Những Chỗ Ngồi Của Mẹ

Tập thơ ''Quê Ngoại'' của Hồ Dzếnh xuất bản năm 1943, trong đó, 4 câu cuối bài ''Cảm Xúc'' được nhiều người nhắc đến

Cô gái Việt Nam ơi !

Nếu chữ Hy Sinh có ở đời

Tôi muốn nạm vàng muôn khổ cực

Cho lòng cô gái Việt Nam tươi

Bài thơ có thể đã được tác giả viết, trước khi tập thơ ra đời năm 1943. Nếu lấy 1943 là cái mốc ''khổ cực'' thì trong 32 năm, 1943 đến 1975, những cô gái Việt Nam ở hai miền Nam Bắc, từ đời ''bà'' đến đời ''cháu'', càng khổ cực hơn do chiến tranh. Nhưng ''khổ cực'' nhất phải là những cô gái sống trong xã hội đói nghèo ngoài Bắc. Sau 1975, thì ...''đổi chỗ''! ''Khổ cực'' nhất phải là những cô gái bên ...''thua cuộc'' miền Nam . Mà ai cũng biết!

Tôi viết ca khúc ''Những chỗ ngồi của Mẹ'' tháng 5/1985, đưa ra hình ảnh một đoạn đời của một bà mẹ trong 10 năm ''đau thương, khổ cực'' nhất (1975-1985): Từ lúc ngồi trên vùng kinh tế mới, chờ trông đứa con ''cải tạo'', đến lúc mỏi mòn, đành mang (những) đứa con còn lại, liều chết, ngồi thuyền vượt biên. Và sau cùng , trên xứ người , Mẹ ngồi cầu nguyện trong Thánh đường hay khấn Phật trước chùa, xin ơn trên phù hộ cho ''thằng con học tập'' được tha về !

Đó chỉ là 4 ''chỗ ngồi'' tiêu biểu, trong trăm ngàn ''chỗ ngồi'' đau thương, tủi nhục vv mà, phải nhiều ''Trường ca'', của nhiều tài năng lớn, mới có thể nói lên được một phần nào sự cực khổ, hy sinh vv.. Của những bà Mẹ miền Nam, sau 4/75!

Không có khả năng ''nạm vàng'', tôi chỉ làm một chuyện nhỏ nhoi: xin được vinh danh những bà mẹ miền Nam, qua ''Những chỗ ngồi của Mẹ''.

Hơn là ''Những chỗ .. nằm(!) của Mẹ''!

Muốn ''cho lòng cô gái Việt Nam tươi'' thì nên ''nạm vàng muôn khổ cực'' lúc họ còn ... ''ngồi'' !

BP

24/09/2026