Cảm hứng từ tác phẩm điện ảnh Interstellar, một toán toán học gia đã tìm ra — ít nhất là trên phương diện giả thuyết — cách thức chuyển đạt tin tức về quá khứ. Các nhà khảo cứu giải đáp bí ẩn về việc nhân vật chính trong phim có thể liên lạc với con gái mình bằng cách giả định rằng ký ức của anh về quá khứ chính là viễn cảnh về tương lai của cô con gái. Việc thu thập ký ức từ tương lai của một người khác và gửi tin tức dựa trên đó qua một "vòng lặp thời gian" đầy nhiễu loạn hóa ra lại hiệu quả hơn là gửi thông điệp tới tương lai.
Trong cuốn phim Interstellar, những hình thù kỳ lạ xuất hiện trong lớp bụi trên sàn phòng ngủ của cô bé Murph sau một trận bão cát. Cha của cô, Joseph Cooper — một cựu phi công của Cơ quan Không gian Mỹ (NASA) — đã nhận ra đó là những dị biệt về trọng lực mang mật mã nhị phân. Nhiều năm sau, khi phi hành qua một "lỗ sâu" không gian, Cooper lạc vào một "tesseract" (không gian đa chiều) do nhân loại ở tương lai tạo dựng, nơi anh có thể điều khiển trọng lực xuyên thời gian. Từ đó, anh gửi các thông điệp ngược về quá khứ cho Murph bằng cách tạo ra chính những hiện tượng trọng lực mà họ đã từng chứng kiến cùng nhau.
Do hiện tượng "thời gian giãn nở" — khi thời gian chậm lại đối với một vật thể di chuyển với vận tốc cực nhanh — nhiều năm đã trôi qua ở Trái Đất trong khi Cooper chỉ mới trải qua vài giờ đồng hồ. Theo những khảo cứu mới đây về vật lý lượng tử, việc gửi tin tức về quá khứ không còn là chuyện viễn tưởng thuần túy mà thực sự có khả năng thực hiện được.
Các vòng lặp thời gian có thể là cơ chế để gửi thông điệp về quá khứ. Thuyết Tương đối Tổng quát cho phép sự tồn tại của một "đường cong thời gian khép kín" (CTC), xảy ra khi quỹ đạo của một vật thể trong không-thời gian đưa nó đến tương lai rồi quay ngược lại quá khứ. Một cơ chế khác là "sự rối rắm lượng tử" (quantum entanglement): Nếu Cooper và con gái có mối liên kết lượng tử, họ có thể chia sẻ tin tức ngược dòng thời gian. Các hạt hạ nguyên tử có liên kết này luôn nhạy cảm với trạng thái của nhau, nên dù một hạt có bị phóng đi xa và nhanh đến tương lai, nó vẫn truyền đạt tin tức cho hạt còn lại ở quá khứ.
Thực tế, Giáo sư Seth Lloyd và các cộng sự tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) muốn biến ý tưởng này thành hiện thực. Mặc dù việc bẻ cong không-thời gian để tạo ra một đường cong thời gian thực thụ đòi hỏi một nguồn năng lượng khổng lồ không tưởng, nhưng Giáo sư Lloyd trước đây đã thành công trong việc dùng các hạt ánh sáng (photon) có liên kết lượng tử để mô phỏng một vòng lặp thời gian, gửi một hạt về quá khứ vài phần tỷ giây. Nay, họ muốn xem liệu việc gửi các thông điệp dài hơn có khả thi hay không.
Hiệu quả bất ngờ từ "Tĩnh điện thời gian"
Dù nghe có vẻ nghịch lý, các nhà nghiên cứu khám phá ra rằng đối với một kênh truyền tin đầy "nhiễu" (giống như tiếng rè của máy vô tuyến điện), việc truyền một thông điệp về quá khứ thực tế lại dễ dàng hơn là gửi tới tương lai.
Trong một nghiên cứu vừa đăng trên tập san Physical Review Letters, nhóm khảo cứu cho biết:
"Việc tiếp cận một đường cong thời gian khép kín không nhiễu sẽ giải phóng một năng lượng xử lý tin tức kinh ngạc. Một kênh truyền tin như vậy có thể được biểu diễn qua cơ chế lượng tử, theo nghĩa là tin tức di chuyển qua kênh nhiễu vẫn tiến triển như bình thường, ngoại trừ điểm dừng chân cuối cùng là ở quá khứ."
Sự khác biệt giữa việc gửi thông điệp tới tương lai hay về quá khứ nằm ở chỗ Cooper ghi nhớ các sự kiện đã qua, bao gồm cả việc con gái anh giải mã các bức điện, vì điều này về mặt kỹ thuật đã xảy ra trong quá khứ của anh. Anh có thể liên lạc được với cô vì anh nhớ lại cảnh cô đang giải mã chúng. Do đó, khi gửi các bức điện này, anh viết chúng theo đúng những gì mình đã nhớ để cô có thể thông hiểu được.
Toán khảo cứu nhận định:
"Sự hiện diện của các vòng lặp thời gian khép kín có thể dẫn đến những hệ quả gây bàng hoàng, như việc vi phạm quy luật nhân quả hoặc việc thoát khỏi một lỗ đen."
Dịch giả lược ghi: Bài viết tập trung vào các giả thuyết vật lý mới nhất năm 2026 về khả năng truyền tin nghịch chiều thời gian dựa trên nền tảng cơ học lượng tử.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét