Chim Đàn

"Tung cánh chim tìm về tổ ấm"

Mong người về mỗi độ xuân sang

Ảnh: Huỳnh Phương Trạch

Mong Ở Nơi Bà

Với bao thống khổ hằng ngày

Cùng nhiều thứ nữa đắng cay khôn lường

Mẹ ơi xin dủ lòng thương

Cất cho trăm nỗi đoạn trường gian truân

Mùa vui nay lại sắp gần

Đào khoe mai nở nghinh tân rộng ràng

Ngoài đời thôi lắm hỗn mang

Nghèo lo cơm gạo,giàu sang đua đòi

Phần đông đó thật khó coi

Nhưng nào có dám săm soi việc người

Tiết xuân gío lạnh mưa rơi

Lấy chi sưởi ấm cảnh đời neo đơn?

Co ro manh áo đã xờn

Ngước trông xin Mẹ ban ơn hải hà

Giúp cho con cái gần xa

Hưởng bầu khí Tết nhà nhà an vui.

Thái Huy 

Jan/20/22

Mừng Xuân Nhâm Dần 2022

Bài Xướng:

Mừng Xuân Nhâm Dần 2022

Chúc người năm mới đẹp như hoa*
Mừng đón hương xuân ngát mọi nhà
Tân Sửu mọi buồn lo biến mất
Nhâm Dần cả vạn vật reo ca
Nâng ly nước ngọt em và chị
Dốc chén rượu nồng bạn với ta
Chia sẻ tình thương yêu chủng loại
Cầu mong cho nạn dịch mau qua.

ChinhNguyên/H.N.T. Dec.11.2021
* Tặng người năm mới một cành hoa
***
Bài Họa:

Này Xuân Chớ Vội

Đúng hẹn nàng xuân trải lối hoa
Báo tin bầy én lượn quanh nhà
Người đang háo hức vang câu hát
Kẻ lại rộn ràng dạo khúc ca
Trừ tịch năm nao cùng với bạn
Giờ đây đất khách chỉ riêng ta
Trăm hoa vẫn rộ đang khai nhụy
Này hỡi xuân hồng chớ vội qua

Kim Phượng

Bóng Xuân Giữa Núi Rừng

Xuân về sao nắng chưa đủ ấm?!
Lấp lánh sương còn lạnh sớm mai
Rừng vẫn chập chùng ôm núi thẫm
Tuyến đầu súng vẫn giữ trên tay.

Nơi đây không có màu hoa thắm
Ong, bướm, chim muông chẳng ghé qua
Trầm ngâm như nước hồ gương lắng
Nên bóng xuân còn xa rất xa.

Không có hoa, núi cô đơn quá!
Không có Xuân rừng bỗng hóa già
Giữa khung cảnh "Trời quen, Đất lạ"
Lính chạnh lòng, chợt nhớ Mẹ, Cha.

May quá! Có chút quà kết nghĩa
Của hậu phương gửi Lính xa nhà
Vài gói thuốc cùng trà thơm, bánh, mứt
Thư học trò kèm khăn nhỏ thêu hoa.

Dường như trang giấy còn thơm mực
Thoảng hương tóc gội nắng vào xuân
Man mác tuổi hồng trong nét bút
Ấm lòng chiến sĩ lúc hành quân.

Dù chỉ một vài câu ngắn ngủi
Đủ mang hạnh phúc đến ngập lòng
Ơi người em gái chưa quen biết
Xuân đến rồi đây! Có phải không?

Huy Văn
(Trà Kiệu, Duy Xuyên/Quảng Nam
17/01/1974)

Tưởng Nhớ Nữ Danh Ca Xứ Huế

Hầu như mỗi sáng thức dậy, mình đều nghe những bản nhạc hay đọc những bài viết có tính chất văn học nghệ thuật do BS. Phạm Anh Dũng gởi ra trên diễn đàn Toronto Medical Group. Qua thời gian thành ra thói quen, mở mắt ra là mình tìm vào đó để thưởng thức những bản nhạc do BS. Anh Dũng thả ra.

Vào sáng thứ Hai, 17 tháng Giêng, 2022 cũng vậy, mình đọc bài giới thiệu “Tháng Giêng Kỷ Niệm Hai Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn và Ca Sĩ Hà Thanh Qua Đời. Nhân sáng hôm nay trời bên ngoài toàn mây mù và lạnh, nên mình tìm một góc ấm và mở ra thưởng thức những clips nhạc bạn gởi. Không chỉ như vậy, mà còn nhiều bản nhạc khác nửa, với sự tham gia của nhiều ca sĩ khác mà mình nghĩ cũng xẩy ra cùng một địa điểm, một thời gian, do cùng một ban nhạc và một MC, tại Houston năm 1992 (?), qua chương trình VOVN.

Tháng Giêng là kỷ niệm thời gian cả hai nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn và ca sĩ Hà Thanh qua đời. 

Để nhớ hai nhân vật tài hoa

Sau đây là vài tác phẩm của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn do ca sĩ Hà Thanh trình bày:

 Nắng Chiều (Lê Trọng Nguyễn) Hà Thanh:
https://youtu.be/FkfhQ8ykgaY 
 Bến Giang Đầu (Lê Trọng Nguyễn) Hà Thanh:
https://youtu.be/dNmvkMCzW3A 
 Chim Chiều Không Tổ (Lê Trọng Nguyễn) Hà Thanh:
https://youtu.be/pzzMCV-Y7Oo 
 Chiều Bên Giáo Đường (Lê Trọng Nguyễn) Hà Thanh:
https://youtu.be/3_uFORejIEY 
 Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn cũng có viết hòa âm cho Hà Thanh hát:
Hẹn Một Ngày Về (Lê Hữu Mục) Hà Thanh hát Lê Trọng Nguyễn hòa âm:
https://youtu.be/6GMnsRtUG8k
 Nhân tiện mời nghe 
Nắng Chiều (Lê Trọng Nguyễn) Mai Hương & Phạm Anh Dũng song ca:
https://youtu.be/y4N0kaLqLRk
Phạm Anh Dũng
http://phamanhdung.wordpress.com/

Giữa 2 nhân vật Lê Trọng Nguyễn và Hà Thanh, vì mình không rõ nhiều về người thứ nhất, nên mình xin có vài lời về ca sĩ Hà Thanh, một người con của xứ Huế của mình. Không những Chị có giọng ca hiền hòa, tuyệt vời trời phú, mà phong cách tự nhiên song song với một cuộc đời đơn giản đầy tâm Phật của Chị đã khiến tên tuổi của Chị nổi bật trong những ca sĩ đương thời và cả về sau khi ở hải ngoại. Hay ít nhất trong cộng đồng người Huế xa xứ nói chung và riêng trong lòng những cựu nữ học sinh trường Đồng Khánh, là nơi Chị từng học qua, và của mình nữa khi mình cũng từng là một cựu học sinh, vì theo học 5 năm tiểu học tại đây và ở luôn 19 năm trong khuôn viên ngôi trường đẹp này.

Tuy Chị bắt đầu nổi tiếng từ Huế trong thập niên 60 của thiên niên kỷ trước qua những chương trình ca nhạc trên đài phát thanh Huế, mình chưa biết nhiều về Chị lắm. Chỉ biết chung chung là nhà chị Hà Thanh ở bên kia cầu Ga, bên dòng sông Bến Ngự khi sông đào này mới bắt đầu rẽ nhánh từ sông Hương. Mình nhớ có một hè mình đang học năm cinquième hay quatrième gì đó, được trường Providence tổ chức đi cắm trại mấy ngày tại trường Pellerin (cả 2 trường đều là Công giáo cả). Các anh lớn thường hay ra đứng cạnh bờ sông, núp đằng sau các bụi cây, nhìn và chỉ chỏ sang bên kia sông và nói với nhau đó là nhà của ca sĩ Hà Thanh. Có lần mình cũng nhìn theo và thấy một lô các chị em (nhưng không biết trong đó có chị Hà Thanh không??) đang chơi đùa ở bến sông và bơi trên dòng sông, có người thì đang chèo thuyền nữa. Dần sau mấy năm, Chị Hà Thanh bắt đầu nổi tiếng không những về tiếng hát của mình mà còn thêm là một loạt các em gái Chị cũng có tiếng thơm là con gái đẹp mà lại học cao, như các chị Phương Thảo (về sau lấy Viện trưởng ĐH Huế là GS. Bùi Tường Huân), chị Liên Như, Thúy Vy (cùng 1 lứa với mình ở thềm ĐH. T.Vy học Luật, mình thì YK), Bạch Lan, Hoàng Mai. Toàn là những tên đẹp! Và làm bao chàng trai trong cùng lứa tuổi mơ màng và điêu đứng. Mãi cho đến nay, mình vẫn không hiểu được nghĩa của tên cúng cơm Lục Hà của chị Hà Thanh. Nghe thật lạ và hay, rất đặc biệt, và có lẽ chưa có một người con gái nào mà mình biết, hay đọc trong sách báo, thi văn… có cùng tên như vậy!?

Trong một lần thư liên lạc với Thúy Vy, mình có viết như sau:

Thúy Vy mến,

Vừa làm xong chương trình văn nghệ cho Tiệc Tân Niên YKH vào chiều Thứ Sáy này, March 9, 2018, mở email, thấy Vy Trần Kiêm vội mở ngay. Tưởng Vy gởi nhạc, không ngờ đọc bài viết của Vy về Cố NS. Nguyễn Văn Đông.

Bài viết tuy ngắn nhưng trang trải đầy đủ đức tính của một con người có trước có sau, một nhạc sĩ có tên tuổi lại vừa là một cựu sĩ quan cao cấp, nổi tiếng từ xưa cho đến cuối đời. Được mọi tầng lớp dân chúng yêu thương lại vừa được các đàn em cựu quân nhân, cựu Thiếu Sinh Quân kính mến đã không ngần ngại sắp hàng đưa tay lên tầm mắt, chào tiễn người đàn anh mang hình ảnh một đấng nam nhi văn võ song toàn, một mình hiên ngang chọn con đường sống sau khi đi tù về với tinh thần quả quyết gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn. Một hình ảnh quá xứng đáng để lại cho hậu thế.

Cũng phải viết như thế này: nếu nhạc của ĐT Nguyễn V. Đông không được chị Hà Thanh hát (hay ngược lại) thì có lẽ những bản nhạc đó, như Hải Ngoại Thương Ca, Hàng Hàng Lớp Lớp, Nhớ Một Chiều Xuân, Mấy Dặm Sơn Khê, Phiên Gác Đêm Xuân, Mấy Dặm Sơn Khê... sẽ không được nổi tiếng với hàng hàng triệu người biết đến.

Vĩnh Chánh cảm thấy rất privileged và thương mến khi được Thuý Vy nhắc tên đến... 2 lần (**) trong bài viết. Cám ơn T. Vy nhớ luôn cả lần Chánh đến nhà thăm nhà T. Vy ngay sau khi biết khu vực Ga được giải tỏa trong Mậu Thân. Vui ghê đi chớ!

Chúc Vy sức khỏe và an lành. Nhớ thỉnh thoảng liên lạc với nhau nghe.

Thân mến, Chánh

(**Lần thứ nhất là khi nhắc đến bài viết Tết Năm Này Nhớ Đến Tết Năm Xưa / Mậu Thân của mình; lần thứ hai là về câu chuyện vui nhắc lại V. Chánh đến nhà Thúy Vy ngay khi Huế đang ngổn ngang chưa dứt tiếng súng: “Để xem tụi Vy chết chưa thì đồ ăn vẫn chưa hết, vẫn có đùi vịt được nướng lên cho Chánh ăn. Đói lâu ngày, Chánh ăn ngon lành” – Thúy Vy viết.

Trong thư chuyển của Anh Dũng, mình lại được nghe lại bản nhạc một thời mình rất mê nghe, từ khi còn là sinh viên. Đó là bài Hẹn Một Ngày Về của GS. Lê Hữu Mục làm ra khi ông rời Huế bay ra Hà Nội nhưng hẹn về lại Huế sau đó. Theo ý mình, bài này rất xứng đáng chiếm một vị trí cao trong những bản nhạc về Huế, nhất là khi nhạc sĩ lại không phải gốc Huế mà là người Miền Bắc vào dạy ở Huế rất sớm sủa (trước khi chia đôi đất nước).

Và với bài này mình nghĩ không thể có ai hát hay và truyền cảm cho bằng chị Hà Thanh.

Từ khi vào Sài Gòn sinh hoạt cùng với các chương trình ca nhạc, mình tìm hiểu, và biết chị Hà Thanh không bao giờ đến trình diễn tại các phòng trà. Chị chỉ xuất hiện qua các chương trình trên đài phát thanh Sài Gòn hay Quân Đội, hay trên truyền hình về sau. Sự kiện Chị không hát ở các phòng trà cũng có thể hiểu như một viên ngọc quý, cho dù được ưa thích đến đâu, cũng không thể trưng bày, xuất hiện dễ dàng trước công chúng. Phải giữ riêng cho mình một nét cổ kính trầm lặng, một mức độ, một khoảng cách nào đó, nhưng không hề mang tính chất kiêu ngạo hay lập dị - có lẽ đó là nguyên tắc kín đáo trong đời sống của một thiếu nữ gốc Huế mà lại được nuôi dưỡng trong một gia thế có nền giáo dục vững chắc.

Ngay cả khi ra hải ngoại, Chị cũng rất ít khi xuất hiện trên các chương trình ca nhạc của PBN hay Asia, mà lại có mặt trong các buổi văn nghệ của từng nhóm nhỏ, như Nhóm Nhớ Huế, Phượng Vỹ, hay các buổi trình diễn có tính cách Phật Sự. Có nghĩa là Chị không bao giờ nghĩ đến chuyện làm thương mãi với tiếng ca của mình. Có được như vậy, chắc vì Chị nhận được sự bao bọc thân yêu của các em chị từ khi chị rời VN và qua sống tại Boston.

Chị Hà Thanh mất đúng ngày đầu năm của tháng Giêng 2014, bên cạnh con và các người em thân yêu. Nay V. Chánh xin mượn 2 câu trong bản nhạc Hẹn Một Ngày Về:

“HUẾ, LƠ LỬNG GIÒNG HƯƠNG

NĂM THÁNG CÒN VƯƠNG LỜI AI MONG CHỜ”

Để thắp nén nhang lòng, nhớ về một giọng hát từng đi vào lòng người, một hình ảnh thùy mị khó quên, một tên rất quen thuộc của bao thế hệ lớn lên, sống tại Huế hay xa Huế. Cầu nguyện hương hồn chị thanh thản nơi chốn tịnh độ.

Hai giờ sau khi viết xong bài này, mình nhận được hình vẽ chị Hà Thanh bằng bút bi mà họa sĩ là BS. Mùi Quý Bồng, một đàn anh tài hoa, chuyển vào diễn đàn tmg. Một chia sẻ quý báu làm tăng giá trị của bài viết.

Và vào tận cuối ngày, mình lại nhận gián tiếp thêm một điện thư cho biết nghĩa của tên Lục Hà như sau:        

Xin bổ túc… cho ai đó, thắc mắc về tên Lục Hà…

Theo như tôi được biết:

Các anh chị em chúng tôi thường gọi chị là Chị Hà.

Gọi Phương Thảo là chị Phương.

Tên mấy chị rất đẹp! Phải không?

Chúng tôi, (nói về phe nữ), cùng được Ông Nội đặt cho,

Các Chị, Con ông Bác chúng tôi: tên Các loại Hoa và Thảo mộc:

Tố Cần, Lục Hà (hoa Súng), Phương Thảo (Hoa Khôi Đồng Khánh), Liên Như (hoa Sen)

Thuý Vy, Bạch Lan, Hoàng Mai…

Nhà khá đông con gái…

Hai hôm sau, cũng từ diễn đàn tmg, mình nhận được một clip video music dài gần 2 giờ, do chị Liên Như (Boston) cùng Giáo Sư Đàm Trung Phán (montreal, Canada) biên soạn. Dưới đầu đề “HÀ THANH, Liên Khúc 1- KỶ NIỆM NGÀY RA ĐI – January 1, 2014. Như một lời vĩnh biệt gởi đến người nữ danh ca xứ Huế. Trân trọng cám ơn GS. Đàm Trung Phán và chị Liên Như:

https://m.youtube.com/watch?v=aOXb5wjU3-0

Tháng Giêng, 2022

Vĩnh Chánh

Tâm Sự Mai Đình - Viễn Châu - Kim Phượng(Canada)

Tác Giả: Viễn Châu

Tiếng Hát: Kim Phượng(Canada)

Chúc Tết Nhâm Dần

Nhâm Dần kính chúc quý văn nhân
Các chị các anh khắp xa gần
Sức khỏe tràn dâng như sóng vỗ
Niềm vui tỏa rộng tựa biển đông
An nhiên tự tại tâm thanh tịnh
Thiền định vô ưu thỏa tấm lòng
Thơ phú chan hòa tình đất nước
Văn chương nhẹ gánh nợ tang bồng.

Nguyễn thị Thêm

Thơ Đường Của Ông Vua Đường Đón Tết - Đường Thái Tôn Lý Thế Dân

 

LÝ THẾ DÂN 李世民 (599-649) là Đường Thái Tôn, ông vua thứ hai của đời Đường. Tổ quán ở đất Thành Kỷ Lũng Tây thuộc tỉnh Cam Túc ngày nay. Ông là con thứ của Đường Cao Tổ Lý Uyên, lúc trẻ chinh chiến bốn phương, có công diệt nước Tùy để chiếm lấy thiên hạ. Năm Võ Đức nguyên niên (618) được phong là Tần Vương. Sau phát động binh biến ở Huyền Võ Môn (626) chiếm lấy ngôi Thái Tử, rồi đăng cơ làm hoàng đế. Ông ở ngôi 23 năm, đất nước thái bình thịnh trị, văn tài võ lược đều không tiền khoáng hậu. Sử tôn xưng là "Trinh Quan Chi Trị 貞觀之治". Có nghĩa là : "Những năm Trinh Quan thái bình thịnh trị". Ngoài võ công, Ông còn xem trọng văn nghệ, lập Văn Học Quán, Hoằng Văn Quán, chiêu đãi văn thi sĩ, tự thân chấp bút soạn sử, thơ văn của ông đều có thành tích tốt, còn lưu lại 30 quyển "Đường Thái Tôn tập 唐太宗集", "Tân Đường Thư, Nghệ Văn Chí 新唐書·藝文志" 40 quyển.

Trong những năm Trinh Quan đời Đường, quốc gia phồn vinh cường thịnh, nên trong đêm trừ tịch, trong ngoài hoàng cung mọi người đều tưng bừng đón Tết. Trước cảnh tượng phong điều vũ thuận, quốc thái dân an, Đường Thái Tôn Lý Thế Dân đã động lòng thi sĩ làm nên bài thơ đón giao thừa đưới đây:

守歲                 THỦ TUẾ
暮景斜芳殿， Mộ cảnh tà phương điện,
年華麗綺宮。 Niên hoa lệ ỷ cung.
寒辭去冬雪， Hàn từ khứ đông tuyết,
暖帶入春風。 Noãn đái nhập xuân phong.
階馥舒梅素， Giai phức thư mai tố,
盤花卷燭紅。 Bàn hoa quyển chúc hồng.
共歡新故歲， Cộng hoan tân cố tuế,
迎送一宵中。 Nghinh tống nhất tiêu trung !
李世民             Lý Thế Dân

* Chú thích:

- Thủ Tuế 守歲 : THỦ là Giữ; là Canh; TUẾ là Tuổi, là Năm. Nên THỦ TUẾ là ngồi canh cho hết năm hết tuổi; cũng có nghĩa là ngồi canh để đón mừng năm mới tuổi mới. Nên THỦ TUẾ là "Đón Giao Thừa", là Tiễn đưa năm cũ và đón mừng năm mới.

- Phương Điện 芳殿 : là Điện thơm; ý chỉ cung điện hoa lệ đẹp đẽ, câu kế có từ đối xứng là Ỷ Cung 綺宮 : là Cung điện đẹp đẻ,cũng cùng một nghĩa như Phương Điện.

- Lệ 麗 : Hình dung từ là Đẹp. Động từ có nghĩa "Làm cho đẹp". LỆ Ỷ CUNG 麗綺宮 : là Làm cho cung điện đã đẹp rồi lại càng đẹp hơn.

- Phức 馥 : là cái hơi thơm. Ta hay nói Thơm Phức là chữ PHỨC nầy đây. Giai Phức 階馥 : là cái hơi thơm từ bậc thềm lan tỏa ra.

- Mai Tố 梅素 : Màu trắng tinh khiết của hoa mai, đối với Chúc Hồng 燭紅 là "Cây nến màu đỏ" ở bên dưới.

- Bàn Hoa 盤花 : là Cái mâm đựng hoa, là cái bình hoa chưng trên bàn.

* Nghĩa bài thơ:

ĐÓN GIAO THỪA

Cảnh nắng chiều nghiêng nghiêng chiếu vào cung điện, tháng ngày hoa mộng như càng làm cho cung điện đã đep đẽ rồi lại càng hoa lệ hơn lên. Cái lạnh và giá tuyết của mùa đông đã qua đi, nhường chỗ cho gió xuân ấm áp đang thổi về. Trước thềm như có mùi thơm lan tỏa của hoa mai trắng, và những chậu hoa rực rỡ như đang được vây quanh bởi các ngọn nến hồng. Cùng vui với nhau để tiễn cũ đón mới vì cái đón đưa nầy xảy ra cùng lúc chỉ trong một đêm thôi!

Đất nước thanh bình, trăm họ thái hòa, niềm vui rộng khắp khiến cho đấng quân vương cũng cảm thấy hân hoan mà hòa vào niềm vui chung của mọi người mọi nhà trong đêm giao thừa tống cựu nghinh tân nầy.

* Diễn Nôm:

   THỦ TUẾ

Nắng chiều nghiêng cung điện,
Năm tháng đẹp mông lung.
Đông tuyết lạnh đà hết,
Gió xuâm ấm tình nồng.
Thềm thoảng hương mai trắng,
Phòng hoa rưc nến hồng.
Cùng vui niềm cũ mới,
Đưa tiễn một đêm ròng!

Lục bát:

Nắng chiều cung đẹp nghiêng chao,
Tháng năm hoa mộng ngạt ngào cung vi.
Trời đông tuyết lạnh ra đi,
Gió xuân ấm áp thầm thì ý xuân.
Bên thềm mai thoảng hương xuân,
Hoa càng rực rỡ mông lung nến hồng.
Vui niềm cũ mới cùng trong...
Một đêm đưa đón trong vòng một đêm!

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

Sau đây là bài thơ ngũ ngôn luật thi "Phương Lan 芳蘭" mà ông vua đã tả hoa lan trong vườn ngự uyển lúc vào xuân:

芳蘭                 PHƯƠNG LAN
春暉開紫苑， Xuân huy khai tử uyển,
淑景媚蘭場。 Thục cảnh mỵ lan trường.
映庭含淺色， Ánh đình hàm thiển sắc,
凝露泫浮光。 Ngưng lộ huyễn phù quang.
日麗參差影， Nhựt lệ sâm si ảnh,
風傳輕重香。 Phong truyền khinh trọng hương.
會須君子折， Hội tu quân tử chiết,
佩裏作芬芳。 Bội lý tác phân phương !

* Chú thích:

- PHƯƠNG LAN 芳蘭 : PHƯƠNG là mùi thơm nhẹ nhàng của hoa cỏ; nên PHưƠNG LAN là Mùi thơm của hoa lan.
- Tử Uyển 紫苑 : Vườn thượng uyển màu tím, ở đây chỉ vườn hoa của nhà vua.
- Lan Trường 蘭場 : Sân trồng hoa lan; khu vực dành riêng chỉ để trồng lan.
- Huyễn 泫 : long lanh, lắp loáng.
- Sâm Si 參差 : So le, cao thấp dài ngắn không đều.
- Khinh Trọng 輕重 : là Nặng nhẹ, ở đây chỉ mùi hương Đậm nhạt xa gần.
- Phân Phương 芬芳 : Thơm tho, chỉ mùi thơm dịu dàng nhưng ngạt ngào của hoa cỏ.

* Nghĩa bài thơ:
Mùi Thơm Hoa Lan

Trong ánh nắng xuân nở ra trong vườn tía, làm cho khung cảnh tốt đẹp càng hấp dẫn hơn ở sân trồng hoa lan. Màu sắc nhàn nhạt của hoa lan soi rọi bên sân đình càng làm cho những giọt sương còn ngưng đọng như lắp lánh hơn lên. Ánh nắng đẹp chiếu làm cho bóng hoa thấp thoáng như thấp như cao, như dài như ngắn, và gió thoang thoảng đưa hương lúc đậm lúc nhạt khi có khi không. Cũng vừa đúng lúc người quân tử cần bẻ lấy đeo trong người để cho thơm tho thanh nhã.

Đúng là khẩu khí của đấng quân vương trong thời buổi thái bình thịnh trị, ngắm hoa với một tâm tình thoải mái đầy thi vị của ngày xuân. Nhà vua đã ngắm hoa từ xa đến gần : Từ vườn thượng uyển nên thơ màu tím, đến khu vực chuyên trồng hoa lan, rồi đến sân đình nơi hoa lan mọc và cuối cùng là những đóa hoa lan thanh nhã đang lắp lánh với những hạt sương đêm còn đọng lại trên các đài hoa. Sắc hoa đẹp bởi ánh nắng long lanh làm cho hoa càng rực rỡ hơn lên dưới bóng hoa chập chờn so le lay động và cuối cùng là nét hấp dẫn người ngắm hoa với mùi hương theo gió khi có khi không , lúc nồng lúc nhạt... Quả là ông vua tài tử với bút pháp điêu luyện làm tăng thêm nét cao qúy của hoa và sự ấp yêu thanh nhã của người quân tử để cho hương hoa luôn thoang thoảng bên mình. Quả là "Hữu sắc hữu quang hữu hương hữu ảnh 有色、有光、有香、有影", đầy đủ cả sắc hương hoa ảnh!

* Diễn Nôm:

   PHƯƠNG LAN

Ngự uyển nắng xuân khai,
Sân lan cảnh trí bày.
Bên đình hoa tươi sắc,
Lắp lánh giọt sương mai.
Nắng lên chập chờn bóng,
Gió đưa hương nhẹ lay.
Ấp yêu quân tử hái,
Thơm tho suốt cả ngày!

Lục bát:

Vườn xuân ngự uyển nắng lên,
Đẹp sao cảnh trí trên nền sân lan.
Bên đình nhàn nhạt sắc lan,
Ngậm sương lắp lánh trông càng nên thơ.
Chập chờn bóng dưới nắng mờ,
Gió đưa hương thoảng ngẩn ngơ xa gần.
Quân tử hái ấp bên lòng,
Hương thơm quyện mãi từ trong ra ngoài!

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

杜紹德
Đỗ Chiêu Đức

Tà Áo Xuân Tình - Thơ : Lê Nguyễn Nga - Nhạc Nguyễn Tuấn (Phương Thảo)

Thơ : Lê Nguyễn Nga
Nhạc Nguyễn Tuấn
Tiếng Hát:Phương Thảo

Mùa Xuân Còn Lại

(Ảnh: Diệp Thị Thu Cúc)

Còn một chút mùa xuân vừa sót lại
Và hoa xinh vẫn nở mãi trên cành...(Thu Cúc)

Nắng đầu ngày soi bóng nước lung linh.
Em nhan sắc mãi đẹp tình say mộng thắm!(Kim Oanh)

Thơ: Thu Cúc & Kim Oanh

Cung Chúc Tân Xuân

Cung nữ khoe sắc mỹ miều
Chúc xuân vui bước đường chiều lả lơi
Tân niên hoa bướm tuyệt vời
Xuân khoe sắc mới rạng ngời hoa tươi.
Vạn lời nói, vạn tiếng cười
Sự đời lắm lúc rối bời đau thương
Như mây giăng mắc khói sương
Ý trời trong lẽ vô thường hiện sinh.
Yêu đi cho hết chân tình
Nếu mai hai đứa chúng mình xa nhau
Thì đời buồn lắm cơn đau
Ngày xuân xin hãy, cho nhau nự cười.
Tình đời cứ thế đầy vơi
Ân tình trả mãi, vạn lời ước mong
Cuộc đời vẫn mãi thong dong
Xuân về hoa nở, cõi lòng hân hoan.

Lê Tuấn

Tết Nữa Hả?

Mượn ý bài thơ "Ông Đồ" của thi sĩ Vũ Đình Liên

 
Mỗi năm hoa mai nở
Lại thấy mình thêm… già
Nhớ tưng bừng quán xá
Bên phố đông người ta

Bao nhiêu mùa nao nức
Cùng bạn bè, người thương
Tết ngọt ngào bánh mứt
Nồng nàn nồi bánh chưng

Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Kẻ ở lại, người xa
Pháo đỏ buồn không thắm
Đêm Ba Mươi nhạt nhoà

Tôi vẫn tìm, trong gió
Lạnh lẽo, trời tha phương
Tuyết đổ mênh mông quá
Đâu rồi Xuân quê hương?

Năm nay mai lại nở
Ùa về kỷ niệm xưa
"Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu, bây giờ!?*

Edmonton, 16.1.2022
Kim Loan
(*)Thơ Vũ Đình Liên

Anh Không Tẻ Nhạt

(Cảm hứng từ một bài viết do PLang chuyển…)

Anh không hái đóa hoa bên vách núi,
Để tặng em chứng tỏ một tình yêu,
Anh cần gì phải mạo hiểm phiêu lưu,
Tình của anh chưa bao giờ tẻ nhạt.

Anh không bắt cho em con bướm đẹp,
Phải băng mình qua bờ suối bên kia,
Đừng vất vả đi những dặm đường xa,
Tình yêu không cần những điều phi lý.

Anh đời thường vẫn làm em ngưỡng mộ,
Những chân tình em được nhận từ anh,
Trong ánh mắt đã nói lên bao lần,
Tình yêu ấy chưa bao giờ tẻ nhạt.

Anh không nói với em điều lãng mạn,
Làm cho em say đắm những mộng mơ,
Em không cần anh là một chàng thơ,
Một chiều bên em bình thường cũng đủ.

Chúng mình đi trên cánh đồng hoa cỏ,
Khi mỏi chân em sẽ tựa vai anh,
Bàn tay nâng niu che khoảng trời xanh,
Sợ nắng gió làm cho em thấm mệt.

Tình yêu của anh cho em ghi nhận,
Từ trong trái tim đã nói thành lời,
Người ta chóng quên sáo ngữ đầu môi,
Tình có thật trong tim ai quên được.

Nếu ta sẽ cũ mòn theo năm tháng,
Nếu tình yêu theo năm tháng cũ mòn,
Nếu có lúc em khoảng cách núi non,
Nếu có lúc em tâm hồn khô héo.

Đôi lúc chạnh lòng. Anh không có lỗi,
Đừng hái sao trời tặng em làm quà,
Anh vẫn yêu em như ngày hôm qua,
Em sẽ hiểu anh không hề tẻ nhạt.

Nguyễn Thị Thanh Dương.
(July 17, 2019)

Tết Xưa

Hôm nay đã là ngày rằm tháng chạp âm lịch, con trăng này là con trăng cuối cùng trong năm, chỉ còn nửa tháng nữa thôi là năm hết Tết đến.  Giờ này nơi quê nhà, chắc hẳn thiên hạ đang tưng bừng sắm sửa chuẩn bị đón năm mới trong tâm trạng   háo hức rộn ràng chớ không như người Việt tha hương viễn xứ, tết đến trong im lìm lặng lẽ buồn tênh không kèn không trống, không chút không khí báo hiệu ngày xuân cho nao nức xôn xao lòng người. Trót đã mang thân vong quốc tị nạn, nhập gia tùy tục, đời sống hằng ngày phải hội nhập theo chân người bản xứ, mọi nghi lễ tập tục truyền thống khi xưa của dân tộc mình giờ đây chỉ còn là trong tưởng niệm ngậm ngùi.  

Quê người chẳng có ngày xuân
Chẳng hương hơi Tết, chẳng xuân trong lòng
Cách ngăn cả một biển đông
Quê hương bỏ lại xuân hồng chẳng sang
Thương về quê cũ bẽ bàng
Thiêng liêng truyền thống son vàng đã xa 

Thùy còn nhớ, ngày xưa mỗi năm cứ khỏang đầu tháng chạp là mọi người đã bắt đầu rục rịch bàn tính chuyện tết nhứt, giàu thì ăn tết lớn, nghèo thì ‘’xính xái’’ tính theo nghèo, làm gì làm cũng phải ăn tết ăn nhứt như người ta cho khỏi tủi thân bẻ mặt với bà con xóm làng. Tết là cái mốc thời gian khởi điểm cho mọi sự bắt đầu lại như một cuốn lịch mới tinh nguyên bắt đầu cho một năm mới tràn trề  hy vọng. 

Bởi vậy cho nên ai ai cũng cố gắng chuẩn bị cho gia đình mình một cái tết thật chu đáo kỹ càng và đầy đủ được chừng nào hay chừng nấy. Nhà cửa được sơn phết dọn dẹp sạch sẽ ngăn nắp từ trong ra ngòai, màn cửa mới toanh, lư hương tủ thờ được lau chùi sáng bóng. Vui nhứt là mấy chị em được má dẫn đi chọn hàng vải may đồ mới, mỗi đứa vài bộ đồ, hai ba đôi giày dép guốc hoặc có thể xin mua sắm gì thêm nữa theo ước muốn với lý do chính đáng vững chắc là ‘’tết mà’’, một năm chỉ có một lần, lẽ nào ba má từ chối không cho.

Từ hai mươi ba tháng chạp, đưa ông táo về trời xong là mấy bà mấy cô luôn bận rộn không ngừng với chuyện nữ công trang hòang nhà cửa và chuyện gia chánh nấu ăn như làm dưa (dưa món, củ kiệu, củ cải, bông cải vv…) sênh mứt (mứt mảng cầu, mứt me, mứt dừa, mứt gừng, mứt bí, mứt thơm) hoặc nướng các lọai bánh (bánh gai, bánh men, bánh quy, bánh thuẩn, bánh hạnh nhân...) tùy thích. Làm xong đem cất trong các ngăn quả keo lọ để dành đãi khách trong những ngày tết hoặc làm quà biếu xén bà con xa gần. Đó cũng là cơ hội cho các cô con gái tới tuổi cập kê thi đua trổ tài khéo léo của mình với  bạn bè hàng xóm chung quanh, nhứt là với những gia đình có con trai lớn đang ngắm nghé  chọn dâu cưới vợ.

Ngày ba mươi tết, năm nào rước ông bà về ăn tết với con cháu, cả nhà Thùy cũng đều tụ tập qua nhà bà dì, chị cả của má để cúng kiến chung, bữa cúng đó rất thịnh sọan linh đình, ngòai nồi thịt kho hột vịt, tiêu chuẩn không thể thiếu trong ba ngày tết còn có những   món ngon mà ngày thường Dì ít khi làm tới như vịt tiềm bạch quả hột sen, nấm đông cô um với tóc tiên, lẩu thập cẩm, gà nấu dấm, chả tôm quết, thịt đông(miền nam tiết trời không đủ lạnh, muốn cho thịt đông phải để tủ lạnh), bánh tét do dì gói và bánh củ cải cũng do dì làm.  

Bánh củ cải là đặc sản của người Tiều minh hương, một lọai bánh hấp làm bằng củ cải trắng bào sợi trộn chung với tôm khô, đậu phọng, thịt ba chỉ, tỏi lá xắt nhuyển và bột gạo rồi cho vào khuôn hấp. Khi ăn xắt miếng dày chừng một phân nhúng vào trứng bỏ vô chảo chiên sơ ăn với xì dầu tương ớt họăc nước mắm ớt Việt Nam là hết sảy. Đồ ngọt thì có sương sa, bánh quai vạc, bánh ít bánh dày bánh tổ và trái cây tươi phủ phê đủ loại kể sao cho xiết.

Không biết tổ tiên ông bà ông vải có ăn được miếng nào không mà cúng xong vẫn còn y nguyên hiện để rồi sau đó con cháu dọn xuống ráp lại ăn nhậu phè phởn tưng bừng một bữa trả thù những khi phải ăn sơ sịa quấy quá cho qua ngày. Nhưng cho dù có nhậu quắc cần câu hay ăn cách mấy đi nữa cũng không hết nổi chừng ấy món ăn, thứ nào cũng còn dư ê hề, nhứt là dĩa tam sanh thịt luộc, tôm nướng, mực khô cúng ông thần tài  vẫn còn chình ình tại chỗ không ai đụng tới. Vì vậy cho nên bà dì kêu Thùy lại bảo ra chợ mua giùm dì hai ký cải phụng (mùi vị giống y cải xanh nhưng lá to bẹ dài gấp bốn lần cải xanh) để dì nấu chung với mớ đồ dư thành xà bần để ăn dài dài tới ra giêng. Thùy nhăn nhó gãi đầu bẻ mình bẻ mẩy ẹo tới ẹo lui một hồi rồi ngần ngừ nói:

- Con sợ pháo quá hà, ra đường mấy thằng con trai liệng pháo vô mình hổng có ai kế bên cho ôm chắc con chết giấc quá. Dì kêu con Hương đi giùm đi, để con ở nhà phụ dì mấy công chuyện khác.
Dì trừng mắt gạt ngang:
- Pháo tiểu nổ lẹt đẹt mà sợ cái nổi gì. Con Hương nó không có biết lựa cải, mua về ba cái cải già ngắt sơ không có môn mà dục bỏ chớ ăn gì được. Thôi thì hai đứa đi chung đi, đi lẹ lên không thôi người ta dọn chợ về ăn tết hết là tụi bây hỏng có xà bần ăn đó nghe con. Lớn đầu rồi còn sợ pháo y như là con nít, thiệt tình. À, mà dặn hờ nè, nếu hết cải phụng thì mua hai cái bắp bắc thảo nghe chưa, đừng có về tay không là tao bắt trở ra nữa đó. 
Thùy vừa đi vừa phân trần với Hương, nhỏ em, con bà dì:
- Đâu phải nhỏ mới được… quyền sợ, lớn như tao với mày cũng sợ vậy, cái gì nổ cái đùng là giựt mình sợ hết hồn hết vía luôn, trời gầm sấm chớp tao cũng sợ thấy bà cố nội kiếm chỗ núp không kịp chớ bộ.
Hương nhảy đong đỏng chận họng Thùy:
          - Ê, không có tao trong đó à nghe, tao không có sợ cái giống gì hết á. Tính lôi tao vô cho có bạn hả mậy?Nghèo mà ham!
Thùy vuốt ve giả lả:
        - Ờ phải à, bởi vậy mới kêu mày ‘’hộ tống’’ tao đó. Tao sợ nhiều thứ lắm. Ngay cả con gà, tao cũng sợ nữa. Hôm qua má tao kêu  xách con gà lại nhà bạn má biếu tết, con gà đã được nhốt trong giỏ ràng dây chằng chịt mà tao cứ sợ nó ngóc mỏ lên mổ cái tay, vừa đi vừa hồi hộp cho tới khi ‘’giao hàng’’ xong mới thôi.
Hương trề môi háy Thùy một cái dài nhằng:
- Cái đồ thỏ đế, trời gầm mà cũng sợ, hổng biết mai mốt lớn lên mày làm cái gì ăn nữa, không lẽ trốn trong nhà hòai được sao. 
Thùy la làng chói lói:
          - Ê, bữa nay nói vậy còn được chớ ngày mai mùng một tết, mày làm ơn kiêng cử cái miệng của mày lại giùm chớ mà phát ngôn bừa bãi như vậy thì tao xui cả năm đó nghe con quỷ.

Buổi trưa rước ông bà xong, tối lại tới cúng giao thừa đón năm mới. Giao thừa còn gọi là tống cựu nghinh tân. Tục truyền rằng vào giữa khuya đêm này, vị thần cai quản việc thế gian năm cũ mãn nhiệm kỳ ra đi bàn giao công việc lại cho vị thần mới về nhậm chức. Để bày tỏ lòng thành kính biết ơn, nhân gian mới lập bàn cúng tế ra giữa trời, một công mà bốn việc, vừa đưa tiễn, vừa đón rước, trước cúng sau ăn. Thông thường thì cúng giao thừa người ta chỉ cúng đồ chay như trà nước, bánh mứt trái cây hoặc nấu một món chè gì đó thanh đạm thôi chớ không rượu thịt rình rang như rước ông bà. 

Cũng trong lúc này, trên trời, hỏa châu được bắn lên tới tấp sáng ngời cả một vùng đêm đen trừ tịch báo hiệu giờ phút thiêng liêng của một năm đã đến, dưới đất những dây pháo dài thậm thượt được đốt lên nổ rền liên tục để xua đi những gì xui xẻo rủi ro trong năm cũ và đón về một năm mới may mắn tốt đẹp thanh quang.

Sáng mùng một tết, mấy chị em Thùy hăng hái dậy sớm, sung sướng diện vào bộ quần áo mới mừng tuổi ba má chờ tiền lì xì. Đây là một tuc lệ rất được giới con nít hưởng ứng hoan nghinh, đứa nào lớn nhứt thì được tiền nhiều nhứt vì đã có nhu cầu xài tiền hơn những đứa còn nhỏ. Người lớn có khi cũng được lì xì tượng trưng để lấy hên cho năm mới được phát đạt tấn tài.

Và khi chiếc radio Philips nhiều băng tần của ba Thùy vừa trổi lên bản nhạc ‘’Câu chuyện đầu năm’’ hay ‘’Ly rượu mừng’’ cũng là lúc ba đã chỉnh tề lịch sự trong bộ ‘’đồ vía’’ với đôi giày đen bóng láng mà cả năm bị treo trong tủ, cất trong hộp đợi đến ngày tết mới lấy ra mặc một lần để đi thăm viếng chúc tụng bà con. Quanh năm suốt tháng ăn mặc ra sao cũng được nhưng hôm nay là tết nhứt thì phải trịnh trọng ‘’đóng bộ lên đồ’’ đàng hòang như đi làm chú rể chớ không được lè phè giỡn mặt coi thường. Thế mới biết Tết Nguyên Đán trang trọng thiêng liêng đến thế nào trong tinh thần dân tộc!

Trước tiên, ba Thùy qua xông đất các nhà hàng xóm kế bên. Xưa nay, ba vốn được người trong xóm quý mến vị nể cho nên họ rất hoan nghinh mừng rỡ khi thấy ba tới trước cửa nhà họ. Ghé nhà người nào ba cũng lì xì cho cả nhà đó mỗi người hai tấm vé số ‘’kiến thiết quốc gia’’ để ‘’giúp đồng bào ta xây đắp cơ đồ’’ và nếu vận may đến thì ‘’giàu sang mấy hồi’’ làm ai cũng hớn hở mừng vui như…tết.

Sau đó, ba má dẫn mấy chị em Thùy đi mừng tuổi bà nội đang sống chung nhà với chú thiếm ở cách xa nhà Thùy khỏang cây số. Mùng một tết đúng thật là cái ngày thiên hạ ngơi nghỉ ăn chơi. Dù có bao nhiêu công lên việc xuống hay bao nhiêu lo lắng giận dữ buồn phiền, người ta cũng tạm  thời gác lại một bên để tạo cho mình một ngày nhàn nhã thảnh thơi, một ngày không bận rộn chỉ để ngồi chơi xơi nước, đi chùa hái lộc, đến nhà thờ cầu kinh hoặc đi thăm viếng bà con bạn bè, lắc xí ngầu bầu cua cá cọp thử vận may năm mới.

Thế nên trên suốt mỗi con đường, đâu đâu cũng nhộn nhịp tấp nập khách du xuân với những tà áo mới tinh muôn màu sặc sỡ, tiếng cười đùa chào hỏi lẫn trong tiếng pháo lạch tạch đì đùng đó đây tạo nên một họat cảnh tết thanh bình tự do no ấm đầy dấu ấn tuyệt vời mà cho đến bây giờ Thùy vẫn còn nhớ như in trong tâm trí. Đi tới nhà nào chị em Thùy cũng được lì xì và mời ăn uống, nhà nào cũng hoa mai vàng dưa hấu đỏ, xác pháo ngập đầy sân, nhà nào cũng bánh mứt hột dưa nước ngọt bánh chưng bánh tét phủ phê đầy bàn nhưng chẳng mấy ai muốn ăn mà chỉ lai rai cắn vài hột dưa, nhâm nhi chung trà tách nước, hết nhà này tới nhà nọ là đủ thấy lâng lâng no vui trong lòng vì huyền diệu thiêng liêng của không khí  ngày xuân dân tộc.

Từ ngày biệt xứ xa nhà
Còn đâu nguyên Đán tết ta thuở nào
Đầu xuân nâng chén rượu đào
Chúc nhau phúc lộc dồi dào quanh năm
Du xuân hái lộc đầu năm
Phố phường áo mới tung tăng dập dìu
Dáng mai khoe sắc yêu kiều
Pháo rền hy vọng tin yêu cho người
Nàng xuân e ấp nụ cười
Đất trời hòa quyện niềm vui chan hòa 

Tết xưa là như vậy đó, giờ đây có còn chăng chỉ là trong ký ức mà thôi. Kể từ khi lưu lạc  xứ người, nhứt là những năm đầu sống xa cộng đồng người Việt, Thùy không còn biết tết đi tết đến lúc nào. Ngày nào cũng như ngày nấy, áo mới muốn mặc lúc nào thì mặc, không còn cái háo hức chờ năm sang tết đến mới trịnh trọng “lên đồ” như xưa.

Thấm thóat mà  đã ba mươi hai năm trôi qua, ba mươi hai cái tết vô nghĩa đối với Thùy bởi vì Thùy không còn cảm nhận được nữa cái hương vị đặc thù của tết quê nhà năm xưa  dù rằng mỗi năm xuân vẫn sang, tết vẫn đến theo chu kỳ. Hơn thế nữa, Tết lại thường hay rơi vào những ngày  trong tuần, ai cũng bận đi làm, con trẻ thì đi học, chưa kể những người có lịch trình hẹn với bác sĩ hay nhà thương, hay với văn phòng dịch vụ nào đó cho nên không thể ăn tết đúng ngày mà phải đợi tới cuối tuần. Như vậy thì còn gì là cái ý nghĩa thiêng liêng của ngày Nguyên Đán cổ truyền, vui đâu không thấy mà chỉ thêm nuối tiếc ngậm ngùi, thương cho Việt Nam cộng hòa một thuở nào vang bóng đã bị bức tử chôn vùi oan khiên, thương cho quê hương không biết đến bao giờ mới có mùa xuân trở lại!

Xuân xưa cả một quốc gia
Xuân này riêng chỉ mình ta cộng đồng
Lạc lòai xuân chẳng ấm nồng
Bồi hồi quê cũ chạnh lòng xuân xưa !!

Người Phương Nam

Dư âm - Lời Và Nhạc Nguyễn Văn Tý - Ca Sĩ Nguyên Bích

 Lời Và Nhạc  Nguyễn Văn Tý 

Ca Sĩ Nguyên Bích