Thứ Tư, 19 tháng 10, 2022

Cuối Trời Cô Đơn

 

Ngủ quên vách núi ven rừng
Ngủ quên cát bụi đầy lưng đầy đầu
Ai thương ai nhớ mình đâu
Bốn phương mờ mịt một màu vô tri

Lối xưa rêu đã xanh rì
Thú hoang tuyệt giống còn gì tới lui
Xương tàn cát bụi nổi trôi
Lang thang đói lạnh bên trời cô đơn

Còn gì để tủi để hờn
Mai sau gió thoảng từng cơn điêu tàn
Còn gì để khóc để than
Không duyên không nợ dở dang cũng đành

Cần chi rượt bắt loanh quanh
Tàn hơi xin hãy để dành trối trăn
Đêm nào mộng vỡ sao băng
Tuyết đau đất khách nhớ trăng quê nghèo...

MD 09/09/02
Luân Tâm

Hai Người Con


Một truyền thuyết xứ Nghìn Lẻ Một Đêm ( truyện cổ Ả Rập, Ba Tư và Ấn Độ, viết bằng tiếng Ả Rập) kể lại rằng một người đàn ông đang sống hạnh phúc bên người vợ thật tuyệt và hai con trai yêu dấu. Một hôm ông phải đi công việc xa trong nhiều ngày, và trong thời gian đó hai con bị tai nạn và không may đã qua đời. Người mẹ cảm thấy lòng trĩu nặng vì khổ đau.
Tuy nhiên, đó là một người đàn bà thật khôn ngoan và nhiều nghị lực, với một niềm tin mãnh liệt vào Thượng Đế, nên đã chịu đựng tai họa một cách dũng cảm.
Nhưng rồi bà lại có mối âu lo khôn cùng: Làm thế nào để cho chồng bà biết về hung tin này đây? Ông ấy rất yếu mềm về tình cảm và bà lo sợ rằng ông không chịu đựng nổi sự kinh hoàng của điều không may. Thế là bà đến bên Thượng Đế và cầu xin Ngài hãy giúp bà có thể tìm được phương cách giải quyết nỗi đau thương này.

Thời gian trôi qua và người chồng nay đã trở về. Ông đến hôn vợ và hỏi về tin tức của hai con trai. Bà trả lời rằng lát nữa sẽ nói chuyện trong bữa ăn tối, nhưng ông phải đi tắm trước cho khoẻ.
Sau khi ông tắm xong, bà vừa ăn vừa hỏi chuyến đi như thế nào. Nhưng ông không trả lời mà vẫn hỏi về hai con. Người vợ cảm thấy thật bối rối và nói với ông:
- Để rồi ta sẽ nói chuyện về các con sau nhe. Em muốn nhờ anh giải quyết một vấn đề mà theo em nghĩ rất quan trọng trước đã.
- Vậy thì nói đi em, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết việc đó, người đàn ông trả lời một cách rất hiền hòa.
-Trong khi anh vắng nhà, có một người bạn đã đến thăm chúng ta và để lại hai món nữ trang hoàn toàn vô giá để chúng ta canh giữ, nhưng anh biết không hai món ấy thật tuyệt đẹp nên em quá yêu thích và không muốn trả lại cho người ấy tí nào cả, anh nghĩ sao?

Người chồng trả lời: 
 - Anh không hiểu bây giờ sao em thật kỳ lạ. Em chưa bao giờ ham muốn những vật trang sức xa xỉ ấy, và cho dù em có yêu thích như vậy đi nữa, món nữ trang ấy không phải của em và em phải mang trả cho người ta.
- Nhưng em không có ý định mất chúng đâu anh ạ, người vợ trả lời.

Người chồng nói với bà:
- Ta không thể đánh mất những gì ta chưa bao giờ sở hữu. Em sẽ mang trả những món trang sức ấy, và cả anh và em ta sẽ cùng đi trả cho họ, ngay hôm nay.
Người vợ trả lời ông:
- Phu quân yêu quý ạ, vậy ta sẽ làm như anh muốn, Hai món nữ trang thật tuyệt vời sẽ được giao trả lại cho người đã mang đến gửi cho ta giữ.. Nhưng thật ra việc đó đã được thực hiện rồi anh, vì hai món trang sức vô giá ấy là hai con trai rất yêu dấu của chúng ta, và Thượng Đế đã triệu hồi chúng về với Ngài rồi, anh ạ.

Người đàn ông hiền lành đã hiểu ra điều vợ mình muốn bày tỏ, ông ôm chặt lấy bà, và rồi cả hai người để cho nước mắt tuôn trào, không còn thất vọng đau buồn oán than...

Khuyết danh- bonheur pour tous
Thái Lan dịch

Thứ Ba, 18 tháng 10, 2022

Nụ Hồng - Lời Thanh Lan - Nhạc Phạm Anh Dũng - Đàn & Hát Lê Bảo


Lời: Thanh Lan
Nhạc: Phạm Anh Dũng
Đàn & Hát: Lê Bảo

Ru M


( Ảnh: Tác Giả)

Anh ru
Em ngủ.
Trời đã
vào thu,
Cho cây rừng thay lá,
E thẹn tắm sương mù.

Anh hát
khúc tình ca
Ngọt như giòng sữa mẹ,
Ru em
ngày thơ bé
Cho em
giấc ngủ mê.

Từng nụ
hôn thật êm,
đặt trên
đôi môi mềm.
Anh dìu
em vào mộng.
Em cứ ngủ đi em.

Mưa thu
đang rơi rơi.
Tí tách
trên mái ngói.
Trời bắt mây thành khói,
phủ kín
cả khung trời.

Lá vàng
bay trong gió,
rủ mây
về đây giăng.
Lá bay về đâu đó?
Cho lòng ai bâng khuâng!

Rancho Palos Verdes
Tống Viết Minh 
YKSG65-72, khóa 19 QYHD
Cali 15-10-2022

Bốn Mùa Tiếp Nối


 ( Ảnh: Tác Giả)

Hạ còn nấn ná ở đây
Mà thu len lén về đầy trên cây
Bốn mùa luân chuyển vòng xoay
Thời gian mãi tới tóc mây đổi màu
Tuổi đời ngày một dần cao
Con tim nồng ấm dạt dào ý thơ

Ai ơi chớ có hững hờ
Thời gian qua mất không chờ một ai
Hôm nay xin sống trọn ngày
Ngày mai ai biết tương lai mù mờ
Biết là sống phải mộng mơ
Lá hoa mây nước nguồn thơ cuộc đời

Trúc Lan KTP

Lục Bình Ơi

 

Ngày xưa em nói yêu màu tím
Yêu hoa lục bình tím trên sông
Cầu nhỏ hẹn hò, quen từng nhịp
Cầu nối đôi bờ ,nối nhớ mong

Rồi em theo chồng biền biệt xa
Áo trắng qua cầu , vui mẹ cha
Em có mang theo màu hoa tím
Để mỗi đêm buồn nhớ tình ta

Tôi ở nơi nầy , thân viễn phương
Cũng có con sông chảy xuôi dòng
Nhưng thiếu lục bình hoa tim tím
Tản mạn trôi theo nước lớn ròng

Hôm nay chợt thấy hoa màu tím
Nghe nhớ người xưa nhớ ngập lòng
Chạnh nghĩ em nơi miền xa ấy
Bến đục, bến trong, phận má hồng !!??

Kim Phượng (Canada)

Cung Trầm - Nốt Nguyệt Cầm

 

Bài Xướng:

Cung Trầm

Tiếng nhạc trong thơ rất thì thầm
Khúc tình lay đọng nỗi lặng câm
Khơi lòng tri kỷ hồn vương vấn
Vườn nguyệt tri tâm nối tơ tầm

Giăng lại mối duyên xưa chùng phím
Hòa theo giai điệu ý cung trầm
Dìu đưa vào mộng ngàn năm nữa…
Giấc ngủ miên trường dưới bóng râm

Kim Oanh
***
Bài Họa:
Nốt Nguyệt Cầm

Phổ nhạc theo thơ dụng ý thầm
Khúc trầm, khúc bổng, khúc lặng câm
Bá Nha tấu nhạc hồn vương vấn
Tử Kỳ tri âm nốt nguyệt cầm .....

Duyên nợ thế nhân gieo từng phím
Người quan kẻ khách ý tương tầm
Núi cao sông cả tìm đâu nữa !!!
Quan hà thôn vắng bóng trời râm .....

Leha Vinhsan

Trả Lại Cho Người

 

(Tặng XT,Úc Châu)

Sau hành quân  về phố thăm người
Người nhìn ta như kẻ chưa quen
Bước vào quán ngồi một mình uống rượu
Đốt cuộc đời hơn một gói Pallmall
Quán đóng cửa lúc nào ta chẳng rõ
Nầy cô bé lần sau tính tiền nhe!?
Thiếu Uý ơi!Thiếu Uý hết tiền sao?
Lần sau đâu biết được ngày nào!!

Ba tháng sau. Ta được về phố
Thăm người xưa. Người nhìn ta xa lạ!
Bước vào quán. Cô chủ mừng rỡ đón chào
Răng lâu quá không về. Lo bắt chêt
Giọng Huế thân thương. Xao xuyến đến lạ thường

Kể từ đó. Ta thương cô chủ quán
Bạn hiền xưa xin trả lại cho người
Ta dong ruỗi khắp mọi miền đất nước
Mang hành trang một khối tình buồn
Ta cứ hỏi:Sao người quay lưng lại?
Mấy mươi năm. Chưa có câu trả lời
Bỗng một hôm. Ta gặp chị bạn cũ
Chị bảo rằng:Sự Đời Đôi Lúc Vậy

Đà nẵng tháng 5/1970
Hoàng Long

Tác Giả Và Tác Phẩm Nguyễn Đăng Trúc

 

Sinh năm 1947 tại làng Hòa Lạc, phủ Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị
Cử nhân thần học công giáo tại đại học Strasbourg, Pháp
Tiến sĩ triết học tại đại học Paul Verlaine, Metz, Pháp
Hiện sống tại 13 g rue de l’ILL, 6716 Reichstett, France

Trước 1975:

Hiệu trưởng Trường trung học Văn-Tứ, Tân Bình, Cam-Ranh
Dạy triết học tại phân khoa Nhân Văn và Nghệ Thuật, đại học Minh-Đức
Tổng thư ký phân khoa Nhân Văn và Nghệ Thuật, đại học Minh-Đức
Tổng thư ký tập san Minh Đức

Sau 1975:

Điều hợp viên Phong Trào Giáo Dân VN Hài Ngoại
Trách nhiệm văn phòng tông đồ giáo dân của Office de Coordination de l’Apostolat de la Diaspora Vietnamienne (Rome)
Hội trưởng hội văn hóa « Trung Tâm Nguyễn-Trường-Tộ »
Chủ nhiệm tập san Liên Lạc, Định Hướng và Định Hướng tùng thư
Dạy triết học tại Phân Khoa Thần Học Công Giáo tại Đại học Strasbourg, Pháp


Né en 1947 à Quảng-Trị, Việt-nam
Licence de théologie, Faculté de théologie catholique, Université de Strasbourg
Doctorat de philosophie, Université, Paul Verlaine, Metz, France (Thèse de doctorat) - Le conflit entre le soi et la vérité chez les Anciens Grecs
Adresse : 13 g rue de l’ILL, 6716 Reichstett, France
1970 - 1975: Professeur à la Faculté des humanités et des arts, Université de Minh-Duc, Saigon, Vietnam
2002 - 2012 : Chargé de cours à la Faculté de théologie catholique, Université de Strasbourg
Œuvres
En vietnamien

- Nostalgie de l’Origine, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1995
- Fondement de la pensée dans les mythes fondateurs de la culture vietnamienne, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1996
- Sermon sur la montagne, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1996
- Dans le Christ, l’Eglise prie : Notre Père, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1997
- Approche de la culture vietnamienne : La culture vietnamienne et le problème de la philosophie, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1999
- Approche de la culture vietnamienne : La pensée de Nguyễn-Du dans l’ouvrage Kiều, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 1999
- Sens de la culture, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 2012
- Chemin d’accomplissement de l’humanité, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 2012

En français

Bouddha, un contemporain des Anciens Grecs, Essai de dialogue entre cultures, L’Harmattan, Paris, 2010
Introduction à la pensée d’Eschyle, Edit. Cahiers du Portique, Strasbourg, 2011
Du sens de l’humanité - L’Œdipe-Roi de Sophocle, Edit. L’Harmattan, Paris, 2019
La pensée tragique - Le Prométhée-enchaîné d’Eschyle Edit. L’Harmattan, Paris, 2019
Du sens de l’existence - La lutte d’exclusion entre deux Prométhée chez Eschyle, Edit. Dinh Huong, Strasbourg, 2019
Heidegger et L’Œdipe-Roi de Sophocle - Une critique
Pensée poétique - Héraclite, Parménide et Socrate


Tổng lược

Những sáng tác và khảo cứu của tác giả xoay quang một thắc mắc duy nhất : ý nghĩa nhân tính và con đường dẫn đến việc hoàn thành nhân tính.
Lối tiếp cận nầy giúp tác giả nhận ra những trực giác căn nguyên của tư tưởng nơi các nhà tiên phong đặt nền tảng cho các nền văn hóa lớn của nhân loại, đặc biệt các nhà tư tưởng
Cổ Hy-lạp như Eschyle, Sophocle, Héraclite, Parménide, Socrate…, các thánh hiền của Ấn
Độ, Trung Hoa như Phật, Khổng, Lão, các tác giả Thánh Kinh.
Tác giả cũng nhận ra trực giác nầy trong kho tàng văn hóa Việt Nam, đặc biệt qua cuốn một của tác phẩm Lĩnh Nam Chính Quái của Vũ Quỳnh và cuốn Đoạn Trường Thanh Tân
của Nguyễn Du.

Trực giác căn nguyên ấy tóm lược qua một số nội dung phổ quát:

- Tư tưởng qui hướng vào một thắc mắc duy nhất là nhân tính và hoành thành nhân tính
- Nhân tính là siêu nhiên, nói cách khác: con người ‘linh ư vạn vật’
- Nguyên Lý siêu nhiên của nhân tính là ‘mối tương giao giữa con người với Đấng-Bất Khả-Tri, và mối tương giao giữa con người với những con người cùng mang nhân tính siêu nhiên như mình’. Nguyên Lý nầy vượt lên trên mối liên hệ (lý) giúp con người tiếp cận và đo lường các đối vật trong vũ trụ.
- Khác với muôn vật, con người phải hoàn thành hai mối tương giao nền tảng siêu
nhiên ấy mới có thể hoàn thành nhân tính của mình.
- Con người tự căn (luôn luôn) bị trói buộc bởi khả năng lầm lạc, có thể quên lãng, ngay cả vứt bỏ nhân tính của mình. Mê lầm căn nguyên làm cho con người đánh mất nhân tính là sự quá lạm, khi muốn đặt nền tảng nhân tính trên ý muốn tự tôn của riêng mình và chỉ dựa vào khả năng đo lường mọi vật để định nghĩa nhân tính siêu việt.

Trong cõi người lầm lạc như thế, Kẻ Khác Bất-Khả-Tri và những kẻ khác đã bị biến thành những ý tưởng giả tạo (ảo ảnh) do con người tự mãn nhào nặn theo sở thích và trí tưởng tượng của mình. Và vì vắng bóng Kẻ Khác Bất-Khả-Tri và những kẻ khác nơi nhân tính tự mãn, nên ‘mối tương giao căn nguyên làm Nguyên Lý cho nhân tính’ bị ngụy tạo, tha hóa. Nhân sinh bấy giờ trở thành trò đùa hư ảo và tàn khốc.

Nhưng đồng thời, con người tự căn (luôn luôn) được thôi thúc bởi hy vọng để vượt qua mê lầm, được soi dọi bởi Ánh Sáng sâu kín cư ngụ trong Thâm-Tâm hay nơi Đạo Tâm (đến từ bên kia bờ) để tái sinh (giác ngộ).
- Hai nhân tính đối nghịch nơi con người đi liền với (tiền định) con đường hoàn thành nhân tính qua cuộc chiến làm người rất cam go, trong đó mỗi người, Kẻ Khác Bất Khả-Tri và những kẻ khác cùng mang trách nhiệm và cùng hợp tác. Không ai có thể một mình hoàn thành được nhân tính, vì Nguyên Lý làm nền tảng cho nhân tính là ‘mối tương giao giữa con người với Đấng-Bất-Khả-Tri, và mối tương giao giữa con người với những con người cùng mang nhân tính siêu nhiên như mình’.

Quelques lignes d’introduction aux œuvres de l’auteur
Tous les essais de l’auteur s’attachent à développer une ligne de pensée : le sens de l’humanité et le chemin d’accomplissement de l’humanité.
L’auteur s’inspire de l’intuition de pères fondateurs dans différentes cultures : Eschyle, Sophocle, Héraclite, Parménide, Socrate… chez les Anciens Grecs, Bouddha, Lao-Tseu, Confucius, les auteurs de la Bible, ainsi que des penseurs-poètes de la culture vietnamienne.

Cette intuition se présente à travers des visions fondamentales :
La pensée a pour seule préoccupation le sens de l’humanité et le chemin d’accomplissement de celle-ci;
L’humanité est surnaturelle ou divine, autrement dit, l’homme dépasse toutes choses de la nature ;
Dans son principe, l’humanité surnaturelle est constituée par la relation de l’homme avec l’Autre-Inconnu et avec les hommes-autres que lui. Ce principe est au-delà du principe d’identité des choses et de leur connaissance ;
L’homme est originellement lié à la possibilité d’oublier, d’ignorer voire de rejeter son humanité. Et une telle possibilité se réalise par le trop qui consiste à réduire le principe d’humanité à celui du principe d’identité des choses connaissables. Ce trop fait apparaître le soi seul et suffisant comme principe fictif d’une humanité factice. Mais l’homme est aussi originellement lié à la possibilité de re-naître, de faire le passage de la facticité à la vraie humanité ;

Cette double possibilité originelle prédestine l’homme pour être le combattant dans une lutte incessante entre deux humanités contradictoires pour accomplir son humanité.
_______________________________

Bouddha, un contemporain des Anciens Grecs
Essai de dialogue entre cultures
L’Harmattan, Paris
Date de publication : juin 2010
19 €


Evoquer le Bouddha comme un contemporain des Anciens Grecs, ce n’est pas faire un rapprochement historique, mais c’est essentiellement constater leur appréhension commune du Temps qui donne sens à l’humanité de l’homme.

Pour le Temps bouddhique de l’autre rive comme pour le Cronos Antique de la Tragédie Grecque, la souffrance est nostalgie d’une humanité cachée et transcendante, soif de l’Autre venant de l’Autre pour une autre Relation. Cette souffrance arrache l’homme au sol du Soi en lui accordant la grâce d’accéder au mystère de son identité cachée. C’est elle qui donne souffle ou esprit, sens ou vie… à l’humanité authentique de l’homme, en éveillant en celui-ci la nostalgie de l’autre rive où il était, en suscitant la conscience de son identité au-delà des choses de l’univers soumises aux mesures humaines, en l’engageant enfin au combat contradictoire contre le Soi auquel il est enchaîné.
________________________
Du sens de l’existence
La lutte d’exclusion entre deux Prométhée chez Eschyle
Date de publication, 2 mars 2019
Amazon
18,99 €



En s’inspirant du Prométhée enchaîné d’Eschyle, Goethe et Nietzsche ainsi que leurs successeurs découvrent dans cette œuvre emblématique un manifeste du crépuscule des dieux ou plus radicalement encore de la mort de Dieu et en même temps une annonce d’une humanité libre entendue a priori comme seule et suffisante. Ce faisant, ces commentateurs trahissent le message d’Eschyle. Ils honorent en effet les discours du faux Prométhée voleur de feu de la seule première partie. Or, ceux-ci sont dénoncés par le Prométhée messager du vrai Feu comme une tromperie. En occultant les parties essentielles du texte et, de là, en faussant le contexte, ces auteurs ignorent complètement la « veine tragique » qui inspire la lutte extraordinaire entre les deux Prométhée contradictoires - le Prométhée usurpateur du Feu et le Prométhée transmetteur du Feu -, lutte illustrant la condition duale de l’existence humaine et donc le sens de celle-ci.
_______________________________
Du sens de l’humanité
L'Œdipe-Roi de Sophocle
Essai de philosophie et de dialogue entre cultures
L’Harmattan, Paris
Date de publication : 23 mai 2019
28 €


De nos jours, alors que la promotion de l’humanité est saluée comme la valeur essentielle de la philosophie, la tragédie grecque, donc L’Œdipe-Roi de Sophocle, est souvent invoquée comme une source privilégiée.

Mais, ne serait-ce pas un déni de vérité quand on invoque la réponse du connaissant Œdipe à la Sphinx dans cette œuvre de l’Ancien Sophocle comme un unique a priori pour refonder la pensée ?

Le texte et le contexte de cette tragédie ne disent-ils pas explicitement que cette réponse qui intronise ce roi-connaissant suffisant au trône de son père et qui le pousse à nouer une relation incestueuse avec sa mère, est dénoncée comme le crime originel contre l’humanité ? Et la question de la Sphinx qui mène à une telle réponse n’y est-elle pas dévoilée comme un chant perfide qui force l’homme de tous les temps à regarder en face le péril sous ses « yeux ouverts » et à laisser à côté la menace de sa mortalité, mortalité propre à l’homme, laquelle consiste dans l’ignorance et dans la perte de sa propre identité cachée et divine ?

Ainsi, relire L’Œdipe-Roi de l’Ancien Sophocle en pensant la méconnaissance ou pis encore le rejet du message de cette tragédie au cours de la tradition de notre culture occidentale - une fois par Platon et Aristote au début de l’ère philosophique, une autre par différents courants de la philosophie aux Temps Modernes -, c’est repenser, en notre temps, le défi de la pensée tragique dont le message touche à l’essence et à la dignité de tout être humain.
________________________________

La pensée tragique
Le Prométhée Enchaîné d’Eschyle
Essai de philosophie et de dialogue entre cultures
L’Harmattan, Paris
Date de publication : 23 mai 2019
30 €

Plus d’un des penseurs des Temps Modernes tels Goethe, Nietzsche ainsi que leurs héritiers se sont réclamés de l’autorité d’Eschyle, surtout de son œuvre Le Prométhée enchaîné, pour justifier le bien-fondé de leur pensée.

Or, en analysant le texte et le contexte de cette œuvre emblématique, cet essai démontre que les maîtres du « prométhéisme » des Temps Modernes ont ignoré complètement l’essentiel de son message et que, pis encore, ils l’ont contredit. Ce faisant, il fait découvrir les intuitions fondamentales relatives à une humanité cachée ou transcendante, laquelle se présente comme l’unique message, non seulement du Prométhée enchaîné d’Eschyle mais aussi de la sagesse de l’Antiquité grecque.

Nguyễn Đăng Trúc

Thứ Hai, 17 tháng 10, 2022

Đâu Phải Bởi Mùa Thu - Thơ Giáng Vân - Phổ Nhạc Phú Quang,(Đầu Thập Niên 1980) - Đàn&Hát Phạm Ngọc Lân


Thơ  Giáng Vân 
Phổ  Nhạc Phú Quang,(Đầu Thập Niên 1980) 
Đàn&Hát Phạm Ngọc Lân

Và Vẫn Nơi Nầy Ươm Tiếng Tơ



Vầng trăng năm cũ vẫn còn đây
Vẫn sáng lung linh tỏa dáng đầy
Để những lời thơ hoài nhắc nhở
Ru ta những phút lịm hồn say

Anh vẫn nơi đây với tách trà
Quên rồi giọt rượu những ngày qua
Tìm người thơ mộng cùng trao đổi
Những áng thơ hoa thắm đậm đà

Bạn hữu giờ đây còn mấy ai
Chia tay lạc bước con đường dài
Mơ người tri kỷ cùng tâm sự
Cho những tháng ngày bớt đắng cay

Tình người mỗi lúc một thêm vơi
Ta kiếm nơi đâu những nụ cười
Xoa bớt nỗi hằn trong tấc dạ
Ru thắm xuân nồng hết rụng rơi

Gởi bạn từng lời thắm ý thơ
Mong đời vẫn đẹp vẫn hoài mơ
Nắng chiều vẫn mộng hoài lưu luyến
Và vẫn nơi nầy ươm tiếng tơ

Hoàng Dũng

Lục Bát Mùa Thu


Mang hồn lục bát Nguyễn Du
Tôi đang đón những chiều Thu tuổi mừng
Ngàn năm lá rụng về rừng
Trăm năm thân thế bụi hồng nắng mưa

Bước chân đời bước chân đưa
Còn đâu trăn trở để thơ thẩn buồn
Đầy tình bè bạn sắt son
Nơi này chốn nọ vẹn toàn ước mơ

Bạn trong đời bạn trong thơ
Chia nhau chén ngọt hình như bộn bề
Tay buông tay nắm thơ đề
Chân đi cuối buổi đường về chắt chiu

Tôi còn đi giữa thương yêu
Giữa tình thân giữa những điều thiệt hơn
Quên hiu hắt bỏ héo hon
Nâng niu cho mối tình son đắp đầy

Tôi vui tháng lại vui ngày
Một đời đếm chữ dở hay cũng lòng
Yêu câu lục bát vô cùng
Đẹp tình em đẹp chung dòng thơ hoa.

09/30/2022
Hoa Văn



Nhịp Trong Thơ Đường Luật

 

Thơ và Văn Xuôi có nhiều điều khác nhau. Tuy nhiên, ngoài Vần ra, còn điểm quan trọng khác là Điệu Thơ.
Điệu có nghĩa là cung bậc của âm nhạc. Với thơ, Điệu là cách sắp xếp chữ trong câu thơ sao cho dễ nghe, mỗi khi ngâm hay đọc lên, lại vừa thích ứng với ý tình mà tác giả muốn diễn đạt. Điệu chính là sự biến đổi trạng thái, từ dịu dàng sang mạnh mẽ, từ nhanh sang chậm hay ngược lại...
Điệu là phần rất quan trọng trong Thơ.
Điệu gồm có âm thanh và tiết tấu.

Trong phạm vi bài viết này, chỉ đề cập đến Tiết Tấu.
Tiết Tấu có nghĩa là sự nhịp nhàng, thường gọi vắn tắt là Nhịp. Nhịp trong thơ chính là cách ngắt câu thành từng đoạn dài ngắn khác nhau.

Dựa vào nhận xét qua các bài thơ của Tiền Nhân, hầu hết mọi người đều kết luận rằng:
Thơ Đường Luật chỉ có Nhịp 2 / 2 / 3 hoặc 4 / 3.

Thí dụ:

Bước tới đèo ngang / bóng xế tà
Cỏ cây chen đá / lá chen hoa...

(Qua Đèo Ngang Bà Huyện Thanh Quan)

Cật Ngựa / thanh gươm / vẹn chữ tòng
Ngàn thu rạng tiết / gái giang đông...

(Tôn Phu Nhân Quy Thục Tôn Thọ Tường)

Ao thu lạnh lẽo / nước trong veo
Một chiếc thuyền con / bé tẻo teo...

(Thu Điếu Nguyễn Khuyến)

Từ Ô Y hạng / rủ rê sang
Bóng lẫn / đêm thâu / tiếng rộn ràng...

(Đêm Thu Nghe Quạ Kêu Quách Tấn)

Tất cả các câu thơ trên đều theo nhịp 4/3 hoặc 2/2/3. Có lẽ chính vì vậy mà một số nhà thơ ngày nay cho rằng: thơ Đường Luật chỉ có các nhịp trên mà thôi, nếu làm thơ theo các nhịp khác là sai.
Ngoài ra, các vị ấy cho rằng khi làm thơ thơ Đường nên tránh 12 hoặc 20 Bệnh Lỗi, trong đó có lỗi Điệp Điệu. Theo giải thích của các vị ấy, Điệp Điệu có nghĩa là khi nhiều câu thơ liên tiếp ngắt nhịp cùng một cách. Điều này đã mâu thuẫn với các nhận xét Thơ Đường Luật chỉ có các nhịp bên trên (4/3 hoặc 2/2/3).
Trong trường hợp này, dùng chữ Điệp Điệu là sai, phải sử dụng Trùng Nhịp mới đúng.

Trở lại chủ đề, nếu người làm thơ Đường Luật không theo các nhịp trên, có thật sự sai như ý kiến của đa số nhà thơ ngày nay chăng?
Mời xem một vài câu trích từ các bài thơ của Tiền nhân:

...Trải bao trăng gió / xuân già giặn
Trời dẫu già / nhưng núi vẫn non.

(Chơi Núi Non Nước Nguyễn Khuyến)

Ình ịch / đêm qua / trống các làng,
Ai ai / mà chẳng rước xuân sang.

(Khai Bút Nguyễn Khuyến)

...Chết riêng dễ / một mình anh nhỉ
Sống bận ra / chi lũ chúng mày...

(Bỡn Người Làm Mối Trần Tế Xương)

Hỏi vợ / vợ còn đi chạy gạo,
Gọi con / con mãi đứng chơi đình.

(Đau Mắt Trần Tế Xương)

...Chàng đi theo nước / thiếp theo chàng
Thiếp chết trinh / mà chàng chết trung...

(Vịnh bà Phan Thị Thuấn Dương Bá Trạc)

Tình cũng lơ / mà bạn cũng lơ
Bao nhiêu khăng khít / bấy ơ hờ...

(Trơ Trọi Quách Tấn)

Em lại nhé / ngày sau / sẽ gặp
Anh đi thôi / bước trước / còn xa.

(Tặng Biệt Quách Tấn)

Qua các thí dụ trên, chúng ta thấy có rất nhiều nhịp thơ khác như 3/4 , 3/2/2 hay 2/3/2. 2/5...

Như thế, nếu chúng ta làm thơ theo nhịp của các Tiền Bối có bị sai chăng?

Hoàn toàn không hề sai. Làm thơ Đường Luật chỉ sai khi phạm vào 5 quy tắc: Vận, Thanh, Niêm, Đối và Bố Cục.

Nếu thơ Đường Luật chỉ có nhịp 4/3 hay 2/2/3, với một tiết tấu duy nhất như thế, chỉ cần đọc đôi ba bài thôi, sẽ khiến người đọc sinh ra nhàm chán. Chính vì vậy nên các Tiền Bối sử dụng đủ các loại nhịp.

Điều này chứng minh, khi làm thơ, không riêng gì Thơ Đường Luật, mà tất cả các thể thơ khác cũng thế, không bắt buộc phải theo nhịp nhất định nào. Người làm thơ có thể uyển chuyển, không cứng nhắc, chỉ cần khi phân nhịp, lúc đọc lên nghe suôn tai, các đoạn vẫn diễn tả đủ ý là được.

Huỳnh Hữu Đức

Thu Về Trên Đất Tạm Dung

 

Trời đã vào Thu không thấy sao?
Mới đây nắng Hạ ấm dường nào!
Lá vàng héo hắt lòng vương vấn
Cảnh sắc diệu kỳ dạ xuyến xao
Nhân thế thăng trầm như sóng cả
Cuộc đời dâu bể tợ chiêm bao
Ước mong lịch sử sang trang mới
Bốn bẩy năm rồi vẫn khát khao!!!

Lâm Hoài Vũ
Sept 22 , 2022


Đại Hội Văn Bút Quốc Tế Lần Thứ 88 - 26/9/2022-30/9/2022 -Tại Uppsala, Thuỵ Điển (Phần1,2)


Phần 1: Ngày 25 và 26 tháng 9 năm 2022

Trưa ngày 25/9/2022 Cung Lan cùng Văn hữu thi sĩ Thanh Song Kim Phú và anh Phạm Quang Hiệp đến phi trường quốc tế Dulles, Virginia để lên đường sang Thuỵ Điển. Khi gửi hành lý, chúng tôi đã yêu cầu được hỗ trợ xe lăn cho Văn hữu Thanh Song Kim Phú. Được sự hỗ trợ này, chúng tôi đã qua những trạm kiểm soát nhanh chóng và dễ dàng. Máy bay SAS khởi hành đúng 5:45 chiều như lịch định.

Chúng tôi đã bay qua đêm và đến phi trường Copenhagen, thủ đô của Đan Mạch lúc 7 giờ sáng. Tại đây, chúng tôi tháp tùng cùng Văn hữu Thanh Song Kim Phú được người hỗ trợ đưa trên một chiếc xe máy di chuyển qua các trạm kiểm soát nhanh chóng không khác gì tại Mỹ. Chỉ có khác là ông ta không đưa chúng tôi trực tiếp đến cổng chuyến bay kế tiếp mà đưa chúng tôi đến trung tâm cần hỗ trợ dịch vụ xe lăn.

Chúng tôi chờ đây một lát, có một anh thanh niên trẻ đến hỏi tên anh Hiệp(Anh Hiệp ghi danh cho Văn hữu Thanh Song Kim Phú nhưng người ta lấy tên anh),hỏi chuyến bay của chúng tôi rồi đưa chúng tôi đến cửa của chuyến bay đến phi trường Uppsala của Thuỵ Điển. Người thanh niên cao ráo, vui vẻ, và hoạt bát. Không giống như người hỗ trợ trước, cho rằng cô không thể dắt Văn hữu Thanh Song Kim Phú vào máy bay; người thanh niên này không những tận tình đưa thi sĩ Thanh Song Kim Phú vào tận chỗ ngồi mà còn đi từ từ từng bước theo nhịp chân chầm chậm của Văn hữu Thanh Song Kim Phú. Cảm động, Văn hữu Thanh Song Kim Phú nói:

"You look like.. like....."
(Con giống như..., như...)

Người thanh niên ngắt lời, hỏi gọn:

"Your husband?" ( Chồng của cô hả?)
"No!You look like..." ( Con giống như...)
Tôi mỉm cười, nói phụ:
"...look like my grandson!"(Cháu trai của bà)

Mặc dù thú vị với cử chỉ và giọng nói têu tếu của người thanh niên, tôi cảm thấy ái ngại vì người thanh niên này dắt chị Thanh Song Kim Phú đi từng bước chậm đến nỗi sau lưng chúng tôi rồng rắn một đoàn người tay xách vai mang, hối hả mong đến chỗ mình để xếp hành lý. Rõ là nơi nào, luật ấy! Ở đây mọi người phải tôn trọng sự giúp đỡ đối với những người lớn tuổi có sức khỏe yếu kém một cách tuyệt đối. Qua chuyện này, tôi rút kinh nghiệm về việc ghi danh nhận dịch vự hỗ trợ xe lăn của các vị lớn tuổi. Bất kể khuôn mặt trẻ hơn tuổi, dịch vụ này rất thuận tiện khi du lịch bằng máy bay.


Chúng tôi rời Copenhagen lúc 9:15 sáng và đến phi trường Arlanda Stockholm Thuỵ Điển 10:40 sáng. Một người thanh niên trẻ khác đến đón Văn hữu Thanh Song Kim Phú và đẩy xe lăn đưa chị đến chỗ nhận hành lý. Tại đây, chúng tôi chỉ nhận 2 vali nên người thanh niên này chỉ anh Hiệp nơi điền đơn cho chiếc vali bị thất lạc và chúng tôi nhận ngay sau đó. Chúng tôi nhờ anh ta chỉ nơi đổi tiền. Anh ta vui vẻ hướng dẫn đến tận nơi, rồi chờ chúng tôi đổi tiền và đưa chúng tôi đến cửa ra khỏi phi trường.

Hành lý chúng tôi gồm 3 vali, tôi và mỗi người 1 hành lý mang theo( carry-on). Anh Hiệp phải đẩy 3 chiếc vali lớn trong lúc đeo balô đựng máy chụp hình trong lúc tôi và VH Thanh Song Kim Phú phải tự đẩy hành lý xách tay của mình. Trước mặt chúng tôi lúc này là một chiếc cầu thang cuốn trơn phẳng không bậc cấp, dốc cao như thẳng đứng, đang vùn vụt cuốn lên cao. Chúng tôi đề nghị Văn hữu Thanh Song Kim Phú bước lên trước, vịn tay trái vào thành trong lúc dùng tay mặt cầm chiếc carry-on.Chị vừa bước lên thang cuốn, tôi vội bước theo, cũng như chị, tôi dùng tay trái vịn thành , tay phải nắm chiếc carry-on. Anh Hiệp bước theo tôi , tay nắm cả 3 chiếc vali trong tay phải. Cũng may chiếc thang cuốn rộng đủ để anh kéo cả 3 chiếc vali lớn cùng một lúc.

Chiếc thang máy cuốn độ 2 phút, Văn Hữu Thanh Song Kim Phú té quỵ xuống và chiếc carry-on của chị cũng đổ theo. Cả hai ngã trước chân tôi. Tôi phải cố ghìm mình để khỏi bị ngã. Nếu không, tất cả chúng tôi, chị Thanh Song Kim Phú, carry-on của chị, tôi, chiếc carry-on của tôi, anh Hiệp và 3 chiếc vali lớn sẽ cùng đổ nhào.Và có thể, chúng tôi cùng bị thương rất nặng. Một người đàn ông to lớn đứng sau anh Hiệp, vội vã vượt cả anh Hiệp và tôi đến nắm tay, đỡ Văn hữu Thanh Song Kim Phú dậy. Nhưng, chị không thể đứng lên được.
Hốt hoảng, chị nói:
"Please help me!"
Tôi vội vã nói:
"Chị thả chiếc carry-on ra đi! Để em lo cho!"
Rồi nói với ông ta:
"Please hold her up there. She can't stand. "
Người đàn ông ôm xốc Văn hữuThanh Song Kim Phú lên đến tầng trên và để chị trên ấy.

Tôi lên theo, đẩy chiếc carry-on của chị lên trong khi kéo chiếc carry-on của mình. Anh Hiệp cũng an toàn lên theo cùng 3 chiếc vali. Chị Thanh Song Kim Phú cảm ơn người đàn ông rối rít. Còn tôi, tôi không nhớ mình có cảm ơn ông theo quán tính hay không. Tôi hoàn toàn trong trạng kinh hãi vì tôi đang thực hiện chuyến đi cùng hai người trong tình trạng không khỏe. Cuối năm 2019, anh Hiệp bị gãy xương mắt cá, lâu lắm mới hồi phục, nay có lịch sắp mổ và phải mang thuốc theo trong chuyến đi. Văn hữu Thanh Song Kim Phú có kể tôi nghe chuyện chân chị yếu nên đã bị té vài lần; nhưng tôi chỉ nghĩ chứng yếu xương bình thường của người lớn tuổi. Tôi không biết rằng chị không bị yếu xương mà bắp chân trái của chị quỵ đột ngột, không thể đứng lên hay di chuyển bình thường sau khi đi lại khá lâu. Sau khi định thần và rõ nguyên do, tôi hứa với lòng sẽ quan sát kỹ cả hai vị đồng hành để phòng những bất trắc
Từ phi trường Arlanda Stockhom Thuỵ Điển, chúng tôi mua vé tàu lửa đến trạm Uppsala. Đúng như lời nói của người đổi tiền ở phi trường "Bạn sẽ bị rắc rối khi dùng tiền mặt tại Thuỵ Điển!", người bán vé xa lửa không chịu nhận tiền mặt, ông ta đòi Credit Card. Anh Hiệp theo lời ông và hỏi thêm chi tiết và lộ trình đến Uppsala. Chúng tôi vào ga ngay sau đó. Cổng ga không có người soát vé. Các thang cuốn trong ga đều có nấc bậc cấp. Tôi đưa Văn hữu Thanh Song Kim Phú lên cầu thang, để chị trông Carry-On của chị rồi dùng thang cuốn đi xuống nơi anh Hiệp đứng chờ, đưa từng chiếc vali lên.Chậm nhưng an toàn.

Vừa đến sân ga, tàu trờ đến. Hỏi cặn kẻ những người đang chờ để chắc chắn chuyến tàu đến Uppsala, chúng tôi bắt chước họ, bấm cửa bước nhanh vào.Tàu lửa ở đây sạch sẽ với ghế đệm lớn và phòng vệ sinh cuối toa. Lúc này, cả ba chúng tôi đều lấy lại bình tĩnh và rất an tâm. Kế hoạch"Nếu nhỡ bị hụt, không vào toa kịp theo nhóm thì đứng đó, không đi đâu. Người đi sẽ quay trở lại tìm!"của chúng tôi bị thừa vì các chuyến tàu lửa ở Thuỵ Điển ngừng rất lâu và nền sân ga bằng phẳng với nền tàu nên hành khách có thể đẩy hành lý vào toa tàu dễ dàng.

Qua hai trạm chúng tôi đến Uppsala. Từ đây chúng tôi đi bộ về khách sạn Scandic Uplandia.
Sau khi nghỉ ngơi, tắm rửa và thay đổi y phục, chúng tôi đáp xe buýt đến trường Đại Học Uppsala tìm The House of Literature để ghi danh với Ban Tổ Chức Đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 88. Chúng tôi đã đi lạc đến Khoa Văn Chương thuộc trong khu mở rộng của trường đại học Uppsala chứ không phải khu chính của trường thế là chúng tôi phải hỏi đường đón xe buýt quay lại tìm Nhà Văn Học(The House of Literature) trong khu chính của trường. Chúng tôi dùng tiền mặt để trả vé xe buýt nhưng tài xế không nhận. Trả bằng credit card thì máy không nhận; cho nên, cả đi và về, chúng tôi đều được đi miễn phí.


Cuối cùng, chúng tôi đến đúng nơi.Nhà Văn Học(The House of Literature) lưa thưa vài người đến ghi danh. Chúng tôi nhận bảng tên và túi xách trong đó có Chương trình Đại Hội lần thứ 88 tại Uppsala, Thụy Điển và bản đồ thành phố Uppsala. Riêng tôi, có thêm cuốn sách lịch sử Văn Bút Quốc Tế và Country report 'The Power of Words: Future Challenges for Freedom of Expression'.
Bảng khuyến cáo "Chụp hình phải được sự đồng ý của người chụp chung và những người đứng gần" đã làm chúng tôi e ngại.


Lẩn quẩn quanh Nhà Văn HọcThe House of Literarure một lúc, chúng tôi đi bộ dọc chiếc cầu bắt qua sông cạnh khu vực Nhà Văn Học (The House of Literarure) để chụp hình rồi tạt vào một quán ăn.


Chúng tôi gọi ba món, ăn chung. Thức ăn thật ngon và rẻ.Tổng cộng cả 3 món ăn và 2 ly cà phê chỉ 25 Mỹ Kim.

Bốn giờ chiều chúng tôi quay lại Nhà Văn Học ( The House of Literarure) chào hỏi các bạn Văn từ các trung tâm khác, chụp hình và nghe chủ tịch Văn Bút Quốc Tế Burhan Sonmez ( Manifstation for Freedom) và cựu chủ tịch Văn Bút Quốc Tế Jennifer Clement( Between the lines- Creativity and The Engaged Writer) phát biểu.


Trong lúc mọi người đi về phía cổng chính của trường Đại Học để được hướng dẫn tham quan quanh thành phố Uppsala, chúng tôi quay về khách sạn nghỉ ngơi, chuẩn bị cho đôi chân đi bộ trong ngày hôm sau.


Tường trình của chủ tịch Cung Thị Lan về chuyến tham dự Đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 88 26/9/2022-30/9/2022 tại Uppsala, Thuỵ Điển.

Phần 2: Ngày 27 tháng 9 năm 2022


Sáng sớm, chúng tôi sửa soạn tươm tất xong vội xuống tầng trệt để ăn sáng trong nhà hàng của khách sạn Scandic Uplandia. Thức ăn ở đây rất phong phú, thích hợp cho cả người ăn kiêng hay không ăn kiêng.Mọi thứ đều ngon và tươi mới.

Ăn xong, chúng tôi vội vã rời nhà hàng, lên đường đến trường Đại Học Uppsala. Chúng tôi chưa biết rõ là phải lấy xe buýt đi đến trường như Google map hướng dẫn hay đi bộ theo lời hướng dẫn của vài người bạn Văn Bút trong buổi họp mặt chiều hôm qua. Vừa đến sảnh đường của khách sạn, chúng tôi gặp một số Văn hữu thuộc Văn Bút Đài Loan và một vài Văn Bút khác.


Một Văn hữu nói anh ta được phân công đến đưa tất cả chúng tôi, những đại biểu của các trung tâm Văn Bút hiện ở khách sạn Scandic Uplandia, đến trường Đại Học Uppsala. Chúng tôi hết sức vui mừng, đề nghị chụp hình chung làm kỷ niệm. Một số Văn hữu giới thiệu và tặng sách.Tựa vào cơ hội này tôi cũng giới thiệu và tặng Văn Nhân Lục của VBVNHN. Hàn huyên một lúc, chúng tôi cùng lên đường.

Trên đường, chúng tôi gặp vài Văn hữu khác từ các trung tâm khác. Vốn đã biết nhau qua những lần họp trực tuyến, nay được gặp nhau "bằng xương bằng thịt", chúng tôi hân hoan cười nói vui vẻ, rôm rả suốt đưòng đi.


Nhờ có người dẫn đường, chúng tôi đến sớm hơn giờ tiến hành buổi Lễ Khai Mạc Đại Hội rất nhiều.
Tuy nhiên, đã có khá nhiều người có mặt trong sảnh đường trước 9 giờ sáng. Hình như ai cũng nóng lòng có mặt sớm để không bị bỏ lỡ sự kiện nào trong thời gian Đại Hội.


Mọi người đều phải đeo bảng tên vì nhóm bảo vệ kiểm tra rất kỹ trước khi cho phép bước vào trường.
Sau khi bị kiểm tra bảng tên ở cửa ra vào, tôi tưởng những người chào đón ở trước cửa hội trường hội trường chính sẽ nghiêm ngặt kiểm tra máy hình hay điện thoại cầm tay. Không ngờ người tiếp đón niềm nở gợi ý giúp chụp hình cho tôi và những người đang bước vào hội trường với nụ cười thân thiện.

Điều này khiến tôi tự tin chụp vài tấm hình để ghi lại sự kiện.


Chủ tịch Văn Bút Thuỵ Điển Jesper Bengtston mở đầu lễ Khai Mạc Đại Hội bằng bài diễn văn Chào Mừng. Kế đó là diễn văn Chào Mừng của chủ tịch Văn Bút Quốc Tế Burhan Sonmez. Rồi đến bài thuyết trình của Carles Tomer, Văn Bút Catalan, Giám đốc Trung Tâm Văn Bút Quốc tế (2020-2021) về cuốn sách Lịch Sử Văn Bút Quốc Tế. Lịch sử Được Minh Họa. 
Tiếp theo là bài phát biểu quan trọng về "The POWER OF WORDS" của tiến sĩ đồng thời là nhà văn Siri Hustvedt.Và cuối cùng là phần mạn đàm về "UKRAINIANLITERATURE SET FREE” Tham luận viên của nhóm gồm ba hội viên Văn Bút Ukraina và một Văn hữu điều hành thuộc Văn Bút Thuỵ Điển. Chương trình khai mạc lẽ ra chấm dứt từ lúc 10:30 sáng nhưng vì vài diễn giả nói khá nhiều nên trễ hơn nửa tiếng đồng hồ.Tuy nhiên, chương trình không bỏ phần thời gian dành cho hội viên dùng cà phê.


Tôi vốn không phải là người thích uống cà phê, nên không đi xuống cầu thang của đại sảnh, nấn ná ở lại trong hội trường tìm người quen chụp hình làm kỷ niệm. Tôi đã gặp Cat Lucas, Điều phối viên của Các Nhà Văn Trong Tình Trạng Nguy Hiểm thuộc Văn Bút Quốc Tế, là người đã giúp Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại rất nhiều trong việc vận động tự do cho Phạm Đoan Trang. Tôi khá mừng vì được chụp hình chung với Cat và còn có cơ hội tặng cô cuốn sách Văn Nhân Lục cùng vài thứ có chữ Việt Nam,và chữ Washington DC.

Tôi cũng gặp và chụp hình với chủ tịch Văn Bút Quốc Tế, nhà văn Burham Sonmez, người mà tôi đại diện Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại bầu cho ông trong cuộc tranh cử Chủ tịch Văn Bút Quốc Tế năm vừa qua.


Theo chương trình, các buổi họp của các Uỷ Ban như Uỷ Ban quyền Dịch Thuật và Ngôn Ngữ, Uỷ Ban Các Nhà Văn Bị Cầm Tù, Uỷ Ban Các Nhà Văn vì Hòa Bình Và Uỷ Ban Các Nhà Văn Nữ đều diễn ra cùng một lúc. Tôi lên lầu hai đến phòngX (Mười) để dự cuộc họp của Uỷ Ban các nhà Văn Bị Cầm Tù. Chưa bước vào phòng, tôi bị chặn và yêu cầu để điện thoại cầm tay cũng như các máy ảnh, máy thu hình ở trong phòng bên cạnh. Không ngoài tôi, tất cả mọi người đều phải tuân theo yêu cầu này. Ngay cả chủ tịch Uỷ Ban các nhà Văn Bị Cầm Tù bác sĩ nhà văn Ma Thida, và chủ tịch Văn Bút Mỹ Karim Karlekar cùng trong tình trạng. Tôi lấy làm tiếc vì không thể thu hình khi Chủ tịch Văn Bút Hoa Kỳ, nhà văn Karim Karlekar nói về Phạm Đoan Trang trong phần Chiếc Ghế Trống.

Tôi đoán có nhiều đại biểu tham dự Uỷ Ban Các Nhà Văn Bị Cầm Tù hơn cuộc họp của các Uỷ Ban khác. Đa số những đại biểu tham gia cuộc họp này đều quan tâm đến các nhà văn/ nhà báo cầm tù mà trung tâm Văn Bút của mình đang tranh đấu giành lại tự do và an toàn cho họ. Có khoảng 85 người trong phòng họp. Chương trình khác dày đặc với Phần giới thiệu, Acceptance of the decision of the last meeting - Other administrative matter, Statement from Chair and Steering Committee, Discussion on Challenge center are facing especially integration of Writers at risk to perception. và phần cập nhật từ cácTrung Tâm.

Vài đại biểu trung tâm nói nhiều và dài tưởng chừng như " vô cùng tận"… mà không có thông báo ngưng như “chỉ còn một phút” (1 minute left) hay cắt ngang với yêu cầu gửi điện thư báo thêm như trong các cuộc họp trực tuyến; cho nên, còn 20 trung tâm Văn Bút không thể báo cáo cập nhật, phải gửi email sau. Đã thế, có những con số báo không chính xác hay những từ dùng không thích hợp gây ra những lời tranh cãi hết sức mạnh mẽ và gây cấn giữa vài đại biểu của các trung tâm Văn Bút. Đến lúc này, tôi mới thấy rõ việc thu điện thoại cầm tay, máy chụp hình và máy thu hình của ban Tổ Chức cuộc họp Uỷ Ban Các Nhà Văn Bị Cầm Tù là có lý.


Đúng 1 giờ trưa, mọi người đều đến đại sảnh ngay chân cầu thang lớn để nhận phần ăn của mình rồi tìm chỗ ngồi. Đa số xuống phòng ăn nơi tầng hầm để có chỗ ngồi ăn thoải mái.

Hai giờ rưỡi chúng tôi trở lại phòng họp của Uỷ Ban Những Nhà Văn Bị Cầm Tù. Lúc này phòng họp ít người hơn ban sáng. Chỉ còn khoảng hơn 40 người.

Khi đến phần bàn luận các giải pháp (Resolution) và Kế hoạch Chiến Lược (Strategic Plan) , tôi góp ý rằng các trung tâm nên cố gắng tránh các cuộc tranh cãi khá mạnh mẽ làm tổn thương nhau bởi vì nếu chúng ta không có tinh thần hợp tác làm việc thì chúng ta không thể giúp các nhà văn bị cầm tù có hiệu quả.Tôi cũng đề nghị Uỷ Ban Các Nhà Văn bị Cầm Tù nên làm trung gian trong việc gửi tiền đến gia đình các nhà văn bị cầm tù.Như trường hợp nh à v ăn, nhà báo Phạm Đoan Trang, Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại rất muốn gửi tiền đến gia đình Phạm Đoan Trang nhưng lo ngại gia đình Phạm Đoan Trang bị rắc rối. Nếu bị tra hỏi, họ sẽ bối rối, không biết người gửi là ai trong lúc người muốn gửi lại không muốn thông tin của mình bị tiết lộ.

Buổi họp chấm dứt lúc 5 giờ chiều và chúng tôi đi bộ về khách sạn, chứ không tham dự cuộc tham quan quanh trường Đại Học
7 giờ 30 tối chúng tôi đi bộ đến Martin Luther King Monument , địa điểm ngay sau lưng trường Đại Học Uppsala để tham dự lễ Tưởng Niệm “Con Đường của Công Lý” ( The Arc of Justice)
The Arc of Justice- Martin Luther King Monument Uppsala Sweden
8 giờ tối chúng tôi đi bộ qua trường đại học Uppsala để dự tiệc Khai Mạc Đại Hội.
The 88th international PEN Congress Uppsala Sweden- Opening Reception Se...

10 giờ tối chúng tôi về lại khách sạn Scandic Uplandia.

(Còn Tiếp)

Cung Thị Lan