Tạ Từ Trong Đêm - Trần Thiện Thanh - Quế Chi - Kim Trúc - TV Phú

Sáng Tác: Trần Thiện Thanh

Vọng Cổ: Quế Chi

Trình Bày: Kim Trúc - TV Phú

Lời Chào Năm Mới

Sẽ như tia nắng bất ngờ
Sau cơn bão tuyết mịt mờ canh thâu
Nỗi lòng chôn dấu đã lâu
Hôm nay hiểu đến thâm sâu nỗi lòng
Môi trầm hương, mắt bao dung
Mỗi người là một phần chung mỗi người
Về ngồi đây cạnh nhau thôi
Mà nghe rộng suốt một đời cho nhau.

Nguyễn Minh Nữu

Tự Chúc

Bài Xướng:Tự Chúc

Năm mới mừng ta, tự chúc ta
Chúc ta quên tuổi để quên già
Trên vai mãi nặng tình non nước
Dưới mắt chu tròn nợ thế gia
Câu thẳng e gì cơn gió chướng
Lời ngay đâu ngán trận phong ba
Một đi không ngoảnh đầu quay lại
Bút vẫn phân minh chuyện chánh, tà

Trang Châu
Montréal 01-01-2022

***

Bài Họa: 

(Thân Hữu Trong Giới Y Dược)

Độc Ẩm

Cô- vid bao vây giữ chúng ta
Mọi người khắp chốn trẻ cùng già
Xuân về chẳng lại mừng thêm tuổi
Tết đến không vào viếng tận gia
Tự tại ở nhà vui độc ẩm
Thong đong nhấm nháp một vài ba
Giao duyên thi phú cùng thân hữu
Trao gởi thương yêu tránh vạy tà

Văn Ngọc
Nguyễn Ngọc Lang

*** 

Họa "Tự Chúc"

Mừng anh, mừng chị, với mừng ta
Năm mới quên đi cái tuổi già
Khứ tuệ, nặng lòng ``non với nước’’
Tân niên, nhẹ gánh `` quốc cùng gia’’
Lòng son há ngại mưa giông tố
Dạ sắt lo gì sóng lãng ba
Giữ áng mây Tần, lòng cố quận
Bâng khuâng niềm nhớ bóng chiều tà

Hoàng Hoa, Nguyễn Hoài Trung
( San Jose )
***
Tự Thán

Sầu xuân man mác chỉ riêng ta
Đón Tết thở than tự lão già
Lực bất tòng tâm khi ái quốc
Đời không vừa ý lúc tề gia
Thân sinh nhìn lại như hoàng diệp
Cuộc sống trãi qua tựa lãng ba
Nhớ những người thương đành vĩnh biệt
Buồn cho số kiếp giống trăng tà

Phan Thượng Hãi
( Lona Linda)
***
Đón Tết Trong Mùa Dịch

Xuân về vắng bạn chỉ mình ta
Ác dịch truyền sang trẻ lẫn già
Đọc sách tìm vui đừng đến chợ
Xem Đài chọn thú chớ lìa gia
Con khuyên dọ thử kêu thăm Mẹ
Vợ nhắc xem chừng gọi hỏi Ba
Đón Tết trong lòng chưa được ổn
Tân niên nguyện chống diệt ma tà

Đoàn Ngọc Nam
( California USA )
***
Tự Chúc

Đầu năm chúc tuổi ta nghe ta
Tự tại an nhiên chẳng thấy già
Quằn gánh cương thường theo mệnh nước
Ba sinh trọn nghĩa hiển danh gia
Tâm hư tiết trực không gì chướng
Thuốc đắng bệnh lành yên vũ ba
Ký xuất nhất ngôn nào lấy lại
Giãi lòng ngay thẳng tránh đường tà

Đông Châu
***
Tự Chúc

Ngẩn ngơ nhìn cõi sống quanh ta
Biển còn xanh biếc, đất chưa già
Sông kia lờ lững xuôi con nước
Núi nọ chập chùng mấy nóc gia
Thời thế nhập vào cơn ma chướng
Nước nhà đành chịu trận phong ba
Tám mươi năm lẽ quay nhìn lại
Chỉ thấy dư hương chút nắng tà

Trường HD 17
***
Sầu Xuân Man Mác

Đầu năm suy gẫm chuyện đời ta
Thoắt cái xuân xanh, đã thấy già
Ăn học, nuôi con, toàn việc lớn
Nghỉ hưu, chăm cháu, chuyện tề gia
Rong chơi nào được như trai tráng
Thơ thẩn học đòi bác Lãng Ba
Ngọn cỏ sầu đông, sương lấp lánh
An nhiên chờ ngắm ánh trăng tà

Phan Huệ Lan

Ngủ Với Trăng (Hàn Mặc Tử) - Sleep With The Moon

 

Ngủ Với Trăng

Ta không nhấp rượu
Mà lòng ta say
Vì lòng nao nức muốn
Ghì lấy ñám mây bay
Té ra ta vốn làm thi sĩ
Khát khao trăng gió mà không hay
Ta ñi bắt nắng ngừng, nắng reo, nắng cháy,
Trên sóng cành, sóng áo cô gì má ñỏ hây hây
Ta rình nghe niềm ý bâng khuâng trong gió lảng
Với là hơi thở nồng nàn của tuổi thơ ngây
Gió nâng khúc hát lên cao vút
Vần thơ uốn éo lách rừng mây
Ta hiểu ta rồi, trong một phút
Lời tình chơi vơi giữa sương bay
Tiếng vàng rơi xuống giếng
Trăng vàng ôm bờ ao
Gió vàng đang xao xuyến
Áo vàng bởi chị chưa chồng ñã mặc ñi ñêm
Theo tôi ñến suối xa miền
Cõi thơ, cõi mộng, cõi niềm yêu ñương
Mây trôi lơ lửng trên dòng nước
Đôi tay vốc uống quên lạnh lùng
Ngả nghiêng ñồi cao bọc trăng ngủ
Đầy mình lốm đốm những hào quang.

Hàn Mặc Tử

***

Bài Dịch:

Sleep With The Moon By Hàn Mặc Tử

Though not touching a drop of wine,
My inner self is drunk,
For I am dying with desire
To clutch the flying clouds.
So I am really made to be a poet

Fated to thirst unknowingly for moon and wind.
I force the sun to stop shining, singing, burning,
On the waving limb, on the ruddy-cheeked girl's dress.

I eavesdrop on the anxious wind-scattered thoughts
Like the hot breath of the innocent age.
The wind lifts up the songs skyward
And sends the rhyme wafting toward a forest of clouds.
I understand myself, in just a blink,
Love words floating amidst the drifting mist.
A yellow sound falls in the well;
The yellow moon hugs the pond's edge;
The yellow wind is in turmoil;
The yellow dress of the unmarried girl who leaves at night
To follow me to the distant stream,
To the land of poesy, of dream, of love.
The clouds hover above the watercourse;
I drink from my cupped hands oblivious to cold.
Tottering tall hills huddle with moon in their sleep,
Their bodies splashed with patches of halos.

Translated by Thomas D. Le
12 April 2008

Kiếp Nhân Sinh

Nhân sinh là kiếp con người
Có ai sống mãi trên đời này đâu
Hôm nao nay đã bạc đầu
Một hơi thở hắt là sầu biệt ly
Nên khi còn sống ta thì
Sống cho đức độ - khi về - về cõi trên
Mô Phật: Con Xin Bằng Yên
Tâm con Tâm Phật không phiền không lo
Bành Tổ Ngàn xưa cũng chết cơ mà
Một hơi thở Hắt là xa cõi trần

Thư Khanh

Ước Vọng Cuối Đời Người

      

Ba anh em cùng bước vào thang máy để lên tầng 3 của bệnh viện. Tảo vẫn thắc mắc:

- Không biết bố muốn nói gì với chúng ta nhỉ?

Tùng, người anh cả thì chậm rãi chép miệng:

- Người bệnh nào cũng thế, cảm thấy mình sắp lìa cõi đời nên muốn trăn trối, có khi chả có gì quan trọng cả.

Tiên trầm lặng mà chín chắn hơn:

- Anh Tùng và Tảo ơi, em nghĩ là bố sẽ trăn trối điều quan trọng đấy, vì bố dặn dò chỉ 3 anh em chúng ta thôi, không cần dâu rể…

- Anh đoán là bố muốn trăn trối về chuyện ma chay, tính bố vốn giản dị.

Họ ngưng nói khi thang máy mở cửa, ba anh em bước vội về phòng số 312. Bây giờ là 8 giờ tối, nhưng buổi tối không có ý nghĩa nghỉ ngơi trong bệnh viện, bất cứ lúc nào cũng có kẻ đau đớn bệnh hoạn, có kẻ nhắm mắt lìa đời và các bác sĩ, y tá, y công thì thấp thoáng đi lại các dãy hành lang hay trong từng phòng bệnh nhân.

Ông Nguyên đang nằm trên giường, dường như ông đã chuẩn bị tinh thần và chờ đợi các con đến, ông mỉm cười hài lòng:

- Các con đã đến, bố vui lắm. Nào ngồi xuống đây với bố…

Tùng và Tảo kéo ghế lại gần giường bố, còn Tiên không có ghế nên ngồi bên mép giường, Tiên lên tiếng trước:

- Bố bảo chúng con đến đây, chắc có điều gì cần dặn dò?

Ông Nguyên khẽ lắc đầu:

- Tâm tình thì đúng hơn, đời bố không có ai tri kỷ, bố sắp lìa đời xin 3 con làm tri kỷ với bố chỉ lúc này thôi, có được không?

Tảo sốt ruột:

- Vâng ạ, chúng con xin nghe.

- Ừ, bố chẳng muốn làm mất thì giờ của các con..

Ông Nguyên khép mắt lại vài giây như để tâm tư bình lặng trước khi ông bắt đầu nói một câu chuyện, giọng ông rõ ràng và tràn đầy cảm xúc:

- Bố biết bệnh tình mình không còn sống được bao lâu nữa, ung thư gan giai đoạn cuối thì sẽ bùng phát tới cái chết nhanh chóng lắm, hôm nào còn tỉnh táo thì biết hôm ấy. Ngày mai, ngày kia có thể bố sẽ suy sụp, đi vào hôn mê, vào nỗi đau đớn và vào cõi chết. Nên bố muốn tâm tình với các con lúc bố đang tỉnh táo như thế này.

Ông Nguyên ngừng để thở và nói tiếp:

- Bố bắt đầu câu chuyện đời bố nhé. Ngày xưa bố đã quen và yêu tha thiết cô Song, mẹ các con. Cô Song có vẻ đẹp ngây thơ, mảnh mai và yếu đuối khiến bố chỉ muốn giang tay ra ấp ủ cô, cho cô nương tựa suốt cả đời. Bố theo đuổi mãi mới chiếm được cảm tình cô Song, cô Song cũng yêu bố lắm. Hai người lấy nhau hạnh phúc đẹp như mơ.

Tùng mỉm cười:

- Thế là bố đã lấy được người trong mộng.

Là phụ nữ nên dễ mủi lòng, Tiên rưng rưng muốn khóc khi nghe bố nhớ đến hình ảnh mẹ:

- Giờ đây mẹ đã nằm dưới suối vàng rồi. Tội nghiệp bố qúa!

Tảo nhanh nhẩu mong làm vừa lòng bố:

- Chúng con sẽ mua phần đất cạnh mộ mẹ để bố mẹ sẽ mãi mãi bên nhau, từ lúc sống cho đến khi cả hai trở về với cát bụi.

Ông Nguyên hốt hoảng kêu lên:

- Không, không…các con đừng vội mua đất ấy, hãy im để nghe bố kể tiếp. Lấy nhau rồi sống chung một thời gian bố mới biết cái làn da trắng mong manh, cái dáng người mảnh mai yếu đuối như cơn gío hờ ấy là do cô Song bị bệnh tim, hai vợ chồng trẻ hạnh phúc được những năm đầu, đã sinh liên tiếp 3 đứa con, mỗi một lần sinh con là mỗi lần cô Song hao mòn sức khỏe, bác sĩ khuyên cô Song không nên sinh đẻ nhiều vì bệnh tim không cho phép. Càng thêm tuổi, càng ốm yếu bệnh hoạn thì tính tình cô Song càng thay đổi, cô Song bé bỏng dễ thương của bố đã trở thành một bà vợ đảm đang nhưng lắm lời và khó khăn đến cay độc với bố. Bà Song làm chủ mấy cái hụi, ăn tiền đầu, ăn tiền chồng theo và kiêm luôn cho vay nợ lãi trong xóm, lợi tức bà Song kiếm ra nhiều hơn đồng lương nhà giáo ba đồng ba cọc của bố dạo đó. Thế nên bố bị lép vế.

Giọng ông Nguyên não nề kết luận:

- Tình yêu trước hôn nhân và sau khi thành tình vợ chồng là hai khung trời khác biệt. Sống bên vợ mà bố không có tiếng nói của mình, bà Song lấn lướt chỉ huy chồng, hiếp đáp chồng, bố dần dần khép mình thụ động như một diễn viên tự biết mình kém tài lùi vào hậu trường sân khấu.

Tùng an ủi:

- Con biết mẹ khó tính, nhưng chắc là mẹ vẫn còn tình thương yêu cho bố mà.

Tiên bào chữa cho mẹ:

- Khi thành vợ chồng thì cuộc sống đối diện thực tế nên mẹ mới thay đổi, mà ai cũng thế cả. bố ạ.

Ông Nguyên cay đắng:

- Cho dù các con nói đúng, nhưng với bố sự thay đổi tính nết và cách đối xử của bà Song đã dần dần giết chết tình yêu ban đầu của bố. Bố chỉ thấy một bà vợ vô tình, tham lam và coi thường chồng. Sang đến Mỹ cuộc sống có bao nhiêu thứ thay đổi nhưng tính nết bà Song vẫn không hề thay đổi, bà kiểm soát, ngăn chặn khi bố cần gởi tiền về giúp đỡ thân nhân ruột thịt của bố còn ở Việt Nam. Trời ơi, vậy còn tình nghĩa gì không? Thân nhân của bố cũng là ruột thịt máu mủ của các con đấy…

Tảo thẳng thắn:

- Thế sao bố vẫn chịu đựng, chẳng mấy khi chúng con thấy bố to tiếng gì với mẹ ?

Ông Nguyên mỉm cười buồn:

- Tình yêu của bố đã biến thành tình thương hại, bố nhẫn nhịn lâu rồi thành quen. Mẹ các con là một người đàn bà bệnh hoạn, nay ốm mai đau, bố nỡ lòng nào làm xào xáo gia đình cho bà ấy đau khổ thêm và vì các con, vì những hệ luỵ của cuộc đời…

Tảo nói như vừa tìm ra một điều lạ lùng:

- Thì ra thế! Có những cuộc hôn nhân người ngoài nhìn vào tưởng đẹp đôi, gia đình êm ấm hạnh phúc, nào biết bên trong là ngậm đắng nuốt cay. Mẹ đã mất 2 năm nay mà bây giờ chúng con mới được nghe một sự thật đau lòng phơi bày.

- Vợ chồng là duyên mà cũng là nợ đấy con, chả thế mà người ta gọi là “duyên nợ”.hay “nợ duyên”. Có lẽ kiếp trước bố mang nợ mẹ con rất nhiều nên kiếp này bố phải sống với bà ấy đến hết cuộc đời để trả cho xong nợ. Hai năm qua lòng bố rất thanh thản đối với mẹ các con, mong là dưới suối vàng bà Song cũng thanh thản vì bao nhiêu năm qua bố chưa làm điều gì sai trái, lầm lỗi, phản bội bà.

- Vâng, chúng con hiểu tính độc đoán của mẹ và cảm nhận được sự chịu đựng của bố. Đây là tất cả những gì bố muốn trao gởi với chúng con tối nay phải không?

Ông Nguyên tha thiết:

- Bố có một ước vọng to lớn nhất đời bố, là niềm vui bố sẽ mang theo khi chết. Các con nghe đây..

Cả ba anh em đồng thanh “Dạ” một tiếng và im lặng nghe ông Nguyên nói tiếp:

- Bố xin các con đừng chôn cất bố cạnh mộ mẹ con, bố nhấn mạnh và nhắc lại điều này, Không bao giờ nhé !!! dù trước khi chết bà ấy muốn thế, dặn dò các con thế. Cả đời bố đã chịu đựng làm cái bóng bên bà ấy rồi, lần này hãy cho bố được quyền cãi lời bà ấy, cho bố được quyền làm theo ý mình. Hãy hỏa thiêu và tung nắm tro tàn của bố ra sông ra biển để bố được tự do tan biến giữa trời đất bao la vô cùng vô tận này.

Giọng ông trở nên hờn tủi:

- Các con có biết đâu những ngôi mộ vợ chồng nằm cạnh nhau mà chắc gì cuộc sống khi sinh tiền họ đã hạnh phúc với nhau? Bố không muốn đẹp đôi hình thức như thế. Thôi đã khuya rồi, bố cần nghỉ ngơi, các con về nhà đi, rồi mai kia bố có ra đi hãy cho bố được toại nguyện. Cám ơn các con đã đến và lắng nghe bố tâm tình.

Tiên cẩn thận kê lại chiếc gối và đắp lại tấm chăn cho bố gọn ghẽ rồi ba anh em rời khỏi phòng bệnh. Mỗi người một ý nghĩ một suy luận nhưng có lẽ trong thâm tâm cả ba đều cảm nhận nỗi đau buồn của bố, của một người chồng bị vợ đanh đá chỉ huy và đối xử bất công đến nỗi phút cuối cùng của cuộc đời bố chỉ ước vọng duy nhất là đừng chôn cạnh mẹ cho ông được… thoát thân.

- Chúng ta sẽ hỏa thiêu bố và rải tro cốt ra biển theo ước vọng của bố các anh nhé. Tiên nói.

- Còn ước vọng của mẹ nằm cạnh bố thì hi vọng linh hồn mẹ sẽ một lần… thông cảm cho bố và không trách chúng ta.

- Nhất định rồi và mong là bố sẽ được thanh thản vui cho đến kiếp sau.

Nguyễn Thị Thanh Dương

( Feb. 2021)

Từ Thơ Ấu Ngậm Ngùi -Thơ Du Tử Lê- Nhạc & Tiếng Hát Nguyên Bích

Thơ: Du Tử Lê

Nhạc & Tiếng Hát: Nguyên Bích 

Thực Hiện: Hoàng Khai Nhan

Hoa Rực Sắc Cờ

 

Ôi những bông hoa rực sắc cờ
Khơi hồn dân tộc, quyện hồn thơ
Với bao nỗi hận tràn sông núi
Vẫn một lòng tin chẳng bến bờ
Mây trắng trời xanh hòa ý hẹn
Nền vàng sọc đỏ dậy niềm mơ
Mai về, sẽ đẹp mùa dân chủ
Ngày ấy quê hương thỏa ngóng chờ

Nguyễn Kinh Bắc
Philadelphia 22-9-2012

Bão Rồi Sẽ Tan

Bão tuyết đầu mùa nay đã tan
Mặt trời lên, gió ngớt mây quang
Rừng thông lấp lánh hàng bông trắng
Đường phố lung linh vạt nắng vàng
Lại muốn thay mùa chờ lạnh dứt
Và mong đổi tiết ngóng xuân sang
Tuần hoàn vũ trụ suy rồi thịnh
Quê cũ ngày mai lại rỡ ràng

Nhất Hùng
Hoa Thịnh Đốn Những Ngày Tuyết Đầu Năm

Con Sẽ Về Nhà Ăn Tết Mẹ À!

 

Vâng! Vâng!
Năm nay con về ăn Tết mẹ à
Con hứa chắc mà, mẹ đừng lo nghĩ
Con đã nói thật lòng .
Không, không là mộng mị
Con xin lỗi mẹ !
đã làm mẹ buồn lòng mấy năm qua…

Vì hoàn cảnh con phải đi làm xa
Nên Tết dến nhiều khi không về được
Mẹ biết không ?!
Nhiều dêm con bật khóc
Xa gia đình
Xa Mẹ
Nhiều khi con khổ lắm mẹ ơi !
Con nhìn cảnh đoàn tụ của người ta
Làm cho con không cầm được nước mắt…

Con lại trách ông trời cớ sao sắp đặt
Không cho con được ở gần gia đình
Cứ mỗi lần gió Đông về hiu hắt
Là con sợ Tết này
không về được với Mẹ Cha.

Vâng con biết.
Ngày tháng trôi qua cha mẹ đã già
Ba ngày Tết chỉ mong cháu con đoàn tụ
Con xin hứa từ đây là một hiếu tử
Săn sóc cha mẹ già là bổn phận làm con.

Mẹ từng bảo con cứ về không cần quà
Vì quê ta thứ gì cũng có
Con bíết mẹ chỉ cần con trở về nhà
Để sưởi ấm trái tim già lạnh lẽo.

Vâng! con xin chảo Mẹ
Việc thu xếp về quê với mẹ đã an bày
Con chỉ chờ đến ngày
Là con sẽ quây quần bên mẹ
Con sẽ kể mẹ nghe những khó khăn trong đời sống

Không có mẹ
Con phải lo toan từ giấc ngủ đến miéng ăn
Không có mẹ đời sống thật nhọc nhằn
Vì xa mẹ - nên con phải cắn răng chịu đựng.

Tết nầy con sẽ về bên mẹ
Đón giao thừa
con thay mẹ sẽ canh lửa nồi bánh chưn
Tìm lại những kỷ niệm ngày xưa
Được bên mẹ
cùng hít hà nếm hương vị của đòn bánh tét
xem nó vừa chín tới hay chưa
Hãy chờ con.
Con sẽ về mẹ nhé!

Dương hồng Thủy
Đêm mùng 9/12 âl -11/01/2022

Mong Mùa Xuân Như Ý

Xuân đã chớm về trong gió đông 
Hương Xuân sao lạnh tái tê lòng 
Tay đan hoa tuyết sầu ly xứ 
Xuân đến rồi đi thêm ước mong 

Đã mấy mùa Xuân xa cố hương 
Lời thề phục quốc vẫn còn vương 
Đi theo tiếng gọi hồn sông núi 
Dẫu biết gian truân lắm đoạn trường 

Thêm một mùa Xuân lặng lẽ trôi 
Cố hương thương nhớ bao giờ nguôi 
Còn đâu hoa gấm giang sơn Việt!
Vận nước trầm luân mãi mãi thôi!

Xuân sẽ là Xuân vẹn sắc hương 
Hãy mau tranh đấu cứu quê hương!
Phất cờ khởi nghĩa muôn nơi dậy 
Xuân Bắc Bình Vương diệt bạo cường 

Theo bước hùng binh ta trở về 
Đón Xuân Như Ý thắm duyên quê 
Cờ vàng phất phới mừng khai hội 
Chính sử sang trang vẹn ước thề 

Lâm Hoài Vũ
( Trích Thi Tập Lưu Vong Trường Khúc)

Tuổi Dần Ông Cọp Quá Ghê

1.Phiếm Luận:

Tuổi DẦN ông cọp quá ghê

Bắt người ăn thịt tha về non cao

Tý Sửu Dần... DẦN 寅 là ngôi thứ 3 của Thập nhị Địa Chi là... Ông Cọp, như 2 câu ca dao Nam bộ trong bài vè về 12 con giáp nêu trên. Ngoài việc được gọi là ÔNG CỌP, cọp còn được giới bình dân xưa gọi là Ông Hổ, Ông Hùm, hay Ông Ba Mươi nữa. CỌP chữ Nho là HỔ 虎, theo "Chữ Nho Dễ Học" Hổ thuộc dạng chữ Tượng Hình theo diễn tiến của chữ viết như sau:

Giáp Cốt Văn Kim Văn Đại Triện Tiểu Triện Lệ Thư

Ta thấy:

Giáp Cốt Văn là hình tượng của một con cọp được vẽ đầy đủ từ đầu cho đến đuôi, Kim Văn (còn gọi là Chung Đĩnh Văn) và Đại Triện thì được đơn giản hóa, chỉ giữ lại các nét tiêu biểu, đến Tiểu Triện thì các nét vẽ được kéo thẳng hay uốn cong theo như hình chữ viết và đến Chữ Lệ đời nhà Tần thì chữ viết đã hình thành hoàn chỉnh như chữ viết hiện nay. 虎 HỔ là Cọp.

Năm 2022 là năm NHÂM DẦN 壬寅. NHÂM là ngôi thứ 9 của Thập Vị Thiên Can. Nhâm Qúy thuộc Thủy, hướng bắc, thuộc màu ĐEN, còn DẦN là ngôi thứ 3 của Thập Nhị Địa Chi, hướng đông, cầm tinh con CỌP. Nên năm NHÂM DẦN là năm của con CỌP ĐEN, chữ Nho gọi là HẮC HỔ 黑虎. Tương truyền mỗi khi cọp xuất hiện thì sẽ có một làn gió...cọp thổi đến, theo như câu nói dân gian là "Vân tòng long, Phong tòng hổ 雲從龍，風從虎". Có nghĩa : Mây theo rồng, gió theo cọp, và dĩ nhiên, cọp đen thì sẽ có làn gió đen xoáy đến trước gọi là HẮC TUYỀN PHONG 黑旋風, và đây cũng là ngoại hiệu của Lý Qùy 李逵, người được xếp thứ 22 trong 108 anh hùng trên Lương Sơn Bạc. Ngoài Lý Qùy ra, còn một nhân vật nổi tiếng hơn mà Lý Qùy nghe đến tên là sợ, đụng mặt là lảng tránh, đó chính là người được xếp hàng thứ 14 trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc là Võ Tòng Đả Hổ 武松打虎. Ngoài nổi tiếng với việc đánh cọp ra, Võ Tòng còn nổi tiếng với các tuồng trong Kinh kịch và trong hát bộ, cải lương... của ta với vở VÕ TÒNG SÁT TẨU 武松殺嫂 (Võ Tòng giết chị dâu), tức là giết Phan Kim Liên và Tây Môn Khánh như trong tiểu thuyết hiện thực Kim Bình Mai 金瓶梅 nổi tiếng là một dâm thư của Trung Hoa thời Minh Thanh.

"Nam NHÂM Nữ QÚY", nên năm 2022 là năm NHÂM DẦN tốt cho việc sanh con trai. Những cặp đôi nào muốn có qúy tử thì hãy chuẩn bị ngay từ đầu năm là vừa, bảo đãm sẽ cho ra "Nguyên con cọp con", có trở thành "Hổ Tướng" hay không còn chưa biết, chớ chắc chắn sẽ là một đứa con trai may mắn khỏe mạnh được sanh ra sau mùa dịch thế kỷ "Covid-19". DẦN tuy là ngôi thứ 3 trong Địa Chi nhưng lại là Tháng Giêng trong Âm lịch. Ngày Dần đứng sau ngày Sửu và đứng trước ngày Mão. Giờ Dần là từ 3 - 5 giờ sáng, giờ nầy thì ngôi chùa ở đầu làng đã bắt đầu công phu và tất cả những con gà trong xóm đều đã gáy rộ, nên tất cả những sinh hoạt ngày xưa đều bắt đầu từ giờ Dần : Nông dân thức dậy chuẩn bị ra đồng ruộng cày bừa trồng trọt; học trò thức dậy chuẩn bị đến trường để học hành; thợ thầy thức giấc chuẩn bị công việc làm cho ngày mới; giới thương buôn, mua gánh bán bưng thì chuẩn bị cho việc làm ăn buôn bán trong ngày. Trong "Tăng Quảng Hiền Văn" có dạy:

一 年 之 計 在 於 春, Nhất niên chi kế tại ư xuân,

一 日 之 計 在 於 寅, Nhất nhật chi kế tại ư DẦN,

一 家 之 計 在 於 和, Nhất gia chi kế tại ư hòa,

一 生 之 計 在 於 勤. Nhất sinh chi kế tại ư cần.

* KẾ 計 : là Tính toán như KẾ TOÁN; là Mưu Lược như TAM THẬP LỤC KẾ; là Hoạch Định, Chương Trình như KẾ HOẠCH, KẾ SÁCH, và Đây chính là nghĩa của chữ KẾ trong các câu nói trên :

- Những chương trình hoạch định cho một năm phải bắt đầu từ mùa XUÂN.

- Những tính toán dự định trong một ngày phải bắt đầu từ giờ DẦN (từ 3 đến 5 giờ sáng).

- Những kế hoạch để xây dựng gia đình cho êm ấm là chỉ ở một chữ HÒA (trên thuận dưới hòa).

- Những hoạch định tính toán phấn đấu cho cả một đời người là chỉ ở một chữ CẦN mà thôi ! (Nếu chịu khó siêng năng cần cù, thì trong cuộc đời dù không thành công lớn, cũng thành công nhỏ và có tệ nhất thì cũng... đủ ăn đủ mặc, không đến nỗi đói rách lang thang.).

"Thiên hữu tứ thời XUÂN tại thủ " 天有四時春在首. Trời có 4 mùa thì mùa XUÂN là mùa đầu tiên, tiết trời đã ấm áp trở lại sau mùa đông giá rét , cây cỏ đâm chồi nẩy lộc, vạn vật đều tái sinh, khí thế đang lên, nên các kế sách dự định trong năm cũng nên bắt đầu ở thời điểm nầy... hơn nữa, nếu có gì trục trặc thì cũng có đủ thời gian để... điều chỉnh lại ! Kế hoạch trong năm bắt đầu ngay được từ mùa Xuân, thì xem như đã thành công một nửa rồi!

"Thiên quang DẦN, nhật xuất MÃO " 天光寅，日出卯 . Trời sáng ở giờ Dần, mặt trời mọc ở giờ Mão, nên công việc dự định trong ngày nên bắt đầu ngay từ giờ DẦN, Nông dân làm ruộng cũng thế, muốn gieo mạ, cấy lúa, gặt lúa...đều phải thức giấc lúc giờ Dần để bắt đầu cho công việc đồng áng.

"HÒA khí sanh tài " 和氣生財 . Có Hòa Thuận để làm ăn thì mới phát sinh tài lộc được, gia đình xào xáo, mỗi người một ý , thì làm ăn làm sao lên cho được ! Ông bà cũng đã dạy "Gia HÒA thì Vạn sự Hanh 亨". Có nghĩa : Gia đình Hòa Thuận thì muôn việc đều suông sẻ.(Hanh thông 亨通 là Suông sẻ). Câu nầy thường bị đọc lệch đi là "Gia Hòa vạn sự HƯNG 興 (Hưng là Hưng Vượng 興旺), ý nghĩa cũng tương tự mà thôi.

Cuối quyển Tam Tự Kinh có câu : "CẦN hữu công, Hí vô ích 勤有功，戲無益". Nghĩa đã rõ : Chơi bời lêu lỏng không đem lại lợi ích gì cả, còn Siêng Năng cần cù thì sẽ gặt hái được thành công trong mọi mặt. Nên trong cuộc đời của một người, yếu tố "CẦN" không thể thiếu trong việc tạo dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc cho gia đình được !

Ngay cả những người lữ hành cũng phải dậy sớm để xem thời tiết và chuẩn bị lên đường, vì ngày xưa, phương tiện giao thông khó khăn, nên định đi đâu để làm gì thì cũng phải thức giấc lúc giờ DẦN như hai câu thơ trong bài thơ "Thương Sơn tảo hành 商山早行" của Ôn Đình Quân 温庭筠 đời Đường là :

雞聲茅店月, Kê thanh mao điếm nguyệt,

人跡板橋霜. Nhân tích bản kiều sương.

...mà cụ Nguyễn Du đã gom lại thành một câu rất hay khi tả Thúy Kiều vượt tường lìa khỏi Quan Âm Các của nhà Hoạn Thư là :

Mịt mù dặm cát đồi cây

TIẾNG GÀ ĐIẾM NGUYỆT, DẤU GIÀY CẦU SƯƠNG.

Theo Tử Vi Đẩu Số thì "Dần, Ngọ, Tuất" Tam Hạp. Nhưng trong thực tế thì Ngọ là Ngựa mà gặp Dần là Cọp thì sẽ cất vó phóng nhanh chạy thục mạng, và Tuất là Chó thì ôi thôi, khi gặp chúa sơn lâm gầm cho một tiếng thì đứng còn không vững nữa là nói chi đến chạy ! Nên hạp sao nỗi mà hạp ! Cọp là chúa muôn thú, cao ngạo một mình một cỏi, đến nỗi thành ngữ cũng có câu "Nhứt lâm vô nhị hổ 一林無二虎" Một rừng không thể có 2 cọp được. Chúa tể của núi rừng thì làm sao mà họp với ai cho được ! Nhưng nói thì nói thế chứ ông bà xưa cũng có câu:

Long du thiển thủy tao hà hí, 龍游淺水遭蝦戲,

Hổ lạc bình dương bị khuyển khi ! 虎落平陽被犬欺 !

Có nghĩa:

Rồng bơi nước cạn tép tôm giởn mặt,

Cọp xuống đồng bằng chó cũng dễ ngươi!

Trong Truyện Kiều khi tả Từ Hải sa cơ thất thế mắc mưu của Hồ Tôn Hiến, cụ Nguyễn Du cũng đã cảm thán cho Từ Hải là:

Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn!

HÙM là HỔ, HỔ là HÙM, nên ta lại có từ "Hùm Hổ" và thành ngữ "Làm hùm làm hổ" để chỉ những người hay làm ra vẻ dữ tợn, bậm trợn để uy hiếp hay hù dọa người khác. Vì là chúa tể rừng xanh, nên dáng vẻ oai hùng uy nghi, gầm lên một tiếng là muôn thú đều im hơi, nên ta lại có thành ngữ "Khiếu chấn sơn hà 嘯震山河" là "Tiếng gầm làm chấn động cả núi sông !". Tướng giỏi có sức địch muôn người thì gọi là Hổ Tướng. Tướng mạo uy nghi đường bệ oai phong thì được ví là "Hùng yêu hổ bối 熊腰虎背" là "Lưng Hùm Vai Gấu". Mặt mũi uy vũ oai hùng thì gọi là "Hổ đầu yến hàm 虎頭燕頷" Ta nói là "Râu Hùm Hàm Én" như hình dáng của anh hùng Từ Hải được cụ Nguyễn Du diễn tả là :

Râu Hùm Hàm Én mày ngài,

Vai năm tấc rộng thân mười thước cao.

Nói đến HÙM ta không thể không nhắc đến "Hùm Thiêng Yên Thế Hoàng Hoa Thám 黃花探", tức Đề Thám người đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống thực dân Pháp xuyên suốt gần 30 năm trường (1885 – 1913) làm cho quân Pháp phải xất bất xang bang suốt khoảng thời gian nầy với con cọp xám đất Yên Thế ở chiến khu và địa bàn kháng chiến quanh vùng Bắc Giang–Thái Nguyên–Hưng Hóa :

Ba mươi năm khắp núi rừng

Danh ông Đề Thám vang lừng núi sông.

Nơi của các "Hổ Tướng" ngồi làm việc, được gọi là "Hổ Trướng 虎帳", vì bức màn trướng phía sau chỗ ngồi thường có vẽ hình con hổ cho oai phong, ta gọi là TRƯỚNG HÙM, như cụ Nguyễn Du đã tả chỗ ngồi xử án của Thúy Kiều khi nàng báo ân báo oán :

TRƯỚNG HÙM mở giữa trung quân,

Từ Công sánh với phu nhân cùng ngồi.

HÙM chẳng những chỉ sự uy phong oai vệ, mà còn chỉ sự nguy hiễm với chết sống cận kề, như "Miệng HÙM Nọc Rắn" qua lời của Thúy Kiều so sánh thân mình khi ở Quan Âm Các trong vườn nhà Hoạn Thư:

Thân ta, ta phải lo âu,

MIỆNG HÙM NỌC RẮN ở đâu chốn này.

Ví chăng chắp cánh cao bay,

Rào cây lâu ắt có ngày bẻ hoa!

Hay như lời của Tam Hợp Đạo Cô suy đoán về vận mạng của Thúy Kiều trong tương lai, khi Từ Hải đã tử trận còn Thúy Kiều thì lọt vào tay Hồ Tôn Hiến :

Trong vòng giáo dựng gươm trần,

Kề lưng HÙM SÓI gửi thân tôi đòi.

Giữa dòng nước dập sóng dồi,

Trước hàm rồng cá, gieo mồi vắng tanh.

"Tựa Hùm Như Sói" có gốc chữ Nho là "Như Lang Tự Hổ 如狼似虎" để chỉ hành động hoặc thái độ hung ác dữ tợn muốn ăn tươi nuốt sống người khác của ai đó như thành ngữ "Làm Hùm Làm Hổ" mà ta đã nói ở trên. Vì Hùm hung dữ như thế, nên đâu có ai dám "Vuốt Râu Hùm". Nhưng có người chỉ nói bằng cái miệng cho giỏi, cho mạnh bạo tưởng như gan dạ lắm, nhưng khi đụng chuyện thì lại cụp đuôi thụt lại phía sau hay trốn biệt... thì ta gọi là "Miệng Hùm Gan Sứa", chữ Nho gọi là "Hổ Đầu Xà Vĩ 虎頭蛇尾" như ta nói là "Đầu voi đuôi chuột". Điệu bộ dáng vẻ hung dữ mà không làm gì được ai cả, còn bị gọi là "Chỉ Lão Hổ 紙老虎" là "Con Cọp Giấy"; còn mượn oai của ai đó để hù dọa người khác thì gọi là "Hồ Giả Hổ Uy 狐假虎威", ta nói là "Cáo Mượn Oai Hùm". Vì có bộ da dầy lông đẹp, nên bộ da hùm còn được dùng làm vật trang trí phòng khách hay làm thành những đồ trang sức như giày dép, y phục, bóp xách tay... vì thế, ta lại có câu thành ngữ "Hùm Chết Để Da, Người Ta Chết Để Tiếng". Có thể vì thế mà Thúy Kiều mới vựa vào ý đó để khuyên Từ Hải quy hàng triều đình, ta hãy nghe cô nói :

Làm chi ĐỂ TIẾNG VỀ SAU,

Nghìn năm ai có khen đâu Hoàng Sào?

Chi bằng lộc trọng quyền cao,

Công danh ai dứt lối nào cho qua?!

Hết HÙM tới HỔ. Ngày xưa các thư sinh yếu đuối trói gà không chặc, thế mà một khi thi đậu thì tên được treo trên Bảng Hổ, gọi là "Bảng Hổ Đề Danh 虎榜題名" và từ đó về sau được làm quan uy quyền tột đĩnh, "hét ra lửa" chớ không còn yếu đuối nữa ! Bảng Hổ còn được gọi là "Bảng Vàng", là "Kim Bảng 金榜", một trong "Tứ Khoái" của các cụ ngày xưa là "Kim Bảng Tánh Danh Đề 金榜姓名題" (Tên họ được ghi lên Bảng Vàng) hay gọi cho đủ bộ là "LONG HỔ BẢNG 龍虎榜" như trong Tăng Quảng Hiền Văn có câu:

一 舉 首 登 龍 虎 榜， Nhất cử thủ đăng LONG HỔ BẢNG,

十 年 身 到 鳳 凰 池. Thập niên thân đáo Phụng Hoàng Trì.

Nghĩa câu:

- Long Hổ Bảng : là Bảng có vẽ hình Rồng và Cọp 2 bên, để dán danh sách những người thi đậu Tiến Sĩ ngày xưa. Người đậu đầu là Trạng Nguyên, người đậu nhì là Bảng Nhãn, và người đậu hạng ba là Thám Hoa.

- Phụng Hoàng Trì : là Ao Phụng Hoàng. Đời Ngụy, Tấn, Nam Bắc Triều, chức Trung Thư Tỉnh được ở trong cấm cung Ngự Uyển, gần gũi Hoàng Đế, chưởng quản những điều cơ mật, nên chức Trung Thư Tỉnh được gọi là " Phụng Hoàng Trì ".

Có Nghĩa :

Hễ thi đậu một cái là tên được đăng lên trên Bảng Long Hổ, và làm quan mười năm (cho tốt) thì sẽ được vào làm việc trong Ao Phượng Hoàng kề cận nhà vua.

Có những người thâm trầm và nham hiễm như Hoan Thư chẳng hạn :"Bề ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiễm giết người không dao" thì được gọi là "Tiếu Diện Hổ 笑面虎" là "Cọp Mặt Cười", nhưng đối với Hoạn Thư thì phải gọi là "Mẫu Lão Hổ 母老虎" là "Con Cọp Cái", rất dữ, nhất là những con cọp cái đang đẻ con. Nên những người không ngại nguy hiễm dấn thân vào những nơi đầy cạm bẫy chết chóc để làm việc gì hoặc để thực hiện nhiệm vụ nào đó thì tự khuyến khích là "Không Vào Hang Cọp, Sao Bắt Được Cọp Con", chữ Nho nói là "Bất nhập hổ huyệt, yên đắc hổ tử 不入虎穴，焉得虎子". Cho nên, muốn bắt được cọp con một cách an toàn thì phải biết cách "dụ" con cọp mẹ đi nơi khác, gọi là "Điệu Hổ Ly Sơn 調虎離山", là kế dụ cọp ra khỏi núi là nơi đắc địa nhất của chúa sơn lâm để dễ bề hành động theo ý mình. Đây là kế sách thứ 15 trong 36 kế mà chữ Nho gọi là "Tam Thập Lục Chước 三十六着". Cái "chước" cuối cùng trong "36 chước" là "Tẩu vi thượng sách 走為上策" là trốn, là bỏ chạy. Nên khi đã "dụ" được Thuý Kiều rồi thì gả Sở Khanh mới trổ mòi rủ Kiều lén bỏ trốn :

Thừa cơ lẻn bước ra đi,

Ba mươi sáu chước, chước gì là hơn!?

Hình tượng oai hùng của chúa sơn lâm không phải ai cũng khắc họa được, các thợ vẽ "dõm" vẽ cọp không giống cọp lại trông giống như con chó có vằn, trông "không giống ai" cả, nên mới có câu "Họa Hổ Bất Thành Phản Loại Khuyển 畫虎不成反類犬" để chỉ những người làm việc vụng về hoặc tính toán không khéo, không chu đáo làm cho sự việc trở nên trơ trẻn, không đâu ra đâu cả. Như khi Lục Vân Tiên muốn đánh cướp Phong Lai để cứu Kiều Nguyệt Nga thì dân chúng thấy dáng vẻ thư sinh của Lục Vân Tiên nên đã lo lắng khuyên rằng :

Dân rằng: lũ nó còn đây,

Qua xem tướng bậu thơ ngây đã đành.

E khi HỌA HỔ BẤT THÀNH,

Khi không mình lại xô mình xuống hang?

Hổ đã khó vẽ rồi, nhưng hình dáng bên ngoài vẫn còn vẽ ra được, chớ những phần xương cốt bên trong thì làm sao mà vẽ cho ra. Cũng như con người vậy, ta chỉ biết được mặt mũi bên ngoài chớ làm sao biết được lòng dạ bên trong của người đối diện cho được. Vì thế mà trong "Minh Tâm Bửu Giám" lại có câu:

畫虎畫皮難畫骨， Họa hổ hoạ bì nan họa cốt,

知人知面不知心. Tri nhân tri diện bất tri tâm.

Có nghĩa:

Vẽ cọp vẽ da khôn vẽ cốt?

Biết người biết mặt biết lòng ru?!

Ông bà ta nói "Nuôi ong tay áo, Nuôi khỉ dòm nhà", còn trong chữ Nho thì bảo là "DƯỠNG HỔ DI HOẠN 養虎遺患" là "Nuôi Cọp để lại hậu hoạn về sau" hay "Túng Hổ Quy Sơn 縱虎歸山" là "Thả Cọp Về Rừng" sẽ để lại hậu hoạn khó mà lường trước được. Theo "Sử Ký. Hạng Vũ Bổn Kỷ 史記·項羽本紀" ghi lại tích sau đây:

Cuối đời Tần, chính trị hà khắc, dân chúng khắp nơi đứng lên phản kháng. Hai cánh nghĩa quân mạnh nhất lúc bấy giờ là do Lưu Bang và Hạng Võ cầm đầu. Lưu Bang nhanh chân hơn đánh chiếm Hàm Đan là thủ đô của nước Tần trước. Hạng Võ không phục quyết định khởi binh đánh Lưu Bang. Vì binh lực của Hạng Võ lúc bấy giờ qúa mạnh, nên Lưu Bang không dám ứng chiến, lui về Hán Trung để cố thủ và củng cố lại thế lực. Trong khi lực lượng của Lưu Bang ngày một lớn mạnh thì Hạng Võ lại ngày một yếu dần. Nhưng Lưu Bang không có ý tấn công Hạng Võ mà lại cho sứ giả đến thương lượng lấy Hồng Câu làm giới tuyến, mỗi người chiếm lĩnh một bên. Sau khi ký hiệp ước thì Hạng Võ đem binh về đông. Lưu Bang rất vừa ý định rút binh về tây, nhưng mưu thần Trương Lương lại bàn rằng :"Nay thế lực chúa công đã lớn mạnh, chư hầu phần lớn lại theo về, còn binh lực của Hạng Võ trước mắt không chịu nổi một trận tấn công của ta. Sao ta không nhân dịp nầy mà tiêu diệt Hạng Võ ? Để cho ông ta về đông như thả hổ về rừng, Dưỡng Hổ Di Hoạn, nuôi cọp lâu ngày họa hoạn sẽ khó mà lường trước được !". Lưu Bang thấy Trương Lương nói có lý bèn nghe theo, cất binh đuổi theo tiêu diệt Hạng Võ. Hạng Võ thua chạy, cuối cùng phải tự sát trên bến Ô Giang và Lưu Bang lên ngôi lập nên nhà Tây Hán.

Nói đến chính trị hà khắc làm ta lại nhớ đến câu nói của Khổng Tử là "Hà Chính Mãnh Ư Hổ 苛政猛于虎". Theo chương Đàn Cung Hạ, sách Lễ Ký 《禮記·檀弓下》có ghi lại tích sau đây :

Khổng Tử khi đi ngang qua dưới chân núi Thái Sơn, thấy một người đàn bà đang khóc lóc thảm thiết trước một nắm mộ mới, bèn cho Tử Lộ đến hỏi thăm. Tử Lộ đến hỏi rằng :"Người nhà nào mất mà bà lại khóc lóc thảm thiết thế nầy?". Người đàn bà đáp rằng :"Trước đây cha chồng tôi bị cọp vật chết, rồi sau đó chồng tôi cũng bị cọp cắn chết, bây giờ đến lượt thằng con tôi cũng bị cọp vật chết nữa !". Khổng Tử nghe thế bèn hỏi rằng :"Thế sao gia đình bà không dọn đi chỗ khác ở ?". Người đàn bà đáp rằng :" Nơi đây không có chính sách tàn bạo hà khắc của quan quyền !". Khổng Tử bèn quay sang nói với các đệ tử rằng :"Các cậu trẻ hãy nghe đó : Chính sách hà khắc của quan quyền còn hung ác hơn là cọp dữ nữa đó !"

Đọc chuyện nầy làm cho ta liên tưởng đến tình hình chính trị của miền Nam Việt Nam ta sau năm 1975 và tình hình chính trị trước mắt của Afghanistan do nhóm Taliban thống trị. Thế mới biết : Chính trị hà khắc nên dân chúng tranh nhau bỏ nước ra đi là một lý do không còn tranh cải được nữa ! "Hà Chính Mãnh Vu Hổ 苛政猛于虎" là thế đấy ! Còn làm tay sai cho giặc hay giúp cho kẻ ác làm việc xấu để hại người thì gọi là "VỊ HỔ TÁC TRÀNH 為虎做倀". Thành ngữ nầy có xuất xứ từ Quyển 430 của sách Thái Bình Quảng Ký đời Đường《太平廣記》卷四百三十. Có nghĩa : Vì cọp mà làm con ma Trành. Theo truyền thuyết thì TRÀNH 倀 là hồn ma của người bị cọp ăn thịt không thể siêu sinh phải vấn vít mãi quanh mình cọp và phải dẫn dụ người khác cho cọp ăn thịt để thay thế cho mình làm con ma TRÀNH thì mới giải thoát và siêu sinh được, và mãi cho đến khi con cọp đó chết thì những con ma TRÀNH mới được giải thoát hoàn toàn. Nên, con ma Trành hại người là để giải thoát cho mình, nhưng thành ngữ "VỊ HỔ TÁC TRÀNH 為虎做倀" đi vào văn học với ý nghĩa: Giúp cho kẻ ác làm ác, giúp cho kẻ xấu hại người; là làm tay sai để nối giáo cho giặc, là những tên Việt gian hại dân hại nước !

Mặc dù không phải là thú nuôi trong nhà như "Lục súc" (ngựa, dê, trâu, chó, heo, gà), nhưng con CỌP cũng đi song song vào đời sống dân chúng trong dân gian qua những thành ngữ tục ngữ ca dao trong tất cả những sinh hoạt hằng ngày. Như ta thường nói "Con giống cha là nhà có phúc", nhưng nói theo...cọp thì là "Hổ Phụ Sanh Hổ Tử" nghe nó oai phong hơn là "Hổ Phụ Sanh Khuyển Tử". Người nào ở đâu thì rành địa bàn nơi đó, gọi là "Rừng nào thì cọp nấy". Mấy ông uống vô ba hột rượu thì cứ oang oang "Tửu nhập tâm như hổ nhập lâm". Ráng làm đầu tắt mặt tối để dành được một ít, bị "giựt hụi" một cái hết trơn, thì nói là "Ký ca ký cóp làm cho cọp nó ăn". Con trai đang sức lớn ăn nhiều thì nói là "Nam thực như hổ, nữ thực như miêu". Viết tới đây lại nhớ khi xưa, trong xóm tôi ở có một cô ở độ tuổi "Mười bảy bẻ gảy sừng trâu" một lần có thể ăn hết 2 ký bún chan nước mắm ớt. Ông Sáu trong xóm hay nói Nho, nói là :"người ta nói "Nam thực như hổ", còn con nhỏ nầy thì phải nói là "Nữ thực như...Mồ Tổ nam" mới đúng !". Cọp tuy hung dữ, nhưng vẫn chắt chiu thương yêu nuôi nấng cọp con, có đói lắm cũng không ăn thịt con mình, nên ta lại có câu "Hùm dữ cũng không nở ăn thịt con". Cọp tuy dũng mãnh, nhưng nếu chỉ có một thân một mình thì cũng khó mà chống chọi với một bầy lang sói, như câu "Mãnh hổ nan địch quần hồ" vậy ! Hình ảnh con hổ còn được ví von với những người có tướng mạo hung dữ ngang ngược, như câu :"Trên rừng thì hổ lang, dưới làng thì mặt rổ". Nói thế, có bất công với "người mặt rổ" lắm hay không ?!

Còn trong ca dao thì hình tượng con cọp vẫn luôn tượng trưng cho uy quyền và hung ác, như trong câu:

Mèo tha thịt mỡ thì la,

Cọp tha con lợn cả nhà im hơi!

Hay như câu:

Con gái lấy phải chồng già,

Cầm bằng con lợn cọp tha vào rừng!

Hay lộ liễu thẳng thừng hơn:

Con gái lấy phải chồng quan,

Nhược bằng để hổ nó mang lên rừng!

...xót xa và cay đắng hơn:

Con gái mà lấy chồng xa,

Cũng như heo nái cọp tha về rừng!

Các cô gái Nam Bộ còn mượn câu nói Nho về con hổ để ví von chuyện thực tế :

Họa hổ họa bì nan họa cốt,

Tri nhân tri diện bất tri tâm.

May không thôi chút nữa em lầm,

Củ khoai lang mà em cứ ngỡ là nhân sâm bên Tàu !

Để kết thúc bài viết nầy, mời tất cả cùng đọc lại giai thoại giữa nữ sĩ Hồ Xuân Hương và Chiêu Hổ với hai bài thơ đối đáp ví von mà ví dỏm sau đây. Không biết là cái anh chàng Chiêu Hổ này mò mày mó máy làm sao đó mà nữ sĩ phải lên tiếng "stop" lại bằng :

Anh đồ tỉnh, anh đồ say,

Sao anh ghẹo nguyệt giữa ban ngày?

Này này chị bảo cho mà biết,

Chốn ấy hang hùm chớ mó tay!

Lém lỉnh không vừa, Chiêu Hổ đã đáp lại rằng:

Này ông tỉnh! Này ông say!

Này ông ghẹo nguyệt giữa ban ngày!

Hang hùm ví bẵng không ai mó,

Sao có hùm con bỗng trốc tay?

Dẫu biết đó là "Hang Hùm", nhưng hễ là đàn ông thì không ai dám nói là không thích mó cả ! "Hùm thì Hùm" mà "Mó thì cứ Mó", như Chiêu Hổ đã nói :"Không mó thì làm sao mà có được Hùm Con !?" Mong rằng trong năm NHÂM DẦN nầy sẽ có rất nhiều con "Hùm Con" ra đời để được hưởng cái tốt của "Nam NHÂM" quý tử!

Cầu chúc cho mọi người, mọi nhà đều được VUI VẺ, MẠNH KHOẺ vượt qua "Cơn dịch thế kỷ" trong năm con CỌP 2022 nầy. Mong lắm thay!

2. Câu Đối cho năm NHÂM DẦN:

- NHÂM nhi chén rượu mừng xuân, vui vẻ đồng hương cùng đón TẾT;

- DẦN dà vác-xin ngăn dịch, bình an thế giới thảy vui XUÂN!

"Nhâm chén trà sen mừng giáp Tết.

Dần men rượu chuối đón chào Xuân"

杜紹德

Đỗ Chiêu Đức

Kim Oanh Mừng Sinh Nhật 100 Tuổi Anh Lão Mã Sơn

 

Thơ & Thơ Tranh: Kim Oanh

Việt Nam Văn Bút Hải Ngoại Mừng 100 Tuổi Thi Sĩ Lão Mã Sơn - Trần Gò Công

Kính mừng sinh nhật ANH HAI
BÁCH NIÊN GIAI LÃO còn ai sánh bì
Thật lòng khâm phục lão huynh
Thân tâm an lạc, thơ văn dạt dào!

Lê Mộng Hoàng

***

Trăm Năm Tuổi Vàng

(Trân trọng kính chúc Lão Trượng Phu
Anh Hai Trần Công Lão Mã Sơn
đại thượng thọ Vạn Sự An Lạc)

Thưa anh tuổi đã mười mươi
Nhưng qua nhân dáng tốt tươi đang thời
Mấy mươi năm trước bên trời
Tung gươm, múa kiếm tuyệt vời núi sông

Chiến trường thao lược tây, đông
Xẻ đôi nam bắc, hoa tung áo bào
Thiên tai xuyên thấu luỹ hào
Đệ huynh truông, phá, công đầu tiêu tan

Còn nguyên bia đá, sử vàng
Thuỷ chung đốt lửa xoá tàn tích nay
Thưa anh, xuân rực rỡ đầy
Truyền lưu thế hệ mai này quang vinh

Bao năm dấu lửa đao binh
Vẫn in sâu thẳm nghĩa tình quê hương
Lưu vong đối mặt sa trường
Mừng anh trăm tuổi bình thường lão lai ...

Cao Mỵ Nhân
***
 Trăm Năm Tuổi Vàng

(Chúc Mừng Tròn Trăm Tuổi Thọ
Kính gửi Thi Sĩ: Lão Mã Sơn - Trần Công)

Không ngờ tuổi bác đã tròn trăm
Hình chụp nhìn “ GÂN“ mấy kẻ bằng
Thơ phú lên air còn tuyệt chán
Chúc Ngài mạnh khoẻ cứ thường tăng

Phúc đức Trời cho nên được thế
Hàng ngày bách bộ chốn công viên
Tối tối nhâm nhi vài chung rượu
Ngủ ngon thẳng giấc chẳng ưu phiền

Đừng nghĩ: TRÒN TRĂM mà ngán ngẩm
Đừng thèm nghĩ tới sẽ vui hơn
Cái Tâm vui vẻ thêm trường thọ
Chúc Bác Mười Năm Nữa vẫn còn

 
Thư Khanh
***
(Chúc thọ anh Hai Lão Mã Sơn)

Trong thơ anh nói anh già
Theo em trăm tuổi vẫn là trẻ thôi.
Anh còn trí óc sáng ngời
Dáng đi vẫn thẳng như ngoài bảy mươi.
Anh luôn vui vẻ tươi cười
Em út ngưỡng mộ, mọi người mến thương.
Chúc anh sức khỏe tăng cường
Nguồn thơ lai láng vẫn tuôn tràn đầy.

Hồng Thủy
***
Hồn Quê Chữ Nghĩa Tiên Rồng

Trăm năm chớp mắt trần ai biết
Dâu bể khổ qua không thẹn lòng
Gươm đàn sông núi tiên rồng thiệt
Anh như chữ nghĩa nhân lạc hồng...

MD.01/09/21
LuânTâm
Thân cảm tặng
& Chúc mừng sinh nhật thứ 100 của TS. Lão Mã Sơn Trần Gò Công

***

Xin góp lời chúc mừng thượng thọ 100 năm tiến bối Lão Mã Sơn.
Kính chúc ông sức khoẻ dồi dào, tầm hồn bình an và tràn đầy niềm vui. Xin kính tặng tiền bối bài thơ Mừng Sinh Nhật thứ 100.
Trân trọng

Mừng Sinh Nhật Tiền Bối Lão Mã Sơn

Chúc mừng sinh nhật bách niên
Hoa thơm cỏ lạ ngả nghiêng vẫy chào
Lão Mã Sơn tình vẫn dạt dào
Trăm năm thơ phú ngọt ngào vị hương.

Hồn thơ một đóa nghê thường
Chúc mừng tuổi hạc còn vương vấn lòng
Nâng ly một chút men nồng
Đời thêm một đoá hoa hồng trời ban.

Lê Tuấn
Chúc mừng sinh nhật
100 năm tri thiên mệnh
***
Ngày Xuân Mừng Thọ

…Ngày nào, (1920) bốn chục…đã ăn mừng
Tuổi thọ,
- nào ai dám bảo” đừng !”
Đại khánh, Tứ tuần, - ngài Khải Định,
Nghĩ thương Bà Triệu với Bà Trưng *!

Ngày nay,
“Thất thập” cũng thường thôi,
Trăm đúng, trăm hơn…chẳng thiếu người !
Thầy Vũ**, bác Trần***trên bách tuế,
Lẻ hai, lẻ bẩy…vẫn cười tươi !!

(Để) làm gương cho hậu bối, vong niên,
Lão Mã huynh, trăm tuổi, sức bền…
“Văn tải Đạo, Thi ngôn Chí” gắng,
Thanh tâm, quả dục... –Nhớ rồi quên !

Cái thân bất tịnh, sao trường cửu?
Sắc nước, hương trời mãi, mấy ai !
Vô ngã, Vô thường…thương mấy kẻ
tham, ngu, ác…để miệng bia Đời !!

Luật Trời tương tác, lạ lùng thay!
Đầy quá: tràn, sao tránh khỏi đây?
Giữ mức trung, hòa, - luôn sống đẹp,
Sớm, chiều lên Net, ngắm hoa bay…

…Đọc thơ, truyện bạn, văn thiên hạ,
Nhạc Trịnh Công Sơn với Phạm Duy…
Nghe Thái Thanh ca….**** buồn muốn khóc,
Ôm đàn, dạo…
ướt mấy hàng mi !!

* Bà Trưng, bà Triệu đều chết trẻ, trong tay giặc, khi khởi nghĩa chống giặc phương Bắc. ** Giáo sư Vũ quốc Thúc thọ 102 tuổi ***Nhân sĩ Trần trọng Sanh ra đi năm 107 tuồi
****và rất nhiều ca, nghệ sĩ khác… Jan 8/2022 

 Dương Huệ Anh
***
Mừng Thương Thọ Nhà Thơ Lão Mã Sơn

Thương tho mừng anh đã bách niên
Thân tâm an lạc chẳng ưu phiền
Thơ văn sáng tác vui bè bạn
Cháu con thành đạt sống bình yên

Thương thọ mừng anh trăm tuổi vàng
Bạn bè chúc thọ thật rình rang
Chúc anh sống khỏe thêm mươi tuổi
Tinh tường sáng suốt và an nhàn

Ngọc Hạnh

***

Thái Lan

***

Chúc Mừng Sinh Nhật anh Hai LMS 100 Tuổi

Ngày Vui chúc thọ anh Hai
Một trăm năm tuổi vẫn oai như thường
Tinh thần sức khỏe bình an
Hồn thơ lả lướt Diễn Đàn Miền Đông
Bình minh thể dục dưỡng sinh
Hoàng hôn nhấp rượu tâm tình E-mail
Mùa Đông Xuân Hạ Thu đều
Đầu tiên khai bút mỹ miều vần thơ
Đi tròn thế kỷ trời cho
Nhiều sinh nhật nữa sẽ chờ anh Hai

Dương Việt-Chỉnh
***

Chúc Thọ Anh Hai Tròn Trăm Tuổi
(Kính Gởi Anh Hai - Lão Mã Sơn)

Mới xem tuổi tác tưởng là già
Nhưng nhìn vóc dáng mấy ai qua
Mặt mày đầy đặn, không đau yếu
Sáng sớm nhâm nhi mấy chén trà.
Sức khỏe trời cho rất hiếm hoi
Ăn ngon, ngủ kỹ, không đua đòi
Một mình, một chiếu, không vướng bận
Chiều chiều nhấp chén rượu giao bôi.
Thu qua rồi lại mùa đông tới
Lòng nhớ quê nhà, Tết đến nơi
Anh ấy vẫn còn minh mẫn lắm
Làm thơ quá dễ, viết như chơi.
Chúc Tết Anh Hai tròn trăm tuổi
Sức khỏe, tâm hồn vẫn sáng tươi
Chúc Anh sống được nhiều năm nữa
Trẻ mãi, không già được mấy người.

Trần Đại Bản

***

Chúc Mừng Sinh Nhật Lão Mã Sơn

Chúc Lão Trần Công sức khỏe còn
Giờ Sinh Nhật đúng chẵn trăm tròn
Kiêu hùng khí phách khi trai trẻ
Bất khuất tinh thần lúc tuổi son
Mấy trận giao thù không sợ hãi
Bao phen đối giặc vẫn lì đòn
Tìm quên dĩ vãng đùa thi phú
Phước Thọ vui vầy cạnh cháu con

Minh Thuý Thành Nội
Tháng 3/ 2022

Mấy ai trăm tuổi được như anh?
Khỏe mạnh thể xác lẫn tinh thần
Ý thơ dạt dào tuôn lai láng
Mỗi ngày thức giấc là mùa Xuân
Chúc mừng anh LMS 100 năm cuộc đời

Kim Loan
***
Thuyền tình lướt sóng,
neo bóng đợi ...
Có kịp chở trăng về,
đón sinh nhật Anh tôi ...

Tuyết Phan
Belgique 3-01-2022

***

Kính Mừng Sinh Nhật Nhà Thơ Lão Mã Sơn.

Một trăm anh ơi một trăm phần trăm
Một trăm anh ơi thành sự thật rồi
Một trăm anh ơi em chúc mừng tuổi
Mừng anh ngày mới sẽ vui hơn ngày cũ
Bình an yên vui với thơ văn bạn hữu

Một trăm anh ơi anh phá kỷ lục rồi
Kỷ lục năm trước anh tạo ra đó
Thời gian với anh là bụi thôi
Bụi dưới chân giày

Xin anh hiểu cho rằng
Lòng em vẫn luôn kính mến
Và luôn thán phục một người
Trời ban bao nhiêu phúc dầy
Tài năng tăng theo tuổi đời
Anh Hai anh thật là người
Một người em thấy tuyệt vời
Một trăm anh ơi nhân ngày một trăm
Sinh Nhật của anh em xin được chúc một lời
Mười năm sau sẽ có một ngày
Làm thơ mừng sinh nhật anh nữa.

Chúc Anh Hai Lão Mã Sơn Sinh Nhật Một Trăm Tuổi – Trẻ Mãi Không Già – Thơ Luôn Lai Láng
Kính Chúc,

Dương Vũ

***

Kính Chúc Mừng Vạn Thọ
Thi Huynh Lão Mã Sơn
Ba vạn sáu ngàn ngày
Như đá dựng đầu non…

Phan Khâm
Maryland 1/9/2022

***

Anh Hải TC/LMS,

    Nhân dįp VH Thái Lan chúc mừng Anh Hai 100 tuổi với bánh sinh Nhật do con của VH Thái Lan làm qúa đẹp. Sinh Nhật 100 tuổi của anh Hai cũng là sinh Nhật 81 tuổi của tôi. Cầu xin Thiên Chúa, Thánh Cả Giuse, Đức Mẹ Maria ban cho Anh Hai tràn đầy sức khỏe để sống thọ như Ông Bành Tổ. 

Thân kính.

Lê Trưởng Sơn ( MHQ)

***

Mừng Đại Thọ Anh Hai Lão Mã Sơn Trần Công

Kính chúc Trần công đã đủ trăm
Tinh anh, mạnh khoẻ bấy nhiêu năm
Quê hương tuổi trẻ tay cương Mã
Đất khách ngày già múa bút văn

Sáng dạo rừng phong quên tù túng
Chiều ngồi rượu đỏ rót đầy chung
Ngày chung Văn Bút thơ thêm phú
Tháng đợi, vui xuân tiếp vận cùng.

Sao Khuê xin góp mặt chúc mừng anh Hai
(Xin viết thường chữ công hàng 1: công hầu )

Tháng ba sinh nhật anh Hai
Tháng một đã thấy lai rai chúc mừng
Mọi người vui quá tưng bừng
Thấy ông anh lớn còn sung quá trời
Bây giờ mới có mười mươi
Mọi người đều chúc thêm mười nữa cơ
Lại thêm sức khoẻ ....trai tơ
Lại thêm chúc vẫn làm thơ dài dài
Chúc anh sáng tác miệt mài
Chúc anh rượu đỏ uống hoài hàng đêm
Chúc khi trăng tỏ bên thềm
Theo anh vào mộng chung êm ấm cùng...

Sao Khuê

Thưa quý Anh, Chị, Em.

Tôi xin có đội lời cám ơn gởi chung cho tất cả quý bạn có lòng ưu ái chúc mừng Thượng thọ 100 tuổi cho tôi (1) Vì số thân hữu rất nhiều, cho nên không tiện cám ơn từng vị được, xin thông cảm.

MUÔN VÀN CẢM TẠ

Không còn lời nào nói khác hơn

Tôi chỉ có đôi lời thành thật:

“Cám ơn, Cám ơn, rất Cám ơn”.

Mong quý Bạn vui lòng chấp nhận.

Tôi kính chúc Bạn và bữu quyến

Sức khỏe dồi dào, vạn sự yên.

9-01-2022, 

Trần Công/Lão Mã Sơn

(1)-Theo Tây phương thì ngày sinh nhựt của tôi là Ngày 10-Tháng 3

Nhưng theo Văn hóa VN, thì mỗi đầu Năm, con người được thêm một tuổi.

Như vậy, Tháng 1- 2022 nầy, quý vị chúc mừng tôi được 100 tuổi cũng không sai.

Phương Hoa Chúc Mừng Bách Tuế Anh Hai

 

Thơ & Thơ Tranh: Phương Hoa