hiểu hết về nhau, chàng làm tôi cười đến chảy nước mắt; đến một đoạn đường hơi vắng và có những vũng nước lớn vì trận mưa tối hôm qua, chàng nhảy qua trước và nói với tôi:
- Nhảy qua đi, anh sẽ đón em ở bên này!
- Vũng nước to quá, em sợ không nhảy qua được đâu.
- Được mà, ráng lên, đã ăn no rồi …em có dư sức đó, tự tin lên!

Tôi ráng sức bình sinh, nhảy lên với bước chân thật dài để đừng bị té vào đống sình bùn. Nhảy quá đà, đến nỗi đâm sầm vào người chàng, tôi cảm thấy một vòng tay ôm gọn gàng thật chặt; không gian thật yên tĩnh, buổi chiều lắng đọng, tôi chỉ nghe tiếng chim hót từ xa vọng lại, tiếng thở dồn dập của tôi, và tiếng tim đập rộn ràng của ai đó. Tôi mắc cỡ khuôn mặt hồng đỏ không dám ngước lên, chàng nhẹ nhàng vén những sợi tóc lòa xòa trên mặt tôi, cảm thấy hương thơm của hơi thở chàng tỏa lên khuôn mặt mình, đất trời như hòa làm một, cả hai trái tim chúng tôi cùng đập một nhịp điệu hạnh phúc.
Chàng trở thành người yêu của tôi qua buổi chiều hôm ấy.

Mỗi ngày đi học, chàng đón tôi khi ra khỏi cổng trường, chúng tôi có rất nhiều thứ nói với nhau như hai người bạn thân lâu ngày gặp lại, chúng tôi rất hợp nhau, cùng thích một món ăn, thức uống, ngay cả đi bộ, đạp xe hay chơi cờ với nhau.

***
Ngày tôi ra trường, mẹ và chị không đến mừng tôi được vì bận với cửa tiệm nail, chỉ mình chàng đến với bó hoa thật to trên tay và nụ hôn nồng nàn chân thành. Tôi không bao giờ quên được cả đời này, ngày hôm ấy chàng đã nghỉ để sửa soạn mua hoa, bong bóng và làm tóc cho tôi đi lãnh bằng. Tôi chưa bao giờ hạnh phúc đến thế, chưa bao giờ cảm thấy cuộc đời này thật ngọt ngào bên chàng.

Buổi chiều mẹ và chị đã hẹn làm tiệc đãi ngày đứa con gái út ra trường. Tôi sẽ giới thiệu người yêu với gia đình, chàng sẽ chính thức thành người con rể tương lai của mẹ, tôi náo nức và chủ quan nghĩ đến mẹ sẽ rất hài lòng thấy người con rể này rất yêu con gái út của mẹ, mẹ sẽ không còn lo lắng băn khoăn gì nữa cho tương lai của nó, mà sẽ phó mặc cho chàng rể đầy trách nhiệm này.
Jimmy và tôi bước vào nhà, mẹ đã ra tận ngoài cửa đón, mẹ mặc chiếc áo dài cổ hở, để lộ chiếc cổ cao đầy đặn và trắng ngần, chiếc áo dài gấm trắng chỉ vẽ vài cánh hoa thạch thảo nhụy vàng rơi rớt trên nền áo thật đẹp, nhìn mẹ sang trọng như một cành hoa lan tinh khiết, đúng độ nở và quyến rũ.

Như đã nói ở trên, mẹ tôi là một phụ nữ đẹp và quyến rũ. Ở tuổi 44 với những kinh nghiệm sống và trình độ kiến thức làm con người ta chin chắn hơn, mẹ như một đóa hoa nở rộ, đặc biệt có lối nói chuyện rất thu hút khó ai có thể cưỡng lại được.

Lần đầu tiên Jimmy gặp mẹ, chàng như bị thôi miên bởi sắc đẹp chín chắn và duyên dáng của người phụ nữ này, chàng ngồi yên nghe bà kể về quá khứ khó nhọc của gia đình ba mẹ con; hôm ấy mẹ đã tỉ mỉ sửa soạn mấy món ăn Việt đi kèm theo rau và sauce rất hợp khẩu vị mọi người.

Cuối cùng, khi mẹ đem món tráng miệng ra, món bánh flanc café là món tôi và Jimmy rất thích, chàng vừa ăn vừa tấm tắc khen không ngớt lời. Tôi sung sướng hạnh phúc khi thấy chàng rể và mẹ tôi thật tâm đầu ý hợp, hai người nói chuyện với nhau không dứt, chàng còn vào bếp giúp mẹ chọn rượu ngon để nhâm nhi; còn tôi và chị Hai vào phòng tâm sự với nhau, tôi kể rất nhiều về Jimmy cho chị nghe, chị cũng mừng cho tôi đã gặp được chàng hoàng tử của lòng mình.

Mười hai giờ đêm, sau khi hàn huyên với chị Hai xong, tôi muốn về nhà của mình, khi bước ra phòng khách, tôi thấy mẹ và Jimmy cả hai nằm trên cùng một chiếc ghế sofa dài salon, mỗi người đầu nghẹo qua một góc say ngủ và đầy mùi rượu. Chị Hai nói:
- Có bao giờ mẹ uống rượu nhiều như thế đâu, tiếp khách mà sao mẹ lại ngủ… chắc hôm nay phải gặp đúng “bạn rượu” mới uống say như vậy!
Trên bàn toàn những nước ngọt, rượu mạnh đủ loại ngả nghiêng, chắc mẹ tôi đã giới thiệu rượu khác loại cho Jimmy, hai người đã thử nhiều loại lẫn lộn nên mới ra nông nỗi này.
Nhìn dáng hai người cùng trên một chiếc sofa dài, buột miệng chị Hai nói với tôi:
- Mẹ và Jimmy… hai người có vẻ ngang tuổi nhau đấy, với em thì có vẻ anh ta hơi già giặn quá!
- Mẹ hơn Jimmy 8 tuổi, còn Jimmy hơn em 14 tuổi lận!
-... Thôi mình cứ để hai người ngồi ngủ như thế đi, hai chị em mình vào phòng của chị ngủ, chút nữa giã rượu mẹ sẽ tự động về phòng của mẹ, em đừng lo.

Không hiểu sao, tôi cứ cảm thấy không yên lòng, bồn chồn, muốn quay ra đỡ mẹ về phòng, hoặc gọi Jimmy dậy để chở tôi về nhà, nhưng chị Hai cứ rủ tôi tắt đèn lên giường, hơi đâu mà lo ra…
Vì không ngủ được, tôi trằn trọc, nửa đêm dậy đi washroom; từ trên lầu nhìn xuống, tôi không tin vào mắt mình, Jimmy đã nằm sát vào bên mẹ, hai chiếc đầu kề cận nhau, cánh tay phải choàng ngang người mẹ. Tôi như tỉnh hẳn ngủ, chạy một mạch xuống phòng salon, một tay bật đèn sáng, miệng la hét nói không thành lời:
- Mẹ!... mẹ làm gì vậy?... Jimmy tại sao? …tại sao…
Jimmy tỉnh hẳn, dụi mắt và đứng bật dậy, miệng ú ớ:
-…Xin lỗi…xin lỗi… không phải… anh uống say quá!
Mẹ hãy còn nửa mơ nửa tỉnh:
- Nhức đầu quá, sao …chuyện gì thế này…
Mẹ đứng lên lại té xuống ghế, hai mắt hãy còn mơ màng; tôi nói trong cơn tức giận thảng thốt:
- Jimmy… đồ vô liêm sỉ!... Hãy cút đi!
Tức giận, nước mắt tuôn trào, tôi mở bật cửa bỏ chạy ra ngoài, bên ngoài không một ánh đèn đường, không trăng cũng không một vì sao, tối đen như người bị bịt mắt!
Tôi nghe tiếng chị Hai nức nở gọi sau lưng:
- Hạnh! …Hạnh à…

Cả tiếng chân Jimmy chạy huỳnh huỵch phía sau gọi tên tôi, tôi cứ lao đầu chạy trong đêm tối mà chả biết phương hướng. Chỉ thấy từ đàng xa một vệt sáng chói lòa của chiếc đèn xe đang ung dung lao tới với một vận tốc thật nhanh; tôi muốn dừng lại, muốn quay đầu lại, nhưng không còn kịp nữa, chỉ nghe một tiếng động thật lớn, cả người bay bổng nhẹ như cánh diều của ngày ấu thơ, nhưng sao… đau nhói.

***
Ba năm dằn vặt trôi qua, tôi đã may mắn được các bác sĩ giỏi giữ lại cái mạng, quen dần với chiếc hông trái được thay bằng titan, tôi đi đứng hơi khập khiễng với một chiếc giày bên trái cao hơn hai phân, xương chậu trái đã được lắp một phần bằng kim loại và khả năng mang bầu sau này cũng bị ảnh hưởng; tôi chọn đi làm kế toán cho một công ty người Mỹ cách chỗ tôi mướn nhà không xa lắm, tôi không muốn trở lại làm nail vì muốn tránh đi tất cả những ký ức gợi lại niềm xót thương.

Suốt ba năm nay, tuần nào tôi cũng nhận được lá thư không đề tên người gởi, chỉ thấy tên người nhận là tôi thôi, tôi biết người gởi là ai rồi, vì tôi đã mở ra đọc lần đầu tiên khi vừa mới từ nhà thương ra, nhưng tôi đã xé nát tan, oán hận vứt ngay vào thùng rác không chút xót thương, tôi không muốn biết tin tức mà chỉ muốn xóa sạch trong óc những gì thuộc về hắn! Và hôm nay cũng thế, không cần đọc, dửng dưng vò nát vứt ngay vào xọt rác dưới chân không chút ngần ngại; những lời xin lỗi, van xin, ngụy biện đối với tôi bây giờ như một trò hề! Tôi muốn trút bỏ lòng thù hận và muốn xem người ấy như kẻ xa lạ.

Ngày qua đời qua mất rồi
Một thoáng chớp mắt đời đã phai
Còn lại vết thương hằn trên đá
Để tình ta... rồi mãi là tình xa
(Vết thương hằn trên đá-Nguyễn Tường)

Chị có nói chuyện với tôi một lần rằng mẹ đã quyết định đổi đến tiểu bang Texas, dọn vào chùa Việt Nam ở Houston, tu từ hai năm nay, cạo đầu, ở hẳn trong chùa làm phận sự như một ni cô, mẹ tụng kinh sám hối rất nhiều cho chính bản thân và cho tôi, mẹ muốn hồi hướng công đức cho đứa con gái út này, mẹ rất hối tiếc chuyện xảy ra tối hôm đó mà mẹ không hề cố ý.

Khi tôi còn trong nhà thương hôn mê cả tháng, mạng sống như treo trên sợi tóc, các bác sĩ nói bệnh tôi trở nặng hơn, lên cơn sốt mỗi khi mẹ vào thăm nuôi, nên tốt hơn là hãy chiều theo ý nguyện của tôi; mẹ đã phải đau khổ, chịu hy sinh, tránh mặt tôi trong suốt những năm tôi bị bệnh cho đến bây giờ vì không muốn làm tôi bị tổn thương thêm.

Tháng Năm của ngày lễ Mẹ đã đến. Nơi đâu cũng quảng cáo rầm rộ những lẵng hoa đẹp tặng phụ mẫu. Ba năm vừa qua tôi chỉ biết khóc nhớ về mẹ, nhưng hôm nay tôi bỗng muốn có được một tâm hồn thanh thản như mọi người, muốn chui ra khỏi cái vỏ ốc phiền muộn, không oán giận nữa, tôi muốn đi chùa, muốn được lời khuyên của Đức Phật Như Lai soi sáng tâm hồn tôi, buông xuống tất cả mọi thứ hiểu lầm, tôi muốn đối diện với sự thật, nhất là đối với mẹ, người đã sanh thành ra tôi mà rất ít khi nào tôi cảm thấy gần gũi. Tôi ao ước được đặt đầu vào lòng mẹ thổn thức một lần để cho dòng nước mắt quét trôi đi tất cả mọi u sầu.

Tôi đã tự dằn vặt, nước mắt tủi hờn không bao giờ khô mỗi đêm, khốn đốn khổ sở để quên đi cái trái ngang của tình yêu đầu đời, tôi đã phải trả một giá quá đắt. Tôi biết chắc lỗi này chẳng phải do mẹ gây ra. Cuộc đời mẹ cũng đã trải qua nhiều thử thách gian truân để nuôi hai chị em tôi đến ngày hôm nay; có phải con người chả có ai vẹn toàn, cuộc đời là những bài học giúp ta đứng vững hơn mỗi khi vấp té.

Mặt tiền của ngôi chùa Việt Nam- Sugar Land, tại Houston- Texas nổi bật với khuôn viên rộng lớn và hồ sen đẹp mắt, đặc biệt là tượng Quan Âm hiền hòa an lành cao 72 feet đứng trên tòa sen với bàn tay nghiêng xuống như cứu vớt những tâm hồn trầm luân. Trái tim tôi đập rộn rã hồi hộp như đứa con nhỏ về thăm nhà, mong gặp lại người mẹ yêu thương sau biến cố cách đây ba năm.

Người đàn bà ngồi giữa sân sau chùa, dáng gầy, đầu đội chiếc nón lá phủ kín chiếc đầu cạo nhẵn thín, bộ quần áo lam, cặp mắt u buồn nhưng yên tịnh, khuôn mặt trái soan vẫn phảng phất vẻ duyên dáng, đôi tay thoăn thoắt đang nhổ cỏ dại; hai dòng nước mắt nóng hổi đã ràn rụa trên mặt tôi từ lúc nào, thông thường ánh nắng tháng năm thật dịu, nhưng sao ánh nắng của ngày hôm nay thật chói chang, chói làm người ta phải che tay lên nhìn mới rõ, gợi nhớ cái nắng gắt của cách đây 50 năm, ngày chúng tôi rời khỏi quê hương!

Tôi khập khiễng đến bên mẹ, mẹ ngừng nhổ cỏ, nhìn hai bàn chân với hai chiếc giầy một cao một thấp, kỳ quặc của tôi ngay trước mặt, mẹ vội vã ngước lên, một phút bàng hoàng như không tin được vào mắt mình, mẹ đưa tay lên dụi mắt, rồi quay nhìn lại tôi, không gian như ngừng lại, miệng mẹ há ra đầy ngạc nhiên và khuôn mặt bỗng dúm dó, tiếng nói tắt nghẹn, cả tôi và mẹ nước mắt chan hòa ướt mặt, chúng tôi cùng đổ ập vào vòng tay nhau, xúc động, nghẹn ngào:
- Mẹ ơi! Mẹ …tha lỗi cho con!
- Con, chính mẹ mới phải xin con tha lỗi cho mẹ!... Con gái út yêu quý của mẹ!
Chúng tôi thật sự không nhớ mình đã nói những gì, kể cho nhau nghe những gì mà thì giờ trôi qua thật nhanh, hai mẹ con đã vừa khóc vừa cười khi gợi lại những kỷ niệm xưa.

Hôm nay mới thật sự là ngày lễ Mẹ đáng nhớ nhất trong cuộc đời tôi.

Ánh nắng tắt ở cuối chân trời, tôi đã được toại nguyện đặt đầu lên vai mẹ, cảm thấy mùi hương xưa của riêng mẹ vẫn làm tôi quyến luyến, bàn tay ấm êm của mẹ vuốt lên lưng tôi, với tiếng hát rất khẽ, quen thuộc của mẹ mãi còn trong ký ức:

Lưng mẹ còng theo tháng gió sương,
Đêm thâu thức trắng đợi con đường.
Tay gầy vá nắng trong ngày lạnh,
Mắt ướt che mưa giữa chập chờn.

Cơm nhạt nhường con mùi thơm đượm,
Áo sờn giấu bớt chỗ chông chênh.
Ngàn câu chưa nói thành câu chữ,
Một tiếng “Mẹ ơi” đủ ấm lòng.
(vô danh)

Sỏi Ngọc
Montreal, 22 tháng Tư, 2025

Mùi Kỷ Niệm Của Mẹ

(Ảnh: Kim Phượng)

Năm tôi 11- 12 tuổi là chị của 3 đứa em mà tôi vẫn hay làm nũng và được mẹ yêu chiều. Tôi dám chắc tuổi thơ của tôi được ăn phở nhiều hơn những đứa trẻ khác cùng thời, mỗi lần tôi ốm là mẹ mua ngay cho bát phở bò, lại thêm một chai nước xá xị con cọp cho tôi nhâm nhi trong lúc ốm đau. Đây là thuốc chữa bệnh kỳ diệu cho tôi mà khỏi cần uống thuốc tây thuốc ta gì cả.

Thuở đó người ta không dễ dàng động chút nhức đầu sổ mũi là đi khám bác sĩ như bây giờ, mẹ tôi là “bác sĩ gia đình“ luôn, thấy tình hình tôi ốm “nặng” cụ thể rõ ràng như nóng sốt, cảm ho….thì mẹ ra tiệm thuốc tây khai bệnh và mua thuốc về, nếu loàng xoàng hoặc không kiểm chứng được như nhức đầu, đau bụng thì mẹ dùng “thuốc bổ” là tô phở và chai nước ngọt xá xị.

Cho nên tôi thường xuyên…ốm, chơi nhảy dây với chúng bạn suốt cả buổi chiều xong, thấy đói bụng và thèm phở, tôi chạy về nhà nhăn nhó:
- Mẹ ơi con bị nhức đầu. Chắc con không ăn cơm nổi đâu.
Mẹ nhìn tôi và …chẩn bệnh:
- Nhảy nhót tung tăng cho lắm vào đầu tóc rối bù lên như tổ quạ, mặt mũi toàn mồ hôi, chứ ốm đau gì.
Tôi tiu nghỉu:
- Thế chiều nay nhà mình ăn cơm gì?
- Canh cua mồng tơi, cá nục kho.
Tôi lầu bầu:
- Con ngán canh mồng tơi, cá nục của mẹ luôn…ăn hoài à…
Mẹ mắng:
- Đừng có “Con nhà lính tính nhà quan” .

Hôm nào tôi bị ốm thật tôi…mừng lắm vì có lý do chính đáng để được chiều chuộng, không phải quét nhà rửa bát và không làm các việc vặt khác, tôi được mẹ âu yếm cho nằm nghỉ ngơi trên giường, kéo màn gió che lại kẻo gió máy tôi sẽ bệnh thêm. Mẹ sai thằng em kế thua tôi 2 tuổi mang tô ra hàng phở của ông Hùng trong xóm mua phở về cho tôi. Tôi đang nằm “tịnh dưỡng” trên giường vẫn cố vén màn gió ngoái đầu ra dặn dò nó:
- Đợi ông ấy chan nước phở xong thì xin thêm tí nữa về chị ăn cơm nguội luôn nha.
Giọng thằng em ganh tị:
- Biết rồi, lần nào cũng xin thêm nước phở.
Rồi nó lẩm bẩm:
- Ỷ mình ốm làm tàng. Lúc ốm thì xưng “chị” ngọt ngào sai “người ta” đủ thứ, lúc thường thì toàn ăn hiếp “người ta”.
Mẹ tôi an ủi đứa này và mắng yêu đứa kia:
- Kệ chị đi con, chị đang ốm mà. Con này hễ ốm đau mà nghe đến ăn phở là tỉnh như sáo.
Hàng phở ông Hùng trong xóm là một cái xe phở chứ có hàng quán gì đâu, người ta mua mang về hay nếu ăn tại chỗ thì ngồi ngay cái bàn kê ngoài sân với mấy cái ghế cạnh bên xe phở. Tôi không lạ gì cái xe phở ông Hùng, lâu năm nên ám khói, tô bát, ống đũa bày xung quanh cũ mèm, tất cả thành một màu…đen tối nhưng vẫn hấp dẫn với miếng thịt bò chín, bò tái, chùm hành lá treo lủng lẳng bày trong một tủ kính cũng ám khói bên cạnh thùng nước lèo nóng hổi luôn tỏa khói thơm mùi phở.
Bưng tô phở về nhà cho tôi xong mẹ lại sai thằng em:
- Con chạy sang nhà bác Chuông mua chai xá xị con cọp cho chị.

Ăn tô phở xong tôi lấy cơm nguội trộn nước phở còn lại và..…ăn tiếp rồi mới tráng miệng từng hớp nước xá xị mẹ đã rót ra ly, mỗi lần chỉ một phần ly nho nhỏ, còn lại đậy nắp chai để dành chứ không phải một lúc uống hết cả chai xá xị đâu, có lẽ mùi xá xị thơm ngon thoảng như mùi thuốc bắc nào đó nên tôi uống vô là đỡ bệnh chăng?

Những người mẹ trên khắp thế gian này ai cũng thương yêu con mình. Mẹ tôi cũng thế, lúc bấy giờ mẹ đã có 4 đứa con mà mẹ vẫn thương đứa con “già đầu” nhất là tôi. Nấu cơm bằng nồi gang với bếp củi, khi cơm cạn nước tắt lửa, cời than hồng đều ra, cơm chín ngon mà cơm cháy vàng đều cũng ngon, mỗi khi các con ăn cơm xong mẹ lại xới cơm cháy chia phần cho 4 đứa, tôi cũng được phần to bằng các em khỏi phải ganh tị.

Thế là tuổi bé thơ của tôi có 3 món tôi thương yêu nhất là phở bò chín, nước ngọt xá xị và cơm cháy.

Mẹ tôi kể rằng thuở tôi lên 8 suýt bị bắt cóc chỉ vì tôi ham đi xe Taxi. Khi ấy cha mẹ tôi sống trong một trại gia binh ở Hạnh Thông Tây, có vợ chồng nhà hàng xóm không con, chồng là binh sĩ đóng quân chốn xa thỉnh thoảng mới về nhà, người vợ ở nhà một mình vắng vẻ cô đơn rất thương yêu bé Bông là tôi, dì hay gọi tôi sang nhà dì chơi, cho ăn quà bánh, chải tóc cho tôi, nhiều khi hai dì cháu nằm nghe cải lương từ cái radio, tôi thường ngủ quên bên mấy câu đàn ca vọng cổ thắm thiết ( nên sau này tôi cũng thích nghe cải lương luôn) .

Một hôm Dì rủ tôi có muốn đi Sài Gòn với dì không, tôi nghĩ được ngồi xe taxi đi xa là thích và đồng ý ngay, dì sang nhà xin phép cha mẹ tôi cho bé Bông đi theo dì lên Sài Gòn thăm người họ hàng sáng đi chiều về. Ai ngờ dì đi luôn một lèo 2 ngày trời làm cả nhà lo lắng không biết hỏi ai, mẹ tôi khóc sưng cả mắt cho là dì đã lừa và bắt cóc bé Bông . Đến ngày thứ ba thì Di cháu đi Taxi về, xe đậu ngay trước cửa nhà tôi, tôi chạy vào nhà trước, hí hửng ôm theo một con búp bế bằng nhựa và mấy gói bánh Sài Gòn Dì mua và họ hàng dì tặng cho tôi. Dì trả tiền Taxi xong vào sau, xin lỗi mẹ tôi, vì người họ hàng lâu lâu mới gặp đã năn nỉ níu kéo dì ở lại chơi vài ba ngày mới cho về.

Có lẽ vì suýt mất tôi nên mẹ càng thương yêu tôi nhiều.
………………

Sống ở Mỹ lâu nay, tôi giao lưu với bạn bè trên các diễn đàn và ngạc nhiên thấy có nhiều bạn cũng như tôi, ngày xưa còn bé thích bị ốm đau lặt vặt để được mẹ chiều chuộng mua cho tô phở và uống chai xá xị con cọp. Ông Thái Quang Đáng trong diễn đàn TTH khoe ngày nhỏ thường giả bệnh để được ăn hủ tíu mì.. Tôi là “cao thủ” giả vờ ốm bệnh ăn nhiều phở thì ông Thái Quang Đáng cũng …chẳng vừa, đã từng ăn nhiều tô hủ tíu mì chẳng thua kém gì tôi.

Lạ thật, thời ấy không có internet, không có iphone, không ai chỉ dẫn ai mà sao các bà mẹ chúng ta đều hành xử giống nhau? Chẳng lẽ tô mì, tô phở và chai xá xị con cọp đã là “công thức” là “thuốc chữa bệnh dân gian” cho đám con nít thời ấy nên ai cũng biết? và đám trẻ con chúng tôi nữa, có ai bảo ai đâu, đứa nào cũng biết khi ốm đau hoặc là giả vờ ốm đau đều được hưởng “đặc quyền” ấy.

Thời gian đầu khi mới sang Mỹ định cư, mỗi lần đi chợ Mỹ tôi đều tò mò tìm xem có xá xị con cọp không mà chẳng thấy đâu. Một hôm chồng muốn mua bia uống, khi chúng tôi thấy mấy lon “Root Beer” thì chắc chắn đây là “Bia” rồi nên mua mấy lon về uống thử xem bia Mỹ ra sao. Nào ngờ mở lon “Root Beer” ra chẳng thấy mùi “Bia” gì cả, mà lại bất ngờ thấy mùi vị nước ngọt xá xị. Tôi reo lên:
- Tìm thấy nước ngọt xá xị rồi.
Tôi vui mừng được nếm lại mùi vị xá xị ngày xưa còn chồng nhịn vì không phải là “Bia”.

Ở Mỹ, khu business nào của người Việt Nam cũng có những nhà hàng bán phở. Nào phở gà, phở bò chín, phở bò tái, phở bò sốt vang, phở “sang chảnh” với bò viên tái nạm gầu gân sách. Thường thì tôi vẫn chọn phở bò chín giống như tô phở mẹ vẫn mua về từ xe phở nhà ông Hùng trong xóm khi xưa.
Tôi có mua một cái nồi gang thỉnh thoảng tôi nấu cơm cố tình để có cháy, cơm cháy nồi gang trên bếp điện không ngon bằng cơm cháy nồi gang bếp củi của mẹ nhưng tôi ăn vẫn thấy ngon.

Tôi tìm lại những mùi vị của phở bò chín, của nước ngọt xá xị, của miếng cơm cháy không vì thèm thuồng háo hức như thuở bé thơ mà chỉ vì tôi nghĩ đến mẹ. Đó là những mùi kỷ niệm của mẹ.

Nguyễn Thị Thanh Dương
( April.03, 2025)

 

Nội Ơi Đừng Khóc


1

Trời mới hửng sáng, bà Năm đã trở dậy. Căn nhà im lặng như tờ, giờ này mọi người còn đang ngủ cả, bà lặng lẽ đến bên bàn thờ, thắp nhang cho chồng. Tay run run, nhưng bà vẫn cố gắng không để tàn nhang rơi xuống thảm. Con dâu đã dặn bà chỉ được dùng nhang điện, nến điện, nó sợ mùi nhang và sợ tàn nhang làm hư tấm thảm đắt tiền. Nhưng bà nghĩ không có hương khói, người chết biết đường đâu mà về? Bà chỉ an tâm, sung sướng khi có ông bên cạnh, mặc dù ông bây giờ chỉ là một hồn ma. Hương khói làm ấm lòng bà, ấm lòng cả người đã khuất, bà không thể để bàn thờ chồng hương khói lạnh tanh.

Sợ con dâu phiền hà, mỗi lần thắp nhang cho ông, bà cứ phải rình những lúc nó vắng nhà hoặc đang ngủ, lén lén lút lút giống y như một tên trộm. Duyên mà biết được, thế nào cũng sinh chuyện. Phải nghe nó nhiếc móc đến nhức xương, bà sợ lắm, nên trừ việc thắp nhang cho chồng, nhất nhất mọi việc khác, bà đều không dám làm trái ý nó. Thân ăn nhờ ở đậu, bà biết phận mình phải chiều theo ý chủ nhà.

Dạo này thấy hai vợ chồng nó lục đục, hay cãi nhau, bà hiểu là tại bà, con dâu không muốn sự có mặt của một người thứ ba, xen vào đời sống riêng tư của vợ chồng nó. Duyên biểu lộ sự khó chịu bằng bộ mặt lạnh tanh, và những cái lườm nguýt, những câu mỉa mai, bóng gió. Bà giả vờ như không nghe, không thấy, tính bà vốn hiền lành, xuề xoà, chín bỏ làm mười cho vui cửa vui nhà, dâu con có hỗn hào cũng là tại bà đã làm ảnh hưởng đến hạnh phúc của vợ chồng nó.

Thật lòng bà không ghét con dâu, bà hiểu nếp sống khác biệt của hai thế hệ già trẻ ở chung trong một nhà, đã tạo ra những xung khắc không thể tránh. Từ xưa đến nay, chẳng con dâu nào ưa thích sống chung với mẹ chồng, nó bực mình cũng có thể hiểu được, bà biết nó cũng phải chịu đựng bà, như bà đã chịu đựng nó. Duyên đang mang bầu đứa con thứ hai, nó có nóng nảy, cáu kỉnh đôi chút thì cũng bỏ qua, bà tự nhủ không nên để nó tức giận, ảnh hưởng có hại tới đứa bé trong bụng. Nhưng bà đã cố gắng nhẫn nhục, trong khi cô con dâu lại ưa kiếm chuyện, vì vậy bà phải cố tránh những cơ hội chạm mặt nó. Khi Duyên ở nhà, chỉ trừ những bữa ăn phải ngồi chung bàn, thường thì bà vẫn lánh mặt ở trong phòng riêng cho nó khỏi gai mắt, và bà cũng khỏi phải nghe những câu nói cạnh nói khoé, chửi chó mắng mèo của nó, những câu nói hỗn hào mà bà cứ phải nhắm mắt làm ngơ cho qua chuyện. Làm mẹ chồng thời nay khổ hơn là làm dâu thời xưa.

Đức không để ý gì đến mẹ, cuộc sống vất vả, khó khăn, hắn bận đi làm tối mắt để nuôi gia đình. Bà Năm chưa bao giờ mở miệng than thở với con trai, hắn có bao nhiêu chuyện phải lo, bà không muốn Đức phải bận tâm thêm vì bà.

Bà Năm lặng lẽ sống những ngày cuối đời trong ngôi nhà sang trọng, giữa những người thân, mà bà cảm thấy cô đơn như đang sống trong sa mạc. Trong nhà, chỉ có đứa cháu nhỏ là còn thương bà, đứa cháu bà vẫn bồng ẵm từ lúc còn nằm nôi. Con bé kháu khỉnh, giống bố như tạc, là nguồn an ủi duy nhất của bà. Chỉ cần nghe giọng nói ngây thơ, và nhìn khuôn mặt dễ thương, đẹp như thiên thần của nó, là bà quên hết bao nhiêu muộn phiền. Nhưng bé Hân mỗi lúc một xa bà hơn, vì nó đã đến tuổi đi học, quên dần tiếng mẹ đẻ, và mặc dù vẫn rất yêu bà, nhưng nó ít có thì giờ quấn quít bên bà như xưa.

Bà thở dài, nếu ông còn sống, bà còn có người tâm sự, nhưng ông chết đã lâu rồi, từ khi Đức mới lên mười tuổi. Mặc dù còn trẻ và có nhan sắc, bao nhiêu người theo đuổi, nhưng bà không tái giá, ở vậy tảo tần nuôi con. Nhờ chịu thương chịu khó, và trời thương phật độ, bà buôn bán phát tài, lo cho con một cuộc sống đầy đủ, không thua kém những đứa trẻ còn đủ cả cha mẹ.

Bà chỉ có mình Đức là đứa con duy nhất, nên bao nhiêu tình thương, và tiền của đều dồn cho nó hết. Thuở nhỏ, Đức ngoan ngoãn, chăm học và học khá giỏi. Năm mười tám tuổi, Đức được học bổng đi du học ở Mỹ. Sắp tốt nghiệp, thì xảy ra biến cố tháng tư - 1975, Đức ở lại luôn bên đó, mẹ con xa cách nhau từ đấy.

Mãi tới khi Mỹ bang giao với Việt Nam, Đức mới về Việt Nam thăm mẹ. Xa cách hơn mười năm mới gặp lại, bà Năm vui mừng thấy đứa con trai gầy gò thư sinh của bà ngày nào, bây giờ trở thành một chàng thanh niên to cao, khoẻ mạnh. Nhưng tính tình Đức cũng đổi khác, hắn ham mê vật chất, và chỉ thích làm giầu. Thấy mẹ ở một mình trong ngôi nhà rộng thênh thang, Đức bàn tính, khuyên mẹ nên bán nhà đi, để qua ở với vợ chồng nó, vì lúc bấy giờ đang có chương trình đoàn tụ. Bà vui vẻ làm theo lời con, còn gì sung sướng cho bằng, khi về già được sống chung với con cháu. Gặp vận may nhà đất đang lên, bà bán rất được giá. Tiền bán nhà bà chỉ giữ lại một ít để tiêu vặt, còn bao nhiêu bà cho hai vợ chồng nó hết, bà già rồi, giữ tiền nhiều mà làm gì chứ?

Đức làm giấy bảo lãnh cho mẹ sang Mỹ ở với gia đình hắn. Lúc này hắn đã có vợ và một đứa con gái mới tám tháng. Gia đình hắn sống trong sang giàu, Đức có tất cả những thứ mà người đàn ông nào cũng mơ ước: vợ đẹp, con khôn, và một ngôi biệt thự khang trang, có hồ bơi sau vườn. Để trả giá cho những tiện nghi sang trọng đó, cả hai vợ chồng hắn đều phải làm việc khá vất vả.

Thương các con bận rộn, bà Năm cố gắng chia sẻ bớt công việc. Trước đây, hồi mới sang, bà lãnh nhiệm vụ trông cháu, và nấu ăn cho cả nhà. Nhưng chỉ được vài năm, từ khi bước qua tuổi bẩy mươi, bà thấy trong người yếu đi nhiều, tay chân run rẩy, làm việc gì cũng đánh đổ đánh vỡ tứ tung, và nhất là hay quên tắt bếp. Con dâu sợ cháy nhà, nên khóa gas, không cho bà nấu nướng nữa. Những việc dễ dàng như đi đón cháu, bà cũng không làm được, vì bà không biết lái xe, cũng không biết tiếng Anh để giúp cháu làm bài tập. Bà buồn rầu thấy mình trở thành người vô dụng, một gánh nặng cho con cái. Tục ngữ có câu: "Cha mẹ nuôi con bằng trời bằng bể, con nuôi cha mẹ, con kể từng ngày" thật chẳng sai chút nào.

Phải sống nhờ con cũng tủi nhục lắm. Con dâu vốn dĩ không ưa mẹ chồng, nay thấy bà ở không suốt ngày, lại càng chướng mắt. Duyên để lộ sự khó chịu ra mặt, và gây với chồng, cho rằng Đức phải chịu trách nhiệm về những xáo trộn trong gia đình. Từ ngày chàng đem mẹ về đây, mọi thứ, mọi chuyện đều thay đổi, cô cảm thấy mất hết tự do thoải mái. Sư bực bội của Duyên mỗi ngày một tăng, giống như một quả bóng căng hết cỡ, chỉ cần đụng nhẹ là nổ tung... Không khí trong gia đình trở nên ngột ngạt, làm mọi người đều khó thở.

Thế rồi việc phải đến đã đến, một hôm Đức nói với mẹ:
- Duyên và con đã bàn với nhau, tụi con sắp bán cái nhà này, để mua một căn nhỏ hơn. Kinh tế khủng hoảng, tiền mất giá, mọi thứ đều gia tăng mà đồng lương thì vẫn vậy, tụi con không kham nổi căn nhà lớn.
Thoạt đầu chưa hiểu rõ ý định của con, thấy nó nói vậy, bà gật đầu ngay:
- Ừ con tính cũng phải, ở thu nhỏ lại cho đỡ tốn.
Đức cúi mặt không dám nhìn mẹ:
- Duyên đã tìm được một căn ưng ý lắm, gần sở làm của cô ấy, trường học cũng trên đường đi, tiện việc đưa đón cháu Hân. Nhưng ngặt nỗi...
Bà ngước mắt chờ đợi, Đức đắn đo một lúc rồi mới tiếp tục:
- Căn nhà này hơi nhỏ má à, chỉ có ba phòng..
- Nhỏ thì nhỏ, có sao đâu? Bà chợt ngưng lại, nhìn con dò xét... hay con có ý gì khác, cứ cho má biết.

Bà hỏi giọng run run, bây giờ bà đã lờ mờ đoán hiểu, nhưng không chắc lắm. Đức gãi tai, hơi có vẻ lúng túng:
- Con sợ ở chật chội quá, má sẽ không thoải mái. Nhà con lại sắp sanh, cần có phòng riêng cho đứa bé...
Bà Năm cố gượng một nụ cười méo xệch:
- Má hiểu rồi, ý con muốn nói là nhà chật, không có chỗ cho má phải không?
Đức chậm rãi vừa nói vừa lựa lời:
- Con nghĩ má cần có một nơi ở thích hợp với má hơn. Tụi con đi làm suốt ngày, má ở nhà một mình chắc cũng buồn, má cần có bạn để chuyện trò, giải khuây...
Bà cười cay đắng, có thật là nó quan tâm đến bà không? Có lần đi làm về, thấy mẹ đang ngồi xem phim cải lương, nó gắt:
- Má tắt máy đi, nghe hoài nhức đầu lắm. Con ghét cái giọng rên rỉ đó, má coi chi mà coi tối ngày?
Một lần người bạn của bà gọi đến, bà chưa kịp nhấc điện thoại thì con dâu đã giằng lấy, thản nhiên trả lời:
- Hỏi má chồng tôi hả? Bả đi vắng rồi, không có nhà.
Lúc đó Đức cũng có mặt, chỉ thấy nó hơi chau mày, nhưng không nói gì, Đúc vẫn thường làm ngơ, mỗi khi chứng kiến vợ nó hỗn hào với mẹ. Bà im lặng nghe con nói tiếp:
- Mấy tháng nay tụi con đã để ý tìm cho má một nơi ở tốt lắm. Ngôi nhà rộng rãi mát mẻ, có vườn tược, cây cối để má dạo chơi, có người nấu ăn, hầu hạ, và có khối các cụ già để má tha hồ bầu bạn...
- Có cả y tá và nhân viên điều dưỡng nữa, phải không con? Bà cười nhạt, nơi đó thì má biết rồi, con khỏi phải dài dòng nữa.

Ôi chao! nó đang tả cái viện dưỡng lão đấy, nơi chứa những xác chết chưa chôn, những thây ma biết đi. Người ta vào đó với tấm thân tàn tạ, và đi ra trong một cái quan tài. Bà rùng mình, gì chứ phải sống giữa những người bệnh tật lê lết, những người lạ khác màu da, không cùng chung ngôn ngữ, phong tục, bà sợ lắm. Viện dưỡng lão từng là nỗi ám ảnh kinh hoàng của các cụ già cô đơn. Nhưng bà có cô đơn đâu? bà có gia đình, có con, có cháu. Vậy mà....

Bà xua tay ra hiệu cho Đức đừng nói thêm nữa, bà hiểu rồi, con bà đang tìm cách mời khéo bà đi chỗ khác. Tim bà như thắt lại, một cảm giác đau đớn dâng lên, lan nhanh khắp ngực, làm bà choáng váng muốn nghẹn thở. Bà thả rơi người xuống cái ghế xa lông nệm da êm ái, hai tay bà bám chắc lấy thành ghế, mặc cho những móng tay khô cứng làm trầy xước lớp da bọc mịn màng, cái ghế xa lông mà ngày thường bà không dám ngồi, sợ con dâu xót của, cằn nhằn, háy nguýt...

Bà ngồi im, chờ cho cơn đau qua đi. Khi gượng lại được, bà đưa mắt nhìn đứa con trai đang đứng trước mặt, giọt máu duy nhất của người chồng đã qua đời để lại, đứa con mà bà thương yêu hơn cả thân bà, đứa con mà bà đã hy sinh cả cuộc đời của bà, để mưu cầu hạnh phúc cho nó. Vậy mà bây giờ nó trả hiếu cho bà bằng cách đó ư? Bà nhắm mắt cố nén cơn đau, dĩ vãng như một khúc phim lại hiện về...

Hai ông bà hiếm hoi, lấy nhau gần tám năm mới sanh ra Đức, mà lại sanh thiếu tháng. Lúc mới sanh, Đức chỉ nặng có hơn một kí, phải nuôi trong lồng kính, dây dợ chằng chịt đầy người, bác sĩ cũng lắc đầu, bảo khó hy vọng. Bà đã đi hết chùa nọ đến đền kia, để cầu nguyện cho nó, bà van vái Phật trời, xin đổi mạng mình cho con được sống. Thế rồi như một phép lạ, Đức qua cơn nguy kịch và bình phục dần, sau ba tháng nằm bệnh viện, bà sung sướng bế con về nhà.

Vì sanh thiếu tháng, nên thuở nhỏ Đức hay đau ốm, quặt quẹo luôn, chăm lo săn sóc cho nó thật là vất vả. Bà không quản ngại nhiều đêm thức trắng, ẵm bồng, hát ru cho con dễ ngủ. Hàng ngày bà cầu nguyện cho nó hay ăn chóng lớn, khỏi hết mọi bệnh tật, đau ốm... Bà cầu nguyện cho nó khi lớn lên sẽ học giỏi, đỗ đạt, thành công, có một địa vị cao trong xã hội, một địa vị mà bà không thể vươn tới, vì ít học. Bà cầu cho con bà có đủ mọi thứ mà nó mơ ước.

Thế rồi ông mất đi, bà phải lăn xả vào cuộc sống, làm ăn vất vả để nuôi nó. Bà đã quên mình, quên tuổi xuân, quên hạnh phúc riêng tư của bà, để chỉ nghĩ đến con. Nếu có thể làm gì, bà sẽ làm tất cả để cho nó được sung sướng. Suốt đời bà đã hy sinh cho nó, lần này cũng vậy...
Cố ngăn nước mắt cứ chực trào ra, bà nghẹn ngào nói với con:
- Khỏi phải nói nhiều. Má sẽ đi khỏi đây, nếu điều đó làm cho cuộc sống của con dễ thở hơn.
Đức cúi mặt, dấu vẻ ngượng ngùng:
- Ồ không má ơi! Con làm vậy là vì má đấy chứ, con nghĩ môi trường mới sẽ tốt cho má hơn.
- Má hiểu cả, con không cần nói thêm nữa. Nhưng quãng đời còn lại của má, má sẽ tự quyết định lấy, con khỏi bận tâm.
Nói xong bà ra hiệu cho Đức lui ra. Bấy giờ bà mới để mặc cho hai dòng lệ chảy tràn trên đôi má hóp. Bà lặng lẽ khóc, chưa bao giờ bà khóc nhiều thế, bà khóc cho tình đời đen bạc, bà khóc cho thân phận cô đơn của bà, và bà khóc cả cho Đức nữa... Bà biết từ nay nó sẽ sống trong ray rứt mỗi khi nghĩ đến mẹ, bởi vì con người ai cũng có lương tâm, bà cầu cho lương tâm nó được yên ổn. Cuộc đời còn lại của bà nào đáng kể, bà đã hơn bẩy mươi rồi, chẳng bao lâu nữa, tấm thân tàn tạ này rồi sẽ đi vào lòng đất, sẽ trở thành cát bụi, theo qui luật tự nhiên của tạo hoá, con người khởi điểm từ hư vô, thì sau chót cũng trở về hư vô. Bà nghĩ thầm, giá chết được thì may quá, nhưng trời chưa cho chết, bà rùng mình nghĩ tới ngày mai... Con bà không tha thiết đến mẹ, thì sự sống hay chết của mẹ cũng chẳng làm nó quan tâm, bà có thân phải tự lo liệu lấy.

Sau nhiều ngày suy nghĩ, bà Năm thấy chỉ có một giải pháp tốt nhất là về lại quê hương, ở với người em gái út không chồng, đi tu từ thuở nhỏ. Dì Út là sư bà, hiện đang trụ trì trong một ngôi chùa bên Gia Định. Bà sẽ xin nương náu nơi cửa Phật, mặc áo nâu sồng, mượn câu kinh tiếng kệ, quên hết chuyện thế gian. Thu xếp xong xuôi mọi việc, bà mới nói cho dâu, con biết quyết định của bà. Đức xẻn lẻn không dám nhìn mẹ, còn Duyên thì không dấu được sự vui mừng lộ ra nét mặt.

Mấy tuần lễ cuối cùng rồi cũng trôi qua nhanh chóng. Hôm nay là ngày bà rời khỏi căn nhà này, và sẽ không bao giờ quay lại nữa, con bà mời bà đến chỉ là bất đắc dĩ, và bây giờ cũng chính nó mời bà ra khỏi nhà. Một cảm giác tủi thân làm bà rưng rưng, bà cô đơn lắm, chẳng có ai để kể lể, tâm sự những lúc vui buồn, ngoài người chồng đã khuất.
Nhìn khói hương bay tỏa, bà thấy lòng ấm lên đôi chút, có cảm tưởng ông đang quanh quẩn ở đâu đây, rất gần.. Bà ngước nhìn lên khung ảnh của chồng, cái hình đã cũ lắm, ngả màu vàng ố vì thời gian. Dưới ánh nến lung linh, trông ông linh động như người thật, mắt ông đang nhìn bà đăm đăm, như an ủi, vỗ về... Run run vì cảm động, bà chắp tay lên ngực, thì thầm khấn vái:
- Tôi biết mình vẫn ở bên tôi, mình không bao giờ bỏ tôi... Hôm nay tôi phải rời khỏi nơi đây, mình theo tôi về quê, mình nhé?

Mắt bà mờ đi, chẳng biết vì khói nhang hay nước mắt. Mấy cây nhang đã cháy gần tới chân, chỉ còn vài đốm đỏ vẫn còn đang ngún khói. Bà đợi khi đốm nhang cuối cùng đã tắt, rồi mới run run cầm lấy khung hình của chồng, gói vào một cái khăn mềm, cho vào va li, đóng nắp lại. Bà mở cửa sổ cho khói nhang bay ra, rồi thay quần áo, và đi xuống nhà dưới.

Ngang qua phòng khách, bà thấy cô con dâu đã thức và đang ngồi xem TV. Nghe tiếng chân bà, cô ta chỉ hơi ngẩng đầu, liếc bà một cái thật nhanh rồi lại thản nhiên xem tiếp, coi như không có sự hiện diện của mẹ chồng, nét mặt nó lạnh lùng, không biểu lộ một cảm xúc nào cả. Mặc kệ, đã quá quen với cảnh đó, bà cũng chẳng buồn để ý.
Đi thẳng xuống bếp, bà lấy một nhúm trà cho vào cái ly, rồi đổ nước sôi lên. Trong khi chờ trà ngấm, bà đưa mắt nhìn ra cửa sổ, ngoài kia nắng đã lên, có vài con bướm đang bay lượn quanh giàn mướp trổ đầy bông màu vàng. Bà thừ người đứng ngắm, giàn mướp này do chính tay bà trồng, và chăm lo vun xới, nên xanh tốt lạ lùng. Bà biết Đức thích ăn món lá mướp non xào thịt bò, bố nó ngày xưa thích ăn cá kho tộ và canh mướp nấu với mồng tơi, tôm khô, nên trong vườn nhà bà lúc nào cũng có một giàn mướp. Hạnh phúc của bà là được sống giữa những người thân, chăm lo săn sóc từng miếng ăn, giấc ngủ cho họ được sung sướng.

Nhưng nay thì không được nữa rồi, bà đã mất tất cả... Sẽ chẳng bao giờ bà còn được nấu nướng những món ngon cho chồng con, đã hết rồi cơ hội được bồng ẵm cháu. Ông đã bỏ bà, ông đi không bao giờ về, con cái cũng hắt hủi, xua đuổi mẹ. Bà sắp phải xa mái ấm gia đình, xa đứa con trai duy nhất, xa đứa cháu nội mà bà thương yêu, và nó cũng rất thương bà.
Mải suy nghĩ, bà không nghe tiếng chân trẻ con chạy nhanh trên cầu thang, và chỉ một thoáng, đứa cháu gái bé bỏng đã xuất hiện ngay sau lưng bà.

2

Sáng nay vừa thức dậy, Hân đã cảm thấy một sự gì hơi khác thường. Cô bé nhìn quanh phòng, không có ai cả, căn nhà dường như vắng hơn mọi ngày. Ngoài kia nắng đã lên rực sáng khung cửa sổ, vậy là muộn rồi đấy, cô bé vội vã đi ngay xuống nhà dưới. Hân thấy mẹ đang ngồi xem TV, nhưng nó không dừng lại, mà đi thẳng xuống bếp. Bà nội đang đứng tựa cửa nhìn ra ngoài vườn. Không hiểu bà nhìn cái gì mà chăm chú thế? Hân nhìn theo, chẳng thấy có gì đáng chú ý cả. Cô bé nhìn vào mắt bà nội và phát sợ lên, lạ quá, bà ở đây mà như người đang mộng du. Cặp mắt vô hồn của bà làm Hân sợ hãi, cô bé rụt rè nắm lấy áo bà giật giật, khẽ gọi:
- Nội ơi!
Bấy giờ bà Năm mới giật mình sực tỉnh, quay lại thấy cháu, thì mỉm cười:
- Hân mới dậy đó à? Có đói không? bà làm bữa sáng cho cháu nhé?
Hân gật đầu, nhưng thấy bà vẫn đứng yên, chẳng nghe bà hỏi cháu muốn ăn gì như mọi ngày. Hôm nay bà làm sao vậy, trông ngẩn ngơ như người mất hồn... Cô nhắc:
- Cháu muốn uống sữa và ăn bánh sandwich với thịt nguội.
Bà lật đật đi mở tủ lạnh lấy sữa, và nướng sandwich cho cháu. Xong xuôi, bà ngồi uống trà, âu yếm nhìn cháu ăn. Con bé đang đói, nên ăn ngấu nghiến, vừa ăn nó vừa hỏi:
- Bố đâu rồi bà?
- Bố cháu đi đổ xăng.
- A! Hân reo lên mừng rỡ, bố sắp đưa cả nhà đi chơi, phải không bà?
Nó hỏi vậy, bởi vì mỗi sáng chủ nhật, bố vẫn dậy sớm sửa soạn xe, để đưa cả nhà đi chơi xa, ra khỏi thành phố để thay đổi không khí. Hân hơi thất vọng, khi bà nội lắc đầu:
- Không, cháu ạ. Hôm nay chỉ mình bà đi thôi. Lát nữa bố sẽ đưa bà ra phi trường.
- Bà đi phi trường làm gì vậy?
- Bà về Việt Nam.
- Việt Nam có xa không bà?
- Xa lắm cháu ạ.
Ngẫm nghĩ thế nào, Hân vụt hỏi:
- Bà đi lâu không?
- Ờ, lần này thì... hơi lâu đó. Mà cháu hỏi làm gì?
- Cho cháu đi với!
- Không được đâu, Hân phải đi học chứ.
Thấy cháu phụng phịu, bà dỗ:
- Hân ở nhà ngoan, bà sẽ gởi đồ chơi ở Việt Nam sang cho cháu.
- Thế bà không về nữa à?
Tới đó thì có tiếng xe dừng ngay trước nhà. Đức đang bước vô cửa, thoạt nghe thấy thế thì khựng lại, cau mày rầy con:
- Hân không được hỏi nữa. Và chàng quay sang mẹ, sửa soạn xong chưa má? Mình đi sớm một chút, đề phòng kẹt xe.
- Má sẵn sàng rồi.
Bà nói và khoác cái áo len mỏng lên người. Thấy đứa cháu bé bỏng đang nhìn mình bằng ánh mắt van nài, bà Năm nói với Đức:
- Cho Hân đi tiễn má, con nhé? Chẳng biết bao giờ bà cháu mới gặp lại, má nhớ nó lắm.
Đức hơi lưỡng lự rồi gật đầu, quay sang con:
- Được, đi thay quần áo đi! Nhưng phải nhanh lên đấy.
Chỉ chờ có thế, Hân vội phóng ngay lên thang lầu, vào phòng thay quần áo. Khi nó trở xuống, Duyên uể oải đứng dậy, đi theo con ra cửa. Lúc bấy giờ cô con dâu mới tiễn biệt mẹ chồng bằng một câu nhạt nhẽo:
- Má đi mạnh giỏi.
- Ờ, con ở nhà giữ gìn sức khoẻ. Chừng nào sanh, nhớ chụp hình đứa nhỏ gởi cho má.
- Việc đó thì đã hẳn, má đừng lo.
Nói xong Duyên quay sang chồng, dặn:
- Lúc về, mình nhớ ghé chợ Tàu, mua cho em con vịt quay.
- Anh biết rồi.

Đức lên lầu, đem vali xuống, bỏ vào cốp xe phía sau, rồi ngồi vào tay lái. Bà Năm quay nhìn một lần chót căn nhà bà đã sống với con, cháu mấy năm cuối đời. Một cảm giác nao nao làm bà thấy lòng như quặn lại, mắt mờ lệ, bà cúi xuống xách cái giỏ, theo con trai ra xe. Bé Hân đã nhảy tót lên xe trước, hai bà cháu cùng ngồi ở băng sau.

Ra khỏi thành phố, Đức cho xe phóng nhanh trên xa lộ. Trời đã vào thu, lá cây đổi thành màu vàng thật đẹp. Bé Hân ngồi kề bên bà nội, thích thú ngắm các nhà cửa, cây cối hai bên đường, tất cả đều đang chạy thụt lùi. Trời hôm nay nhiều gió, gió rít ào ào bên ngoài nghe như ma hú. Gió làm chiếc xe hơi tròng trành, Hân ngồi sát vào bà nội. Bà ngồi im lìm, dáng cô đơn trông thật tội nghiệp, suốt ngày bà vẫn im lìm như thế, lặng lẽ như một chiếc bóng.

Bất giác Hân nhìn lên băng trước, bố nó đang nói chuyện với ai đó, qua điện thoại di động. Cả ngày bố lúc nào cũng bận rộn, ngay cả những lúc lái xe, còn mẹ thì gắt gỏng suốt ngày. Hân sợ phải nghe mẹ cằn nhằn, và thấy bà nội khóc, mỗi lần như vậy, cô thường hay trốn vào phòng riêng, đóng cửa lại. Cô bé không dám chạy nhảy, đùa rỡn vô tư như trước, vì thấy cả nhà ai cũng quạu cọ. Bà nội cũng không nấu nướng những món cô thích nữa. Dạo này Hân thấy bà âu sầu và hay thở dài, đôi khi thấy mắt bà đỏ hoe, cô hỏi thì bà nói là bụi bay vô mắt, nhưng cô biết là không phải vậy. Hân thương bà, nhưng không biết phải an ủi bằng cách nào.
Cô bé nắm lấy tay bà, rồi chẳng hiểu nghĩ sao, Hân bỗng gọi bố:
- Bố ơi! con không muốn dọn về nhà mới đâu.
Đức nói tiếp cho xong câu chuyện với bạn, rồi mới đặt điện thoại xuống, hỏi:
- Tại sao thế?
- Tại nhà mới không có chỗ cho bà nội.
Đức giật mình:
- Ai bảo con vậy?
- Mẹ nói nhà có ba phòng, một cho bố mẹ, một cho con, còn phòng kia dành cho em bé...
- Ừ, phải rồi. Nhà mới không được rộng như nhà này.
- Thé sao bố lại dọn đi?
- Tại ở đó rẻ hơn.
- Bà nội có về nhà mới với mình không bố?
- Không con ạ! Bà sẽ về Việt Nam ở, nơi đó thích hợp với bà hơn.
- Bà ở đó một mình hả?
- Bà ở với một người bà con. Thôi con đừng hỏi nữa, để yên cho bố lái xe.
Nhưng con bé vẫn dai dẳng:
- Con không muốn dọn nhà, con không muốn bà đi.
Đức cau mày khẽ gắt:
- Con nít đừng xen vào chuyện của người lớn. Con phải hiểu thời buổi bây giờ khó khăn, kinh tế xuống dốc, mọi người ai cũng phải tằn tiện. Mẹ lại sắp phải nghỉ việc vì sanh em bé, bố không kham nổi căn nhà lớn.
Hân lắc đầu, không hiểu gì hết. Quả vậy, những danh từ đó đối với nó rắc rối quá, khó hiểu quá. Nó chỉ nghĩ một cách đơn giản rằng, cha mẹ nó tìm cách mua nhà nhỏ, để lấy cớ không có chỗ ở cho bà nội. Nếu thật tình yêu thương bà, sao mọi người không chia sẻ? Hân sẵn lòng cho bà ở chung phòng, chỉ giản dị có thế, đâu cần phải đuổi bà? Nhìn hai dòng nước mắt đang lặng lẽ bò trên đôi má nhăn nheo của bà nội, lòng cô thắt lại, cô nắm lấy tay bà dỗ dành, như bà vẫn dỗ dành cô những khi cô đau khổ:
- Nội ơi, đừng khóc!

Nhưng chính cô cũng không ngăn được nước mắt. Cô nhoài người sang, ngả đầu vào ngực bà, thổn thức. Cô biết rằng lần chia tay này là lần cuối cùng, sẽ chẳng bao giờ cô còn được gặp bà nữa.

Lưu Phương Lan
( trích trong tập truyện Qua Lối Cũ của Lưu Phương Lan)


Mẹ Xin Lỗi


Sau mấy ngày đi chơi thăm các thắng cảnh nổi tiếng ở thành phố, ăn fast food và các món ăn Ý, Pháp, Mexico…hôm nay ba mẹ con quyết định tìm nhà hàng Việt Nam vì thèm bữa cơm có canh chua, cá kho tộ, rau muống xào tỏi. Từ nơi khách sạn, Quỳnh cùng hai con đi bộ gần 3 blocks đường đến một nhà hàng Việt Nam rộng lớn và nổi tiếng với các món ăn đậm đà hương vị ẩm thực Việt.

Ba mẹ con vừa đói vừa mệt nên hào hứng ăn ngon lành, hết sạch, chuẩn bị món tráng miệng và sau đó chương trình là sẽ đi dạo bờ biển đón gió đêm.

Trong lúc hai con xúm lại xem lại các hình chụp trên iphone, Quỳnh cũng rảnh rang đưa mắt ngắm nghía xung quanh tiệm thì bất chợt như có linh tính mách bảo, nàng nhận ra có một bóng dáng rất quen thuộc đang đi ngang phía trước hồ cá trong tiệm, cùng với vài người nữa, đang tìm vào ngồi ở chiếc bàn phía bên hông cửa nhà hàng, đối diện xéo với bàn của nàng. Tim Quỳnh đập loạn xạ, hơi thở dồn dập nhưng nàng cũng lấy lại bình tĩnh, với tay lấy bình trà nóng, cố làm mọi sự bình thường để các con không nhận ra sự thay đổi bất chợt trên khuôn mặt và ánh mắt của nàng. Cũng may, nhờ cái hồ cá che khuất, mà phía bên kia không thể nào nhìn thấy Quỳnh, mà Quỳnh vẫn có thể đưa mắt quan sát rất rõ và đầy đủ những người của bàn bên kia.

Đâu có ai xa lạ, bởi đó chính là chồng cũ của Quỳnh. Cùng bàn còn có một phụ nữ trẻ, một bé trai khoảng 3 tuổi, và một bà cụ có dáng dấp quê mùa như nhiều người Việt lớn tuổi mới từ quê nhà sang Mỹ định cư, và khuôn mặt bà phúc hậu hiền hoà. Đó chính là vợ con mới của anh ấy, Quỳnh thầm nghĩ, và bà cụ kia chính là mẹ của anh ấy, mà trước đây trên danh nghĩa là mẹ chồng của Quỳnh, dù nàng chỉ được nhìn qua hình ảnh chứ chưa bao giờ gặp mặt hoặc chung sống một ngày nào. Bởi cũng chính vì bà mẹ chồng này, đã từng là nguyên nhân để cho Quỳnh, một người con gái đẹp, được chồng cưng chiều nâng niu, quá tự tin vào sắc đẹp của mình, rồi tự cao, làm gia đình tan vỡ.

Cách đây gần chục năm, Quỳnh đang có một mái ấm thật hoàn hảo và hạnh phúc. Chồng nàng là một kỹ sư giỏi giang, làm việc hợp đồng cho một hãng máy bay lớn. Cưới nhau xong, Quỳnh sinh liền hai con, ở nhà làm công việc nội trợ và chăm sóc con nhỏ. Cuộc sống không thiếu thốn thứ gì, nhà cao cửa rộng, vợ đẹp con xinh, anh càng yêu chiều nàng nhiều hơn lúc quen nhau, và Quỳnh cũng mãn nguyện với cuộc sống của gia đình bé nhỏ của mình.

Rồi một ngày, anh thông báo với nàng:

-Em ạ, giấy tờ bảo lãnh mẹ sang đây đang tiến triển tốt đẹp. Mẹ đã có ngày phỏng vấn, vậy hôm nào mình đi sắm sửa vài món chuẩn bị cho căn phòng của mẹ ở nhà mình nhé.

Quỳnh hơi bất ngờ, dù việc bảo lãnh nàng đã biết từ lâu, nhưng anh ấy còn một bà chị lớn ở cách đây 4 tiếng lái xe, thì mẹ anh nên ở với gia đình bà chị là hợp lý hơn chứ.

Quỳnh thắc mắc và anh đã giải đáp:

- Anh là con trai út và là con trai duy nhất của gia đình, nên anh muốn phụng dưỡng mẹ để đền bù những năm tháng mẹ đã vất vả từ khi ba anh mất sớm, mẹ đã ở vậy lo cho các con khôn lớn, hơn nữa, vợ chồng chị Hai còn bận rộn coi sóc tiệm Phở, nên không thể chăm sóc mẹ tốt như chúng mình.

Quỳnh vẫn không chấp nhận có một người khác xen vào mái ấm riêng của nàng, dù đó là mẹ của anh ấy. Cứ nghĩ đến việc một bà già quê vùng biển miền Trung Việt Nam, sẽ vào ở nhà nàng, xáo trộn mọi sinh hoạt riêng tư của hai vợ chồng, con cái, nhất là sự khác biệt của người mới chân ướt chân ráo qua đây, từ cách suy nghĩ, lối sống và quan điểm sống khác nhau, Quỳnh cảm thấy rất ngột ngạt, khó chịu.

Và còn một lý do khác, Quỳnh chỉ muốn chồng dành sự yêu thương cho nàng và hai đứa con nhỏ, nàng không muốn chia sẻ niếm ưu ái đó cho bất kỳ ai khác. Quỳnh bèn ra tối hậu thư, bà mẹ chồng phải ở với gia đình người chị, nếu không thì nàng sẽ mang hai con ra ngoài, sống nơi khác. Quỳnh tự tin vào nhan sắc của mình, (thuở đó, anh đã phải vất vả nhiều công sức và thời gian để chinh phục trái tim nàng), và nàng còn có một “vũ khí” quan trọng khác, đó là hai đứa con bé nhỏ mới ba bốn tuổi đầu, còn ngây thơ xinh xắn đáng yêu, sẽ là mối dây mạnh mẽ ràng buộc anh với gia đình, để anh phải chấp nhận yêu cầu của nàng.

Anh đã buồn rầu suốt mấy tuần lễ, vẫn cố gắng nài nỉ và thuyết phục nàng, hãy nghĩ đến tình mẫu tử của anh và mẹ, tình vợ chồng, cũng như tình cha con của anh với hai đứa con thơ, anh không muốn xa những người yêu thương của đời anh. Quỳnh vẫn cương quyết giữ lập trường của mình, bắt đầu chiến tranh lạnh, và cuối cùng anh vẫn nhẹ nhàng cầu xin:

- Chỉ còn hai tháng nữa là mẹ qua rồi, anh mong em hãy suy nghĩ lại và thay đổi ý định đó, vì anh vẫn muốn mẹ ở chung với chúng ta, anh cầu xin em đấy Quỳnh ơi.

Quỳnh gần như nổi giận, vì anh đã chọn mẹ, mà không chọn vợ con, và trong niềm kiêu hãnh, giận hờn, tự ái, Quỳnh đã mang hai đứa con ra khỏi nhà hai tuần trước ngày mẹ anh đến Mỹ. Suốt hai tuần đó, Quỳnh đợi chờ, nhưng anh không hề gọi phone thăm hỏi, xin được gặp con hoặc gặp Quỳnh như nàng đã tưởng tượng. Nàng biết anh không thể sống xa con vài ngày, đôi lúc phải đi công tác xa nhà, anh đã gọi phone hàng ngày để được nghe giọng nói các con, để được nghe nàng kể chuyện. Quỳnh biết anh rất giận, nhưng không lẽ tình yêu vợ con của anh không đủ lớn để anh liên lạc, xin lỗi và tìm cách đưa trở về nhà hay sao?

Rồi suốt một vài tháng sau đó, nghĩa là mẹ của anh đã qua đến Mỹ đoàn tụ, anh vẫn im lặng, trong khi Quỳnh vẫn tự tin nghĩ rằng mẹ anh, tức bà nội của các con, cũng phải có ý muốn gặp cháu mình, nhưng sự chờ đợi của Quỳnh càng vô vọng, khiến nàng càng tức tối, nhất là khi nghe một người quen nói lại, chính anh là người không cho mẹ anh gặp nàng và hai con.

Chuyện gì đến phải đến, Quỳnh vẫn là người háo thắng, (như đã từng nhiều lần trong những cuộc cãi vã giận hờn giữa hai vợ chồng, anh luôn là người xin lỗi), giờ đây, nàng cũng như thế, không muốn là người thua cuộc, nàng mang con đi tiểu bang khác, gửi đơn ly dị chồng, cắt đứt mọi liên lạc mặc dù toà xử cho anh có quyền thăm con, tiền cấp dưỡng vẫn trừ vào tiền lương hàng tháng của anh, chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của nàng. Thời gian đầu, thỉnh thoảng anh có phone muốn nói chuyện với con, nhưng nàng cố tình không trả lời phone, hoặc kiếm cớ khi thì con bận học, khi thì chúng đang ngủ, nói chung là muôn vàn lý do khiến anh nản lòng. Nàng đã trừng phạt anh như thế, muốn thấy anh đau khổ dằn vặt khi xa con, và nàng thoả mãn với hành động của mình.

Thời gian trôi qua, xoa dịu mọi nỗi đau. Nàng cũng có việc làm, các con cũng lớn dần, nhưng vẫn có nỗi buồn u ám bao quanh ngôi nhà thiếu vắng đàn ông. Nàng chưa sẵn sàng mở lòng cho tình yêu khác vì còn phải lo cho cho con, chúng vẫn còn nhỏ, và còn nhiều lúc chúng nó vẫn chợt hỏi nàng, rằng chúng con rất nhớ bố, sao lâu quá bố không về thăm.

Niềm kiêu hãnh trong nàng đã bắt đầu tàn lụi, khi nàng cảm nhận mình có lỗi với các con, và nàng biết mình còn yêu anh, nhưng mọi việc đã đi quá xa. Có lẽ anh đã hận nàng nhiều lắm nên lâu dần anh không muốn gặp lại nàng và cả hai con như một sự trả đũa, tim nàng se thắt đớn đau, nhưng khi chợt tỉnh lại thì đã quá muộn màng.

Hồi tưởng lại những việc đã xảy ra trong quá khứ, những giọt nước mắt như muốn trào ra nhưng Quỳnh đã kịp ngăn lại, để hai con tiếp tục vô tư ăn uống, trong khi nàng vẫn nhìn qua bàn bên kia qua sát.

Anh ấy vẫn như xưa, đôi mắt chiều chuộng nồng ấm ngày nào giờ đang chăm chú nhìn người vợ mới đang mớm thức ăn cho đứa con trai bé bỏng. Đứa bé cố nhai những sợi bún và bị sặc, anh vội vàng với lấy tấm khăn giấy đỡ vào miệng con trong khi mẹ anh âu yếm dỗ dành thằng bé, bế nó lên ngồi vào lòng bà rồi đưa ra món đồ chơi cho nó cầm. Anh gắp thức ăn cho vợ, cô ấy nhìn anh dịu dàng, hai người nói cười thật hạnh phúc.

Sau khi hoàn tất thủ tục ly hôn được vài năm, Quỳnh có nghe tin anh cưới vợ từ dạo đó, nhưng nàng không ngờ hôm nay được tận mắt nhìn thấy gia đình của anh, chắc hẳn là anh đưa họ đến thành phố biển này để du lịch nghỉ ngơi. Con người đó từng là chồng của nàng, hai người đã có những năm tháng yêu đương mặn nồng, anh đã từng yêu thương chiều chuộng nàng biết bao. Anh ấy đã từng ngắm các con nàng ăn uống trong niềm hãnh diện sung sướng dạt dào của một người bố. Bà mẹ chồng kia lẽ ra là của nàng, là của các con nàng để chúng nũng nịu vòi vĩnh, quấy phá…Tất cả sẽ vẫn là của gia đình bé nhỏ của nàng, nhưng vì niềm tự cao ích kỷ, nỗi bốc đồng tự ái nhất thời mà nàng đã làm cho các con mất đi một mái gia đình.

Bàn bên kia vẫn ăn uống vui vẻ. Anh đứng lên ẵm ru thằng bé, chắc nó đang mệt nên gục đầu trên vai bố, ngủ ngon lành. Mẹ và vợ anh thảnh thơi tiếp tục ăn uống và nói chuyện thân mật.

Quỳnh không thể chứng kiến cảnh hạnh phúc đầm ấm ấy thêm một phút giây nào nữa, nàng gọi hai con đi ra ngoài xe ngồi chờ, nàng ra quầy tính tiền thật mau, rồi bước ra khỏi tiệm, nhưng không vào xe với các các con mà đi vòng ra phía góc bãi đậu xe, nơi có những tàn cây vắng vẻ . Nàng dừng lại, để nước mắt thật sự tự do trào ra khóe mắt, rồi không kìm được cảm xúc, nàng dựa vào một thân cây, ôm mặt khóc òa như đứa trẻ, rồi nấc lên từng cơn, nàng khẽ gọi tên các con:

- Các con ơi, mẹ xin lỗi, mẹ ngàn lần xin lỗi ....!

Mothers Day 2025

KIM LOAN