Thơ Tranh: Tình Vỡ

Thơ: Lý Lệ Mai

Thơ Tranh: Kim Oanh

Chiếc Lá Tình Muà Thu

Mùa Thu có hàng triệu lá vàng, lá đỏ,
Nhưng em chỉ thương một chiếc lá của anh,
Anh đã trao em lần tình cờ gặp gỡ,
Em sẽ giữ hoài làm kỷ niệm trăm năm.

Tôi thức dậy, trời đã sáng từ lâu. Ðêm, trước khi ngủ, tôi thích cuốn blind lên khung cửa, vì phòng ngủ trên lầu, để khi thức dậy tôi có thể nhìn ra thấy núi và mây xa xa.

Tôi vẫn còn cảm giác mệt, đầu hơi choáng váng dù cả ngày hôm qua đã uống mấy lần thuốc cảm. Thời tiết xứ núi lạ lùng, mỗi lần chuyển mùa hay đổi gío tôi hay bị cảm. Mẹ tôi bảo con gái 17 tuổi bẻ gẫy sừng trâu, mà tôi thì yếu đuối nhỏ nhoi.

Ngày xưa, hồi còn ở Việt Nam nhà có nuôi một con mèo cái, nó đã sinh ra ba con mèo con. Một buổi sáng thức dậy mẹ thấy ba con mèo nhỏ non nớt, nằm trong đống tro bếp, ba khuôn mặt xinh xinh và sáu con mắt long lanh như sáu viên bi. Tôi giống như một trong ba con mèo ấy.

Mùa Thu đã về, gió hiu hiu lạnh, bầu trời nhiều khi xanh vời vợi không một bóng mây, lá đã bắt đầu chuyển màu và lác đác rơi. Tôi thích một mảnh rừng nhỏ nơi đầu đường nhà tôi trước khi đi ra đường lớn để lên highway, ở đấy có một cái ao nhỏ, mùa hè nước trong xanh mát rượi, mùa Thu mặt ao phủ kín bằng những cánh bèo nhỏ lấm tấm tròn trịa, đến nỗi nếu ai đó vô tình hay không biết, tưởng đó là đất liền, có thể bước xuống ao, cái ao âm u dưới bóng cây ấy. Bên cạnh ao bèo mùa Thu là một cây lê gìa, không biết ai trồng từ bao giờ? Trái chín vàng, to bằng nắm tay, rơi rụng đầy trên thảm cỏ xanh.

Những buổi sáng cuối tuần nếu dậy sớm tôi hay chạy bộ qua đây để nhìn những hình ảnh nên thơ này.

Tôi chợt ngồi nhỏm dậy, không nghĩ ngợi lan man nữa khi nhớ ra hôm nay là? Thứ bẩy của anh ấỷ, một ám hiệu tôi tự đặt cho một người đàn ông mà tôi không quen, không biết tên. Cứ mỗi hai tuần là có một ngày thứ bảy anh đến chợ để mua sắm. Bây giờ là 10 giờ sáng, mẹ tôi đã đến chợ từ trước 9 giờ để mở cửa và sắp xếp những công việc, cũng như để các bà, các cô bỏ mối bánh trái, xôi, chè, những thức ăn nhanh, và bày bán trong chợ của mẹ.

Mỗi cuối tuần tôi ra chợ phụ với mẹ, vì cuối tuần bao giờ khách cũng đông hơn ngày thường. Giá như không vì anh ấy thì hôm nay tôi đã ở nhà và gọi chị Duyên đến phụ, chị tôi đã lập gia đình và ở cùng thành phố. Người đang mệt mà được nằm nhà trùm mền nhìn mùa Thu ngoài khung cửa thì ai chẳng thích?

Tôi đi thay quần áo và ngắm mình trong gương, không biết anh có để ý đến tôi như tôi đã để ý đến anh? Chỉ biết rằng lần đầu tiên nhìn thấy anh vào chợ, cái dáng cao gầy và khuôn mặt hiền lành sau cặp kính cận, tôi đã mến anh, và bỗng dưng tôi cứ mong chờ anh vào mỗi cuối tuần.

Nhưng đều đặn mỗi hai tuần anh mới đến và mua những món đồ bao giờ cũng giống nhau, hầu như không thay đổi như mấy bó rau, miếng thịt, hộp đậu hũ?.Nhìn số lượng và các món đơn giản anh đã mua, tôi đoán anh là người độc thân.

Từ ngày gặp anh, tôi yêu thích công việc ra chợ đứng trong quầy tính tiền phụ mẹ. Cha tôi mất năm tôi lên 10 tuổi, để kiếm sống mẹ tôi đã sang ngôi chợ này và đảm đang nuôi hai chị em tôi. Chị Duyên vẫn hay đùa ngôi chợ sẽ là của hồi môn cho tôi mai sau khi lấy chồng, tha hồ ấm thân, và chị khuyên tôi đừng có lười biếng mà không ra chợ phụ mẹ mỗi khi rảnh rỗi.

Ngẫu nhiên một lần tôi đã biết thêm chút ít về anh, khi anh đang đứng xếp hàng chờ đến lượt tính tiền thì một phụ nữ đã nhận ra anh. Họ vui vẻ chuyện trò, tôi vừa tính tiền cho những người khác vừa lắng tai nghe, dù biết nghe chuyện của người khác chẳng hay ho gì, nhưng tôi tò mò muốn biết về anh. Thì ra chị này từng làm chung một department với anh trước kia ở Hill Base, thuộc thành phố Ogden, họ đều là kỹ sư gì đó.

Tôi bước ra hành lang trước hiên nhà và đi xuống những bậc thang gỗ, cả dãy phố này nhà nào cũng có basement và có lầu. Những loài hoa mùa Thu nở đầy sân, bên cạnh cầu thang tôi vừa đi xuống. Hoa đủ loại, đủ màu, vàng, xanh, tím, đỏ?mọc chen bên những tảng đá, được xắp xếp hờ hững một cách nghệ thuật. Tôi lãng mạn và phung phí thì giờ như thế đấy, không thích lấy xe từ trong garage đi thẳng ra ngoài sân, mà ngược lại đi từ ngoài sân mở cửa garage, vì tôi muốn được hít thở không khí mùa Thu êm dịu trong lành, muốn được nhìn những cánh hoa mỏng manh kia khoe sắc trước khi bị mùa Ðông dập vùi trong gío lạnh và tuyết rơi.

Lái xe ra tới đầu đường, trước khi quẹo về hướng West để lên highway tôi lại được nhìn khu rừng nhỏ với ao bèo phẳng lặng như còn đang say ngủ, có một chú sóc đang chạy trên bãi cỏ, chắc chú vừa ăn một bữa trái chín no nê trên cành cây lê kia rồi?

Ngôi chợ Việt Nam của mẹ tôi nằm ở thành phố West Valley, chỉ nhìn xe đậu bên ngoài, tôi biết chợ đã đông người. Chợ khá rộng rãi, hàng hóa tươi ngon, giá cả lại phải chăng hơn các chợ khác nên càng ngày càng có uy tín và thêm khách. Mẹ tôi nói buôn bán là kiếm lời, nhưng trên hết buôn bán phải thật thà, tôn trọng khách hàng, thì công việc mới bền lâu.

Vừa thấy tôi, mẹ đã ái ngại:

- Con đang cảm mà ra đây làm gì! mẹ vừa gọi chị Duyên ra phụ rồi.

- Thôi, đừng làm phiền chị ấy, có ngày cuối tuần ở nhà với chồng con. Chỉ khi nào thật cần thôi mẹ ạ, bây giờ con đã khỏe rồi.

Tôi gọi phone nói chị Duyên khỏi cần đến chợ nữa, xong tôi vào chỗ tính tiền để mẹ lăng xăng chạy vòng ngoài, kiểm tra quầy thịt cá, quầy rau, hay trò chuyện với những khách hàng quen biết.

Còn tôi, lòng đang phơi phới chờ đợi anh, mỗi khi cánh cửa mở ra có người khách bước vào tôi lại quay ra nhìn và mong là anh vói cái dáng cao cao gầy và ánh mắt hiền hòa sau kính cận. 

Tôi đã chóng mặt vì nhìn ra cửa nhiều lần. Buổi sáng qua đi, buổi trưa rồi đến buổi chiều, lòng tôi đã mỏi mòn thất vọng. Tôi hoang mang và băn khoăn, anh không đến chợ vì bận rộn hay ốm đau?. Cách đây ba hôm trời bỗng dưng đổ tuyết suốt cả ngày, mùa Ðông nhanh nhẩu vô duyên phủ tuyết trắng trên cỏ, thổi gío lạnh qua phố phường. Nhưng hôm sau gío đã thôi không lạnh nữa, tuyết đã tan đi, để trả lại cho mùa Thu không gian của nó. Thế đấy, nên tôi mới bị cảm, và biết đâu anh cũng bị cảm và đang nằm ở nhà quên cả đi chợ như thường lệ?

Nhìn gương mặt thẫn thờ của tôi, mẹ tôi ngạc nhiên:

- Con làm sao thế? nếu thấy mệt thì về nghỉ sớm đi.

Tôi gượng cười:

- Vâng, con sẽ về bây giờ đây.

Chiều nay tôi phải về sớm vì cần đến nhà một đứa bạn. Ðúng lúc tôi sắp sửa ra về thì anh đến, bóng dáng quen thuộc của anh lướt qua cửa đã làm tôi đứng khựng lại, không bước ra về ngay được, trái tim tôi rộn rã lên, tôi tiếp tục tính tiền và đợi chờ anh. Anh mua nhanh, hình như cũng đang vội? chỉ một lát sau đã ra chỗ tôi, nghiêm trang và lịch sự trả tiền, bước ra khỏi chợ.

Chỉ nhìn thấy anh chốc lát tôi như đã được hồi sinh, lòng nhẹ nhỏm tôi cũng ra về cho kịp giờ hẹn với bạn.

Khi tôi ra tới chỗ đậu xe, vô tình mà xe tôi và xe anh nằm cạnh nhau, anh đã xếp xong những món hàng vào trunk xe. Tôi nhìn thấy vài chiếc lá vàng tươi đang vướng mắc nơi hai cái gạt nước trên mặt kính xe anh. Tôi buộc miệng nói đùa:

- Anh đi chợ mà mang theo cả mùa Thu nữa kìa.

Anh hơi ngạc nhiên khi thấy tôi lên tiếng trước, nhưng anh mau chóng vui vẻ đùa lại:

- Mùa Thu đi theo tôi, chứ tôi không mang theo mùa Thu đâu. Cái xe này đậu ở khu apartment của tôi, dưới những hàng cây, nên lá mùa Thu tha hồ rơi lên xe, có hôm tôi quên không quay đóng cửa kính xe, lá vàng bay cả vào trong ghế ngồi cùng với tôi nữa đấy.

- Những chiếc lá vàng màu thật đẹp anh ạ. Chắc mới vừa rơi rụng sáng nay?

- Có lẽ, vì thành phố Ogden của tôi nổi tiếng là có những con đường mùa Thu lá vàng tuyệt đẹp cho du khách thưởng ngoạn mà. Nào, cô bé xòe bàn tay ra.

Vẻ trang nghiêm thường lệ của anh đã biến mất, khi tôi ngỡ ngàng xòe bàn tay ra thì anh đã gỡ từ trên mặt kính xe một chiếc lá vàng nguyên vẹn nhất, tươi nhất, đặt vào bàn tay tôi. Tôi run người lên vì sự đụng chạm ấy. Anh giơ tay thay cho lời chào rồi lên xe ra về mà tôi vẫn còn ngẩn ngơ với chiếc lá kỳ diệu trong tay, kỳ diệu vì chiếc lá đến từ thành phố Ogden của anh, vì nằm trên mặt kính xe anh, vượt đường xa gió lộng đến đây, và vì từ tay anh trao cho tôi trong một tình cờ như an bài sẵn của định mệnh.

Về đến nhà tôi để chiếc lá vàng Thu ấy vào một trang sách, điều bí mật tuyệt vời này chỉ một mình tôi biết, nhìn chiếc lá vàng tôi như nhìn thấy anh. Anh đang sống bên cạnh tôi trong căn phòng, trong từng giấc ngủ.

Thì ra anh ở thành phố Ogden đúng như tôi đã dự đóan, vì anh làm ở Hill Base. Từ đấy xuống chợ tôi cũng mất 45 phút hay một tiếng, những người Việt Nam ở Ogden nói rằng ở đó chỉ có một ngôi chợ Việt Nam nhỏ, hàng hóa ít và đắt, nên họ vẫn thích cuối tuần đi chợ xa, xuống thành phố West Valley để mua sắm, và ai đó cũng có thân nhân hay bè bạn ở Salt Lake City nên một công đôi ba chuyện vừa đi chợ vừa đi thăm thân nhân. Chắc anh cũng có lý do tương tự, nên dù độc thân anh vẫn thường xuyên đi chợ xa như thế?

Tôi có đến căn cứ Hill Base một lần, cách đây 2 năm, theo một đứa bạn. Chị nó chở chúng tôi đến Salt Lake tắm hồ, coi như tắm biển vì hồ rộng và nước hồ mặn như nước biển. Dân xứ núi Utah vẫn tự hào Hồ Muối là biển. Hồ Salt Lake dài thăm thẳm, dường như đứng ở nơi đâu quanh những thành phố lân cận hồ, đều có thể nhìn thấy hồ là một dải dài xanh mờ chân mây, chân núi. 

Tắm xong chúng tôi vào gặp bố mẹ nó trong Hill Base rộng mênh mông, ngoài cửa có lính gác, trong base đường xá xe cộ như ngoài phố, làm con bé 15 tuổi là tôi hoa mắt ngơ ngác, cứ tưởng công sở là một building cao ngất là đủ to lớn lắm rồi.

Không biết anh làm khu nào trong Hill? Trong cái thành phố quân sự riêng tư ấy? nếu tôi được vào đấy lần nữa chắc gì đã tìm thấy anh? Những đêm chưa ngủ tôi nằm mơ ước một tương lai, sau này sẽ học kỹ sư và xin vào làm ở Hill Base, chắc tôi sẽ có nhiều cơ hội và thời gian gặp anh, ước mơ ấy không có gì cao xa. Anh ơi hãy đợi!

Bây giờ mùa Thu đã chín, mùa Thu rực rỡ khắp Utah. Thành phố nào chả có những con đường lá vàng lá đỏ, nhưng những con đường của thành phố Ogden chắc đẹp hơn? huyền bí hơn? vì hàng cây cao hai bên đường giao nhau, đan kín nhau, rợp trời lá vàng, rợp đất lá vàng, thành một màu u uẩn, đẹp đến rưng rưng. Những người yêu nhau thích hẹn hò vào mùa Thu để cùng đi trên con đường đầy lá vàng. Nếu một ngày nào tôi đi trên con đường đó, thì người hẹn hò đi bên tôi sẽ chỉ là anh.

Từ hôm anh tình cờ trao cho tôi chiếc lá vàng, tôi không gặp anh nữa, anh biến mất thật lạ lùng suốt mấy tuần nay. Người ta vẫn từ thành phố Ogden về đây mua sắm nhưng không có anh. Anh đâu rồi? Tôi ra chợ làm việc mà như kẻ không hồn.

Tôi, con mèo nhỏ yếu đuối lại ốm nữa rồi, nhưng tôi không thích nằm ở tro bếp như những con mèo nhỏ tội nghiệp ấy. Tôi không thích nằm nhà quấn mình trong chăn gối ấm êm đợi chờ bình phục. Tôi vẫn ra chợ, mang tiếng là phụ giúp mẹ, nhưng trong lòng tôi chỉ mục đích duy nhất là chờ đợi anh, nếu qủa thật anh bận rộn hay ốm đau rồi anh sẽ khỏi, và anh sẽ đến, như hôm nào đó anh đã đến trễ, trừ khi anh đã đổi đi nơi khác. Tim tôi đau nhói khi nghĩ sẽ không bao giờ gặp anh nữa, nhưng đồng thời tim tôi vẫn kêu lên:? Không, anh ấy vẫn sống ở Ogden, vẫn đi làm ở Hill Base, mình sẽ gặp anh ấy và sau này mình sẽ vào Hill làm cùng với anh ấỷ.

Hôm nay tôi sụt sùi mặc chiếc áo len màu tím, đứng trong quầy tính tiền. Mùa Thu phố núi có những ngày lạnh như sắp vào Ðông. Sáng nay cái ao bèo nơi khu rừng nhỏ đã phủ đầy lá vàng. Cả khu rừng rũ lá, gió mang lá tới mặt ao, hình ảnh buồn hiu hắt ấy theo tôi trên suốt highway đến ngôi chợ.

Cuối cùng anh đã đến sau hơn một tháng trời bặt tăm. Trời ơi, nét mặt anh vui tươi thế kia. Hay anh cũng đang mừng vì đã gặp lại tôi?. Hôm nay anh đẩy xe, chứ không xách cái giỏ gọn nhẹ như mọi khi, chắc anh cần mua nhiều thứ sau những tuần lễ không đến chợ?. 

Người tôi nóng bừng lên, chắc chắn không phải vì cơn sốt trong người đang trở mình vì gió. Ôi, chốc nữa anh ra tính tiền, tôi sẽ có lý do để hỏi thăm anh, dù gì chúng tôi cũng đã quen nhau ở bãi đậu xe hôm ấy, và anh đã tặng tôi chiếc lá vàng mùa Thu của thành phố anh. Nhất định tôi sẽ không quên hỏi anh con đường nào đẹp nhất vào mùa Thu của thành phố Ogden, để trong giấc mơ kế tiếp tôi sẽ thấy anh và tôi cùng đi trên con đường đó.

Tôi luống cuống tính tiền, chỉ mong mọi người ra về cho nhanh, trả khoảng không gian và thơì gian này cho tôi và anh. 

Khi rảnh tay được đôi chút tôi mới dáo dác tìm anh, dễ dàng nhận ra dáng anh giữa bộn bề hàng hóa và kẻ qua người lại. Nhưng tôi không tin vào mắt mình nữa khi thấy bên cạnh anh là một phụ nữ trẻ đẹp, anh đẩy xe đi theo cô ấy, hoặc cùng đứng lại chọn hàng, cả hai nói cười vui vẻ, có vẻ như là đôi vợ chồng mới cưới.

Tôi tuyệt vọng não nề, chỉ muốn bỏ chạy ra ngoài, ngay lúc này nếu được nằm trong phòng riêng mà khóc chắc sẽ đỡ đau khổ hơn, nhưng tôi cố ngăn cho nước mắt mình đừng rơi ra vì vợ chồng anh đã đến bên tôi. Cô gái móc bóp trả tiền, đúng là tính cách của một người vợ, quán xuyến gia đình. Anh và cô tươi cười quấn quýt, đứng đối diện tôi, anh nhìn tôi thản nhiên, bình thường. Trong ánh mắt anh tôi biết là anh chẳng cần nhớ làm gì cái hôm đã trao tôi chiếc lá vàng tươi ấy, có lẽ anh chỉ coi tôi như một con bé chưa trưởng thành, hay chỉ là sự trao đổi chuyện trò xã giao giữa cô bé bán hàng và người mua, trong lúc tình cờ gặp gỡ. Vậy mà tôi đã coi đó là một kỷ niệm nên thơ đẹp đẽ, tôi đã giữ gìn chiếc lá như một ân tình, một kỷ vật.

Trận ốm này cả tuần lễ sau tôi mới khỏi, có lẽ vì tâm bệnh nên mới lâu như thế. Tôi không hi vọng chờ mong gì ở anh nữa, và cho tới bây giờ tôi cũng chưa biết tên anh.

Mùa Thu có hàng ngàn, hàng triệu chiếc lá vàng, nhưng chiếc lá vàng của anh cho tôi, là mối tình đầu mong manh của tôi, sẽ mãi mãi là chiếc lá mùa Thu đẹp nhất.

Nguyễn thị Thanh Dương

Tìm Say - Cõi Say (Phần 2)

Tìm Say

Khi buồn, nâng cốc để tìm say
Cho trí quay cuồng quên đắng cay
Đầu óc lâng lâng trong huyễn ảo
Tâm tư lãng đãng giữa vơi đầy
Lòng vui, rượu mạnh tăng hưng phấn
Tình đẹp, men nồng gợi ngất ngây
Độc ẩm tiêu sầu khi lẻ bạn
Cụng ly góp chuyện lúc xum vầy.

Sông Thu
***
Các Bài Họa: 

***
Cõi Say

Dễ mấy lúc đời tận thỏa say
Vui bừng chuyển hóa những men cay
Chín tầng lãng đãng hân hoan ngập
Vạn nẻo thung thăng hỷ lạc đầy
Giữa chợ ngồi cười chi trách dại
Ngoài đường đứng khóc chẳng chê ngây
Nhẹ tênh bước lộng trời mây gió
Cuộc thế xem ra khó được vầy!

Lý Đức Quỳnh
***
Cứ Mà Say

Vui buồn chi cũng cứ mà say
Mặc kệ sự đời đắng với cay
Hận cũ khó quên, thôi nặng trĩu
Tình xưa còn nhớ, mãi đong đầy
Vần thơ xướng họa thêm an lạc
Bạn hữu viếng thăm lắm sướng ngây
Cuộc sống vô thường, đời cõi tạm
Chén anh, chén chị, tạo vui vầy

Thanh Trương
***
Say Tình

Ta chẳng tìm đâu cũng thấy say
Từ đôi mắt ấy thật nồng cay
Trong vòng tay ấm tình xuân trọn
Giữa khoảng trời xanh mộng ước đầy
Nhẹ dựa vào vai ru giấc muộn
Thầm hôn lên má gợi hồn ngây
Vầng trăng bàng bạc đêm huyền ảo
Trần thế người ơi nợ thắm vầy.

Thy Lệ Trang
***
Say Đời

Lòng buồn chất ngất mượn men say
Giã biệt người đi thấm nỗi cay
Khổ ải nhân gian luôn trĩu nặng
Chia lìa thế tục mãi đau đầy
Mây phai nắng nhạt màu sầu úa
Lá rụng sương mờ cảnh dại ngây
Giọt rượu mềm môi hồn chuếnh choáng
Tìm quên giấc ngủ chỉ mong vầy

Minh Thuý
Tháng 5_2017
***
Tiên Tửu
Đời vốn đa ngôn chuyện tỉnh say
Buồn vui,...tri ngộ cạn men cay
Tình vừa mới ngỏ - tình lai láng
Nghĩa đã đan xen - nghĩa đủ đầy!
Chén ngọc Quỳnh Tương lưu vị ngọt,
Mỹ từ Dạ Lý tỏa hương ngây!
Lưu Linh,...mượn chén mềm...Tiên Tửu
Thế sự quách thây,... chẳng vạ vầy!

17-5-2017
Nguyễn Huy Khôi
***
Vui Say

Người mời chửa uống đã như say
Nâng chén ru đời những ngọt cay
Lòng hẳn nguôi ngoai, dù sấp ngửa
Tình đâu trống vắng, lại đong đầy
Rượu đào có sẵn chiêu hầu …tỉnh
Men đắng đà bày mượn giả …ngây
Y thể cờ kia thời gặp …gió
Hồn nghe thanh thoát, tự ta …vầy!

Cao Bồi Già
17-05-2017
***
Trong Say

Cạn chén hơi nhiều đến lúc say
Ngà ngà chẳng biết ớt nào cay
Quên quên vẫn ước duyên toàn vẹn
Nhớ nhớ còn mong nghĩa trọn đầy
Thị Nở cháo hành đâu hẳn dại?
Chí Phèo rượu lủi bảo rằng ngây?
Đứng lên bạn níu đâu rời cuộc
Đành vậy phận sao sự cũng vầy.

Phan Tự Trí
***
Tìm Bạn Cùng  Say

Ngơ ngác giữa đời muốn uống say
Không người tâm sự sẻ chua cay
Đông sang gió thoảng tình hao hụt
Hạ đến mưa bay dạ ngất đầy
Thuở ấy mình còn trong mộng mị
Bây giờ ta vẫn cảnh thơ ngây
Làm sao có được tay bằng hữu
Cùng tớ cạn ly lúc họp vầy.

Trịnh Cơ
Paris,18/5/2017
***
Say


Yêu dấu tình ơi nhắp chén say
Vạt đùa gió thoảng đẫm men cay
Đèo cao đất đỏ chân bùn bám
Biển vắng nước xanh sóng bọt đầy
Núi thẳm thông reo mây chất ngất
Duyên thầm âm vọng đá như ngây
Làm sao trở lại ngày xưa đó
Nghe gió phi lao kể chuyện vầy!

Lộc Bắc
Mai17

Thơ Tranh: Mùa Đông Ôi Mùa Đông

Gửi chị để tưởng nhớ Một Người đi ngày 6/6

Thơ: Kim Phượng

Thơ Tranh: Kim Oanh

Niềm Riêng

Sụt sùi tháng Sáu cứ mưa rơi
Chia cách hai phương suốt cả đời
Chờ đợi lại chờ muôn nẻo đến
Ngoài trời mưa mãi chẳng buồn vơi

Hương trầm nghi ngút tỏa vòng bay
Lắng tiếng tim côi tiếng thở dài
Hồi ức chôn sâu vào huyệt lạnh
Nghẹn ngào tưởng nhớ bóng hình ai

Đầu đông se lạnh gió hiu hiu
Ý hẳn xót đau gợi nhớ nhiều
Bóng nắng về chiều đâu chẳng thấy
Sưởi lòng sương phụ bớt cô liêu

Kim Phượng
1.6.2017

Lạc Lõng

Bài Thơ Xướng
Lạc Lõng

Ngoài hiên nguyệt thẩn thờ
Thuyền lạc lõng bơ vơ
Cung điệu buồn vang vọng 
Hồn ai luống ngẩn ngơ
Lòng rơi trên phím nhạc
Sương xuống lạnh hồn thơ
Quê mẹ nhiều ray rức
Bờ xưa vẫn mịt mờ.

Quên Đi***
Các Bài Thơ Hoạ
Nhớ Nhà

Trăng non giọi án thờ
Nhìn cửa sổ vu vơ
Buồn nhớ quê ngàn dặm
Thương hoài xứ sở ngơ
Nghe ai đang thổi sáo
Hoà khúc nhạc lời thơ
Xa tít chân trời tím
Sao khuya gió bụi mờ

Mai Xuân Thanh
Ngày23/05/17
***
Nhớ Thu

Trong giây phút bơ thờ,
Nghe lòng sầu vẩn vơ.
Khi rừng thu xào xạc
Nai mắt buồn lơ ngơ.
Khi lá thu lác đác
Trong vạt nắng lơ thơ,
Hồn anh như chìm đắm.
Từng bước trong sương mờ .

Mailoc
Cali 23-5-17
***
Lạc Lõng

Quán vắng lạnh đèn thờ
Ta,người khách vẩn vơ
Đi tìm hương vị cũ
Lạc bước thành ngu ngơ.
Khiến rã rời nốt nhạc
Làm nhung nhớ thẩn thơ…
Đang vui chợt dứt đoạn
Khơi mắt lệ hoen mờ.

Thái Huy

5-23-17
***
Lu Mờ

Lặng lẽ cạnh nhà thờ
Dáng mơ mộng vẩn vơ
Đang chờ mùa gió mới
Hồi nhớ thuở ngu ngơ
Bổng vọng trên lầu Thánh
Chuông vang nhắc tuổi thơ 
Nhưng người tìm dĩ vãng
Sao kỷ niệm …lu mờ! 

Kim Oanh
***
Niềm riêng

Đối nguyệt, dạ bơ thờ
Từng đêm nghĩ vẩn vơ
Nỗi lòng thêm trĩu nặng
Tâm trạng hóa ngu ngơ
Kẻ ở vơi tình mộng
Người đi cạn ý thơ
Tháng năm buồn tiếp nối
Khóe mắt lệ hoen mờ.

Phương Hà
***

Lạnh Bến Chờ

Bến đợi quá ơ thờ
Lòng thuyền mãi vẩn vơ
Khua chèo chèo khuấy động
Lơi bến bến làm ngơ
Con nước neo dòng mộng
Tình nồng cạn ý thơ
Ước nguyền sầu chảy siết
Lệ đẫm mắt hoen mờ

Kim Phượng
***
Lạc lõng

Lúc tập tễnh làm thơ
Mang đầu óc thẩn thờ
Tâm tư đầy bỡ ngỡ
Nếp nghĩ nặng sầu vơ
Khát vọng hoài trăn trở
Niềm tin vẫn mịt mờ
Ngồi đây chìm vỡ lở
Cảm nhận nỗi ngu ngơ.

Nguyễn Đắc Thắng
170525
***
Thẩn Thơ

Thiên cổ luống ơ thờ,
Lòng sao mãi vẩn vơ.
Ông cha còn tiếc nuối,
Con cháu cứ làm ngơ.
Cổ học dần mai một,
Kim triêu luống thẩn thơ.
Bao đêm dài trăn trở,
Phong hóa cũ phai mờ !

Đỗ Chiêu Đức
***
1/Ai Hiểu Chăng Ai?
Lăng miếu không nhang thờ!
Toàn bàn chuyện bá vơ
Người còn với kẻ mất
Trông tội nghiệp như ngơ.
Hết cả nguồn sung mãn
Đâu còn hứng họa thơ
Nên ngồi lì đốn thuốc
Từng cụm khói bay mờ.

Thái Huy,

5-24-2017

Mình Có Ba Người Vừa Đúng Nét Đôi Mươi

Mình có ba người 

Vừa đúng nét đôi mươi 

Những chiều mây lưng đồi 

Tầm mắt hướng xa xôi, 

Ngày sau một hai trong ba đứa 

Không chung đường 

Chắc nhớ nhau nhiều lắm 

Người lướt mây trời 

Vui kiếp sống không trung 

Với một kẻ đi tìm 

Vào sóng nước mênh mông 

Còn riêng mình tôi vai ba lô*

"Hải Quân Kim Phượng"

Trong chuyến đi du khảo Hòn Lại Sơn năm 1972. Ba chúng tôi đã mang 3 màu áo của các chàng..."vui kiếp sống không trung", "Không quân Ánh Mai"; "còn riêng mình tôi vai ba lô"; "Bộ Binh Hoàng Anh" và "vào sống nước mênh mông"; "Hải Quân Kim Phượng". Ba đứa đi tìm các bộ quân phục và đến tiệm may nhờ sửa lại cho đúng kích thước.

Ngày "ra quân" từ Trường Đại Học Cần Thơ, 3 nàng xuất hiện với 3 màu áo, khiến các bạn cùng lớp không khỏi ngạc nhiên. Riêng 3 chúng tôi vừa hãnh diện chen lẫn thích thú...

Kim Phượng với thắt lưng, là món quà của cậu em Kim Hiệp mang từ Pleiku về tặng chị

 "Bộ Binh Hoàng Anh" và Kim Phượng

 "Không Quân Ánh Mai"

 Ánh Mai và Kim Phượng trên bãi biển Lại Sơn

Ánh Mai đã bắt được tướng cướp Kim Phượng rồi đây...

Mình có ba người
Mà kiếp sống buông trôi
Đứa này ở ven trời
Thì đứa khác ra khơi,
Hợp xong lại tan
Thế mới thương đời lính*

Bây giờ 3 chúng tôi, mỗi người một nơi...

Hình Ảnh: Ánh Mai, Hoàng Anh, Kim Phượng

* Nhạc phẩm Chúng Mình Ba Đứa của Nhạc Sĩ Song Ngọc và Hoài Linh

Em Tôi

Rực rỡ thu vàng nhớ sao Hà Nội
Đường phố vắng hoe, gió lạnh hiu hiu
Dựa vai nhau truyền hơi ấm những chiều
Bếp lá bàng nghe thơm mùi khói lạ!

Tháng ngày trôi bao thú vui tao nhã
Long thành xưa, sóng đỏ nước sông Hồng
Quanh Hồ Gươm hàng liễu rủ mông lung
Cầu Thê Húc sơn son liền Tháp Bút

Hồ Thuyền Quang, chim reo đền Voi Phục
Làng gốm Bát Tràng, danh rạng đồng chiêm
Hà Đông lụa thắm nỗi niềm chứa chan
Bánh tôm Cổ Ngư nhớ hàng phượng đỏ

Ngày dạo chơi, đêm về trăng sáng tỏ
Ngủ mê man quên cả thế gian này
Anh nhẹ nhàng khe khẽ vuốt bờ vai
Hôn lên trán để bình yên trú ngụ

Cá chỉ tung tăng nơi vực sâu, thác dữ
Chim chỉ líu lo nơi đất rộng, trời cao
Nuốt nỗi đau, lòng thầm nghĩ ước ao

Qua sông chim sáo đón chào dấu yêu!
Anh biết rõ một điều,
Cố nén thương yêu gìn giữ một chiều
Khác gì khát vọng:
Lấy rơm khô ủ nóng bếp than hồng!

Lộc Bắc
2017

Ngày Hè

Bài Xướng:
Ngày Hè


Nắng như đổ lửa mấy hôm rày
Chẳng một hơi sương, ngọn gió bay
Sức nóng ong ong xuyên nứt đất
Mặt trời hừng hực đốt tan mây
Cỏ cây héo úa thân queo quắt
Súc vật bơ phờ mắt dại ngây
Nhèo nhẹo trẻ con không chịu ngủ
Dật dờ bô lão tựa đang say.


Sông Thu
( 13/04/2017)
***
Bài Hoạ :
Mùa Trăng

Rực rỡ mùa trăng mấy bữa rày,
Chiều xuân theo gió phấn vàng bay.
Rì rào suối nước còn vương tuyết,
Lặng lẽ lưng đồi chẳng gợn mây.
Đồng nội chập chờn hoa sắc sắc
Hương rừng thoang thoảng mũi ngây ngây.
Chị Hằng như thể còn lưu luyến,
Trên đá thân ngà mắt nhắm say!

Mailoc
4-13-17
***
Mưa Nắng Bắc California


Mưa nắng Cali bốn bữa rày,
Phấn hoa rơi rụng lá vàng bay.
Trưa lên cởi áo len ngoài mát,
Chiều xuống mặc đồ lạnh phủ mây.
Cẩn thận lái xe đường ẩm ướt,
An toàn xa lộ mắt trông ngây.
Tới nhà thoải mái vui vô sự,
Nho đỏ vài ly uống cạn say!

Mai Xuân Thanh
Ngày 13 tháng 04 năm 2017

Thơ Tranh: Úa Màu Thời Gian

Thơ & Thơ Tranh: Kim Oanh

Úa Nhầu

(Cảm tác bài thơ Lời Của Lá của Kim Oanh)

Thân nhìn lá bùi ngùi tiễn biệt
Lá rơi rơi có thấu lòng đau
Lìa xa một cuộc bể dâu
Lá thân thân lá úa nhầu tháng năm

Ân Nguyễn

Sao Em Lại Nỡ

Mới gặp em lòng đã ngẩn ngơ
Con tim dằn dặt nỗi mong chờ
Sóng tình anh dậy tràn tâm khảm
Hình dáng ai vào tận giấc mơ
Đôi câu bóng gió không thèm hiểu
Một tiếng tỏ tình cũng ngó lơ
Rằng anh tha thiết sao em lại
Ngoảnh mặt quay lung thật hững hờ

Quên Đi

Bâng Khuâng

Nắng xưa giờ đã về chưa
Hồn thanh thảo đã gọi mưa hạ về
Từ em áo trắng đam mê
Tôi từ trầm lắng đi về bâng khuâng

Nửa đời sau lạc mưa hồng
Ngồi mơ cõi nhớ bên song ngậm ngùi
Chông chênh triền dốc tình tôi
Nghe xa vời vội bóng người năm xưa

Tìm về lại dấu chân mưa
Phượng hồng đã đỏ chín mùa tóc xanh
Chiêm bao chưa trọn giấc lành
Mà nghe sương khói đậu cành bâng khuâng

Bằng Bùi Nguyên

Thông Báo Họp Mặt Cựu Học Sinh Tống Phước Hiệp Vĩnh Long NK 62-69

Thông Báo Về Buổi "Gặp Gỡ Thân Mật" Giữa Năm
Kính Gởi: Anh Chị Em Cựu Học Sinh Tống Phước Hiệp Vĩnh Long NK 62-69 và Thân Hữu,

Thoáng chốc lần họp mặt thứ 8 của chúng ta đã được 6 tháng. Sau những lần họp mặt, một số bạn có nêu ý kiến:
Chúng ta đã lớn tuổi cả, mỗi năm chỉ hội ngộ một lần là ít, tại sao không tổ chức thêm một lần nữa trong năm?

Một đề nghị rất đáng trân trọng.

Sau khi tổng hợp ý kiến một số Bạn, năm nay, chúng ta sẽ có thêm một buổi gặp gỡ thân mật.

Chúng tôi kính báo với Quí Anh Chị Em:

Buổi "Gặp Gỡ Thân Mật" sẽ được tổ chức vào ngày: Chủ Nhật 25-6-2017 lúc 10 giờ 30 tại nhà hàng Thiên Tân, đường Phạm Thái Bường Phường 4 TP Vĩnh Long.

Đây là buổi gặp gỡ đặc biệt giữa năm, nên chi phí Buổi Tiệc sẽ chia đều ra cho mỗi người tham dự.
Kính mong Quí Anh Chị khi đọc được thông báo này, vui lòng phổ biến rộng rãi cho Các Bạn.

Trân trọng

Thay Mặt Ban Tổ Chức

Huỳnh Hữu Đức.

- Thông báo này thay cho Thư Mời.

- Các Bạn tham dự xin ghi danh trước ngày 25/6/2017 qua các số điện thoại bên dưới để Ban Tổ Chức tiện sắp xếp.

Mọi thắc mắc xin liên hệ:

Võ Thị Tuyết Nga: 0938444255
Hoàng Thị Thơ: 0124662424
Lê Ngọc Điệp: 0918066445
Hoàng Xuân Khải: 01247589015
Huỳnh Hữu Đức: 0942332776

Nên Uống Hai Ly Sữa Mỗi Ngày Là Điều Nên Làm!

Trong phần ăn của mọi người, các nhà dinh dưỡng và y học đều khuyên nên bao gồm sữa, vì đây là thực phẩm có nhiều tác dụng tốt cho cơ thể.

Sữa là một chất lỏng màu trắng đục chảy ra từ tuyến vú của phụ nữ hoặc một số động vật giống cái để nuôi con.

Về ẩm thực, khi nói đến sữa thường là nói tới “sữa bò” vì loại sữa này rất thông dụng và chiếm hầu hết thị trường sữa. Ngoài ra còn sữa trâu nước, sữa cừu, sữa lừa, sữa dê,…

Sữa được dùng theo nhiều cách và có thể phối hợp với các thực phẩm khác. Ta có thể nấu thịt, rau, đậu với sữa; làm nước xốt khi nấu chung với thịt, trứng, rau hoặc dùng như món điểm tâm mỗi buổi sáng với ngũ cốc chế biến khô (cereals).

Bài dưới đây trình bày một số kiến thức thông thường về sữa bò.

Sữa bò là nguồn dinh dưỡng rất quan trọng cho con người nên bò cái đã được mệnh danh là “Mẹ Nuôi của Loài Người” (The Foster Mother of Human Race). Suốt thời gian dài gần 300 ngày sau khi sanh con, bò liên tục tiết ra nguồn sữa bổ dưỡng, nhưng không phải chỉ để nuôi con mà phần lớn lại đi vào dạ dày con người. 

Các loại sữa bò

Trên thị trường, có nhiều dạng sữa bò khác nhau mà ta có thể lựa chọn tùy theo nhu cầu.

1- Sữa tươi lỏng: Có nhiều loại sữa khác nhau nhưng theo tiêu chuẩn chung thì mỗi lít sữa đều có 36 g chất đạm, 600 mcg sinh tố A, 10 mcg sinh tố D. Khác biệt nhau ở các loại sữa là ở số lượng chất béo.

a- Sữa nguyên dạng không pha chế, đã được khử trùng, có khoảng 3.25% chất béo.

b- Sữa ít béo là dạng sữa đã được loại bỏ bớt một phần chất béo, nhưng vẫn còn khoảng từ .5% đến 2% chất béo.

c- Sữa không béo chỉ còn dưới .5% chất béo.

d- Sữa không đường.

Lactose là loại đường có tự nhiên trong sữa và cần chất xúc tác lactase để được tiêu hóa. Nhiều người, đặc biệt là dân Á Ðông, không có chất lactase, nên khi uống sữa thường bị tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng. Ðó là tình trạng “không dung nạp” (intolerence) với sữa, thường xuất hiện vào tuổi lên năm. Muốn tránh tình trạng này, người ta thêm men lactase vào sữa để phân hóa lactose.

Sữa mà 99% lactose được phân hóa gọi là “sữa không đường” (lactose free), phân hóa hết 70% thì gọi là “sữa giảm đường” (lactose reduced).

e- Sữa thô (raw milk). Ðây là dạng sữa tự nhiên vừa được vắt từ bò cái, không qua bất kỳ sự chế biến, nào kể cả việc tiệt trùng. Nhiều người cho rằng loại sữa nguyên chất tự nhiên này có nhiều chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, thực tế là các điều kiện vắt sữa, cất giữ và chuyên chở không bảo đảm vô trùng nên sữa có nguy cơ gây bệnh nhiễm cho người tiêu thụ. Do đó sữa thô có thể không tốt cho sức khỏe, nhất là đối với người cao tuổi, trẻ em và những người suy yếu tính miễn dịch.

f- Sữa hữu cơ (Organic milk). Sữa từ bò được nuôi bằng thực phẩm tự nhiên không dùng đến thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, thuốc kháng sinh và thuốc tăng trưởng. Sữa này đắt hơn sữa thường rất nhiều.

2- Sữa bột: Sữa bột không chất béo rẻ hơn sữa dạng lỏng, có cùng số lượng dinh dưỡng, dễ cất giữ nên có thể để lâu, chuyên chở đi xa mà không hư. Sữa bột rất thuận tiện cho việc nấu nướng.

Sữa có ít chất béo, năng lượng và thường được bổ sung sinh tố A, D.

3-Sữa đặc có đường: Sữa đã được làm đặc bằng các phương thức như cho bay hơi, hâm nóng… để giảm đi tới 60% nước, sau đó bổ sung sinh tố D, đường sucrose rồi đóng hộp. Sữa đặc có cùng giá trị dinh dưỡng như sữa tươi.

4-Sữa mô phỏng: Ðược coi là mô phỏng (imitation) khi sữa không có đủ các chất dinh dưỡng như sữa tự nhiên.

Khi có đủ chất dinh dưỡng thì được gọi là sữa thay thế (substituted), hay giả sữa (simulated).

Giả sữa thường được làm bằng chất béo thực vật (dầu dừa), chất đạm của đậu nành, hòa trong nước với vài chất gây hương vị. Giả sữa rẻ hơn và được dùng trong việc nấu thức ăn.

5-Sữa có ga: Ngày nay, để cạnh tranh với nước giải khát có ga, nhà sản xuất sữa cũng đưa ra thị trường các loại sữa có ga (carbonated milk). Sữa này được tăng cường hương vị hấp dẫn của trái cây như dừa, táo, lê, dâu,… để lôi kéo người tiêu thụ dùng sữa thay cho nước ngọt. Số trẻ em dùng nước ngọt có hơi rồi bị mập phì, ngày một gia tăng và là mối lo ngại của các bậc cha mẹ cũng như các nhà dinh dưỡng. Sữa có hơi hy vọng giúp giải quyết được vấn nạn này. 

Giá trị dinh dưỡng

Sữa bò có vị nhạt, hơi ngọt và mặn vì có đường lactose và muối chlor. Sữa được xem như một trong số các thực phẩm căn bản là carbohydrat, rau, trái cây, thịt các loại, sữa và các sản phẩm từ sữa.

Sau đây là thành phần cấu tạo của sữa:

a- Sữa có 87% nước, 3.9% chất béo, 4.9% đường lactose, 3.5 chất đạm, .7% khoáng chất và sinh tố.

b- Sữa là nguồn cung cấp calci rất quan trọng cho cơ thể. Calci cần cho sự duy trì các hoạt động căn bản của cơ thể, phòng ngừa nguy cơ loãng xương, giảm cao huyết áp và ngăn ngừa ung thư đại tràng.

c- Sữa có một ít sinh tố B, iod và đồng, rất ít sắt.

d- Tương tự như thịt động vật, cá và trứng, sữa là nguồn chất đạm rất phong phú với đầy đủ các amino acid căn bản mà cơ thể cần.

Nguồn đạm chính của sữa là chất casein và whey.

Casein là chất đạm đặc biệt chỉ có trong sữa, chiếm 82% tổng số đạm có trong sữa bò.

Whey là chất lỏng còn lại của sữa sau khi sữa đông đặc và gồm có lactoalbumin và lactoglobulin.

e- Một nửa số năng lượng do sữa cung cấp là từ chất béo bão hòa, nhẹ hơn nước nên nổi lên mặt và có thể được hớt ra.

Sữa thuần nhất (homogenized milk) là sữa mà chất béo đã được đánh thành những phần tử nhỏ để hòa lẫn với với chất lỏng thay vì nổi lên trên mặt. Sữa này thường có màu trắng, vị dịu và nhuyễn mịn.

Chất béo trong sữa là đề tài của nhiều thảo luận nghiên cứu vì một số lý do.

Trước hết là về giá thành, sữa ít hoặc nhiều chất béo có giá tiền khác nhau.

Thứ đến, về phạm vi dinh dưỡng thì sữa chuyên chở một số sinh tố hòa tan trong chất béo của sữa mà cơ thể rất cần.

Và cuối cùng, chất béo cùng với vài hóa chất là yếu tố làm cho sữa có hương vị riêng biệt.

Một ly sữa 240 ml có khoảng 8 g chất đạm, 9 g chất béo, 35 mg cholesterol, 150 mcg sinh tố A, và 290 mg calci.

Trong sữa ít béo thì trong ly sữa này chỉ có 3 g chất béo, 19 mg cholesterol, và lượng sinh tố A mất đi một nửa.

Nếu là sữa không béo thì chỉ còn .50 g chất béo và 4.5 mg cholesterol.

g- Lactose là dạng đường chính trong sữa bò và sữa các động vật có vú khác. Ngoài ra, sữa còn một ít đường glucose, galactose.

Lactose có vai trò quan trọng trong việc chế biến một số món ăn có sữa như kem, sữa đặc có đường, sữa bột không béo, đặc biệt là sự chuyển nâu (browning, caramelization) sữa khi nấu nướng.

Giá trị của sữa đã được các nhà dinh dưỡng chứng minh và khuyến khích nên dùng sữa trong chế độ ăn uống hằng ngày cho mọi lứa tuổi. Chương trình dinh dưỡng trẻ sơ sinh và các bữa ăn trưa của hầu hết học sinh đều có sữa.

Các nhà dinh dưỡng khuyến khích việc uống từ hai tới ba ly sữa mỗi ngày. Trẻ em đang tuổi phát triển cần uống nhiều hơn, từ bốn đến năm ly mỗi ngày.

Những người lớn được khuyên dùng sữa ít chất béo, còn thiếu niên thì dùng sữa còn nguyên chất béo, vì các em cần chất béo cho sự tăng trưởng. 

Vấn đề an toàn của sữa

Phẩm chất của sữa tùy thuộc vào một số yếu tố như:

- Tình trạng hóa chất, sinh học và cách cất giữ sữa.

- Loại bò, tuổi tác và sức khỏe của bò.

- Thực phẩm nuôi bò.

- Thời tiết, nhiệt độ nơi nuôi bò.

- Thời gian bò tiết sữa.

Vì ở trạng thái nước và có nhiều chất dinh dưỡng nên sữa là một trong những thực phẩm dễ hư hỏng nhất. Hơn nữa, sữa là sản phẩm lấy ra từ bò nên rất dễ nhiễm nhiều loại vi sinh vật có hại. Vì vậy, trước khi đưa ra thị trường, sữa rất cần được kiểm soát kỹ về các tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn thực phẩm.

Bò được vắt sữa bằng tay hoặc bằng máy sau khi sanh con, liên tục trong khoảng 300 ngày.

Sữa được chứa trong thùng lớn ở nhiệt độ thấp (khoảng 5 độ C) để ngăn sự tăng trưởng của các vi sinh vật lẫn vào, rồi được phân tích về thành phần hóa học, vi khuẩn. Sau đó, sữa được đưa vào máy để làm cho thuần nhất (homogenization), trộn đều mỡ và kem với nhau.

Giai đoạn kế tiếp là khử trùng với nhiệt độ và thời gian thích hợp.

Sữa được hâm nóng bằng phương pháp Pasteur (pasteurisation) để tiêu diệt vi khuẩn, nấm độc, mốc meo và vô hiệu hóa một số diếu tố làm sữa có mùi.

Trước hết, sữa được làm nóng lên đến nhiệt độ 63 độ C và giữ ở nhiệt độ này trong 30 phút rồi hạ nhiệt rất nhanh xuống còn 4 độ C để tiêu diệt những vi khuẩn sống sót. Ðôi khi sữa cũng được nấu ở nhiệt độ cao hơn, từ 138 độ C tới 150 độ C, nhưng ở nhiệt độ này, một số sinh tố bị phân hủy và chất đạm bị chuyển hóa.

Cuối cùng là bổ sung các sinh tố, khoáng chất và chất đạm trước khi đóng hộp. Các sinh tố được tăng cường là sinh tố A, D và khoáng calci. Sinh tố A hòa tan trong chất béo nên thường mất một phần khi chất béo được loại bỏ. Tăng cường sinh tố D trong sữa giúp chống bệnh còi xương trẻ em (rickets) do thiếu sinh tố này.

Nói chung, việc sản xuất sữa phải luôn luôn tuân theo các tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn thực phẩm do các giới chức có thẩm quyền quy định, để đảm bảo không gây ra bất cứ tác hại nào cho người tiêu dùng. 

Cất giữ sữa

Sữa là môi trường rất thuận lợi cho các loại vi khuẩn sinh sản và phát triển. Hóa chất do vi khuẩn tạo ra làm thay đổi mùi vị của sữa. Cho nên, việc cất giữ sữa là rất quan trọng để bảo đảm sữa được an toàn và bổ dưỡng.

Sau đây là mấy điều cần lưu ý trong việc sử dụng sữa:

a- Khi mua, nên để ý ngày sản xuất và hạn sử dụng ghi trên sản phẩm. Ðây là những thông tin mà nhà sản xuất bắt buộc phải ghi rõ, để người tiêu dùng biết được khoảng thời gian mà sữa đó có thể sử dụng một cách toàn.

b- Sữa tiệt trùng trong việc chế biến vẫn có thể bị nhiễm vi khuẩn nếu không cất trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4 độ C ngay sau khi mua về. Nên để sữa ở phía trong tủ lạnh hơn là ở ngăn cửa tủ lạnh.

c- Ánh sáng mặt trời, ánh đèn,… khi chiếu vào sữa chỉ trong vòng vài giờ có thể làm mất đi tới 70% sinh tố B2 (riboflavin) và một số sinh tố A. Vì thế, nên giữ sữa trong bình mờ đục, trong hộp giấy cứng thì tốt hơn là bình nhựa hoặc bình thủy tinh trong suốt.

d- Khi để trong tủ lạnh, nên đựng sữa trong bình kín để khỏi bị lẫn mùi thực phẩm khác. Không đổ sữa dùng còn dư trở lại bình sữa.

e- Sữa tươi uống lạnh là tốt nhất, nhưng vào mùa lạnh mà uống sữa ấm nóng cũng tốt. Sữa nóng nên uống ngay, nếu để lâu thì calci và chất đạm trong sữa đóng màng trên mặt. Nếu vô tình gạt bỏ màng này là bỏ đi phần lớn chất dinh dưỡng của sữa.

f- Sữa bột còn nguyên trong hộp chưa mở nếu cất giữ ở nơi khô và mát trong tủ thực phẩm thì còn an toàn tới vài ba tháng. Khi đã mở ra thì cần được đậy thật kín, tránh hơi ẩm xâm nhập để vi khuẩn không tăng trưởng và để giữ nguyên mùi vị của sữa.

g- Nhiệt độ đông lạnh thay đổi mùi vị và cấu trúc của sữa bằng cách làm các phần tử đạm tan rữa mà khi rã đá, đạm lại dính với nhau. Sữa sẽ không còn nhuyễn mịn, chất béo bị oxy hóa và sữa có mùi dầu. Tuy giá trị dinh dưỡng của sữa có bị ảnh hưởng đôi chút nhưng sữa vẫn an toàn.

h- Sữa đặc có đường đã được đun nóng để giảm bớt hơi nước nên cũng mất đi một số sinh tố C, B. Hộp sữa chưa khui cần được cất giữ nơi khô, mát, không có ánh sáng. Nếu đã khui ra mà không dùng hết thì đổ vào bình chứa, đậy kín và cất trong tủ lạnh.

i- Khi nấu với thực phẩm khác, nên đun nhỏ lửa để tránh sữa chuyển màu nâu vì đường lactose bị phân hóa. 

Vài hàng về sữa dê

Sữa dê cũng là thực phẩm rất tốt nhưng chỉ một số người cần kiêng khem hoặc có dị ứng với sữa bò mới dùng.

Sữa dê cũng có các dạng chế biến khác nhau như sữa tươi, sữa chua, pho mát, đóng hộp.

Sữa dê có vị hăng cay mà sữa bò không có nhưng có cùng chất dinh dưỡng và chất béo lại dễ tiêu hơn. Sữa dê thường không được tăng thêm các sinh tố A, D như sữa bò nên người dùng sữa dê cần dùng thêm các sinh tố này. 

Một vài công dụng khác của sữa

a- Tráng trứng gà: Cứ hai quả trứng cho thêm một thìa cà phê sữa, khuấy đều rồi cho vào chảo rán. Trứng sẽ cuốn mềm mại và ngon ngọt hơn.

b- Làm bánh. Cho một chút sữa vào bột, bánh sẽ có màu vàng óng ánh.

c- Hầm cá. Ðun sôi nước có gia vị, bỏ cá vào, thêm một thìa sữa. Món ăn hết mùi tanh của cá mà cá lại mềm ngon hơn.

d- Luộc bắp cải hoặc khoai tây: Cho thêm một thìa sữa vào nồi, rau sẽ trắng hơn và ngon hơn.

Sữa là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng phong phú và thích hợp cho mọi lứa tuổi để có một sức khỏe tốt.

Cho nên, uống hai ly sữa mỗi ngày là điều nên làm!

BS. Nguyễn Ý Đức, Texas