Thứ Hai, 7 tháng 9, 2026

Tin Mừng : MIếng Dán Đa Mới Giúp Chữa Ung Thư Da Không Cần Phẫu Thuật Hay Chiếu Quang Tuyến


Nguồn tin và chi tiết: 

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

Bản tin gồm hai phát minh và hướng dẫn đời sống quan trọng:

1. Mếng dán da mới giúp chữa ung thư da không cần phẫu thuật

Các nhà khoa học vừa sáng chế một loại miếng dán da co giãn, giúp chữa trị bệnh ung thư da (melanoma) mà không cần mổ xẻ, tiêm chích hay chiếu xạ.

- Cấu tạo: Miếng dán cực mỏng (chỉ 230 micromét) và dẻo dai, gồm lớp graphene biến ánh sáng thành nhiệt, oxit đồng phát ra ion đồng diệt tế bào bệnh, cùng hợp chất dẻo giúp bám sát vào da người.

- Cách hoạt động: Khi tiếp xúc ánh nắng, miếng dán tăng nhiệt độ ở mức an toàn để làm yếu tế bào ung thư. Đồng thời, ion đồng giải phóng sẽ tiêu diệt các tế bào này và kích thích hệ miễn dịch của cơ thể tự tấn công khối u.

- Kết quả: Thử nghiệm trên chuột cho thấy 80% chuột mang khối u sống sót sau một tháng, trong khi nhóm không dùng miếng dán đều thiệt mạng. Mếng dán có thể tái sử dụng tới 3 lần mà không giảm hiệu quả. Các nhà nghiên cứu đang chuẩn bị thử nghiệm thêm trên động vật trước khi tiến tới thử nghiệm trên người.

2. Hướng dẫn giặt khăn tắm đúng cách để bảo vệ sức khỏe

Khăn tắm là nơi ẩm ướt dễ tích tụ tế bào chết, chất nhờn và các loại vi trùng như Staphylococcus hay E. coli. Nếu để lâu, vi sinh vật sẽ tạo thành lớp màng vi khuẩn khó giặt sạch.

- Thời gian giặt: Nên giặt khăn tắm ít nhất mỗi tuần một lần. Đối với khăn lau tay, khăn bếp hoặc khi trong nhà có người bệnh, cần giặt mỗi 2–3 ngày hoặc hằng ngày.

- Cách giặt hiệu quả: Giặt bằng nước nóng (từ 40 đến 60 độ C), dùng xà bông diệt khuẩn, phơi khô hoàn toàn dưới ánh nắng hoặc sấy nóng, và thay khăn mới thường xuyên chứ không nên dùng một khăn quá lâu.

Huỳnh Chiêu Đẳng

Chủ Nhật, 6 tháng 9, 2026

Xuân Về


Gió xuân lay nhẹ đầu cành
Hương xuân thoang thoảng mộng lành đưa duyên
Tìm nhau khắp nẻo mọi miền
Chỉ nghe da diết đỗ quyên vọng về


Thơ & Ảnh: Kim Phượng
Hoa Lycianthes rantonnetii
Xuân Melbourne2026

 

Ngày Của Ba! (Father's Day 2026)

 
Thắp lên ánh sáng đầu ngày
Mùa Xuân hoa nở vươn vai đón mừng
Lòng con rộn rã tự dưng...
Ngày 6 tháng 9  kính dâng món quà
Father's Day đến mời Ba
Tách cà phê nóng thiết tha ấm nồng
Ngạt ngào hương đượm ngọt lòng
Con quen mùi nhớ Ba bồng trên tay
Sao quên hạnh phúc mỗi ngày
Cùng Ba nhấp nháp tràn đầy niềm vui
Thương yêu chẳng phút nào nguôi
Nhìn Ba tâm đắc nụ cười vui say...

 Có phải vậy không Ba của con ơi!


Happy Father's Day 6.9.2026
Kim Oanh
Con gái 9 của Ba

Lễ "Ngày Cha".

 

Xứ người nổ lực tạo căn nhà
Dìu dắt gia đình trọn phận Ba.
Hết thích rong chơi thời tóc mượt
Mà yêu ẩn dật tuổi người già.
Mừng con hiếu thảo, chưa hề mắng
Mến cháu ngoan hiền, khỏi phải la.
Hạnh phúc dâng tràn khi chúng đến
Ấm lòng lão Lính lễ "Ngày Cha".


Duy Anh
Father's Day 2026

Đại lễ Vu-Lan



Đại lễ Vu-Lan đã đến ngày.
Nén hương thành kính tri ân dầy.
Thương Cha khổ cực trung kiên gánh.
Nhớ Mẹ tam tòng tứ đức say.
Dậy dỗ tận tâm quên vất vả.
Thủy chung một dạ mặc chua cay.
Những lời nhiệt huyết con luôn nhớ.
Ước nguyện chưa thành đâu dám phai.


Lâm Hoài Vũ
22/8/2026
 

Hãy Là Một Đóa Sen

 

Bạn ơi,
Hãy là một đóa sen để làm đẹp cho đời.
Hãy là một đóa sen để đem lại tươi mát cho đời.
Hãy là một đóa sen để đem lại thanh tịnh cho đời.
Hãy là một đóa sen để trải hương thơm cho đời,
Một đóa thỏang dịu êm, thanh khiết,
Không nồng nặc,
Không kích thích,
Không lả lơi,
Trang nghiêm mà hiền dịu.
Đẹp mà chẳng khoe khoang.
Thơm tho mà khiêm tốn.
Công đức mà chẳng kể công.
Như đạo hạnh của các vị thiền sư.
Cho nên Chư Phật, Chư Vị Bồ Tát,
Đều ngự trên tòa sen.
Khi bạn chết đi và vãng sinh Tịnh Độ,
Một đóa sen sẽ nở để chào đón bạn.
Ý nói rằng tâm thức bạn,
Vĩnh viễn cư trú tại một vùng đất không nhiễm ô.

Bạn ơi,
Hãy là một đóa sen để gắn chặt với mảnh đất này.
Cho đời sống làng quê thêm phong phú,
Cho cô gái vang lời ca tiếng hát,
Cho bài thơ trữ tình nảy nở,
Cho sen cốm mặn mà,
Cho tình quê bất diệt:
Lá sen anh hái trên tay.
Cốm vàng em ủ cho đầy tình em.
Bảo bọc sen là giữ gìn bản sắc quê hương mình.

Bạn ơi,
Hãy là một đóa sen để mẹ già thêm phần công đức.
Cho cô gái đội hoa lên chùa.
Sư cụ trang nghiêm lễ Phật.
Cho nghệ nhân điểm tô đình, chùa, miếu mạo.
Khi thấy đóa sen,
Ta nghiêng mình đảnh lễ.
Như đảnh lễ đức hạnh trang nghiêm, thanh tịnh muôn đời vốn có của chúng sinh.
Hãy cám ơn sen đã có mặt với ta trong cuộc sống đầy phiền não này.
Bạn ơi,
Hãy là một đóa sen để làm đẹp cho chính đời ta.

Đào Văn Bình
(Trích sách Đạo Phật: Đất Nước, Cuộc Sống và Tâm Linh)

Thành Nhân Và Thành Thân (Nguyễn Cao Khải)


(Hình Ảnh: Nguyễn Cao Khải)

Tổng kết các kẻ ăn nhờ ở đậu đi học xóm Cầu Cái Cá:

Tôi không viết họ và chữ lót các anh chị có tên trong phần phụ lục dưới đây.
- Trước nhứt, nói về anh chị Lộc Lan. Anh chị đã là học sinh Nguyễn Thông và trở thành giáo sư của trường trung học Nguyễn Thông và Tống Phước Hiệp.

- Anh Hừng, trọ nhà ông bà Tám, đã hy sinh tại quê nhà anh, đất Cao lãnh.

- Tên Sang, con mọt sách lớp D, đã rời trường Nguyễn Thông sau khi lấy bằng Trung học đệ nhứt cấp với hạng Bình,chuyển học ban C trường Chu văn An Sài Gòn. Sau khi đậu tú tài 2, xin học bỗng Unesco du học tại Úc. Tốt nghiệp đại học, anh làm giáo sư đại học Perth. đã mấy lần về Việt Nam sau 1975 làm giãng sư môn Thống kê...Nghe đâu mấy năm trước anh bị bịnh nặng và đã qua đời bên Úc. Anh nầy lập gia đình với một cô người Anh, có hai con gái. sau đó ly dị . trong 1 chuyến về Vn, anh ta tái hôn với 1 cô Việt nam. Sở dỉ tôi viết dài về tên nầy vì sau mỗi lần anh ta về giãng dạy tại Việt Nam sau 75, anh ta đều đến Mỹ và ở nhà tôi. tại Houston.

- Tên Hĩ, dân SĐ, tôi gặp lại 1 lần sau 75 trên con đường gần ngã tư PDP-LVD.

- Tên Cương, sau khi tốt nghiệp Đại học Đà lạt, làm giáo sư môn Triết ,đúng ước nguyện.

- Anh Khuê, quê SĐ, sau khi tốt nghiệp Đại học sư phạm, làm giáo sư trung học, sau làm Chánh sở Giáo dục Vĩnh Bình.

- Anh Chánh, quê Sa Đéc, là Hiệu trưởng đầu tiên của truờng Nam Trung học Thủ Khoa Huân , gần cầu Đường chừa, khu đất mà ngày xưa anh và các bạn đã từng thưởng thức "mùa dưa gang ước hẹn" đẹp không hề phai trong ký ức.

- Anh Bé, quê Sa Đéc, sau là giãng viên của Trung tâm sinh ngữ quân đội, nơi đã rèn luyện anh văn, và ngoại ngữ cho các quân nhân đi ngoại quốc tu nghiệp.

- Anh Sĩ, em trai anh Bé, là sĩ quan cao cấp binh chũng BĐQ, là quận trường Hà tiên

- Tên Thanh, em anh Chánh, làm giáo sư.

- Anh Kiệt, dân Vĩnh Long, thi đậu 2 bằng Diplome và Brevet Premier Cycle trong 2 kỳ thi cuối của 1 năm, là giám đốc cơ quan chánh phủ SG. cũng là nhà văn Kiệt Tấn.

- Tên Hảo, quê Sa Đéc, lớp đệ ngủ thi nhảy đậu bằng Trung Học Đệ nhứt cấp, học Đệ tam thi nhảy đậu tú tài I và sau đó....biệt tăm biệt dạng.

Nếu kể thêm thì có thêm hai anh dăn Sa Đéc, trọ học vùng cấu Cái Cá là:

- Anh Dương, quê Sa Đéc, sau đó anh là giáo sư dạy việt văn khi tôi học đệ tam và đệ nhị. Anh nầy có tật dáng nhớ là khi anh giãng bài, tới lúc mê mẵn thì chân anh nhịp lên bục gỗ như đánh nhịp...làm cả lớp cười ồ thì anh cũng ngưng mà cười theo . Rồi màn cũ lại diễn ra...

-  Anh Giao, quê Cái tàu hạ, là bác sỉ về não bộ và hê thần kinh trong bịnh viện Chợ rẫy. Sau khi định cư tại Mỹ, anh lấy lại bằng bác sĩ và hành nghề tại Houston. anh đã qua đời vài năm trước.

- Anh Lộc, anh của anh Kiệt, chức vụ sau cùng là Đại diện bộ Giáo dục Vùng 3 (miền Đông, ngang hàng với ông Đào khánh Thọ, vùng 4,và .. sau cùng là .. tôi Nguyễn Cao Khải!

Lời nói thêm cũng là lời trần tình sau cùng khi các anh chị đọc hết các đoạn ghi lại ký ức. Tôi có nhớ lại để ghi cũng nhờ có động cơ thúc đẩy đã giúp tôi .Động cơ đó là loạt bài sưu khảo - tôi dùng chữ đúng hay sai - của ông Ngọc Trần, do chị Dung chuyển đến.
Cám ơn ông Ngọc Trần
Cám ơn chị Dung di dân.
(bai ...bai...)

Nguyễn Cao Khải
 ( Cựu Học Sinh Trường Nguyễn Thông 
tiền thân trường Tống Phước Hiệp Vĩnh Long - Đệ Nhất NK 1962-1963)


Thứ Bảy, 5 tháng 9, 2026

Lạc Phím - Thơ: Sa Chi Lệ - Nhạc: Tuệ Tâm - Ca Sĩ: Kenny Trương

Thơ: Sa Chi Lệ
Nhạc: Tuệ Tâm
Ca Sĩ: Kenny Trương

Lòng Người Tha Hương

 

Thơ & Thơ Tranh: Hàn Thiên Lương

 

Dòng Sông Hồi Tưởng

 

từ dòng sông hồi tưởng
tôi tìm lại chính tôi
thuở hãy còn hoang tưởng
trong tình yêu đầu đời
anh với nụ cười hiền
với mắt nhìn thôi miên
anh với tình yêu biển
cuốn đời tôi lênh đênh
tôi rụt rè bước nhỏ
trên những lối hẹn hò
cô sinh viên mười bảy
nhìn đời không đắn đo
dòng sông đời hờ hững
cuốn anh xa ngàn trùng
tôi một mình tự dỗ
nhớ làm gì... người dưng!

Thủy-Trang


Lòng Mẹ Thiên Thu

 

Mẹ là dòng sông muôn thuở 

Chảy mãi trong con dạt dào 

Mẹ là lời hát ca dao 

Ru con nhỏ từng giọt sữa 


Mẹ đưa nôi vào giấc ngủ 

Giữa trưa hè gió lên cao 

Mẹ gối đầu con ngực áo 

Trong đêm đầy những trăng sao 


Mẹ giấc mơ đầy huyền ảo 

Trên mi con nước mắt trào 

Đêm khuya con vừa thức giấc 

Quen hơi lòng mẹ ngạt ngào 


Mẹ là đóa hoa trong vườn 

Ánh thiều quang tràn buổi sớm 

Bước đầu tiên con đến trường 

Đóa hoa mẹ cười trong nắng 


Mẹ vun những nỗi nhọc nhằn 

Đêm thâu một mình trăn trở 

Canh trường thương con thơ nhỏ 

Giọt lệ lòng mẹ hân hoan


Gió chiều đồng lúa lao xao 

Thơm như ngày mùa hạt chín 

Vàng bên bờ đê trĩu nặng 

Mẹ một đời gánh gian nan


Mẹ là phương trời bao la 

Sóng vỗ trong lòng biển cả 

Miên sầu biển dâng trắng xóa  

Tóc mẹ như thể ngàn hoa


Mẹ ơi trăng tà xế bóng 

Lòng mẹ rọi suốt thiên thu 

Những đêm u trầm lạc lõng 

Con thèm mẹ hát câu ru.


Lê Mỹ Hoàn 

8/20/2026


Mùa Bắp Nhớ Mẹ


Ba mẹ tôi đều là quân nhân. Ba là sĩ quan Bộ Tham mưu Quân đoàn 1 Bộ binh, Mẹ là Nữ quân nhân ngành Truyền tin. Dù thương yêu và cưng chiều các con, ba rất nghiêm khắc và luôn áp dụng kỷ luật nhà binh với cả bầy con, trai cũng như gái. Mẹ tuy cũng hay rầy rà chúng tôi nhưng không quá khó như ba, nhờ vậy mỗi khi con cái có lỗi nếu có thể che chở được mẹ thường nhẹ nhàng tìm cách pha loãng sự bực mình, giận dữ của ba.

Mười lăm tuổi, vừa thi xong bằng Thành chung, cả lớp chúng tôi như chim sổ lồng, tha hồ tung tăng giữa mùa hè rực rỡ. Phượng đỏ trên đầu, nắng vàng trên vai, gió thổi tung những tà áo trắng. Cả bọn hơn mười đứa rủ nhau đạp xe về Bao Vinh, có nhà của Thiện nằm ngay trước bến đò qua Cồn. Bắp Cồn nổi tiếng ngon ở Huế. Dạo chơi trên Cồn, hái bắp, rồi bắp nướng, bắp luộc, bắp xào lăn, chè bắp ... tha hồ thỏa thích “chí tang bồng” của nhóm con gái chúng tôi mùa hè năm ấy.

Ham mê đùa giỡn với nhau trong rừng bắp bên nụ cười móm mén bao dung của bà cụ chủ vườn chúng tôi quên cả giờ giấc. Cho đến khi mặt trời ngả bóng, chờ được chuyến đò qua sông để trở về nhà Thiện lấy xe đạp thì đã tối đen. Đứa nào đứa nấy hớt hãi đạp xe trối chết mong về nhà sớm chút nào hay chút đó. Riêng tôi nghĩ đến con đường dài từ Bao Vinh qua chợ Đông Ba, qua cầu Trường Tiền xuôi về Đập Đá, nghĩ giờ này ba mẹ đang đợi mình bên mâm cơm tối, nghĩ tới cái nhìn nghiêm khắc của ba mà sợ đến nỗi đạp xe văng luôn chiếc guốc.

Lệ Khanh đang đi kế bên la lên “Bình, rớt chiếc guốc rồi kìa”
“Thôi kệ, đạp mau cho rồi, về nhà sau khi trời tối là chết với ba tao”

Chân guốc chân không rồi tôi cũng về tới nhà, đèn trong nhà sáng trưng, mâm cơm trên bàn ăn vẫn còn nguyên vẹn. Mẹ đang đứng ở cửa ngong ngóng nhưng tôi mừng thầm trong bụng vì không có bóng dáng của ba. Vừa thấy tôi xuất hiện từ đầu ngõ mẹ đã bước xuống sân chờ:

“Sao về trễ vậy con?”
Tôi cúi đầu lí nhí: “Dạ, tụi con mãi hái bắp”
“Đưa giỏ bắp cho mẹ, rồi mau mau vào thay áo, ba cũng tắm gần xong rồi đó”

Hú hồn, tôi vội vã đầy xe vào nhà ngang, tới lúc đó mẹ mới thấy tôi đang bước khập khễnh chân thấp chân cao. Mẹ hoảng hốt:
“Sao vậy con? Bổ té gì không sao guốc dép chỉ còn một chiếc?”
“Dạ chiếc guốc văng mất giữa đường mà con sợ trễ không dám dừng lại tìm”

Cảm được nỗi sợ của tôi mẹ thở dài thương hại:
“Lần sau đừng mãi ham chơi như vậy, con gái đạp xe vội vàng tới nỗi rớt guốc dọc đường trông chướng lắm nghe con. Vô phòng chải lại tóc tai cho gọn gàng, lần này ba có la thì mẹ đỡ cho”

Vừa bước ra khỏi phòng đã thấy ba ngồi sẵn bên mâm cơm, bà nội và các em cũng đã ngồi vào bàn, ba chỉ nói rất gọn, vẻ lạnh lùng:
“Mời bà nội và cả nhà dùng cơm, Bình đi đâu về trễ sẽ nói chuyện với ba mẹ sau”

Nhìn nét mặt nghiêm khắc của ba tôi cảm thấy nghẹn ở cổ, một chén cơm ăn hoài không hết, vậy mà vẫn thấy bữa cơm tối kết thúc quá nhanh.

Mẹ đặt tách trà trước mặt ba và bà nội, mấy em đã rút vào phòng, chỉ còn tôi ngồi lại góc bàn, nhưng trước khi ba lên tiếng mẹ đã bắt đầu:
“Bình, mẹ dặn mua hai chục bắp để nấu chè, con mua đủ không?”

Tôi hơi chưng hửng nhưng cũng không đến nỗi quá đần, biết ngay là mẹ đang đỡ đòn trước khi ba hạch tội:
“Dạ, không đủ, nhiều người mua quá, bọn con phải chia nhau thôi”

Ba nhìn mẹ rồi nhìn tôi:
“Mua bắp nhiều làm chi, mua ở đâu mà mãi tới tối mịt mới về nhà?”

Mẹ lại tiếp tục đỡ:
“Đang mùa bắp, Bình và bạn nó rủ nhau về Bao Vinh qua Cồn chơi cho biết, bắp Cồn nổi tiếng ngon, em kêu con mua hai chục để nấu chè bắp cúng rằm”

Lần này ba chỉ nhìn tôi:
“Con đi chơi với ai, làm chi bên Cồn mà về trễ?”
“Dạ, con đi với tụi bạn trong lớp, qua Cồn hái bắp tươi, vì đông quá bọn con phải đợi mấy chuyến đò nên về trễ”

Nét mặt ba có vẻ dịu lại:
“Lần sau con phải nhớ kỷ luật trong nhà, con là chị lớn, phải làm gương cho các em, ba không muốn khi trời tối con còn ở ngoài đường, nghe chưa?”

Bà nội cũng góp phần đỡ đòn cho cháu gái cưng của bà:
“Chỉ mới lần đầu Bình đi quá giờ, thôi xin lỗi ba mẹ con rồi đi đọc tiếp cuốn truyện hồi hôm cho bà nội nghe nhe con”

Ba đứng lên im lặng bưng tách trà bước ra thềm, dấu hiệu đã đồng ý bỏ qua câu chuyện. Tôi cũng đứng lên mau mau chui vào bếp. Hú hồn hú vía, nhờ mẹ và nhờ giỏ bắp mà thoát nạn.

Mẹ tôi không thích ngọt nhưng lại đặc biệt thích món chè bắp. Cách nấu chè bắp của mẹ là phải lựa bắp tươi, sát mỏng, sau đó xay nhuyễn 2/3 lượng bắp vừa sát, giữ lại 1/3 nguyên mảnh để khi ăn có thể cảm nhận mảnh bắp non trong miệng, thêm vào nồi chè bắp phải có ít đậu xanh không vỏ, hầm mềm, tán mịn trộn vào cùng vài muỗng sữa đặc hiệu Ông Thọ.

Muỗng chè đưa vào miệng có mùi thơm nhẹ của bắp tươi, vị béo bùi của đậu xanh, vị ngọt tự nhiên từ hạt bắp cùng với vị ngọt nhẹ của đường phèn, mùi thơm của sữa đặc. Chị em chúng tôi ghiền món chè bắp mẹ nấu. Lúc đưa những chén chè cho bầy con mẹ luôn dặn mấy đứa con gái: “Chè bắp không bao giờ thêm va-ni, phải giữ hương thơm tự nhiên của bắp tươi và đậu xanh mới đúng chè bắp Huế”.

Hôm nay ghé chợ, đang mùa bắp, từng thùng bắp to tròn cao ngang ngực, chất ngồn ngộn bắp tươi võ đang còn màu xanh non mướt. Nhớ mẹ, nhớ món chè bắp của mẹ. Nhớ quê hương. Nhớ thành phố Huế nơi được sinh ra và lớn lên bên giòng sông mềm như dải lụa. Nhớ lại thời 15 tuổi cùng bạn đạp xe về Bao Vinh, theo đò qua Cồn bẻ bắp. Nhớ chiếc guốc gỗ văng mất trên con đường tối. Nhớ nụ cười hiền hậu của bà nội. Nhớ nét mặt nghiêm nghị của ba. Ba không chỉ nghiêm khắc với con cái, ba tôi còn nghiêm khắc với chính bản thân mình. Lúc bị thương rất nặng chờ trực thăng đưa vào bệnh viện dã chiến của quân đội Mỹ ba nói với chú tôi, cũng là một sĩ quan đang ở bên cạnh “chú nhớ bỏ theo đôi giày cho anh”, chú ngạc nhiên “anh đang bị thương nặng, chưa cần đến giày đâu”, nhưng ba vẫn cương quyết “thế nào cũng phải mạnh để trở về nuôi con chứ, mình mặc quân phục cần phải có đôi giày đàng hoàng”. Những bộ quân phục của ba tôi lúc nào cũng được ủi thẳng nếp, chỉnh tề , giày luôn được đánh bóng, sạch sẽ. Nhớ mẹ xinh đẹp trong bộ đồng phục Nữ quân nhân thuở đó, áo kaki ngắn tay và jupe màu xanh, giày da gót thấp. Nhớ những lần được mẹ che chở. Người ta nói “con hư tại mẹ”, may quá chị em chúng tôi không đứa nào hư.

Bắt ghế bên cửa sổ ngồi sát bắp tự nhiên tôi thấy mắt cay cay. Thời gian bay vụt như cánh chim qua cửa. Bà nội, ba và mẹ đã khuất bóng từ lâu. Tuổi chị em chúng tôi nay đã già hơn tuổi ba mẹ tôi năm hai người theo nhau về bên kia thế giới trong thời chiến tranh lửa đạn. Hôm nay không phải ngày giỗ, cũng chưa tới rằm tháng bảy, nhớ mẹ tôi ngồi sát nửa tá bắp tươi để nấu chè. Chè ở đây dù không có hương thơm của bắp Cồn ngày cũ, nhưng tôi có hình ảnh mẹ trong từng chén chè, trong những mùa bắp ở một miền đất thật xa cố quốc.

Sông-Hương


Xin Phép Nhắc Lại Đừng Dùng "Từ" Thay "Chữ"


Sau nhiều bài viết về chữ “từ (đơn lẻ) bị VC dùng sai và lai căng để chỉ “chữ”, trong phần bình luận của các thành viên nhóm BTTV thỉnh thoảng vẫn thấy có người dùng “từ(đơn lẻ) để thay cho “chữ”.

Đó là điều đáng buồn. Mong rằng sau bài này, những ai đã lỡ quên mà dùng như thế, xin đừng tiếp tục dùng sai nữa nhé.

Xin phép nhắc lại:

“Từ” (Hán-Việt) có gốc tiếng Hán 词 có nghĩa là lời, tiếng, nhưng đã bị VC và người trong nước cũng như ngay trên mạng, dùng đơn lẻ để chỉ “chữ” là sai bét.
Không ai điên rồ để viết hay nói “viết từ đẹp” mà người bình thường chỉ viết/nói “viết chữ đẹp”.

Ngoài ra, từ 2 thế kỷ trước (khoảng 1814-1820), đại thi hào Nguyễn Du cũng đã không dùng “từ” (đơn lẻ) sai bét như thế trong tác phẩm “Đoạn Trường Tân Thanh” (truyện Kiều):

Chữ tài, chữ mệnh khéo là ghét nhau” (câu 2)

Hay:

Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài (câu 3252).

Sau năm 1975, VC và người trong nước chẳng những đã dùng “từ” sai như thế mà còn ghép chữ này thành “cụm từ” để chỉ “nhóm chữ” nên càng sai thêm nữa vì “cụm” thường dành cho thực vật (thí dụ: cụm hoa) hay thiên nhiên (thí dụ: cụm mây), chứ tuyệt đối trước kia chưa có ai dùng cho chữ nghĩa cả.

Sau này, có người hiểu lầm khi cho rằng nhiều “chữ” hợp lại thành “từ” (thí dụ: từ “mây” là gồm các chữ “m”, “â” và “y”), nhưng “chữ” mà họ hiểu lầm thực ra là “mẫu tự” hay “chữ cái”.

Lại cũng có người lầm tưởng là phải thay tất cả “từ” dù là trong chữ kép (chẳng hạn như “danh từ”, “từ ngữ”…). Xin xem lại kỹ là chúng ta chỉ thay “từ” được dùng đơn lẻ thôi.

Tóm lại, một lần nữa, xin tha thiết yêu cầu quý vị nào lỡ quên mà dùng sai như thế, hãy vui lòng đừng tiếp tục dùng “từ” (đơn lẻ)“cụm từ” nữa để góp phần bảo tồn tiếng Việt trong sáng của chúng ta trước năm 1975.

Đỗ Hồng Anh

Thứ Sáu, 4 tháng 9, 2026

Lễ Hội Văn Hóa Người Bản Địa Montréal - Nhiếp Anh Gia: Vũ Ngọc Hiến


Gửi quý anh chị hình “Lễ hội Văn hóa người bản địa Montréal” (Festival Présence autochtone - First Peoples’ International Festival) chụp trưa nay.
Rất tiếc năm nay không có diễn hành.

Nhiếp Anh Gia: Vũ Ngọc Hiến

Sinh Nhật Nàng

 
 
Sinh nhật em năm nay, anh chẳng biết tặng em điều gì?
Hoa rồi cũng sẽ tàn,
Bánh rồi cũng sẽ hết,
Những món quà rồi cũng sẽ cất vào một góc nào đó…
Nghĩ mãi, anh thấy thứ em cần có lẽ chẳng phải những điều ấy (và em từng nhắc đi nhắc lại là không được mua gì). Nên, anh viết cho em vài dòng, (như một lời cảm ơn) mà có lẽ hơn hai mươi năm qua anh chưa bao giờ nói đủ.

Cảm ơn em vì đã ở bên anh suốt những năm tháng ấy!
Hơn hai mươi năm,chúng ta đã đi qua biết bao nhiêu chuyện?
Có những ngày vui đến mức tưởng như cuộc đời chẳng còn điều gì phải lo. Nhưng… cũng có những ngày cơm áo, công việc, con cái làm hai đứa mệt nhoài.
Có những lúc anh nóng giận, em buồn mà chẳng nói.
Có những khi em giận, anh cũng chẳng biết phải làm sao.
Rồi ngày qua ngày, chúng ta lại nhìn nhau, lại cùng lo cho gia đình, lại cùng bước tiếp.
Có lẽ tình cảm sau hơn hai mươi năm không còn giống những ngày đầu.
Không còn những lời ngọt ngào mỗi ngày, không còn những lần chờ đợi chỉ để được gặp nhau.
Mà tình yêu lúc này là,… một người nhớ người kia thích ăn gì, là biết hôm nay em mệt, là đi ngang qua nhau vẫn hỏi:
- Anh/Em có khỏe không?
Là dù có giận nhau đến đâu,cuối ngày vẫn biết mình còn một người để trở về.
Anh biết, những năm tháng qua em đã hy sinh rất nhiều.
Em đã dành biết bao nhiêu thời gian, bao nhiêu sức lực, bao nhiêu lo toan cho chồng, cho con, cho mái nhà này.
Có những điều em làm mỗi ngày đến mức anh quen thuộc quá, để rồi đôi khi quên mất rằng đó cũng là những hy sinh.

Hôm nay sinh nhật em, anh muốn nói một điều thật đơn giản:
Cảm ơn em.
Cảm ơn em vì đã cùng anh đi qua những ngày khó khăn nhất.
Cảm ơn em vì đã không bỏ cuộc khi cuộc sống có những lúc chẳng dễ dàng.
Và cảm ơn em vì sau từng ấy năm, người vẫn ở đây bên anh vẫn là em.
Ngày trước, chúng ta có hai đứa con nhỏ chạy quanh căn nhà, tiếng cười nói lúc nào cũng đầy ắp.
Bây giờ chúng đã lớn.
Thằng cu con ngày nào đang bắt đầu rời tổ, bắt đầu có cuộc sống riêng, những ước mơ riêng,
những con đường riêng.
Rồi sẽ có một ngày, căn nhà này sẽ yên tĩnh hơn.
Không còn tiếng con gọi, không còn những bữa cơm đông đủ, không còn cảnh hai vợ chồng loay hoay
hay hờn giận vì những chuyện của con.

Lúc ấy, có lẽ chỉ còn anh và em.
Anh nghĩ đến điều đó vừa thấy buồn, vừa thấy thương.
Nhưng rồi anh lại thấy bình yên.
Vì sau tất cả những năm tháng ấy, sau những vui buồn, những giận hờn, những được mất của cuộc đời,
cuối cùng người ngồi bên anh vẫn là em.
Mai này con bay đi thật xa, anh mong chúng sẽ sống một cuộc đời hạnh phúc.
Còn anh, anh chỉ mong mình vẫn còn đủ sức khỏe để cùng em đi tiếp những năm tháng còn lại.
Không cần phải thật giàu sang, không cần những điều lớn lao.
Chỉ cần sáng thức dậy vẫn thấy em bên cạnh.
Chiều về vẫn có một người hỏi anh:
-“Hôm nay anh có mệt không?”

Và đến một ngày rất xa, khi mái tóc cả hai đã bạc, anh vẫn có thể nắm tay em và nói:
“May mà hơn hai mươi năm trước,anh đã gặp em.”

Sinh nhật em, anh không tặng hoa, không tặng bánh, không tặng món quà đắt tiền.
Anh chỉ tặng em những lời thật lòng này.
Và nếu những lời ấy có thể thay cho một món quà, thì anh muốn em biết rằng:
Hơn hai mươi năm qua, anh biết ơn em.
Và từ hôm nay cho đến những năm tháng cuối cùng của cuộc đời, anh vẫn muốn được cùng em đi hết đoạn đường còn lại.
Chúc mừng sinh nhật em!
Người vợ anh thương, người đã cùng anh đi qua hơn nửa cuộc đời.
Cảm ơn em!
Cho tất cả.
  

Ngày Sinh Nhật Nàng

Hôm nay sinh nhật em yêu,
Anh gom thương nhớ bao điều gửi em.
Bao năm cay đắng, ngọt êm,
Gói vào câu chữ gửi em tấm lòng…

Cảm ơn em, những tháng năm,
Sớm khuya tận tụy âm thầm vì anh.
Hai mươi năm đã đồng hành,
Cùng nhau đi hết nhọc nhằn gian truân.

Có khi vui,
Có khi buồn,
Có khi giận dỗi,
Có hôm lệ nhòa.
Có khi chẳng muốn nói ra,
Mà rồi vẫn bước chung nhà, chung đôi.

Từ khi con nhỏ bên đời,
Hai ta tất bật một thời nuôi con.
Bao nhiêu vất vả hao mòn,
Chỉ mong con lớn, vuông tròn tương lai.

Giờ đây con sắp trưởng thành,
Bắt đầu rời tổ, rời cành bay xa.
Tổ nay rộng lại như là
Chỉ còn một nhóc với ta bên đời.

Nhìn em, anh thấy bồi hồi,
Hai mươi năm đã một đời bên nhau.
Thời gian có bạc mái đầu,
Nhưng tình anh vẫn trước sau chẳng dời.
Hôm qua em nói thật lỏng
Không cần quà cáp, hoa hồng kiêu sa.
Chỉ mong anh mãi thật thà
Lời thương lời mến thiết tha chân thành

Chúng ta mãi bước đồng hành,
Bên nhau năm tháng, ngọt lành buồn vui.
Nếu cho chọn lại cuộc đời,
Thì ta xin vẫn một người là em.

Chúc em tuổi mới bình an,
Mỗi ngày thêm khỏe, thêm nhàn, thêm xinh.
Mong cho năm tháng chúng mình
Về sau vẫn cứ nghĩa tình có nhau.
Con bay khắp những phương trời,
Thì ta lại có một đời riêng ta.
Sớm hôm bên một mái nhà,
Anh và em thế cũng là đủ thôi.

Hôm nay anh chẳng tặng hoa,
Chỉ bài thơ nhỏ nhưng mà yêu thương.
Hai mươi năm, chung một đường,
Mai sau tóc bạc, vẫn thương một người.

Happy Birthday!

Võ Phú
Richmond, 09022026
---o0o---

HOA QUỲNH NỞ ÐÓN MỪNG SINH NHẬT

Hai mươi năm bước chung đường
Gian nan, hạnh phúc, đủ hương, đủ màu
Thường thì ta đến cùng nhau
Công viên, du lịch, trao câu mặn nồng
Thường thì bánh ngọt, thiệp hồng
Nụ cười con trẻ vang trong mái nhà
Năm nay con học phương xa
Chỉ còn hai đứa, anh pha ấm trà
Bánh trung thu ngọt chan hòa
Thêm đôi câu chuyện đậm đà nghĩa ân
Ngắm hoa quỳnh nở âm thầm
Giữa ta hạnh phúc tháng năm yên bình
Một bông hoa trắng lung linh
Như em chịu khó hy sinh cho chàng
“Không cần sinh nhật huy hoàng
Chỉ mong anh mãi dịu dàng bên em..”
Tay trong tay, rất êm đềm
Cũng đủ sưởi ấm những đêm nhọc nhằn
Chúc mừng em, giữa trăng ngần
Năm nay sinh nhật... rất gần bên nhau.

Richmond, 090225
=====
THÁNG CHÍN NGÀY SINH NHẬT

Tháng Chín này….
Em bước sang tuổi mới
Tay trong tay
Ta nắm chặt không rời
Con đường mòn trong rừng chim muông hót
Như đón mừng rộn rã ánh nắng mai
Tháng Chín này…
Công viên ta vừa đến
Hoa Dã Quỳ vàng rực hai bên đường
Hái tặng em mừng ngày lễ sinh nhật
Thay cho quà khi ta ở nơi xa
Tháng Chín này…
Hai ta không còn trẻ
Quấn quýt nhau tình cảm thuở ban đầu
Bao thăng trầm giữa dòng đời vội vã
Cùng nắm tay ta dạo bước bên nhau
Tháng Chín này…
Bài hát mừng sinh nhật
Em cười vui như hoa nở rộn ràng
Cầu mong sao cho cuộc sống an khang
Và thảnh thơi rong chơi qua ngày tháng.

Richmond, 09022024
=====
SINH NHẬT NÀNG

Hôm nay sinh nhật của nàng
kim cương không chịu tặng vàng thì sao
vàng ròng anh tặng hai oz
để em làm vốn thế nào hả em
Hôm nay trăng sáng bên thềm
bập bùng bếp lửa êm đềm du dương
bạn bè chúc tụng thân thương
theo nhau lên núi cung đường lá rơi
Bao câu thương nhớ nàng ơi
nâng ly rượu ngọt bên đời có nhau
này em tình đã khắc sâu
như là duyên kiếp nhiệm mầu trăm năm
Hôm nay dưới ánh trăng rằm
đường trần từng bước thăng trầm trải qua
nhìn em dưới ánh trăng ngà
người tôi điên đảo như là đang say!

Lake Anna State Park - 090223
=====
MỪNG SINH NHẬT VỢ

Hoa vàng trước ngõ sáng nay
Chơi vơi nắng nhạt gió lay mỉm cười
Ngẩn ngơ trước đóa hoa tươi
Thì ra thu đến bên người với ta
Bốn hai năm cũng trôi qua
Mừng ngày em được sinh ra trên đời
Hân hoan nét mặt rạng ngời
Chúc mừng sinh nhật một trời biển thơ
Khi em có những ước mơ
Sớm thành hiện thực không chờ đợi lâu
Không còn mưa nắng dãi dầu
An vui hạnh phúc với câu vợ chồng
Hôm nay thắp ngọn nến hồng
Chúc mừng sinh nhật từ chồng em yêu
Anh nghèo chẳng có gì nhiều
Chỉ có tình nghĩa sớm chiều bên em…

RIC, 090222
=====
SINH NHẬT MỘT CHIỀU THỨ NĂM

Sinh nhật em nhằm đúng ngày thứ Năm,
Cả nhà mình vẫn tất bật như thường.
Con đến lớp, mang theo bao chuyện nhỏ,
Em đi làm, anh cũng bận ở trường
Chẳng có tiệc sang, chẳng đèn hoa rực rỡ
Chẳng bạn bè, chẳng những cuộc vui đông.
Chiều tan việc, cửa nhà luôn rộng mở 
Có yêu thương là đủ ấm trong lòng.
Có chiếc bánh kem đặt trên bàn nhỏ,
Có bình hoa hái vội ở ngoài vườn.
Hoa chẳng đẹp như hoa mua ngoài chợ,
Nhưng thơm mùi nắng cháy của yêu thương.
Con ríu rít, cười vang bên cha mẹ,
Chúc mẹ yêu bằng giọng nói ngây thơ.
Ngọn nến sáng lung linh trong đôi mắt,
Niềm vui kia cứ thế mãi đong đầy
Anh không hứa những điều chi lớn lắm,
Chỉ mong em luôn khỏe mạnh, bình yên.
Sáng thức dậy, thấy nhau còn bên cạnh,
Cùng nuôi con, cùng qua hết ưu phiền.
Mai cuộc sống lại quay về tất bật,
Hai, Ba, Tư, rồi thứ Sáu… như thường.
Nhưng anh biết giữa muôn vàn bận rộn,
Em là nơi, để ta mãi yêu thương
Sinh nhật em, chẳng cần gì nhiều cả,
Một chiếc bánh, bình hoa, tiếng trẻ cười
Một gia đình nhỏ quây quần bên nhau
Là hạnh phúc đủ rồi, phải không em?

Richmond, 090221
=====
THÁNG CHÍN YÊU THƯƠNG

Tháng chín này em bước sang tuổi mới
Ngẩn ngơ trôi theo từng tháng năm qua
Nay thu về như ngọn gió phơi phới
Bởi yêu thương cháy bỏng rất đậm đà...
Tháng chín này theo về trong gió nhẹ
Khẽ khàng rơi trên mái tóc ngang vai
Vầng trăng sáng đêm nay đang chờ đợi
Gió thu nào như đùa cợt bên tai?
Tháng chín này tim anh như vụn vỡ
Bởi vì ai lỡ hẹn buổi trưa nào
Ngày thêm dài mà lòng tràn thương nhớ
Mong hạ đi để thu vội lẻn vào?
Tháng chín này đêm khuya anh chờ đợi
Nhờ ánh trăng minh chứng chuyện chúng mình
Và ngọn nến trên chiếc bánh lung linh
Mừng sinh nhật khi em tròn thêm tuổi
Tháng chín này một mối tình thắm thiết
Viết thành thơ chỉ để tặng riêng này
Và riêng em một mình thôi đủ biết
Chỉ có em mãi mãi làm anh say...

Richmond, 09022020
=====
CHỞ EM ĐI...

Chở em đi ngắm hoa vàng
Hướng Dương nở rộ thênh thang cánh đồng
Sinh nhật em chẳng chờ mong
Kim cương, vàng bạc, hoa hồng, bánh kem
Chở em hái táo trên đồi
Xin thời gian chậm ngừng trôi vài giờ
Ðể anh dệt mộng làm thơ
Viết vào ký ức chẳng mờ dấu ghi...
Chở em lội suối nước trong
Rì rào gió thổi giữa dòng thảnh thơi
Mây xanh, đá cuội, biển trời
Bên nhau hạnh phúc trọn đời trăm năm...
Chở em đi hết tháng ngày
Trải bao hạnh phúc phút giây cận kề
Lòng anh chất chứa đê mê
Cùng em sánh bước đi về có nhau...
Chở em đi hết cuộc đời
Khó khăn thử thách không lời oán than
Cùng em gánh vác sẻ san
Ưu phiền sầu muộn gian nan đỡ đần...

Sunflower field, Maryland, 09022019
=====
SINH NHẬT EM VỚI CHÙM NHO CHÍN, 
TRÁI ĐÀO THƠM VÀ BIỂN

Sinh nhật em, anh hái chùm nho chín,
Và trái đào còn phảng phất hương thơm
Mang tất cả những ngọt lành giản dị,
Gói yêu thương ta cất giữ bên mình
Anh chẳng có... bó hoa nào đủ lớn,
Chỉ chùm nho tím mọng giữa bàn tay,
Có trái đào thơm, êm như lời nhớ,
Và ánh mắt anh thương em mỗi ngày
Rồi em nhé, cùng nhau ta ra biển
Nơi em yêu, nơi sóng hát dịu dàng.
Dựng chiếc lều dưới bóng cây mát rượi
Nghe hoàng hôn rơi xuống rất mênh mang.
Ta sẽ ngồi khi chiều nghiêng trên sóng,
Con cười vang, chân nhỏ chạy trên bờ.
Anh trao em chùm nho vừa hái được,
Em mỉm cười.. biển cũng hóa thành thơ.
Đêm xuống chậm, lửa hồng bên trại nhỏ,
Gió ngoài khơi khe khẽ hát mừng vui
Anh chỉ ước thời gian đừng vội quá,
Để được ngồi bên cạnh mãi bình yên.
Sinh nhật em, anh chẳng mong gì cả,
Chỉ mong em luôn hạnh phúc, yêu đời
Nho thơm ngọt, đào mềm như tơ óng
Còn tình ta, xin cứ ngọt suốt đời
Nếu cuộc sống có thêm nhiều năm tháng,
Ta cùng nhau đi đến những miền xa
Nhưng cho dù ở nơi nào đi nữa,
Chỉ cần có em, nơi ấy sẽ là nhà.

Virginia, 09022018
=====
CÙNG NHAU ĐI TRÊN CUNG ĐƯỜNG SỐ 1

Sinh nhật em, ta cùng nhau lên đường,
Từ bờ Đông rong ruổi đến bờ Tây
Bỏ lại sau lưng những ngày tất bật,
Gia đình mình vui vẻ tháng/ngày, này!
Ta đi dọc theo cung đường số Một (PCH-1)
Biển xanh ôm từng vách đá chênh vênh.
Những vòng cung uốn mình theo sóng vỗ,
Mỗi khúc quanh như một giấc mơ lành.
Có những rặng thông già im trong gió,
Đứng bao năm nghe biển kể chuyện đời
Ta đi giữa màu xanh hun hút ấy,
Thấy thời gian chậm lại giữa lưng trời
Có những chốn lên cao đầy sương phủ,
Gió lạnh về, mây trắng quấn quanh vai
Bàn tay nắm bàn tay trong giá buốt,
Mà trong lòng, lại thấy ấm lạ thường
Rồi có nơi chẳng còn sóng điện thoại
Không internet, wifi cũng im.
Chẳng thông báo, email, hay vội vã,
Chỉ tiếng cười và tiếng sóng ngoài ghềnh.
Ta chẳng cần check-in nơi nào cả,
Chẳng cần ai biết mình đã đi đâu
Một chiếc xe, gói hành trang nho nhỏ,
Gia đình mình in kỷ niệm mai sau.
Anh thích nhất những ngày như thế ấy,
Khi màn hình thôi sáng giữa bàn tay.
Em ngồi cạnh, con cười khi xe chạy
Ngoài cửa kia là biển rộng trời đầy
Sinh nhật em, anh chẳng tặng điều lớn,
Tặng gia đình một chuyến du lịch xa
Qua bờ Đông, sang bờ Tây... nước Mỹ,
Qua cung đường, qua những thời gian trôi
Mai trở lại với những ngày bận rộn,
Ðiện thoại reo, công việc lại tìm về.
Nhưng anh biết, giữa muôn điều tất bật,
Ta từng có những ngày rất say mê.
Và nếu hỏi điều gì anh mong nhất,
Bao cung đường, bao biển với đồi xa
Anh chỉ muốn những năm sau vẫn thế
Vẫn bên nhau, con cái chung một nhà.
Sinh nhật em, em không cần chi nữa,
Chỉ cần cùng nhau đi hết cuộc đời
Dẫu đường đời có bao nhiêu khúc ngoặt,
Ta bên nhau và mãi vẫn không rời...

09022017
====
SINH NHẬT EM GIỮA NÚI ĐỒI

Sinh nhật em, ta tìm về vùng vắng,
Bỏ phố phường sau lưng những ồn ào
Nơi rừng xanh trải dài theo sườn núi,
Gió gọi tên, bên tiếng lá lao xao
Có đàn ngựa thong dong bên triền cỏ,
Bờm tung bay theo gió núi trong lành.
Anh nhìn em, chợt thấy đời thật đẹp,
Khi bình yên bên rừng núi cây xanh
Con suối nhỏ, nước trong ta thấy cá
Đá dưới chân còn lấp lánh nắng vàng.
Em cúi xuống, đưa tay chạm mặt nước,
Mát dịu dàng như một thoáng thời gian.
Bên hốc đá giữa rừng thu còn vắng,
Chú sóc nhỏ với đôi mắt nâu tròn
Tay ôm lấy hạt dẻ vừa nhặt được
Thầm chúc mừng ngày sinh nhật em yêu
Chẳng cần bánh trong nhà hàng sang trọng,
Chẳng cần hoa rực rỡ giữa phố phường.
Giữa rừng xanh, có suối trong, mây trắng
Và gia đình, ta sánh bước bên nhau
Anh muốn giữ khoảnh khắc này thật chậm,
Để tiếng cười còn ở mãi trong tim.
Để mai sau, những tháng ngày tất bật,
Ta nhớ về một ngày rất bình yên.
Sinh nhật em, anh chẳng mong gì lớn,
Chỉ mong đời mình vẫn mãi có nhau
Cùng đi qua những con đường phía trước,
Qua núi, qua rừng, qua biển, qua cầu
Nếu cuộc đời là một hành trình ấy
Anh mong được cùng em đi mãi
Dẫu phía trước là rừng sâu, suối nhỏ,
Chỉ cần có nhau, đều thành ngày hội.

Natural Bridge, 09022016
======
MỪNG SINH NHẬT VỢ

Ơn em...
Tháng chín ngày hai
cho anh một gái, một trai ngon lành
Ơn em...
đôi mắt long lanh
nhìn nhau đắm đuối để dành cho nhau
Ơn em...
những lúc khổ đau
Ngọt / bùi,
cay / đắng,
cùng nhau chia đều
Ơn em...
ơn thật là nhiều
làm sao nói hết những điều trong tâm?
Ơn em...
ơn sự chuyên cần
thức khuya, dậy sớm, âm thầm vá / may
Ơn em...
những lúc đắng cay
cùng nhau vượt khó mọi ngày đã qua
Ơn em...
cho sự thật thà
giận - hờn,
trách - mắng,
gần - xa... nói liền
Ơn em...
những lúc buồn phiền
vỗ về, an ủi anh liền quên ngay...
Ơn em...
tháng Chín ngày này
chúc mừng sinh nhật mừng ngày em sinh
Chúc em...
luôn mãi yêu đời
bên nhau chung bước trọn đời răng long...

RIC090115
Võ Phú