Phố Xưa - Nhạc & Lời Hoàng Khai Nhan - Mỹ Tâm

Nhạc&Lời Hoàng Khai Nhan
Tiếng Hát:Mỹ Tâm
Thực Hiện: Hoàng Nhan Khai

Đông Phong

Đâu dễ kiếm tìm ngọn gió đông
Châu Du nhọc trí bao đêm nồng!
Bôi thư diệt tướng quen đường thủy
Nhục kế gài quân kết bến sông.
Những tưởng yên lòng mà đợi tối
Không ngờ đắng dạ để thiêu hồng.
Khổng Minh đủng đỉnh lên đài phất,
Cuốn sạch quân Tào như bão giông.

Hoành Trần
6/12/16     

Tang Thương

Nhất tướng công thành vạn cốt khô (*)
Biết bao uổng tử chẳng nên mồ
Lòng dân ta thán vang trời đất
Máu lệ tràn tuôn ngập biển hồ
Gục ngã chinh phu cam lỗi nhịp
Mỏi mòn thiếu phụ chít khăn xô
Uy quyền tham vọng gây chinh chiến
Nhất tướng công thành vạn cốt khô (*)

Quên Đi

(*)  Câu cuối trong bài thơ Tứ Tuyệt  "Kỷ Hợi Tuế" của Tào Tùng đời  Đường

Gia ​Đình Vua Hàm Nghi

 

Vị vua duy nhất của triều Nguyễn chỉ lấy một vợ, không lập thứ phi. Tuy lấy một người vợ Pháp, ông vẫn mặc áo dài, khăn đóng như khi ở quê nhà và vẫn dạy con nhớ về quê hương bản xứ. Ông đã từng nói với các con mình: “Các con chưa thể là một người Việt tốt, thì hãy là một người Pháp tốt”.

Vua Hàm Nghi tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Lịch (sinh năm 1872). Ông là con thứ 5 của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Phan Thị Thanh Nhàn. Ông là em ruột của vua Kiến Phúc và vua Đồng Khánh. Gia đình Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai có lẽ là một trong những gia đình vương gia đặc biệt nhất trong lịch sử khi có tới 3 người con đã từng lên ngôi vua.

Chỉ có điều lên ngôi giữa thời loạn lạc, nên vì lý do này, lý do khác mà thời gian tại vị của cả ba vị vua này đều tương đối ngắn ngủi. Hiện nay, tại Kiên Thái Vương phủ nằm trên đường Phan Đình Phùng (Thành phố Huế), những hậu duệ trong gia đình Kiên Thái Vương vẫn thờ Vua Hàm Nghi và một số vị vua khác của triều Nguyễn.

Nguyễn Phúc Ưng Lịch từ nhỏ đã cùng mẹ ruột sống ở ngoài phủ. Tuổi thơ của ông trải qua cảnh dân dã, bần hàn, chứ không được nuôi dạy trong xa hoa, phú quý.Trước khi Vua Hàm Nghi lên ngôi, các vị vua trước đó đều có tư tưởng nhún nhường với Pháp. Đó chính là lý do mà các đại thần Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết quyết định đưa Nguyễn Phúc Ưng Lịch lên ngôi vua với niềm tin rằng, một vị vua trẻ, chưa bị nhiễm các thói xa hoa, phù phiếm sẽ vẫn còn giữ được tinh thần tự tôn dân tộc, sẽ chịu đựng được gian khổ và kiên cường cùng nhân dân đứng lên chống Pháp.

Chuyện kể lại rằng năm Ưng Lịch 13 tuổi, Tôn Thất Thuyết sai sứ giả đến đón ông về để lên ngôi vua. Lúc đó, Ưng Lịch còn hoảng sợ, không dám mặc áo mũ được sứ giả dâng lên. Ngày 2 tháng 8 năm 1884, Ưng Lịch làm lễ lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Hàm Nghi. Khi lên ngôi, Vua Hàm Nghi mới 13 tuổi.

Tuy lên ngôi từ lúc rất nhỏ tuổi, nhưng có lẽ vì chịu ảnh hưởng của các Phụ chính Đại thần như Tôn Thất Thuyết, nên từ nhỏ Vua Hàm Nghi đã sớm có tinh thần yêu nước, căm thù giặc Pháp. Năm 1885, ông theo Tôn Thất Thuyết chạy về vùng Tuyên Hóa, Quảng Bình, chịu không biết bao nhiêu đói khổ, bệnh tật và thời tiết khắc nghiệt để chống Pháp.

Nhưng càng chịu đựng gian khổ nhiều, tinh thần yêu nước của vị vua trẻ càng mãnh liệt. Ông đã viết Chiếu Cần Vương, kêu gọi các sĩ phu yêu nước và nhân dân nổi dậy chống Pháp dành độc lập. Chiếu Cần Vương được Vua Hàm Nghi viết ngay tại vùng Tân Sở.

Là một vị vua trẻ, can đảm, dám từ bỏ vinh hoa phú quý để vào vùng rừng núi nuôi chí chống Pháp nên Vua Hàm Nghi nhận được sự ủng hộ đông đảo của các sĩ phu yêu nước và quần chúng nhân dân. Chiếu Cần Vương do ông viết đã tạo ra được một phong trào Cần Vương vô cùng rầm rộ những năm sau này, khiến thực dân Pháp không ít lần đau đầu tìm cách dẹp bỏ.

Thực dân Pháp đã nhiều lần mua chuộc Vua Hàm Nghi, nhưng ông đều từ chối. Ông nói: “Ta ưa chết trong rừng hơn là về làm vua mà ở trong vòng cương tỏa". Chính vì thế mà thực dân Pháp đã tìm kế bắt ông. Năm 1888, Vua Hàm Nghi bị Trương Quang Ngọc, kẻ hầu cận cho ông làm phản. Bọn chúng đã bắt Vua Hàm Nghi đưa về nộp cho Pháp. Khi đó Vua Hàm Nghi mới 17 tuổi. Để ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Vua Hàm Nghi đối với phong trào Cần Vương đang nổi dậy khắp nơi, thực dân Pháp đã đày Vua Hàm Nghi sang Algerie.

Thượng tuần tháng Giêng năm 1889, Vua Hàm Nghi bị Pháp đưa sang Algerie trên một chiếc tàu Pháp mang tên Biên Hòa. Nơi dừng chân của ông là Alger, thủ đô của Algerie. Tại đây, Vua Hàm Nghi bị giam lỏng cách Alger chừng vài cây số. Đây là một vùng hoang dã trên dãy đồi Mustapha

Supereur. Vua Hàm Nghi sống trong một villa nhỏ ở đây, có tên gọi là Villa des pins hay còn gọi là Biệt thự Tùng Hiên. Đó là một ngôi biệt thự nhỏ xung quanh có sân rộng, có vườn hoa và đường đi vào nhà có hai rặng thông.

Vua Hàm Nghi những ngày bị đi đầy 

Lúc mới bị đày sang Algerie, Vua Hàm Nghi kiên quyết không chịu học tiếng Pháp vì cho rằng học tiếng Pháp là mặc nhiên thừa nhận lũ thực dân đã cướp nước mình. Mọi việc giao tiếp, trò chuyện với những người xung quanh ở Algerie, Vua Hàm Nghi đều thông qua một người phiên dịch. Nhưng sau vài năm sống ở Algerie, ông nhận ra rằng Algerie tuy là thuộc địa của Pháp nhưng người dân bản địa ở đây đều là những người rất thân thiện, gần gũi và tốt bụng, hoàn toàn không mang những âm mưu, lòng dạ thâm độc như những tên thực dân sang xâm chiếm Việt Nam.

Chỉ sau một thời gian học tiếng Pháp, ông đã nói thông thạo như người Pháp và ngày càng kết bạn được với nhiều người sống ở Algerie. Tuy là một vị vua bị lưu đày và bị thực dân Pháp cho người theo dõi, quản thúc, nhưng sự xuất hiện của Vua Hàm Nghi ở xứ sở thuộc địa của Pháp ở Bắc Phi vẫn là một sự kiện lớn, gây chú ý cho những người dân sống ở đây. Ông được chính quyền và nhân dân ở đây chào đón rất nhiệt liệt. Sau này, chính vì tư cách của ông, một cốt cách nhã nhặn, hài hòa nhưng vô cùng mạnh mẽ mà ông càng được người dân bản quán yêu quý.

Sau vài năm sống ở đây, Vua Hàm Nghi đã quen với nhiều trí thức cũng như văn nghệ sĩ tại Alger. Ở tuổi ngoài 20, ông đã thường xuyên sinh hoạt trong môi trường này. Cũng chính trong hoàn cảnh đó, Vua Hàm Nghi bắt đầu phát huy được năng khiếu nghệ thuật của mình. Ông học vẽ, học chụp ảnh và tham gia vào nhiều cuộc triển lãm. Nhờ tài hoa của mình nên ở Alger, Vua Hàm Nghi được giới thượng lưu trí thức ngưỡng mộ, bất kể ông là một người da vàng bị lưu đày.

Cùng quãng thời gian Vua Hàm Nghi bị lưu đày sang Alger, một vị thẩm phán tên là Francois Laloe cũng được điều từ nước Pháp sang giữ chức vụ Chánh Biện lý Tòa Thượng thẩm Alger. Ông Francois Laloe là người thuộc dòng dõi quý tộc lớn tại miền nam nước Pháp. Ở Pháp, ông được xếp vào tầng lớp quý tộc được trọng vọng. Khi sang Alger, ông cũng được giới quý tộc ở đây tôn kính và là người có tiếng nói, có ảnh hưởng trong vùng.

Chánh Biện lý Tòa Thượng thẩm Francois Laloa góa vợ. Ông chỉ có một cô con gái tên là Marcelle Laloe, lúc sang Algerie mới khoảng 16 tuổi. Là một trong những trí thức lớn, một viên chức đứng đầu của ngành Tư pháp ở xứ thuộc địa, trong quãng thời gian sống ở Algerie, ông Francois Laloe thường xuyên góp mặt vào những buổi sinh hoạt văn hóa-văn nghệ dành cho giới thượng lưu ở Thủ đô Alger được tổ chức tại gia đình bà Nam tước De Vialar. Đây là một gia đình rất thân thiết và quý mến Vua Hàm Nghi, nơi Vua Hàm Nghi thường xuyên qua lại, thậm chí còn sinh hoạt ở đó.

Nhờ mối quan hệ thân tình này, cũng vốn là người được số đông trong giới thượng lưu ở Alger yêu quý, nên vua Hàm Nghi và gia đình ông Francois Laloe nhanh chóng trở nên thân thiết với nhau. Là người có tư tưởng tiến bộ, ông Francois Laloe đã rất khuyến khích cô con gái trẻ tuổi của mình trò chuyện giao lưu với Vua Hàm Nghi – một người dân một nước thuộc địa của Pháp đang bị lưu đày nhưng có xuất thân hoàng tộc cao quý và hơn cả là có một nhân cách đẹp, một tâm hồn đẹp.

Tuy Vua Hàm Nghi hơn Marcelle Laloe 13 tuổi, nhưng không vì thế mà khoảng cách tuổi tác trở thành rào cản đối với họ. Được tiếp xúc với Vua Hàm Nghi nhiều lần trong những buổi sinh hoạt tại biệt thự của bà Nam tước De Vialar, Marcelle Laloe ngày càng có cảm tình với Vua Hàm Nghi. Dần dần, tình cảm của Marcelle Laloe và Vua Hàm Nghi ngày càng trở nên sâu đậm.

Tuy ông Francois Laloe có xuất thân quý tộc Pháp, nhưng mối quan hệ này của cô con gái duy nhất được ông vô cùng ủng hộ. Chỉ một thời gian sau đó, ông Francois Laloe đã đồng ý cho con gái Marcelle Laloe làm lễ đính hôn với Vua Hàm Nghi.

Quãng thời gian Vua Hàm Nghi và cô Marcelle Laloe mới nảy sinh tình cảm, người dân xứ Bắc Phi thường nhìn thấy Vua Hàm Nghi và Marcelle ngồi trên chiếc xe song mã và cùng đi chơi. Nếu Marcelle mặc trang phục của một cô gái phương Tây, thì Vua Hàm Nghi mặc trang phục truyền thống của Việt Nam: áo dài, khăn xếp.

Một cô gái da trắng và một chàng trai da vàng, với hai lối phục trang hết sức khác nhau, thường xuyên đi dạo trên cỗ xe song mã, đã để lại nhiều ấn tượng khó quên đối với người dân bản xứ khi đó. Nhưng không vì thế mà hai người không trở nên đẹp đôi trong mắt mọi người.

Ngày 4/11/1904, 15 năm sau khi bị lưu đày sang Algerie, Vua Hàm Nghi kết hôn với Marcelle Laloe, con gái của ông Francois Laloe. Hôn lễ được tổ chức trọng thể và sang trọng tại Thánh đường của Tòa Tổng Giám mục Alger, với sự góp mặt của đông đảo tầng lớp thượng lưu, trí thức tại đây. Ông Francois Laloe là người đứng ra làm chủ hôn cho đám cưới của con gái và cựu Hoàng xứ An Nam.

Vua Hàm Nghi trở thành vị vua đầu tiên của triều Nguyễn, cũng là vị vua đầu tiên trong lịch sử phong kiến Việt Nam kết hôn với một người phụ nữ phương Tây. Trong lễ thành hôn của Vua Hàm Nghi và Marcelle Laloe, khi cô dâu Marcelle vận một chiếc váy cưới lộng lẫy thì Vua Hàm Nghi vẫn mặc đúng chiếc áo dài đen cổ truyền của quê hương, đầu đội khăn xếp.

Chính vị Tổng Giám mục Alger là người đã ban phép lành cho Vua Hàm Nghi và Marcelle Laloe. Kể từ đó, Marcelle Laloa trở thành La Princesse d’Annam – tức là “Vương phi của nước An Nam”, hay “Vợ của vua An Nam” (vì theo truyền thống của nhà Nguyễn trước đó, vợ của vua không được lập là hoàng hậu, chỉ được lập là vương phi. Đến thời vua Bảo Đại, do hoàn cảnh bắt buộc, Bảo Đại mới phải lập bà Nam Phương làm Nam Phương Hoàng hậu).

Đám cưới của Vua Hàm Nghi và Marcelle năm 1904 được xem là một sự kiện lớn và vô cùng đặc biệt tại Alger, một sự kết hợp đặc biệt giữa một cô gái có xuất thân quý tộc Pháp và một vị vua của một nước thuộc địa Pháp bị lưu đày. Rất nhiều người dân ở Thủ đô Alger đặc biệt quan tâm đến sự kiện này. Họ đã kéo nhau đến đứng xung quanh khu vực nhà thờ để tận mắt chứng kiến lễ cưới và chiêm ngưỡng đôi vợ chồng trẻ khi họ bước ra khỏi thánh đường.

Sau khi kết hôn, Vua Hàm Nghi và bà Marcelle Laloe sống rất hạnh phúc. Hai ông bà rất yêu thương và tôn trọng nhau. Bà Marcelle Laloe theo Thiên Chúa giáo, còn Vua Hàm Nghi vẫn theo Đạo Phật chứ không cải đạo theo vợ. Ông vẫn ăn vận theo lối cũ và sống theo lối của một người phương Đông. Nhưng ông vô cùng tôn trọng tín ngưỡng của vợ và vẫn thường đưa bà đi lễ ở Nhà thờ Thánh Philippe, nhà thờ của Tòa Tổng Giám mục Alger. Thỉnh thoảng, Vua Hàm Nghi vẫn viết thư về Huế thông báo tình hình với người thân và nhờ mua cau trầu, thuốc lá gửi sang.

Vua Hàm Nghi và bà Marcelle Laloe sinh được 3 người con. Người con đầu của ông bà là Công chúa Như Mai (1905 – 1999), người con thứ hai là Công chúa Như Lý (1908 – 2005), người con thứ ba là Hoàng Tử Minh Đức (1910 – 1990). Cả 3 người con của Vua Hàm Nghi đều sinh ra và lớn lên tại Alger.

Dù không thể đưa các con trai, con gái của mình về quê hương, nhưng vua Hàm Nghi vẫn dạy con cái mọi điều về lịch sử Việt Nam, về truyền thống yêu nước và những lần chống ngoại xâm kiên cường của người Việt. Ông cũng không quên kể cho con cái nghe về các đời vua triều Nguyễn và câu chuyện lưu lạc của cuộc đời mình. Ở Alger, khi nói chuyện với những người hầu cận là người Việt Nam, vua Hàm Nghi vẫn dùng tiếng Việt. Ông thường nói với con cái mình rằng: “Các con chưa thể là một người Việt Nam tốt thì trước hết hãy là một người Pháp tốt”.

Sự dạy dỗ con cái chỉn chu của Vua Hàm Nghi đã được thể hiện ở chính nhân cách đẹp cũng như sự giỏi giang và lòng tự trọng của con cái ông sau này. Hoàng tử Minh Đức (người con trai duy nhất của vua Hàm Nghi) khi lớn lên đã vào học tại trường Võ bị, rồi phục vụ trong quân đội Pháp.

Tuy nhiên năm 1946, khi nhận được lệnh sang Đông Dương làm nhiệm vụ, Hoàng tử Minh Đức đã kiên quyết từ chối. Hoàng tử Minh Đức đã nói: đi sang Việt Nam đánh giặc cho người Pháp và chống lại người Việt Nam”. Sau này, người Pháp đã đưa Hoàng tử Minh Đức sang phục vụ cho một đơn vị lính Lê Dương ở Algerie.

Ông về hưu với quân hàm Đại tá. Hoàng tử Minh Đức có lập gia đình nhưng không có con, ông mất năm 1990, thọ 80 tuổi. Qua cách ứng xử của Hoàng tử Minh Đức, người ta có thể thấy tinh thần khẳng khái của Vua Hàm Nghi một thời, khi ông đã từ chối mọi ngai vàng, mọi phú quý để cùng nhân dân đánh giặc. Dù ở hoàn cảnh khác nhau, vị thế khác nhau, nhưng Hoàng tử Minh Đức đã chứng tỏ mình đã được Vua Hàm Nghi nuôi dạy, giáo dục cặn kẽ, để không làm những việc trái với đạo lý, phản bội nhân dân.

Vua Hàm Nghi có 3 người con, thì cả 3 người đều thành đạt. Người con đầu của Vua Hàm Nghi là Công chúa Như Mai là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên đỗ Thạc sĩ Nông Lâm, mà lại đỗ Thủ khoa. Giống như cha mình, Công chúa Như Mai thường phục sức theo kiểu phụ nữ Việt Nam. Công chúa Như Mai là một hiện tượng được báo chí Pháp vô cùng quan tâm. Có lần một nhà báo Pháp hỏi Công chúa Như Mai vì sao lại ăn mặc như thế, Công chúa đáp lại: “Ăn mặc như thế là thể theo ý muốn của Vua Hàm Nghi”.

Sau khi đỗ Thủ khoa Thạc sĩ Nông Lâm, Công chúa Như Mai về Alger sống với Vua Hàm Nghi một thời gian rồi quay trở lại Pháp sống và làm việc. Bà đi đến vùng Dordogne và Correne, miền Trung nước Pháp, đưa những kỹ thuật trồng trọt đem giúp dân nghèo ở vùng này và được nhân dân địa phương hết sức quý trọng. Bà không lập gia đình mà cả đời dành cho sự nghiệp nghiên cứu và lao động. Khi còn sống, bà là một người phụ nữ Pháp vô cùng giàu có và thường xuyên đi làm từ thiện, cứu giúp người nghèo. Bà sống trong một lâu đài ở miền Trung nước Pháp cho đến cuối đời.

Trong số 3 người con của Vua Hàm Nghi, người duy nhất có cơ hội trở về Việt Nam là Công chúa Như Lý. Bà sinh năm 1908 – mất năm 2005. Công chúa Như Lý kết hôn với một quý tộc Pháp và sống một cuộc đời sung túc trong một lâu đài ở miền Trung nước Pháp. Trong chuyến trở về Việt Nam khi còn sống, bà đã kể về cha mình – Vua Hàm Nghi – như một người đàn ông vô cùng tuyệt vời, yêu nước đến hơi thở cuối cùng và cũng vô cùng yêu thương vợ con.

Ông giữ cốt cách của một người Việt cho đến hơi thở cuối cùng. Đến tận những năm cuối đời, ông vẫn mặc trang phục dân tộc, vẫn thường xuyên nói tiếng Việt và vẫn ăn các món ăn Việt Nam. Công chúa Như Lý kể, vì biết không còn cơ hội quay về Việt Nam, nuôi ước mơ đánh Pháp, nên Vua Hàm Nghi dồn hết tâm sức vào việc vẽ tranh, chụp ảnh, sáng tác nghệ thuật.

Ông vẽ được rất nhiều bức tranh đẹp, được giới trí thức, nghệ sĩ ở Alger đánh giá rất cao. Những bức tranh của ông, sau khi ông mất, những người con của ông giữ lại như những kỷ vật quan trọng của gia đình. Những bức tranh này không được các con của Vua Hàm Nghi rao bán. Nhưng thỉnh thoảng nếu có người nào ngưỡng mộ và thân thiết với Vua Hàm Nghi đến thăm, gia đình vẫn tặng cho họ một bức tranh của ông làm kỉ niệm.

Vua Hàm Nghi. Những năm cuối đời Theo lời kể của Công chúa Như Lý, Vua Hàm Nghi mất vào ngày 14 tháng 1 năm 1944 tại Alger, vì căn bệnh ung thư dạ dày. Ông mất trong đúng giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ II đang diễn ra vô cùng ác liệt. Lúc đó tất cả những người con của Vua Hàm Nghi đều ở Pháp và nước Pháp đang bị quân Đức của Hitler chiếm đóng nên không một người con nào của Vua Hàm Nghi có thể rời khỏi Pháp về Alger để dự đám tang của cha mình.

Đến tận lúc mất năm 1944, vua Hàm Nghi vẫn sống vô cùng hạnh phúc với bà Marcelle Laloe. Sau này khi vua qua đời, bà Laloe về sống với các con ở Pháp, rồi cũng qua đời tại đây. 

Thân Thiện Tâm - Sưu tầm và tổng hợp 

Vĩnh Trinh sưu tầm

Chuốc Rượu Trăng Ngà

Ngó lên dám hỏi chị Hằng Nga
Vui thú gì không giải Ngân Hà?
Riêng tớ nơi đây vui chén rượu
Bên thềm nghe tiếng nhạc đờn ca!
Trên ấy hẳn buồn im lìm quá
Chị có hiểu không nỗi lòng mà?
Ngày xưa Mạc Tử rao trăng bán
Duyên nay thơ chuốc rượu trăng ngà!...

Nguyên Khang
Đầu Năm Gà
05/01/2017

Thơ Tranh: Chờ!

Photo: Lê Đăng Mành

Thơ & Thơ Tranh: Kim Oanh

Nhớ Em

Nhớ em quay quắt người yêu ơi!!!
Yêu em anh trông đứng trông ngồi
Một ngày không gọi làm sao ấy
Tình đã, duyên chưa, số tại trời

Ngày cũ xuân nào ta có nhau
Nhưng anh để mất phút ban đầu
Giờ đây hai mái đầu đã bạc
Thời gian còn lại có là bao?

Nuối tiếc thời xuân đi biền biệt
Đêm về môi ấy nhớ môi kia
Mới biết tình là giây oan trái
Gặp gỡ, chưa chi đã phải lìa.

Biện Công Danh
4/1/2013

Nhớ Người Xưa

Xướng:Nhớ Người Xưa

Trăng vẫn còn đây, anh đã xa
Mình em dạo bước trước sân nhà
Dạ quỳnh trắng muốt vừa khai nhụy
Nguyệt quế thơm nồng đang trổ hoa
Gió thổi mơn man làn tóc rối
Sương rơi thấm đẫm gót chân ngà
Nghe như hơi thở ngày xưa ấy
Ve vuốt dịu dàng trên thịt da.

Phương Hà
( Tháng 12/2016 )
***
Các Bài Họa:
Nhớ!

Phưong trời ngàn dặm mấy năm xa
Tết đến lòng quê bỗng nhớ nhà 
Con bé bên sông còn kẹp tóc?
Cây đào cuối xóm đã đơm hoa?
Bến xưa vẫn nhớ đêm huyền diệu
Người cũ không quên tối ngọc ngà
Hồi tưởng một thời xuân ấm áp
Giờ đây lạnh buốt thấu xương da 

Mailoc
( Cali mùa đông 2016 )
***
Nhớ Người Xưa
Họa nương vận

Quê hương ta đó dẫu hơi xa
Nhưng ắp trong tim ấy nỗi nhà
Những muốn trăm khâu mau cải tiến
Càng mong mọi sự sớm thăng hoa
Để anh ngày cưới mang khăn nhiễu
Cho bậu vu qui diện lụa ngà
Mơ thế làm sao mà được vậy
Nỗi lòng trắc ẩn khiến săn da.

Thái Huy
***
Thương Nhớ Người Xưa

Nắng ấm Cali bạn ở xa,
Chia ly biền biệt nhớ quê nhà.
Bạn hiền mấy đứa mơ du lịch,
Bằng hữu có người mộng ngắm hoa.
Trân quý người yêu màu tóc bạc,
Mến thương tri kỷ ánh trăng ngà.
Tình như một thuở tào khang ấy,
Tuổi trẻ ghen tuông véo chút da !

Mai Xuân Thanh
Ngày 26 tháng 12 năm 2016
***

Vọng Cố Nhân

Nữa vòng trái đất đã bao xa ??
Thầm hỏi cố nhân có nhớ nhà ?
Gốc bưởi bên hiên vừa trổ nụ
Giàn bầu góc bếp lại ra hoa
Thềm xưa thiếu bóng người ,rêu phủ
Song củ trăng len dáng ngọc ngà
Đêm xuống cô phòng thêm vắng vẻ
Đông về bấc thổi buốt làn da

Song Quang
(những ngày cuối năm 2016)
***
Nhớ Người Xưa

Khi chiều lẫn khuất khoảng đồng xa
Ngọn gió ngàn phương quyện ngõ nhà
Điểm sắc quỳnh hương phơi dáng ngọc
Khoe tình nguyệt quế thoảng mùi hoa
Sương rơi thẩm thấu men tiềm thức
Rượu rót tràn khơi ảnh vóc ngà
Tưởng bóng người xưa từ cõi lạc
Len vào giác cảm cuộn làn da!

Nguyễn Đắc Thắng
20161227
***

Họa Y Đề với chị Phương Hà

Từng người lặng lẽ bỏ đi xa
Kỷ niệm còn đây rải khắp nhà
Gió đẩy sau hè xơ bụi chuối
Mưa đùa trong bếp rũ cành hoa
Vô duyên sấp ngửa đôi hài vải
Thất nghiệp buồn tênh chiếc lược ngà
Ai đã qua cầu tre lắc lẻo
Thương hoài áo rách sạm màu da.

Cao Linh Tử
29 /12/2016
***

Nỗi Niềm Đời Viễn Khách
 (Mượn vận)

Nghìn trùng đất Mẹ đã chia xa!
Làm kẻ tha hương cứ nhớ nhà
Cúc trắng trong vườn Xuân trổ nụ?
Mai vàng trước ngõ Tết đơm hoa?
Tâm tư trĩu nặng đời ly khách!
Vào chốn phong ba bẩn gót ngà
Gởi mấy vầng thơ về cố quốc
Thắt tình xiết chặt thịt liền da

Lý Lệ MAI

Giúp ​Não Minh Mẫn Tới ...Già

Các nghiên cứu khoa học ngày nay cho thấy rằng có nhiều cách để não luôn ở trong trạng thái tốt nhất có thể tránh mắc bệnh suy giảm trí nhớ do gene di truyền. Tập luyện thành thói quen đều đặn, trau dồi thường xuyên 19 cách cơ bản dưới đây là những yếu tố giúp bạn duy trì khả năng tư duy sắc bén suốt đời.

Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng gene có thể quyết định con người có mắc bệnh suy giảm trí nhớ hay không. Nhưng các nhà khoa học của Đại học California (Mỹ) khẳng định rằng chúng ta có thể tìm ra nhiều cách để não luôn ở trong trạng thái tốt nhất. Họ đã kiểm tra khả năng nhận thức của 2.500 người trong độ tuổi 70-79 trong suốt 8 năm.

Chức năng não của hơn một nửa đối tượng nghiên cứu suy giảm do tuổi già, 16% bị suy giảm đáng kể trí nhớ và khả năng tư duy trong giai đoạn nghiên cứu. Song điều đáng chú ý là 30% người tham gia vẫn duy trì khả năng hoạt động thần kinh ở mức ổn định.

Sau đó các nhà khoa học tìm hiểu xem những yếu tố nào tạo nên sự khác biệt trên. Kết quả cho thấy tập luyện thể thao, học tập, thói quen hút thuốc và hoạt động xã hội đóng vai trò then chốt. Nhóm nghiên cứu nhận thấy những người tập thể dục từ mức độ trung bình trở lên ít nhất một lần/tuần có cơ hội duy trì trí óc minh mẫn cao hơn 30% so với những người không tập bao giờ hoặc tập không thường xuyên.

Những người học tới trình độ phổ thông trung học trở lên có khả năng duy trì khả năng nhận thức ở mức ổn định cao gấp 3 lần so với người có học vấn thấp hơn. Sự khác biệt càng tăng lên nếu người có học vấn cao liên tục trau dồi tri thức (như khám phá lĩnh vực mới, học thêm ngoại ngữ).

1/. Thói quen hút thuốc.

Hút thuốc làm giảm khả năng nhận thức của chúng ta, bởi người không hút thuốc có khả năng tư duy sắc bén gấp hai lần so với người nghiện thuốc khi về già. Một số hoạt động xã hội cũng tốt cho não. Nhóm nghiên cứu nhận thấy những cá nhân thích tham gia hoạt động xã hội có khả năng duy trì tư duy sắc bén cao hơn 24% so với người khác.

"Việc tìm ra những yếu tố liên quan tới khả năng duy trì nhận thức có thể giúp con người tìm ra những chiến lược hiệu quả trong nỗ lực ngăn chặn tình trạng suy giảm trí nhớ. Chúng ta hoàn toàn có thể thay đổi một số yếu tố, như luyện tập thể thao và hút thuốc", Alexandra Fiocco, trưởng nhóm nghiên cứu, phát biểu.

Nhiều nghiên cứu trước đây cũng chứng minh rằng, khi con người tập luyện, cơ thể chúng ta sẽ tiết ra một số nhân tố tăng trưởng. Những nhân tố tăng trưởng ấy làm tăng khả năng hoạt động của tế bào thần kinh.

2/. Tập thể dục.

Là cách tự nhiên giúp tăng sức mạnh cho não bộ của bạn và thậm chí tạo ra tế bào thần kinh mới trong não. Tập thể dục thường xuyên cũng ngăn ngừa việc suy giảm nhận thức và giúp bạn tránh khỏi các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Các nghiên cứu cho thấy rằng nhảy, khiêu vũ cải thiện chức năng não của bạn. Trong khi đó, yoga không chỉ giúp cải thiện tâm trạng và khả năng tập trung của bạn, nó cũng tăng cường nhận thức của bạn và ngăn ngừa việc suy giảm nhận thức.

Bên cạnh đó những thói quen nhỏ dưới đây cũng giúp bộ não phát triển các chức năng tốt hơn, ngăn chặn suy giảm nhận thức.

3/. Vẽ.

Hầu hết chúng ta có xu hướng nghĩ rằng các bản vẽ như 1 hoạt động chỉ dành cho trẻ em, nhưng nó thực sự khá hữu ích cho người lớn. Vẽ tranh kích thích bán cầu não phải của bạn và tăng cường sự sáng tạo của bạn.

4/. Uống dầu cá.

Dầu cá có chứa nhiều thành phần xây dựng màng não của bạn. Uống nó thường xuyên giúp cải thiện sự tập trung, tăng cường các trung tâm cảm xúc của bộ não và làm tăng chức năng não bộ tổng thể của bạn.

5/. Ăn các loại hạt.

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng ăn các loại hạt cải thiện chức năng não đáng kể, đến mức mà những sinh viên ăn chúng ngay trước khi kỳ thi sẽ làm bài tốt hơn nhiều so với những người không ăn.

6/. Hít thở sâu.

Đi ra ngoài 10-15 phút mỗi ngày để ngồi và hít thở sâu, tăng lượng oxy cho não.

7/. Tránh ăn vặt.

Thức ăn nhanh làm giảm năng lượng của bạn và làm cho tâm trí bạn trở nên mơ hồ. Để cải thiện chức năng bộ não, hãy tránh xa đồ ăn vặt và bắt đầu ăn các bữa ăn lành mạnh thay thế.

8/. Tranh luận.

Việc tranh luận khiến bạn phải suy nghĩ nhanh chóng và thông minh, suy nghĩ đến các tình huống khác nhau. Nhận được vào một lập luận tinh thần hoặc tranh luận một lần trong một thời gian để có được các loại nước chảy của bạn.

9/. Nghe nhạc.

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng những người nghe nhạc thường xuyên thông minh hơn và nhiều cảm xúc tích cực hơn so với những người không nghe. Điều này là do âm nhạc kích thích bán cầu não phải của bạn và thậm chí thay đổi cấu trúc của nó.

Đặc biệt, nghe nhạc cổ điển phương Tây có thể cải thiện khả năng toán học, kích thích bán cầu não trái của bạn. Trong thực tế, các nghiên cứu đã chỉ ra nghe Mozart có thể cải thiện 80% trí tuệ.

10/. Thay đổi thói quen của bạn.

Khi bạn gặp khó khăn trong cùng một thói quen, não của bạn trở nên buồn tẻ và thiếu sáng tạo. Để kích thích nó, cố gắng thay đổi thói quen thường xuyên như tìm những cách khác nhau để làm việc hoặc cố gắng có 1 bữa ăn mới.

11/. Suy nghĩ tích cực, tránh căng thẳng.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có suy nghĩ tích cực (khách quan, thiện hảo …) có điện não tốt hơn so với những người có suy nghĩ tiêu cực (chủ quan, bất thiện …). Hãy dành một chút thời gian mỗi ngày để suy nghĩ tích cực và đặt mục tiêu cho chính mình, kể từ khi lập mục tiêu cũng kích hoạt 1 phần của bộ não của bạn cũng được tham gia với tư duy tích cực.

Trong khi bạn không thể tránh căng thẳng hoàn toàn, hãy cố gắng giữ mức độ căng thẳng đừng quá cao, vì cortisol - hormone stress gây trở ngại cho chức năng não và giết chết các tế bào não của bạn.

12/. Ngủ đủ.

Ngủ cải thiện trí nhớ của bạn, không ngủ đủ giấc có thể làm cho bạn hay quên và chậm chạp.

13/. Cười thường xuyên, khóc.

Tiếng cười không chỉ kích thích sự giải phóng các endorphin, nó cũng làm giảm căng thẳng và làm giảm đau, giúp não của bạn hoạt động tốt hơn nhiều.

Bên cạnh đó, khóc cũng làm tăng chức năng não vì nó giúp việc lưu thông máu đến não của bạn tốt hơn. Nó giải phóng cảm xúc và giúp não tỉnh táo.

14/. Giải các ô chữ, câu đố.

Câu đố ô chữ nâng cao kỹ năng tư duy của bạn và khả năng để nhớ lại những kỷ niệm. Chúng hoạt động hoàn hảo để kích thích trí não. Bạn có thể chơi ô chữ hoặc giải câu đố cũng có tác dụng tương tự.

15/. Đọc sách, học 1 ngôn ngữ mới.

Đọc sách dạy bộ não của bạn hấp thu rất nhiều thông tin cùng 1 lúc, trong khi đó còn cải thiện trí nhớ của bạn, kỹ năng tư duy phê phán và từ vựng.
Bên cạnh đó, học 1 ngôn ngữ mới cũng giúp kích thích não bạn suy nghĩ, tư duy.

16/. Tránh uống nhiều thuốc.
Thuốc cản trở chức năng bộ não của bạn và tiêu diệt các tế bào não của bạn. Trong thực tế, các loại thuốc khác nhau có tác dụng khác nhau, bao gồm từ chảy máu não và làm thần kinh suy yếu và các tế bào não bị hư hại.

17/. Đừng xem ti vi quá nhiều.
Xem truyền hình 1 chút thì khá tốt nhưng tránh xem quá nhiều vì sẽ khiến não của bạn khó chịu, làm chậm lại sóng não và khiến chức năng não tồi tệ hơn.

18/. Đặt câu hỏi.
Hãy tạo thói quen đặt câu hỏi về những điều bạn không hiểu và yêu cầu những người khác về những suy nghĩ của họ về 1 vấn đề cụ thể. Điều này sẽ đặt bạn vào những ý tưởng khác nhau và quá trình suy nghĩ, kích thích suy nghĩ của riêng bạn

Yên Đỗ Sưu tầm

Dạ Trầm Ca - Nhạc & Lời - Nguyễn Hữu Tân -Hương Chiều

Nhac & Lời: Nguyễn Hữu Tân
Tiếng hát: Hương Chiều
Thực hiện: Khúc Giang

Năm Tàn Cảm Tác

Tháng chạp ta buồn khe gió lọt,
Cuối năm Thân khỉ đột lạnh lùng.
Mùa đông mưa gió não nùng,
Thu đi lá rụng, nhạn trời bỏ không!

Lay cửa rèm văn phòng trống trải,
Trời mưa to trở lại ngoài song.
Trái sầu chín rụng cõi lòng,
Năm tàn lặng lẽ theo dòng thời gian.

Vẳng tiếng nhạc ca vang Thánh Lễ,
Bao niềm vui xiết kể ngập lòng.
Cố nhân, kỷ niệm, ước mong,
Người xưa gặp lại, hư không mơ màng...

Tháng chạp bước lang thang chớp nhoáng,
Mưa mùa đông loáng thoáng bủa giăng.
Bềnh bồng mây gió giá băng,
Năm tàn tháng lụn Đạo hằng sắc không!

Tờ lịch cũ không mong sắp gở,
Lệ chia tay bỡ ngỡ khóc ròng.
Yêu ai chẳng nỡ đèo bòng
Năm tàn, thôi hết dám trông...tuổi mừng!

Mai Xuân Thanh
Ngày 26 tháng 12 năm 2016

Chiều Hôm Nhớ Nhà - Bà Huyện Thanh Quan

Chiều Hôm Nhớ Nhà

Vàng tỏa non tây bóng ác tà
Đầm đầm ngọn cỏ tuyết phun hoa 
Ngàn mai lác đác chim về tổ
Dặm liễu bâng khuâng khách nhớ nhà.
Còi mục thét trăng miền khoáng dã
Chài ngư tung gió bãi bình sa 
Lòng quê một bước dường ngao ngán
Mấy kẻ tình chung có thấu là ….?

Bà Huyện Thanh Quan
*** 
Bài Họa:
Độc Hành(1)

Khách đường, đất lạ nắng dần tà
Sơn đạo gập ghềnh ngập cỏ hoa 
Trong gió gào ngàn văng vẳng suối
Bên đồi thoai thoải vắng tanh nhà 
Rền rền thung lũng, nai rừng gọi
Lành lạnh mặt người, bóng núi sa 
Không biết về đâu trời sắp tối!
Một mình lầm lũi biết chăng là …?

Mailoc 
8-22-16

Nét Xuân

Tôi thật sự về hưu, sau 23 năm làm việc cho các hãng Mỹ. Tôi như vừa trút bỏ gánh nặng trên vai, như vừa bước qua một lối sống khác, thoát khỏi mọi ràng buộc đời thường. Nhưng lối sống khác là lối sống thế nào? Có phải là trở về quê hương hưởng thú điền viên chăng? Về quê hương trầm đời dưới chế độ mà tôi đã từ bỏ ra đi, có nghịch lý lắm không? Với lại, chẳng có cục đất chọi chim bên đó, khả năng đâu để mua nổi tấc đất tấc vàng mà đòi điền viên hưởng thú? Vài bạn già khác khuyên nên lên núi cao tìm căn nhà nhỏ ngắm cảnh trời mây uốn lượn. Sáng sáng lòng vòng ngao du sơn thủy, tối tối vác cần câu ra bờ hồ chờ sao rơi trăng rụng. Rồi cõi lòng trộn lẫn với thiên nhiên… để nghe tâm thân an lạc, hồn sẽ liêu phiêu về hướng vô cùng. Ôi cha! Với một ông già sắp sửa “chầu Trời”, liệu cơ quan nào có điên cho mượn nợ 30 năm để mua căn nhà tuốt trên đỉnh cao mà đòi hái sao hứng trăng?

Nhưng ở đời, người tính không bằng trời tính. Lúc đó, tự dưng kinh tế Mỹ suy thoái đến tận cùng. Thiên hạ thất nghiệp dài dài. Các hãng xưởng đóng cửa lia lịa. Nhà đất bị ngân hàng lấy lại te tua. Chợ búa đìu hiu. Những nơi vui chơi vắng vẻ. Lợi dụng cảnh tranh hối tranh tối, tôi chạy lên Escondido dò dẫm, nào ngờ đụng phải một mobile home mới toanh nhưng rẻ mạt. Nó lại nằm bề thế trên con dốc cao, suốt ngày chỉ nghe tiếng chim kêu và gió hú. Cần cái gật đầu nhẹ nhàng của bà vợ, vài tuần sau chúng tôi đã có mặt ở chỗ mới với tâm hồn thơ thới, vì được làm chủ một cơ ngơi trong khung cảnh tĩnh lặng, thanh nhàn.

Escondido là một thành phố phía bắc của quận San Diego. Thành phố này nằm trong một thung lũng cạn, bao quanh bởi những ngọn đồi đá. Nó là một trong các thành phố lâu đời nhất của San Diego, được thành lập vào năm 1888. Escondido ít dân nên cuộc sống rất yên ổn. Vì nằm trên địa thế cao, nên không khí trong lành thích hợp với tuổi già. Ngày đầu tiên sống ở đây, tôi ngủ ngon giấc đến sáng, thức dậy bởi tiếng chim kêu ríu rít trên các vòm cây. Buổi sáng bình yên một cách tỉnh lặng. Tôi có thể nghe từng tiếng cựa mình của những búp hoa vừa hé cánh. Tiếng cỏ non vươn đọt ngoài sân. Tiếng lăn tròn của các giọt sương trườn dài trên phiến lá. Còn gì thú vị cho bằng buổi sáng nghe tiếng gọi nhau của bầy chim ngoài cửa sổ. Chúng xà xuống hàng hiên. Chúng lượn quanh trên những chòm cây. Như đánh thức, như nhắc nhở vợ chồng tôi chuẩn bị cuộc bách bộ.

Chẳng lên được núi cao hứng trăng hái sao thì xuống thung lũng nhìn chim bay hoa nở cũng thú vị biết bao! Khu Mobile Home vời vợi, mùa thu lã chã lá rơi. Nó nằm lọt thỏm giữa những dãy núi hình thiếu nữ có bộ ngực chỉa thẳng lên trời. Thiên nhiên nguyên thủy hợp cùng với bàn tay sáng tạo của con người làm thành một không gian lãng mạn và thơ mộng vô chừng. Bà vợ tôi mỉm cười với chỗ ở mới. Tôi vui vẻ với láng giềng. Cả hai vợ chồng bằng lòng với những ràng buộc do tôi cố gắng chọn lựa. Sáng sáng chiều chiều, tôi kéo bà vợ đi bách bộ trong khu. Buổi trưa, trở về chăm sóc các chậu hoa, các liếp rau nho nhỏ. Hứng chí, leo xe buýt rong chơi đó đây hoặc dẫn nhau lên núi, ngồi yên lặng bên bờ hồ, nghe tiếng thiên nhiên thở dài, vọng lên từ đáy sâu.

Đi bách bộ trong khu riết cũng chán phèo, chúng tôi bắt đầu mò ra đường phố. Phố thênh thang, sóng sánh nắng vàng. Chòm cây Trúc Đào bên vệ đường lún phún hoa trắng. Cảnh vật trầm lắng, yên lành, dường như mời gọi bước chân cuốc bộ của chúng tôi. Và cứ thế, tôi kéo bà vợ đi tới, đi tới. Rồi, đều đặn, sáng nào hai vợ chồng cũng lướt một vòng, khoảng 1,6 dặm (quãng cách này do cell phone của bà vợ ghi lại, không biết đúng hay sai?). Loay quay một thời gian, chúng tôi cũng xác định được hướng đi. Thế là, sáng nào cũng khởi hành từ đường Howard, cho đến khi gặp cánh rừng nhỏ trước mặt thì quẹo trái sang Harmony Grove, cứ đi mãi đến tận đường, mới quẹo trái lần nữa qua Hale, rồi tiếp tục theo đường vòng cung để tiến vô đại lộ số 9, xong quẹo trái ở Valley ParkWay, đi riết tới ngã tư lại quẹo trái về Auto Parkway. Cuối cùng, trở lại điểm xuất phát Howard. Lúc nào, khi về tới điểm cuối, vợ tôi cũng phải lom khom kéo tôi leo lên con dốc cao mới tới nhà được. Cho nên, vừa bước lên hàng hiên, vợ chồng đã phờ phạc nhìn nhau, mệt muốn xỉu.

Một hôm, trên đường đi bộ, khi tới giao điểm giữa Harmony Grove và Hale, chúng tôi thấy dưới gốc khuynh diệp nhiều túi giấy đựng thức ăn nhơ nhớp, bên cạnh hàng chục chai bia và lon coca đã uống hết nước, nằm lăn lóc trên cỏ. Vợ tôi dừng lại, lấy chân đá vào chiếc lon, chợt reo lên.

– Ông ơi, mấy cái này mình lượm, đem về bán ve chai, có lý lắm nha!

Tôi ngó xung quanh, ước lượng cụ thể, rồi lắc đầu.

– Có nhiêu đâu mà đòi bán ve chai. Bà định diễu hài cho bạn bè coi sao?

Vợ tôi rống cổ, cãi lại.

– Mỗi ngày đi bộ, thấy nó mình lượm. Cho tới khi được nhiều, mình bán. Dễ ợt!

Tôi chưa kịp quyết định, bà vợ lại xổ thêm nho.

– Nhất cử lưỡng tiện. Tích thiểu thành đa. Tăng thêm thu nhập gia đình, Ông không muốn sao?

– Bà cứ ào ào, làm sao tôi nói được? Ừa…thì tăng, tăng thêm thu nhập.

Thế là mỗi buổi sáng, vợ tôi mang theo cái túi nhựa, phòng khi lượm được cái lon hay cái chai thì đựng vào đó. Nhưng khổ nổi, lộ trình chúng tôi qua gồm những con đường vắng vẻ, hai bên đường là khu nhà giàu cửa đóng then cài, họa hoằn lắm mới có được vài cái lon rỗng từ trên xe quăng xuống của khách thập phương. Đứng trước nỗi thất vọng vu vơ đó, lòng tự ái của tôi bỗng hừng hực nổi lên. Tôi quyết định tiến tới thùng rác, quyết định nhào vô khu plaza ở Valley Parkway, lùng sục tất cả các nơi chứa rác, đảo ngược mục tiêu ban đầu, lấy việc lượm ve chai là chính, còn chuyện đi bộ chỉ là phụ.

Vợ tôi tán thành ngay với điều kiện phải thức dậy thật sớm, ra khỏi nhà trước tiếng chim kêu, mới hy vọng làm chủ được tất cả những vỏ lon chai trong các thùng rác ở plaza. Tờ mờ sáng, ngọn đèn ở parking lot chưa kịp tắt, vợ chồng tôi đã khăn gói ra đường. Con đường thênh thang, bụi sương còn mù mờ, chưa tan hẳn trong không gian đang trỗi sáng. Tôi đinh ninh, chỉ có vợ chồng tôi là người bộ hành đầu tiên trong ngày. Nhưng không, trước mặt tôi, cách khoảng vài chục thước, hai vợ chồng người Mỹ đang lêu khêu đi với một con chó to lớn. Vợ tôi buột miệng.

– Ông có thấy hai người đi đằng trước không? Họ đang xách một túi nhựa lớn hơn túi của mình. Chắc họ cũng lượm ve chai?

Tôi dừng lại, cố gắng định thần, quan sát cho kỹ hơn.

– Họ đi mua thức ăn sáng về đó. Hai người này là người Mỹ, ăn mặc đàng hoàng, chẳng lẽ họ lượm ve chai?

Vợ tôi tấn công.

– Lượm ve chai, ai lượm không được? Ở đó mà phân biệt Mỹ hay không Mỹ?

Vì là người Mỹ, nên họ đi rất nhanh. Chẳng bao lâu, họ cách chúng tôi một khoảng khá xa, tôi chỉ còn nhìn thấy hình ảnh họ nhạt nhòa trước mặt. Trong lúc vợ chồng tôi đang loay quay ở góc Howard và Hale, họ đã tới gốc khuynh diệp – nơi đầu tiên vợ tôi lượm hàng chục vỏ chai và lon, rồi quyết định theo nghề lượm ve chai từ đấy. Nơi gốc khuynh diệp, dưới ánh mắt nhòa nhạt của tôi, vợ chồng người Mỹ khom lưng xuống cỏ, vừa lượm vừa bỏ vào túi lia lịa. Chỉ vài phút sau, cái túi nhựa căng lên thấy rõ. Lúc đó, hai vợ chồng mới chịu kéo con chó bước đi. Lúc đó, bà vợ tôi vừa lò mò tới Harmony Grove. Bà đang đứng dưới gốc khuynh diệp, chấp hai tay sau đít, mặt bí xị chờ tôi đếm bước.

– Chắc đêm qua tụi trẻ nó tụ tập tại đây ăn nhậu. Tôi đoán, vỏ chai và vỏ lon nhiều lắm. Ái chà! hai vợ chồng thằng cha Mỹ “vớt” hết. Kỳ này, mình thua, trắng tay luôn.

Tôi dịu giọng.

– Hôm nay, bà ăn nói giống dân giang hồ thế ư? Của vào tay ai thì người đó hưởng. Ganh tỵ, tham lam làm gì cho thêm mệt…

Vợ tôi nóng nảy.

– Ngày mai ông phải thức cho sớm, sớm hơn bữa nay. Nhất định ra đường thật sớm. Ông cứ chậm như rùa thế này, thà dẹp tiệm, sướng hơn.

Sáng sau, chúng tôi thức sớm hơn nữa. Vợ chồng kéo nhau ra đường, lúc khu Mobile Home vẫn còn chìm trong giấc ngủ. Bầy chim ríu rít mọi ngày vẫn nằm rúc sâu trong chòm cây, chưa có con nào nhúc nhích lộ hình. Ngoài đường, bóng đêm vẫn chờn vờn khắp nẻo, chưa có dấu hiệu nào chứng tỏ bình minh sắp trỗi dậy. Nhưng hỡi ôi, đằng trước vợ chồng tôi cũng là bóng dáng của đôi vợ chồng người Mỹ và con chó bẹc-giê to lớn. Họ âm thầm đi và càng lúc càng bỏ chúng tôi một khoảng cách rất xa. Vợ tôi nhìn theo, ấm ức, trút bực tức vào tôi.

– Ông cứ lề mề, chậm chạp mãi. Bữa nay vợ chồng hắn lại đi trước. Đi sau, còn cái gì nữa đâu mà lượm?

Nghe giọng thở than áo não của vợ tôi, lòng tôi tự nhiên chùn xuống, như trĩu nặng một bên. Chợt, một sáng kiến bỗng lóe sáng trong đầu.

– Này, bà theo tôi, hãy đi ngược lại lộ trình. Ông bà Mỹ đi hướng nam, vợ chồng mình đi hướng bắc. Do đó, những chỗ mình qua, ổng chưa kịp đặt chân tới. Cho tới một lúc, tất cả chúng ta sẽ cùng gặp nhau ở một nơi nào đó. Có nghĩa là, phân nửa lộ trình thuộc về mình, phân nửa kia thuộc về ông bà Mỹ. Bà thấy không? Cuối cùng, cả hai nhóm đều có quyền lợi như nhau.

Bà vợ tôi cười khà khà, ra vẻ khoái chí. Bà vừa nói, tôi phục ông sát đất, vừa nắm tay tôi quay ngược trở lại. Thế là, chúng tôi bắt đầu từ Howard, đi ngược lên Auto Parkway, và cứ thế…tiếp tục. Khoảng hai mươi phút sau, tôi đã thấy bóng dáng vợ chồng người Mỹ và con chó bên gốc khuynh diệp. Họ bê một túi nhựa nặng trĩu trên tay, vừa bước lên vỉa hè, ung dung đi thẳng về phía chúng tôi. Dưới ánh đèn sáng choang của đại lộ số 9, vợ tôi hậm hực ngó chăm bẳm vào túi nhựa của ông Mỹ. Trời ơi! Bên trong lớp nhựa trong vắt của túi, chúng tôi chỉ thấy vô số những tấm giấy lau miệng nhơ nhớp, những bịt ny-lon nhàu nát, những hộp đựng thức ăn bẩn thỉu cùng hàng đống những thứ linh tinh dơ dáy khác. Chúng tôi chẳng thấy hình thù của bất cứ vỏ lon hay vỏ chai nào nằm chung trong đó.

Không kềm nổi ngạc nhiên, tôi gượng cười, chào hai vợ chồng người Mỹ.

– Chào ông bà. Ông bà khỏe không?

– Cám ơn. Chúng tôi rất khỏe. Sáng nào cũng đi bộ một vòng. Vui lắm.

Vợ tôi lại ngó túi nhựa trên tay ông Mỹ, tò mò.

– Ông đựng cái chi mà lềnh kềnh trong túi vậy?

– Ồ, đó là rác ông bà ạ! Sáng nào chúng tôi cũng đi bộ, thuận tay lượm rác luôn.

Tôi ngỡ ngàng, ngó vợ tôi. Bà đang cúi mặt xuống đất như muốn lẩn tránh ánh mắt của tôi. Để che đậy nỗi xấu hổ, tôi cố dịu giọng, ca ngợi.

– Có ông bà tình nguyện lượm rác như thế này, thành phố chắc chắn sạch. Dân ở đây sẽ biết ơn, nghĩ đến ông bà.

Ông Mỹ lắc đầu.

– Đây là thói quen của chúng tôi, từ xưa tới giờ. Nó như một cái thú, một sở thích. Đâu cần ai phải ghi công hay biết ơn.

Nghe đến đó, tôi chợt bối rối, nắm tay bà vợ lôi đi một hơi, sau khi cố lịch sự chào từ giã ông bà Mỹ. Người Việt mình xấu thật. Hay chỉ có hai vợ chồng tôi xấu xí? Trong lúc người ta tự nguyện, quên đi lợi ích cá nhân, đem sức lực và tinh thần cống hiến cho xã hội – thì hai vợ chồng tôi chỉ lo chuyện riêng tư. Đã vậy còn muốn tranh chấp, tị hiềm với người ta nữa.

Thành phố có sạch, đẹp và lịch sự…là nhờ bàn tay xây dựng của mọi người. Mỗi xây dựng như một nét xuân, góp lại thành một mùa xuân tuyệt vời cho nơi mình sinh sống. Nghĩ vậy, tôi kéo bà vợ vào lòng, giở giọng thi sĩ.

– Ông bà Mỹ tượng trưng như một nét xuân làm đẹp thành phố. Còn tôi với bà…ôi thôi…chẳng khác gì một đám mây xám mùa đông làm xấu đi cái nơi chốn vốn dĩ đẹp đẽ này.

Phạm Hồng Ân

(Escondido, 27/09/2016)

Năm Tàn

Trời buồn u ám buổi chiều đông
Sùi sụt mưa rơi đến não lòng
Khắc khoải thu vàng đi lặng lẽ
Ngậm ngùi cánh nhạn bỏ tầng không

Một mình thơ thẩn chốn thư phòng
Gió lạnh lùa vào qua chấn song
Lắng đọng tâm tư sầu quạnh quẽ
Nhìn theo chiếc lá cuốn theo dòng

Vẳng xa tiếng nhạc giữa đêm đông
Kỷ niệm ngày xưa ngập cõi lòng
Giai điệu thuở nào còn nức nở
Ngậm ngùi vương vấn giữa hư không

Tháng chạp ngày dài không đợi mong
Giăng giăng mây xám phủ bềnh bồng
Thời gian vun vút qua song cửa
Chợt ngộ cuộc đời chỉ sắc không

Lịch cũ nằm yên ở góc phòng
Vài tờ còn lại lệ lưng tròng
Run run, người bỗng chùn tay xé
Tháng lụn năm tàn chẳng dám trông

Phương Hà

Thơ Nhạc:Mộng Mỏng Đêm Gầy - Chén Đắng Cay - Gom Chút Hương Xưa

Thơ: Quýdenver, KimOanh, Song Quang
Tiếng Đàn: Vô Thường
Thực Hiện: Quýdenver