Đông ngồi dựa vào thành của chiếc giường trong toa xe lửa thuộc chuyến đi từ Sài Gòn đến Hà Nội của khu đường sắt Thống Nhất để tập… đi buôn. Nàng đi theo Hội, bạn của chị Thuỷ và Khải, người anh họ của Hội, mang một số những mặt hàng mà miền Bắc cần dùng trong khi ở Sài Gòn có nhiều và giả rẻ . Chị Thủy đã đi buôn chung với chị Hội vài lần , lời lãi thì chẳng bao nhiêu nhưng chị nói chuyến đi rất là thú vị vì đi xe lửa từ Nam ra Bắc, khoảng hơn một ngày, ngừng lại để giao bốc hàng và cho khách lên xuống ở những nhà ga lớn , dù không được ra ngoài nhưng được thưởng thức những món ăn địa phương rất độc đáo và đặc biệt, hơn nữa, có gì thích bằng được ngắm phong cảnh của quê hương, nếu Đông muốn thì chị sẽ nói với chị Hội cho đi buôn thử xem sao.
Lúc đó vào khoảng đầu năm 78, Thu Đông đã mất việc làm, hai lần đi vượt biên thất bại, mấy chị em phải bán dần những quần áo và vật dụng trong nhà để mua gạo và thực phẩm. Áo dài may bằng hàng soie nhập cảng bán được giá hơn cả vì bền và đẹp, có thể cắt may lại thành áo bà ba hay nhiều kiểu áo ngắn thích hợp với cuộc sống của xã hội mới. Mỗi lần bán áo, Đông không khỏi ngậm ngùi khi nhớ lại những tà áo bay trong gió trên đường phố ngày nào… Nhưng người chưa biết còn có giữ được hay không, nói chi đến áo !
Thường thì sáng sớm, chị Thủy theo bạn ra chợ để mua cau tươi, về nhà bổ ra phơi khô rồi bán… một ngày hai chị em bổ cả mấy thiên cau, ngón tay cái in lằn sâu như con dao sắc nhỏ lưỡi mỏng dùng bổ cau, kiếm được rất ít, nhưng vẫn phải làm để sống … thỉnh thoảng có chuyến đi buôn xa thì rủ nhau hùn hạp mua đồ bán kiếm lời. Đông không giỏi bươn chải như chị Thuỷ nên thường làm theo lời chị, tính lại thích… phiêu lưu mạo hiểm nên xin chị cho đi buôn thử một lần cho biết, vả lại chị Hội, người ở cùng xóm, cũng biết Đông thuộc loại tiểu thơ công chức, nên bảo cứ đi theo họ mua và bán hàng thôi, không phải nói nhiều, học cách mua bán cho quen nên Đông vững lòng cho cuộc chợ mới.
Hàng mua đã xong, chia làm ba phần để mỗi người mang theo khi đến ga xe lửa, chị Hội dặn Đông cứ bình tĩnh như người đi thăm gia đình thì quan thuế không xét và khỏi phải đóng thuế, vì nếu quan thuế nghi ngờ và xét thấy là nhiều hàng, bắt đóng thuế rồi thì như đi công không…Chẳng cần phải đóng kịch giỏi vì trông Đông ngơ ngác như … nai vàng trong sân ga ồn ào đầy hỗn độn nên nhân viên nhà ga để Đông đi qua một cách dễ dàng, không hạch hỏi gì cả…hú hồn…
Khi gặp lại trong xe lửa vì chỗ giường của chị Hội gần chỗ của Đông, chị báo tin buồn là cả chị và anh Khải đều bị khám xét và phải đóng thuế nên chuyến đi này chưa biết ra sao, nhưng may là hàng của Đông không bị đóng thuế nên sẽ có lời… chị Hội nói có lẽ Đông không bị nhân viên quan thuế giữ lại để xét hành lý vì họ không thấy quen mặt nên cho qua.
Khi xe lửa bắt đầu chạy thì trời đã sáng, Đông ngồi dựa vào thành giường, nhìn xe đi qua phố thị, dần dần đến những cánh đồng đầy cỏ hoang vì vụ mùa đã qua, nàng chưa bao giờ đi xe lửa nên mãi ngắm cảnh đến khi chị Hội qua thăm, hai chị em ăn chung bữa trưa bằng hai cái bánh chưng nhỏ mang theo, chị Hội cười
-Mình ăn tạm thôi, chút nữa đến ga đón khách thêm…có nhiều người bán quà dong, Đông tha hồ mua . .. chị đã ăn rồi , nhiều cái ngon lắm.
Xe lửa dừng lại ở vài trạm đón thêm khách, khi đến nhà ga ở Huế thì đã quá nửa đêm, tiếng rao hàng ồn ào làm Đông thức giấc. Nàng ngồi dậy, khoác thêm chiếc áo len vì cảm thấy lạnh. Xe lửa ngừng khá lâu, Đông mua ít bánh bán giò, bánh nậm ở ga xe lửa, bánh có vị rất… Huế. Trời hơi lành lạnh và chưa sáng rõ… .gần một ngày rồi, Đông tự nhủ, nàng mua thêm một con gà quay, dự định sẽ mời chị Hội cùng ăn trưa.
Khi xe lửa đi qua một cây cầu dài trên sông, Đông đang mơ màng thì nàng nghe tiếng động gần cửa sổ, ngó lên thì chỉ còn thấy bàn tay nắm con gà quay trong túi thoáng qua…Đông giật mình nhìn lại thì con gà đã biến mất, nàng hốt hoảng nhìn xuống xuống cạnh giường …vali hành lý vẫn còn… thì ra ai đó ngồi trên khung của tường song sắt chắn trên sông, thò tay ra lấy con gà Đông để trên bàn gần cửa sổ!
Khi chị Hội qua thăm Đông, chị không thấy con gà và vẻ mặt ngơ ngác của Đông thì đoán ra ngay.
-Mất con gà quay rồi phải không?
Đông ngạc nhiên
-Sao chị biết!
-Chị quên không dặn Đông, không để gì gần cửa sổ cả, nhất là khi xe lửa qua sông lớn…có người ngồi sẵn trên khung tường, ai sơ hở để đồ là mất.
-Em còn bánh giò, chị ăn với em nhé.
Xong bữa trưa, chị Hội dặn Đông phải cẩn thận khi xuống ga, nếu xuống trước thì chờ chị và anh Khải gần cửa nhà ga để về nhà trọ. Đến xế chiều thì xe lửa đến nhà ga ở Hà Nội, ba người đi bộ khoảng hơn nửa tiếng thì đến nhà trọ.
Dù đã chuẩn bị tư tưởng, nhưng Đông không thể nào nghĩ rằng nhà trọ lại tệ như thế. Ngoài cái giường và cái bàn nhỏ, tất cả những tiện nghi khác đều là … công cộng. Đông đã từng đi vượt biên, qua đường dài đến tỉnh nhỏ với những điều kiện vệ sinh đáng sợ, nhưng đây là nhà trọ mà cũng không khá hơn bao nhiêu và nhất là đi tắm thì … không biết tả làm sao! Cả ba ngày ở Hà Nội, Đông xuống nơi tắm chung chỉ có đúng một lần!
Buổi sáng đầu tiên ở Hà Nội, Đông theo chị Hội đến chợ Đồng Xuân để bán đồ, anh Khải không đi chung vì anh đi bán đồ ở chợ trời trên phố. Chị Hội có một số khách quen nên việc mua bán tương đối dễ, chị dặn Đông quan sát kỹ để lần sau tự đi mua bán một mình. Đông chú ý đến cách chị nói với khách hàng, thỉnh thoảng nhìn quanh xem cách sinh hoạt ở chợ. Chợ Đồng Xuân không lớn như Đông nghĩ qua những câu truyện được đọc ngày xưa…Từ cửa chính đi vào, trong chợ chia thành nhiều dãy, đa số là những sạp nhỏ với những mặt hàng khác nhau. Chỉ có chỗ bán hoa là Đông thích hơn cả, hoa được bày bán trên sạp nhiều hơn là để vào chỗ để có nước như ở chợ Sài Gòn, có lẽ là vì khí trời mát lạnh? Nhìn những bông hồng tươi tắn trên những tấm đan tre, Đông chỉ muốn mua, nhưng chị Hội nói mình còn phải đi bán hàng lâu, không nên mua vì hoa sẽ héo.
Đến tối, chị Hội, anh Khải và Đông đi ăn phở, chị Hội nói để cho Đông biết mùi phở Hà Nội thôi, chứ đi ăn cơm thì rẻ hơn. Đông rất ngạc nhiên khi thấy chỉ có tô phở, không có rau thơm và giá …thấy Đông có vẻ chờ rau, chị bảo phở ở đây chỉ có thế thôi, đừng hỏi vì họ sẽ trả lời khó nghe lắm, không có lịch sự như chỗ mình đâu! Tuy là không thích phở kiểu này nhưng vì trời lạnh, được ăn phở nóng và ngắm cảnh phố đông người mặc áo ấm đi qua lại cũng vui.
Sáng hôm sau, chị Hội bảo Đông đi bán hàng ở chợ trời với anh Khải cho biết thêm cách mua bán. Chợ trời thì ở đâu cũng hỗn tạp, đủ loại hàng, đủ loại người…Anh Khải dặn Đông đừng nói nhiều, đừng để ý đến những lời họ nói vì có thể hơi khó nghe…anh cười cười … tôi nghe cô Hội nói cô chưa quen với việc mua bán, đi cho biết xem có thể… bụi … như dân buôn được không nhé…
Anh Khải đến góc phố, nơi có bàn nhỏ và mấy cài ghế nhựa thấp. Anh nhìn Đông.
-Hãy còn sớm, cô Đông uống cà phê vỉa hè phố Cổ nhé… Cô làm việc ở khu ngân hàng chợ Cũ thì chắc hẳn là biết uống cà phê ?
Đông cười
-Đúng như vậy, cám ơn anh cho thưởng thức cà phê phố Cổ.
Anh Khải gọi hai ly cà phê sữa nóng. Đông ngạc nhiên khi thấy họ để ly cà phê thủy tinh nhỏ trong bát có nước nóng. Thấy Đông lấy tay khều khều quanh ly cà phê, anh Khải giải thích
-Ở đây, khi trời lạnh, họ để ly cà phê trong bát nước nóng để giữ độ ấm của cà phê. Cô Đông uống thử xem nhé.
Đông uống mấy ngụm nhỏ, yên lặng nhìn đường phố với những hàng cây trụi lá còn mờ trong sương sớm rồi nói nhỏ
-Không có mùi cà phê nhiều anh Khải ạ. Dường như có pha thêm chất khác
-Cô đúng là dân cà phê Sài Gòn có khác, uống cho biết và cho có chút cà phê cho tỉnh thôi chứ không thơm bằng cà phê chỗ mình đâu.
-Cũng tạm được chứ anh, cách họ để giữ ấm cà phê rất thú vị. Xứ mình, ngay vào tháng 12 cũng không đủ lạnh để phải có nước nóng giữ cho cà phê ấm.
Sau khi uống cà phê, Đồng theo anh Khải đến chợ trời… người đi kẻ lại, tiếng trả giá ồn ào. Anh Khải đến vài chỗ quen mời mua hàng …đến trưa, cũng chưa bán được hết hàng, anh có vẻ mệt và thất vọng.
-Lần này chắc không khá rồi cô Đông ạ, hàng mang qua ga thì bị đóng thuế, đến đây thì bị ép giá. Chắc là ngày mai tôi phải đi chỗ khác.
Buổi tối, lúc đi ăn cơm chung, chị Hội cũng than phiền không bán hết được hàng vì họ có nhiều người bán hàng với giá thấp. Hai anh chị hẹn nhau trưa mai, sau khi ra chợ trời thì sẽ đi xe điện đến chợ xa hơn, hy vọng bán hết hàng để ngày mốt mua ít mặt hàng rồi ra ga mua vé xe lửa về Sài Gòn.
Hàng hãy còn khá nhiều, sau khi ăn trưa, cả ba ra đường đón xe điện. Chị Hội dặn Đông phải cẩn thận vì đến trạm, xe điện chỉ chạy chậm lại chứ không ngừng hẳn, nên khi xe điện đi ngang qua, phải nắm lấy thanh sắt của cửa xe điện rồi… nhảy lên … chị cười …dân ở đây họ gọi là nhảy xe điện chứ không phải lên xe điện !
Khi xe điện gần đến gần trạm, Đông nghe những tiếng chuông “leng keng “ thật là vui tai. Trạm khá đông người nên anh Khải nói chờ đến chuyến sau và để Đông có dịp xem cách người ta nhảy lên xe … Khi tiếng leng keng và xe điện đến gần ,anh Khải nắm cửa xe điện, nhảy lên dễ dàng dù trên vai đeo đồ nặng, chị Hội cũng nhảy lên được dù vai cũng đeo đồ, còn Đông chỉ có túi xách nhẹ trên vai, nắm lấy thanh sắt rồi nhảy lên, hơi chậm một chút nên một chân bị hụt, đu đưa trong không khí rồi mới chạm sàn xe, Đông giật mình và cảm thấy chân hơi đau. Khi vào trong xe điện, chị Hội hỏi
-Đông có sao không? Có nhảy lên xe điện được không?
Đông cười
-Em bị hụt chân chút thôi…
-Vài lần rồi quen, đừng sợ.
Ba người đứng gần nhau trong xe, khoảng chừng nửa tiếng thì nhảy xuống xe điện và đi một quãng ngắn đến một nói giống như chợ trời với những bàn bán đồ điện . Nghe nói chuyện thì họ chỉ nhận hàng và giao tiền một nửa thôi, chuyến sau sẽ lấy tiếp vì hàng bán chậm. Anh Khải đồng ý vì là bạn hàng quen và cũng không thể mang hàng về!
Lần về, Đông nhảy lên xe điện gọn nhẹ … Chị Hội cười đùa
-Đông đi buôn được rồi …đi buôn mà đi xích lô thì lỗ to đấy.
Trong chuyến xe lửa trở về Sài Gòn, Đông cảm thấy lòng bâng khuâng nhớ tiếc những ngày lang thang trên vỉa hè góc phố Hà Nội … nghe anh Khải và chị Hội nói chuyện thì khó có thể tiếp tục mang hàng đến bán ở Hà Nội được nữa vì dường như những mặt hàng bán được giá mang từ Sài Gòn đã được cán bộ thu mua và chuyển về bán ở Hà Nội với giá rẻ vì không qua hải quan. Chuyến đi này tiền lời vừa đủ cho mọi chi phí, coi như mấy ngày không công thôi.
Hơn một năm sau chuyến đi buôn, Đông cùng nhóm bạn vượt biển thành công đến đảo Ku Ku thuộc Indonesia rồi đi định cư tại Mỹ. Chuyến đi buôn độc nhất trong đời đã để lại trong lòng nàng chút kỷ niệm về vùng đất ngày xưa mà bố mẹ nàng thường nhắc đến với biết bao nỗi nhớ.
Ý Nhi Nguyễn thị Dung
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét