Thứ Hai, 30 tháng 3, 2026

Ngựa Trong Tục Ngữ, Thanh Ngữ, Ca Dao


A. TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ:

-Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
-Chiêu binh mãi mã.
-Mã đáo thành công.
-Ngựa non háu đá.
-Cưỡi ngựa xem hoa.
-Ngựa chứng là ngựa hay.
-Ngưu tầm ngưu mã tầm mã.
-Da ngựa bọc thây.
-Đầu trâu mặt ngựa.
-Đơn thương, độc mã (một ngựa với một cây thương).
-Ngựa xe như nước, áo quần như nêm.
-Ngựa nào gác được hai yên.
-Thiên binh vạn mã.
-Một mình một ngựa (Chỉ sự đơn độc)
-Một lời nói ra bốn ngựa khó tìm (Nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy).
-Tái ông mất ngựa.
-Bóng ngựa qua cửa sổ (thời gian qua nhanh)
-Mặt dài như mặt ngựa.
-Voi giày ngựa xé.
-Đường dài mới hay sức ngựa.
-Thay ngựa đổi chủ.
-Thay ngựa giữa dòng.
-Ngựa về ngược.
-Ngũ mã phanh thây.
-Làm thân trâu ngựa.
-Kiếp trâu ngựa.
-Hồ Mã tê Bắc phong (Ngựa Hồ hí gió Bắc).
-Ra sức khuyển mã.
-Công lao hãn mã.
-Chạy như ngựa vía.
-Lên xe, xuống ngựa.
-Được đầu voi đòi đầu ngựa.
-Bạch Mã phi Mã
-Mồm chó vó ngựa.
-Ai muốn đi xa phải dành sức ngựa.
-Bò đất ngựa gỗ.
-Buộc đuôi cho ngựa đá nhau.
-Con dân cầm đòn càn, con quan được cưỡi ngựa.

B. CA DAO:

1. Ngựa ô chẳng cưỡi, chẳng bò,

Đường ngay không chạy, chạy dò đường quanh.

2. Ngựa hay chẳng quản đường dài,

Nước kiệu mới biết tài trai anh hùng.

3. Hỡi cô thắt dải lưng xanh,

Ngày ngày thấp thoáng bên mành chờ ai?
Trước đường xe ngựa bời bời,
Bụi hồng mờ mịt ai người mắt xanh!

4. Đường dài ngựa chạy biệt tăm,

Người thương có nghĩa trăm năm cũng về.

5. Năm con ngựa bạch sang sông,

Năm gian nhà ngói đèn trong đèn ngoài.
Đèn yêu ai mà đèn chẳng tắt?
Ta yêu mình nước mắt nhỏ ra.

6. Tiếc thay con ngựa cao bành,

Để cho chủ ấy tập tành không nên.

7. Sông sâu ngựa lội ngập kiều,

Dầu anh có phụ, có nhiều nơi thương.

8. Đường dài ngựa chạy cát bay,

Ngãi nhân thăm thẳm một ngày một xa.

9. Em có chồng rồi như ngựa có cương,

Ngõ em em đứng, đường trường anh đi…

10. Xa thì mượn ngựa anh đi,

Quý hồ tốt quảy, quản chi xa gần.
Ước gần mà chẳng được gần,
Ai làm cách Việt xa Tần thế ni?

11. Em đã có chồng như ngựa đủ yên,

Anh chưa có vợ như chiếc thuyền nghiêng giữa vời.

12. Có chồng như ngựa có cương,

Đắng cay cũng chịu, vui thương cũng nhờ.

13. Ngựa ô anh thắng kiệu vàng,

Anh tra khớp bạc,
Lục lạc đồng đen,
Búp sen lá rậm,
Dây cương đằm thắm,
Cán roi anh bịt đồng,
Anh đưa nàng về dinh…

14. Thằng Cuội ngồi gốc cây đa,

Để trâu ăn lúa, gọi cha ời ời.
Cha còn cắt cỏ trên trời,
Mẹ còn cưỡi ngựa đi mời quan viên.
Ông thời cầm bút cầm nghiên,
Ông thời cầm tiền đi chuộc lá đa.

15. Gập ghềnh nước chảy qua đèo,

Ngựa xô xuống biển, thuyền chèo lên non.

16. Con dân cầm đòn càn,

Con quan được cưỡi ngựa. (Ca dao dân tộc Thái)

Những câu thành ngữ, tục ngữ ca dao trên là di sản quý giá của dân tộc VN.

Vinh Hồ  sưu tầm


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét