Cổ Nhân Dạy Nhất Định Kết Giao 3 Loại Tri Kỷ Này Trong Đời

Cổ nhân dạy, người bạn tốt có 3 phẩm chất như nước, như cháo và như trà. Nếu gặp được họ, hãy giữ thật chặt bởi đó chính là may mắn và phúc báo của bạn.

Quan Vũ, Lưu Bị và Trương Phi. Kết nghĩa vườn đào, thề cùng sinh tử. 

Người bạn có phẩm chất như nước

Có câu: “Người quân tử kết giao đạm bạc như nước”. Người bạn có phẩm chất như nước thì không nhiệt liệt, không sôi động, không phô trương, làm việc thiện mà không muốn người khác biết, cứ lặng lẽ âm thầm. Người bạn như nước khiến người ta có cảm giác không phụ thuộc nhưng lại không thể rời xa.

Đó là tình bạn giống như mối quan hệ giữa Quan Vũ và Lưu Bị. Kết nghĩa vườn đào, thề cùng sinh tử, Quan Vũ là em, là trợ thủ đồng thời cũng là tri kỷ của Lưu Bị. Ở dưới trướng Tào Tháo, dù hưởng vinh hoa phú quý, bạc vàng mỹ nữ, được ấn phong hầu nhưng Quan Vũ trước sau vẫn một lòng hướng về Lưu Bị khi ấy cũng đang phiêu dạt bốn bể, tay trắng dựng nghiệp. Sau, nghe tin Lưu Bị đang ở chỗ Viên Thiệu, Quan Vũ cưỡi Xích Thố không quản ngày đêm vượt nghìn dặm tìm về. 

Sự kết giao của người quân tử thoạt nhìn thì nhạt như nước lã. Sự kết giao của kẻ tiểu nhân mới đầu tưởng ngọt nồng như rượu ngon mới cất. Nhưng cái nhạt của người quân tử sẽ dẫn đến thân tình, còn cái ngọt nồng vồ vập của kẻ tiểu nhân lại dẫn đến sự tuyệt giao. Đời người ta hội tụ vô cớ, dễ dãi thì cũng ly tan vô cớ. 

Tiết Nhân Quý (613－683) là danh tướng thời nhà Đường. Từ nhỏ, ông đã chuyên tâm luyện văn luyện võ nhưng gia cảnh lại vô cùng bần hàn. Thuở hàn vi, vợ chồng Tiết Nhân Quý sống trong cảnh cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. May có vợ chồng người bạn là Vương Mậu Sinh thường xuyên tiếp tế cho họ. Tiết Nhân Quý và Vương Mậu Sinh bởi thế kết nghĩa làm anh em, tình như thủ túc. 

Về sau, Tiết Nhân Quý theo Đường Thái Tông chinh chiến nhiều năm, lập được chiến công hiển hách, được phong làm Bình Liêu Vương. Ngày ông nhậm chức, văn võ bá quan trong triều đến chúc mừng. Nhưng Tiết Nhân Quý đều khước từ không nhận quà của mọi người, chỉ nhận hai vò rượu ngon của Vương Mậu Sinh đưa đến.

Vừa mở vò rượu thì quan chấp sự Khải Phong sợ hãi, bởi ông phát hiện ra vò rượu bề ngoài nhìn như rượu ngon nhưng bên trong lại là nước lã. Vị quan nói: “Khởi bẩm Vương gia, người này thật lớn mật, dám trêu đùa cả Vương gia, xin Vương gia trừng phạt thật nặng!”.

Tiết Nhân Quý nghe xong chẳng những không tức giận mà còn lệnh quan chấp sự mang chén lớn ra, trước mặt mọi người uống ba bát nước trong mà Vương Mậu Sinh đưa tới. 

Văn võ bá quan thấy vậy, lấy làm khó hiểu. Tiết Nhân Quý mới nói: “Thuở trước, ta gặp khó khăn, tất cả đều nương tựa vào vợ chồng Vương Mậu Sinh. Nếu không có họ cũng không có ta ngày hôm nay. Giờ đây hậu lễ của các vị ta không nhận, lại cố tình lấy nước lã mà Vương huynh đưa tới, bởi ta biết Vương huynh bần hàn. Tặng ta nước trong cũng là tâm ý tốt của Vương huynh, đây gọi là quân tử kết giao đạm bạc như nước”. 

Từ đó về sau, mối quan hệ giữa Tiết Nhân Quý và Vương Mậu Sinh càng thêm gắn bó. Giai thoại “Quân tử chi giao đạm nhược thủy” (quân tử kết giao đạm bạc như nước) cũng bắt đầu lưu truyền từ đây. 

“Quân tử kết giao đạm bạc như nước” chính là có ý rằng mối quan hệ kết giao giữa những người quân tử nên dựa theo Đạo. Tình bạn ấy phải giống như sự thuần khiết, cao thượng của nước. Nó không trộn lẫn với những tạp niệm về lợi ích vật chất ở nơi thế tục và tình cảm riêng tư. Mối quan hệ giữa bạn bè nếu được thuần khiết, không vụ lợi như vậy thì mới có thể gắn bó lâu dài.

Người bạn có phẩm chất như cháo

“Cháo làm ấm thân ấm lòng”. Người bạn có phẩm chất như cháo sẽ không thân thiết, xiểm nịnh khi nghèo hèn, không vồn vã, xa lạ khi giàu sang. Người bạn như cháo, mặc dù không tinh tế, khéo léo, không tao nhã, thanh lịch nhưng lại chứa một dư vị vô cùng đặc biệt, khó quên.

Khi bạn mệt mỏi, bị ngã lòng, thất ý hay khi chùn bước, họ sẽ luôn ở bên bạn trợ giúp, khiến bạn tỉnh ngộ ra. Tình bạn ấy giống như tình bạn tri kỷ, tự nhiên giữa Bão Thúc Nha và Quản Trọng vậy. Chuyện kể rằng, Bão Thúc Nha và Quản Trọng lúc nhỏ là bạn nối khố, vô cùng thân thiết. Nhà Quản Trọng nghèo còn gia cảnh Bão Thúc Nha có phần khá giả hơn. 

Người bạn như cháo, mặc dù không tinh tế, khéo léo, không tao nhã, thanh lịch nhưng lại chứa một dư vị vô cùng đặc biệt, khó quên. 

Sau này, khi hai người góp vốn đi buôn, Quản Trọng thường chiếm lấy phần lời lãi nhiều hơn dù bỏ ít vốn hơn. Bão Thúc Nha thấy vậy cũng vẫn vui vẻ nhận phần thiệt về mình. Có người đem chuyện này phàn nàn với Thúc Nha, ông chỉ nói: “Nhà Quản Trọng nghèo, lấy phần nhiều hơn là đúng. Đó là ta cam tâm tình nguyện“.

Sau này, Tề Hoàn Công lên ngôi, cho mời Bão Thúc Nha ra làm Tể tướng phò tá việc nước. Thúc Nha lại tiến cử Quản Trọng, cho rằng Trọng giỏi hơn mình. Tề Hoàn Công tỏ ra do dự vì hồi trẻ Quản Trọng từng đầu quân dưới trướng địch thủ của mình và một lần ám sát hụt ông. Tuy nhiên Bão Thúc Nha lại thẳng thắn đáp rằng: “Quản Trọng tuy bắn trúng đai lưng của Chúa công nhưng đó là lòng trung thành với chủ. Nếu bệ hạ dùng Quản Trọng thì sẽ nắm cả thiên hạ trong lòng bàn tay“.

Tề Hoàn Công nghe lời, bèn phong Quản Trọng làm Tể tướng. Quả nhiên sau này chỉ trong vài năm, nước Tề trở nên hùng cường, xưng bá thiên hạ. Xưa nay người ta vẫn cho việc đó là do Tề Hoàn Công có con mắt nhìn người tinh tường. Rất ít người biết rằng nếu không có lòng tiến cử và tình bạn vô tư, chân thành của Bão Thúc Nha thì cũng không có một Quản Trọng thơm danh sử sách.

Người bạn có phẩm chất như trà 

Trà vừa có vị thanh nhã vừa có vị cao quý. Người bạn có phẩm chất như trà có thể hun đúc, bồi dưỡng bạn, đề bạt bạn. Hai người không cần nói nhiều lời cũng hiểu nhau và hòa hợp cùng nhau. Tình bạn ấy giống như tình bạn giữa Bá Nha và Tử Kỳ. 

“Người quân tử kết giao đạm bạc như nước”. Người bạn có phẩm chất như nước thì không nhiệt liệt, không sôi động, không phô trương, làm việc thiện mà không muốn người khác biết, cứ lặng lẽ âm thầm. 

Lúc Bá Nha đánh đàn, khi đàn đến đoạn miêu tả núi cao, Chung Tử Kỳ ngồi bên cạnh nói: “Ôi núi cao như Thái Sơn!“. Khi Bá Nha đàn đến khúc miêu tả nước chảy, Tử Kỳ liền nói: “Ôi nước chảy cuồn cuộn như sông!“. Sau khi Tử Kỳ chết, Bá Nha bèn đập vỡ cây đàn, bỏ đi ngón đàn tài tử của mình. Ông cho rằng không ai hiểu được tiếng đàn của mình bằng Tử Kỳ nữa. Sau này chữ “tri âm” dùng để chỉ người bạn hiểu được “tiếng lòng” của mình.

Một người bạn có phẩm chất như nước chính là bạn “thượng phẩm”, có phẩm chất như cháo chính là bạn “tinh phẩm” và có phẩm chất như trà thì đó là người bạn “tuyệt phẩm” vậy.

Chân Tâm

Nguyễn Lữ sưu tầm

Tìm Hiểu Về Chứng Cao Mỡ Trong Máu

1. Mỡ giúp gì cho cơ thể của chúng ta?

Mỡ là một trong các nguồn lớn , cung cấp năng lượng cho những hoạt động hằng ngày đối với cơ thể của chúng ta.

Cơ thể chúng ta cũng còn cần đến cholesterol để tạo ra một số kích thích tố, những bộ phận thiết yếu của tế bào, cũng như một vài công dụng khác trong cơ thể.

2. Nguồn cholesterol:

a. Chất béo lấy từ thức ăn tạo nên cholesterol

Phần lớn , cholesterol được đem vào cơ thể qua thức ăn, như tròng đỏ trứng, thịt, cá, đồ biển, sữa nguyên chất.

Trái cây, rau cải, đậu, hạt không có cholesterol.

b. Cơ thể cũng tạo ra được cholesterol cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể . Quá trình tạo cholesterol nầy chủ yếu diễn ra ở gan . Ăn những thức ăn có lượng chất béo bảo hòa cao sẽ khiến cho gan tạo ra nhiều cholesterol hơn .

Gan của chúng ta có khả năng tạo ra khoảng 1g cholesterol mỗi ngày .

3. Mỗi ngày chúng ta cần ăn bao nhiêu mỡ?

Hội tim mạch ở Hoa Kỳ khuyến cáo thức ăn hàng ngày của chúng ta chỉ cần có khoảng 300 mg cholesterol hoặc ít hơn . Nhưng nếu chúng ta ăn những thức ăn hoàn toàn không có cholesterol thì cũng không sao vì cơ thể của chúng ta có khả năng sản xuất đủ lượng cholesterol cần thiết .

4. Cao mỡ trong máu sẽ có tác hại gì?

Lượng mỡ cao trong máu sẽ dẫn đến tình trạng hẹp lòng mạch máu cũng như làm cho thành mạch máu bị cứng do tiến trình thành lập các mãng bám (plaque) cũng như chứng huyết khối (atherothrombosis) . Kết quả nầy sẽ đưa tới tình trạng giảm lượng máu lưu chuyển hay làm tắt nghẽn các mạch máu dẫn đến các cơ quan, làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch .

Cao mỡ trong máu cũng là tác nhân liên quan tới những bệnh khác như sạn mật, yếu sinh lý, tinh thần suy nhược.

Thịt dư trong lòng ruột già (polyps) và ung thư, đặc biệt là ung thư nhiếp hộ tuyến & ung thư ngực, cũng được ghi nhận có liên quan tới tình trạng cao mỡ trong máu.

5. Bệnh tim mạch là gì?

a. Chứng đau ngực (Angina):

Chứng đau ngực nhất thời xảy ra khi lượng máu cung cấp cho tim bị suy giảm.

Xin được nhắc, mặc dù tim là cơ quan chứa máu nhưng lượng máu chứa trong tim không nuôi trái tim được. Tim chỉ được nuôi bằng lượng máu cung cấp thông qua bỡi các nhánh động mạch vành (Coronary Artery), sau khi máu đã bơm ra khỏi lòng tâm thất trái.

b. Nhồi máu cơ tim (Myocardial Infarction)

Do một trong những nhánh động mạch vành bị tắc nghẽn, có thể dẫn đến tử vong.

c. Đột quỵ (Stroke) : Một vùng não bị thiếu Oxy do tắc nghẽn một nhánh của động mạch nuôi não .

(Đột quỵ còn có thể xảy ra do tình trạng vỡ mạch máu não , thường xảy ra ở những người mắc chứng cao huyết áp) .

d. Bệnh động mạch ngoại biên: Do tắc nghẽn động mạch ở những vùng tận cùng của tứ chi , có thể gây đau đớn hoặc đôi khi gây hoại tử , phải cắt bỏ phần chi bị chết .

e. Cao huyết áp

f. Suy tim

6. Có bao nhiêu loại mỡ trong máu?

a. Loại mỡ tốt (Cholestrol HDL):

Mỡ đạm mật độ cao (HDL) di chuyển trong máu có nhiệm vụ chuyên chở những cholesterol thặng dư trong động mạch về lại lá gan . Tại đây , cholesterol nầy được tái chế hay đào thải khỏi cơ thể . Cholesterol HDL cũng không gây tình trạng đóng mãng (plaque) trong lòng mạch máu cho nên hạ giảm nguy cơ bệnh tim mạch .

b. Loại mỡ xấu (Cholesterol LDL và VLDL):

Mỡ đạm mật độ thấp (LDL) và mỡ đạm mật độ rất thấp (VLDL) được biết đến như là những loại mỡ xấu (mỡ có hại) .

VLDL do gan tạo ra và có nhiệm vụ vận chuyển chất béo đi khắp cơ thể . Khi đã giảm bớt một phần chất béo , cholesterol VLDL sẽ trở thành cholestrol LDL , nó sẽ tiếp tục mang theo những cholesterol còn lại đi khắp cơ thể.

Khi có quá nhiều cholesterol LDL lưu chuyển trong máu , loại mỡ nầy có thể tích tụ dần dần gây ra những mãng bám (plaque) bên trong lòng các động mạch làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch .

c. Loại mỡ tồi tệ (Triglyceride):

Ngoài Choleserol , trong máu còn có một loại mỡ khác đó là Triglyceride tìm thấy trong máu . Triglyceride do cơ thể tạo ra và cũng được cung cấp từ nguồn thực pẩm

Mức Triglyceride cao trong máu thường xuất hiện với mức mỡ tốt (HDL) thấp.

Mức Triglyceride cao kết hợp với mức mỡ xấu (LDL) cao sẽ làm gia tăng nguy cơ của bệnh tim mạch 

6. Chọn lựa thức ăn như thế nào?

Có hai loại chất béo: có lợi và có hại.

Chất béo có hại cho sức khỏe là chất béo đã được bảo hòa. Giảm lượng chất béo bảo hòa ăn vào thì sẽ giảm được lượng mỡ trong máu.

Để giảm lượng mỡ trong máu không có nghĩa là chúng ta phải cắt giảm hoàn toàn chất béo mà phải biết lựa chọn chất béo có lợi (chất béo không bảo hòa ) để đưa vào nhằm giúp cơ thể hoạt động hữu hiệu .

a. Các chất béo bảo hòa:

Các chất béo bảo hòa thường ở thể rắn trong điều kiện nhiệt độ bình thường .

Thực phẩm có chứa nguồn chất béo bảo hòa:

- Thịt mỡ

- Sản phẩm làm từ sữa(bơ, phô mai, kem)

- Bánh: bích quy, bánh ngọt, bánh nướng

- Kẹo chocolate

- Khoai tây chiên, khoai tây chiên sấy khô

- Dừa

- Dầu hạt bông, dầu dừa

b. Các chất béo không bảo hòa:

Thường có từ thực vật hoặc các loại dầu cá.

Chất béo không bảo hòa gồm có hai loại:

- Chất béo không bảo hòa đơn (Mono unsaturated fat)

- Chất béo không bảo hòa đa ( Polyunsatuated fat)

Như đã biết chất béo bảo hòa làm tăng lượng cholesterol trong máu , nhưng chất béo không bảo hòa thì được ghi nhận là , có thể giúp làm giảm mức cholesterol trong máu .

Chính vì vậy, ăn uống lành mạnh là biết loại bớt những chất béo bảo hòa và thay thế bằng những thức ăn có chất béo không bảo hòa , nhất là những thức ăn có chất béo không bảo hòa đa , giúp tăng tỉ lệ cholesterol có lợi đối với cholesterol có hại .

Thực phẩm có chứa chất béo không bảo hòa đơn:

- Bơ thực vật (magarine) được làm từ dấu ôliu hay từ dầu canola .

- Dầu ôliu , dầu canola , dầu đậu phộng

- Trái bơ (avcado)

- Hạt điều , hạt hạnh nhân(almond) , hazelnut .

Thực phẩm có chứa chất béo không bảo hòa đa:

- Dầu cá, hải sản

- Magarine không bảo hòa đa

- Dầu thực vật như dầu hạt hướng dương , dầu safflower , dầu bắp hay dầu đậu nành .

- Các loại hạt như walnut , hạt brazil nut và các loại hạt(seeds)

- Chất béo không bảo hòa đa được phân thành chất béo omega-3 và chất béo omega-6

7. Chất omega-3, omega-6 là gì?

Omega-3 và omega-6 là một chất acid béo thiết yếu cần có trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày của chúng ta , vì cơ thể không tạo ra được chất nầy .

Một số bằng chứng ghi nhận rằng nhận nhiều chất béo omega-3 và omega-6 có tác dụng :

- Hạ mức cholesterol và triglyceride trong máu làm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch .

- Cải thiện tính đàn hồi của mạch máu

- Làm loãng máu giúp làm giảm nguy cơ đóng cục máu trong lòng động mạch

- Tăng cường hệ thống miễn nhiễm , giảm chứng viêm trong các mạch máu

Nguồnchất béo Omega-3 :

- Động vật : cá hồi(salmon, trout ), cá ngừ (tuna), cá mòi(sardine), cá anchovies , cá trvally .

- Thực vật : dầu đậu nành, dầu hạt cải và margarine

Ăn cá tươi , cá đóng hộp hoặc đông lạnh , ít nhất mỗi tuần 2 lần , là cách tốt để cung cấp lượng Omega-3 cho cơ thể .

Nguồn chất béo Omega-6:

- Hạt và dầu thực vật như dầu bắp , dầu đậu nành và dầu safflower

8. Rượu bia có ảnh hưởng gì đến mỡ trong máu?

- Ảnh hưởng tốt: gia tăng lượng mỡ tốt (HDL) trong máu , giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tim mạch

- Ảnh hưởng xấu: Bia có thể làm gia tăng lượng Triglyceride làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch

Có một số chuyên gia cho rằng, uống một ly rượu vang đỏ mỗi ngày có thể giúp ngăn sự tác hại của cholesterol có hại (LDL) trên các thành động mạch và cũng còn giúp tăng lượng cholesterol có lợi (HDL) trong máu. Nhờ thế làm giảm được nguy cơ bệnh tim mạch .

PHẦN KẾT:

Cân bằng lượng cholesterol trong máu để duy trì những hoạt động của cơ thể là điều cần thiết .

Nguồn chất béo trong thức ăn cần phải được chọn lựa cẩn thận hầu cung cấp cho cơ thể một lượng cholesterol vừa đủ cũng như giúp gia tăng tỷ lệ mỡ tốt đối với mỡ xấu trong máu , nhằm làm giảm nguy cơ mắc các chứng bệnh tim mạch của chúng ta.

BS Đinh Tấn Khương

Nguyễn Lữ sưu tầm

Bài Học Kinh Nghiệm Về Sức Khoẻ

BS Bùi Van Rau tóm lược diễn tiến bị trượt chân ngã, mổ não trong những ngày qua.

Các bạn thân mến, trước hết tôi xin cám ơn tất cả các bạn bè xa gần đã lo lắng, thăm hỏi qua điện thoại, e mail , thăm viếng cùng chúc lành cho tôi trong những ngày qua;

Có lẽ một số các anh chị đã thắc mắc chuyện gì đã xảy đến cho tôi vậy, tôi xin tóm lược diễn tiến sau đây. Số là vợ chồng chúng tôi đã cùng một số bạn rủ nhau đi du lịch Nhật Bản bằng tàu,

Vào ngày thứ hai của chuyến đi, chúng tôi đến cư ngụ tại một khách sạn nằm dưới chân núi Phú Sĩ ,chờ sáng hôm sau lên thăm núi. Tối hôm đó từ phòng tắm đi ra, vì phải bước qua cái ngạch cửa hơi cao tôi bị trượt chân nên ngã bật ngửa ra sau, đầu đập vào ngạch cửa, tôi nằm im cố kiểm soát ngũ quan ,tứ chi xem có bị gì không thì bà xã tôi thấy động vào nâng tôi dậy, thấy máu chảy lênh láng trên sàn, vội dùng khan băng đầu tôi lại để cầm máu rồi nhờ một anh bạn cùng đoàn sang khám cho tôi, anh bạn này là chuyên khoa cấp cứu của các nhà thương ở California, sau khi khám xong thấy tôi không có triệu chứng gì, chỉ bị nứt da sau ót thôi, nên anh an ủi bà xã tôi và dặn chỉ canh chừng tôi mà thôi, sau đó tôi hoạt động như thường, vẫn theo đoàn đi tiếp,.

Sáng hôm sau chúng tôi lên núi Phú Sĩ …

Sau đó chúng tôi lên tàu đi Osaka và Kobe..

Rời Kobe tàu ghé Nagasaki …

Rời Nagasaki tàu chúng tôi ghé Shanghai…

Chúng tôi rời Okinawa để đến Taipei….

Đến Taipei ….

Sau hai ngày ở Taipei tàu ghé Hong kong là trạm chót của chuyến hải hành.

Tại Hong kong ….

Chúng tôi rời Hong Kong bay tới Tokyo đổi máy bay để về thẳng Mỹ.

Về đến San Jose, tôi đã trở lại công việc thường ngày, đi làm như thường, vẫn không có triệu chứng gì , không thấy nhức đầu, chóng mặt, nôn mửa. cho đến chủ nhật 23 tháng 11tức là 4 tuần sau ngày xảy ra tai nạn, tôi bắt đầu thấy hơi bị chúi về phía trước mỗi khi di chuyển, Qua thứ hai tôi gọi cho bác sĩ gia đình xin đi chụp CT scan đầu, tuy nhiên cơ quan Xrays hẹn vào chiều hôm sau vì không có chỗ, buổi chiều hôm ấy trên đường về nhà thấy tôi đi hơi loạng quạng bà xã tôi đã nhất định chở tôi đến phòng cấp cứu mặc cho tôi nói rằng hãy chờ đến ngay mai chụp hình xong mới tính.

Tại phòng cấp cứu sau khi khám và chụp hình bác sĩ cho biết là có máu trong đầu , bác sĩ liền cho nhập viện và sắp xếp cho giải phấu vào sáng hôm sau.

Cuộc giải phẫu kéo dài khoảng hơn hai tiếng đồng hồ, lúc tỉnh dậy bác sĩ giải phẫu cho biết là ông đã khoan hai lỗ trên đầu của tôi và đã hút được hơn 200 ml máu, ông đã đặt hai ống để rút máu bầm ra. Sau khi mổ , tôi cả thấy nhẹ nhõm, không còn thấy chóng mặt, nhức đầu gì cả, nói tóm lại là cuộc mổ thành công. Sau ba đêm nằm bệnh viện, hai ống hút trên đầu được tháo ra và tôi đã được cho xuất viện vào ngày lễ tạ ơn.

Tới đây thì có lẽ nhiều bạn đã thắc mắc tại sao tôi không đi chụp hình ngay sau khi bị tai nạn , xin thưa với các bạn là trong cơ thể học, não bộ chúng ta được bao bọc bởi màng óc và được bảo bọc bằng hộp xương sọ, khi lớn tuổi thì não bộ của chúng ta bị teo nhỏ lại , do đó được treo lơ lửng bằng những mạch máu nhỏ, khi bị chấn động mạnh như bị đánh vào đầu, hay té ngã , não bộ bị giao động và vì thế có thể một hay vài mạch bị đứt , máu bị chảy ra tuy nhiên vì mạch quá nhỏ nên máu chảy rất chậm, rất ít, chỉ vào khoảng gần 1 /12 tới 2 ml mỗi giờ. 

Lúc này nếu làm CT scan cũng không thấy gì cả; chỉ khi nào lượng máu đủ đế ép vào não bộ thì lúc đó triệu chứng mới xảy ra , chuyện này thường xảy ra khỏang từ 4 tới 12 tuần sau khi bị chấn động như trong trường hợp của tôi , bác sĩ cho biết với số lượng máu nhiều như thế , người trẻ tuổi có lẽ đã bị hôn mê , não bộ đã bị thương tổn rồi,thật là may mắn cho tôi, đã được bình phục hoàn toàn , không hề có dư chứng gì cả.

Qua kinh nghiệm bản thân tôi khuyên các bạn là ở vào tuổi của chúng ta, nên cố gắng tránh tối đa các tai nạn tuy nhiên nếu có tai nạn xảy ra nên cho người thân biết để theo dõi, người có khả năng nhất là người bạn đời của ta, không ai sân sóc ta, hiểu ta hơn chính ta bằng bà xã của ta, câu này rất đúng với trường hợp của tôi, xin được cám ơn em, người bạn đời, nếu không có em chưa chắc tôi có thể viết được những dòng chữ này

BS Bùi Van Rau
Nguyễn Lữ chuyển

Tóc Thề

Bố mẹ tôi lấy nhau từ lúc hai người còn rất trẻ. Mẹ kể: ngày trước, trong đám sinh viên trường Mỹ Thuật mẹ chỉ để ý đến bố vì bố có mái tóc rất đẹp. Mối tình của hai người cũng lắm trắc trở. Bà tôi bảo: "Con yêu gì thằng đó, chân yếu tay mềm, rồi cũng khổ thân mày". Mẹ cười nói với bà: "Con yêu vì anh ấy có mái tóc đẹp. Cái tóc là gốc con người mà mẹ!" Cả họ ngoại tôi đều bảo mẹ gàn. Riêng bạn bè của mẹ thì khuyên ngăn: "Chẳng lẽ mày yêu hắn chỉ vì mái tóc?" Mẹ triết lý: "Nhưng ít ra cũng còn có cái để yêu". Lúc chỉ còn có hai người với nhau, mẹ cũng nói thật lòng với bố thế. Cứ tưởng rằng bố sẽ buồn, nhưng không, Bố còn đùa tếu: "Mái tóc muôn năm".

Sau ngày cưới, mẹ đi chợ sắm cho tổ ấm của mình. Trong những thứ linh tinh mà mẹ khuân về có một cái kéo, một con dao cạo sắc lem. Mẹ tuyên bố: "Kể từ ngày hôm nay em sẽ hớt tóc cho anh. Cấm anh ra tiệm!". Hôm đầu tiên "ra nghề", mẹ phải cày cục gần một buổi mới hớt xong mái tóc của bố. Không biết "tác phẩm nghệ thuật" của mẹ đạt đến trình độ nào mà sáng hôm sau bố phải đội sùm sụp cái mũ trên đâu để đến cơ quan.

Qua mấy chục năm, tay nghề của mẹ đến nay đã hết sức "vững vàng". Mặc dù là hiệu trưởng của một trường cao đẳng sư phạm, phải giảng dạy, họp hành suốt ngày nhưng chưa bao giờ mẹ quên việc chăm sóc mái tóc của bố. Món quà mà mẹ tặng bố sau những chuyến công tác về thường là những chai thuốc gội đầu, những lọ dầu xịt tóc. Và công việc trước tiên là kiểm tra xem cái râu, cái tóc của bố có "vấn đề" gì không. Còn bố, từ một chú học trò chỉ biết ngoan ngoãn vâng lời thì bây giờ đã "nghiện" nặng. Đố ai hớt tóc được cho bố. Có những lần đi công tác ở nước ngoài gần năm tháng trời nhưng bố vẫn không chịu hớt tóc viện lý do là để vậy cho ấm. Bố thường bảo: không có hạnh phúc nào bằng sau những chuyến đi mệt nhoài được ngả người trên ghế để cho mẹ hớt tóc và gội đầu. Những lúc hai người giận nhau thì bao giờ bố cũng làm lành trước. "Chiêu thức" thường dùng của bố là soạn "đồ nghề" ra nhờ mẹ hớt tóc. Và mẹ chỉ chờ có thế để chính thức tuyên bố "hòa bình" .

Mẹ tôi ngã bệnh đã gần nửa năm nay. Căn bệnh nan y đã rút cạn sức lực của mẹ. Suốt thời gian đó, bố túc trực bên giường bệnh, tự tay lo lắng tất cả, ngay đến việc đút cháo cho mẹ bố cũng giành làm vì sợ chúng tôi vụng về. Một hôm mẹ nắm tay bố cười buồn nói: "Thôi! em cho anh ra tiệm hớt tóc đó. Gớm ! tóc tai gì mà phát khiếp !". Bố nghẹn ngào lắc đầu, chẳng nói được lời nào .

Ít lâu sau thì mẹ mất. Chôn cất mẹ xọng, bố tôi già xọm hẳn đi. Lúc đêm vợ tôi nói: "Mai anh đưa tiền cho cụ đi hớt tóc . Trông cụ mà não cả lòng".

Sáng ra bố bảo: "Thằng cả hớt tóc cho bố". Nói xong bố đến bên bàn thờ của mẹ, run run lần mở bọc vải lấy ra những thứ "đồ nghê" mà mẹ để lại và đưa cho tôi. Khi nhát kéo đầu tiên vừa lướt qua thì những giòng nước mắt nóng hổi của bố cũng lặng lẽ rơi xuống. Tôi ôm lấy bố nức nở. Phía trên kia mẹ vẫn cười tinh nghịch .

Nguyễn Khôi
Nguyễn Lữ sưu tầm

Già Sao Cho Sướng

Già thì khổ, ai cũng biết. Sanh lão bệnh tử! Nhưng già vẫn có thể sướng. Muốn sống lâu thì phải già chớ sao! Già có cái đẹp của già. Trái chín cây bao giờ cũng ngon hơn trái giú ép. Cái sướng đầu tiên của già là biết mình… già, thấy mình già, như trái chín cây thấy mình đang chín trên cây. Nhiều người chối từ già, chối từ cái sự thật đó và tìm cách giấu cái già đi, như trái chín cây ửng đỏ, mềm mại, thơm tho mà ráng căng cứng, xanh lè thì coi hổng được.

Mỗi ngày nhìn vào gương, người già có thể phát hiện những vẻ đẹp bất ngờ như những nếp nhăn mới xòe trên khóe mắt, bên vành môi, những món tóc lén lút bạc chỗ này chỗ nọ, cứng đơ, xơ xác… mà không khỏi tức cười! Quan sát nhìn ngắm mình như vậy, ta mới hiểu hai chữ “xồng xộc” của Hồ Xuân Hương:

“Chơi xuân kẻo hết xuân đi.

Cái già xồng xộc nó thì theo sau!” .

Có lẽ nữ sĩ lúc đó mới vào lứa tuổi 40! Thời ta bây giờ, 40 tuổi lại là tuổi đẹp nhất. Phải đợi đến 80 mới gọi là hơi già. Trong tương lai, khi người ta sống đến 160 tuổi thì 80 lại là tuổi đẹp nhất! Tuy vậy, thực tế, già thì khó mà sướng. Con người ta có cái khuynh hướng dễ thấy khổ hơn. Khổ dễ nhận ra còn sướng thì khó biết! Một người luôn thấy mình… sướng thì không khéo người ta nghi ngờ hắn có vấn đề… tâm thần! Nói chung, người già có ba nỗi khổ thường gặp nhất, nếu giải quyết được sẽ giúp họ sống “trăm năm hạnh phúc”: 

* Một là thiếu bạn!

Nhìn qua nhìn lại, bạn cũ rơi rụng dần… Thiếu bạn, dễ hụt hẫng, cô đơn và dĩ nhiên… cô độc. Từ đó dễ thấy mình bị bỏ rơi, thấy không ai hiểu mình! Quay quắt, căng thẳng, tủi thân. Lúc nào cũng đang như:

“Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt

Ta nằm dài nghe ngày tháng dần qua…!”

(Thế Lữ).

Người già chỉ sảng khoái khi được rôm rả với ai đó, nhất là những ai “cùng một lứa bên trời lận đận”… Gặp đựơc bạn tâm giao thì quả là một liều thuốc bổ mà không bác sĩ nào có thể biên toa cho họ mua được!

Để giải quyết chuyện này, ở một số nước tiên tiến, người ta mở các phòng tư vấn, giới thiệu cho những người già cùng sở thích, cùng tánh khí, có dịp làm quen với nhau. Người già tự giới thiệu mình và nêu “tiêu chuẩn” người bạn mình muốn làm quen.

Nhà tư vấn sẽ “matching” để tìm ra kết quả và làm… môi giới…Dĩ nhiên môi giới cho họ kết bạn. Còn sau này họ thấy tâm đầu ý hợp tiến tới hôn nhân (nếu còn độc thân) thì họ ráng chịu! Đó là chuyện riêng của họ. Ngày trước, Uy Viễn tướng công mà còn phải than:

Tao ở nhà tao tao nhớ mi

Nhớ mi nên phải bước chân đi

Không đi mi bảo sao không đến

Đến thì mi hỏi đến làm chi

Làm chi tao có làm chi đựơc

Làm được tao làm đã lắm khi…

Nguyễn Công Trứ

Rồi họ dạy người già học vi tính để có thể “chat”, “meo” với nhau chia sẻ tâm tình, giải tỏa stress… Thỉnh thoảng tổ chức cho các cụ họp mặt đâu đó để được trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, dòm ngó, khen ngợi hoặc… chê bai lẫn nhau. Khen ngợi chê bai gì đều có lợi cho sức khỏe! Có dịp tương tác, có dịp cãi nhau là sướng rồi.

Các tế bào não sẽ đựơc kích thích, được hoạt hóa,sẽ tiết ra nhiều kích thích tố. Tuyến thượng thận sẽ hăng lên, làm việc năng nổ, tạo ra cortisol và epinephrine làm cho máu huyết lưu thông, hơi thở trở nên sảng khoái, rồi tuyến sinh dục tạo ra DHEA (dehydroepiandosterone), một kích thích tố làm cho người ta trẻ lại, trẻ không ngờ!

…Dĩ nhiên phải chọn một nơi có không khí trong lành. Hoa cỏ thiên nhiên. Thức ăn theo yêu cầu. Gợi nhớ những kỷ niệm xưa… Rồi dạy các cụ vẽ tranh, làm thơ, nắn tượng… Tổ chức triển lãm cho các cụ. Rồi trình diễn văn nghệ cây nhà lá vườn. Các cụ dư sức viết kịch bản và đạo diễn. Coi văn nghệ không sướng bằng làm … văn nghệ!

* Cái thiếu thứ hai là thiếu… ăn !

Thực vậy. Ăn không phải là tọng, là nuốt, là xực, là ngấu nghiến …cho nhiều thức ăn! Ăn không phải là nhồi nhét cho đầy bao tử! Trong cuộc sống hằng ngày có nhiều thứ nuốt không trôi lắm!

Chẳng hạn ăn trong nỗi sợ hãi, lo âu, bực tức; ăn trong nỗi chờ đợi, giận hờn thì nuốt sao trôi? Nuốt là một phản xạ đặc biệt của thực quản dưới sự điều khiển của hệ thần kinh. Một người trồng chuối ngược vẫn có thể nuốt được dễ dàng! Nhưng khi buồn lo thì phản xạ nuốt bị cắt đứt!

Nhưng các cụ thiếu ăn, thiếu năng lựơng phần lớn là do sợ bệnh, kiêng khem quá đáng. Bác sĩ lại hay hù, làm cho họ sợ thêm! Nói chung, chuyện ăn uống nên nghe theo mệnh lệnh của… bao tử:

Cư trần lạc đạo thả tùy duyên

Cơ tắc xan hề khốn tắc miên…”

(Ở đời vui đạo hãy tùy duyên

Đói đến thì ăn mệt ngủ liền…)

Trần Nhân Tông

“Listen to your body”. Hãy lắng nghe sự mách bảo của cơ thể mình! Cơ thể nói… thèm ăn cái gì thì nó đang cần cái đó, thiếu cái đó! Nhưng nhớ ăn là chuyện của văn hóa ! Chuyện của ngàn năm, đâu phải một ngày một buổi. Món ăn gắn với kỷ niệm, gắn với thói quen, gắn với mùi vị từ thuở còn thơ! Người già có thể thích những món ăn…kỳ cục, không sao.

Đừng ép! Miễn đủ bốn nhóm: bột, đạm, dầu, rau…Mắm nêm, mắm ruốc, mắm sặc, mắm bồ hóc, tương chao… đều tốt cả. Miễn đừng quá mặn, quá ngọt…là được. Cách ăn cũng vậy. Hãy để các cụ tự do tự tại đến mức có thể đựơc. Đừng ép ăn, đừng đút ăn, đừng làm “hư” các cụ! Cũng cần có sự hào hứng, sảng khoái, vui vẻ trong bữa ăn. Con cháu hiếu thảo phải biết … giành ăn với các cụ. Men tiêu hoá được tiết ra từ tâm hồn chớ không chỉ từ bao tử.

* Cái thiếu thứ ba là thiếu vận động! 

Già thì hai chân trở nên nặng nề, như mọc dài ra, biểu không chịu nghe lời ta nữa! Các khớp cứng lại, sưng lên, xương thì mỏng, giòn, dễ vỡ, dễ gãy…! Ấy cũng bởi cả một thời trai trẻ đã “Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt…” (TCS)! Bác sĩ thường khuyên vận động mà không hướng dẫn kỹ dễ làm các cụ ráng quá sức chịu đựng, lâm bệnh thêm.

Phải làm sao cho nhẹ nhàng mà hiệu quả, phù hợp với tuổi tác, với sức khỏe. Phải từ từ và đều đều. Ngày xưa người ta săn bắn, hái lượm, đánh cá, làm ruộng, làm rẫy… lao động suốt ngày. Bây giờ chỉ ngồi quanh quẩn trước TV !. Có một nguyên tắc “Use it or lose it!” . Cái gì không xài thì teo! Thời đại bây giờ người ta xài cái đầu nhiều quá, nên “đầu thì to mà đít thì teo”. Thật đáng tiếc!

Không cần đi đâu xa. Có thể tập trong nhà. Nếu nhà có cầu thang thì đi cầu thang ngày mươi bận rất tốt. Đi vòng vòng trong phòng cũng được. Đừng có ráng lập “thành tích” làm gì! Tập cho mình thôi.. Từ từ và đều đều… Đến lúc nào thấy ghiền, bỏ tập một buổi … chịu hổng nổi là được! Nguyên tắc chung là kết hợp hơi thở với vận động.

Chậm rãi, nhịp nhàng. Lạy Phật cũng phải đúng… kỹ thuật để khỏi đau lưng, vẹo cột sống. Đúng kỹ thuật là giữ tư thế và kết hợp với hơi thở. Đó cũng chính là thiền, là yoga, dưỡng sinh… ! Vận động thể lực đúng cách thì già sẽ chậm lại.

Giảm trầm cảm, buồn lo. Phấn chấn, tự tin. Dễ ăn, dễ ngủ…Tóm lại, giải quyết đựơc “ba cái lăng nhăng” đó thì có thể già mà… sướng vậy!

Bác Sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Nguyễn Lữ Sưu tầm

Vũ Điệu Bên Ánh Lửa!

Anh Nguyễn Lữ với tù trưởng thổ dân

TH (Tuấn Hoàng): Trong cuộc hội thoại kỳ này, chúng tôi có dịp nói chuyện với anh Nguyễn Lữ trong cuộc hội thoại có nhan đề “Vũ điệu bên ánh lửa”. Thay mặt cho quý thính giả và độc giả của Thời Báo, xin chào anh Lữ.

NL (Nguyễn Lữ): xin kính chào quý thính giả của Thời Báo. Xin cám ơn quý vị đã lắng nghe. Đáng lý ra cuộc hội thoại với của chúng tôi với anh Tuấn Hoàng đã diễn ra từ hai tuần trước, nhưng vì công việc nên phải dời lại. Xin cám ơn quý thính giả đã kiên nhẫn lắng nghe, vì tôi hiện ở một nơi xa xôi ở miền Bắc Canada, liên lạc rất khó khăn.

TH: chúng tôi xin nói sơ lược tiểu sử của anh Lữ .Anh Nguyễn Văn Lữ tốt nghiệp cử nhân giáo khoa địa chất của viện đại học Saigon. Đã hành nghề địa chất tại Việt Nam, Cam Bốt trong chương trình phát triển đồng bằng sông Cửu Long, chuyên viên về đất phèn của vùng tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười. Làm việc với viện Khoa Học Trái Đất ,viện đại học Cần Thơ, trong việc hoạch định đường biên giới Việt Miên Lào.

Sang Canada, anh tốt ngiệp cán sự kỹ sư công chánh trường cao đẳng George Brown và hậu đại học về khoa học môi trường ở trường đại học Ryerson.

Anh đã từng là chuyên viên kỹ thuật về địa chất cho Bộ Phát Triển Miền Bắc của chính quyền liên bang Canada và cho các công ty tư nhân khác. Hiện nay anh Lữ làm việc cho một công ty tư vấn về môi trường tại tỉnh bang Ontario.

Anh có nhiều sở thích:đã học các môn võ nhu đạo, hiệp khí đạo và là đai đen của môn phái Hàn Bái Đường. Anh cũng là hội viên của hội săn bắn dưới biển. Ngoài ra anh cũng ham mê âm nhạc, hát hò và khiêu vũ.

Thưa anh, chúng tôi được biết, anh vừa làm một cuộc viễn du lên miến Bắc Canada, sống với bộ tộc da đỏ Attawapiskat First Nation. Anh đi du lịch hay đây là vì công việc?

NL:Nghề nghiệp của tôi đã buộc tôi phải lên miền Bắc Canada trong nhiều tháng một năm.

TH: Thưa anh, từ đây lên đến bộ lạc Attawapiskat phải mất bao nhiêu thời gian và phải đi bằng cách nào?

NL: Rất xa, khó tính được bằng đường bộ. Thí dụ nếu tôi muốn đi lên khu bộ lạc Attawapiskat vào thứ tư trong tuần, thì ngày thứ ba tôi phải bay đến phi trường Timmins, phi trường địa đầu ở biên giới tỉnh bang Ontario với miền Bắc. Sáng hôm sau, từ Timmins, dùng các phi cơ nhỏ có 8 hay 16 chỗ, bay lên khu bộ lạc, và cũng phải bay qua bốn năm chặng, phi cơ phải dừng để tiếp nhiên liệu ở nhiều nơi như phi trường Fort Albany, trước khi đến nơi.

Có những lần đi giữa chừng thì gió lớn và chúng tôi lại phải quay về.

NL: Khi tôi đến và nhận xét đầu tiên của tôi là có những cảnh giống như cảnh đồng quê ở Việt Nam. Nhìn những phong cảnh, nhìn những đứa trẻ làm tôi nhớ lại những hình ảnh của chính tôi mấy chục năm trước, khi tôi vì công việc pải đi về miền Trung, đi về miền Cửu Long, vùng kinh Vĩnh Tế. Nhìn những cảnh như thế, mình lại thương tiếc cho những người Việt Nam hiện vẫn sống trong cảnh nghèo khổ.

Vì lý do nghề nghiệp địa chất, nên tôi đã phải đi đây đó, vào rừng núi, dò kiếm khoáng sản, có dịp tiếp xúc với những người địa phương, giúp cho tình cảm mình thắt chặt hơn mỗi lần gặp lại.

NL: Hai loại thực phẩm chính của những người thổ dân là thịt con caribou và moose, là hai loại hươu rất lớn ở miền Bắc. Họ săn những con hươu này, vứt bộ đồ lòng, đem về ướp muối, hun khói để dành ăn trong những tháng mùa Đông mà thời gian có thể đến 6 tháng trong một năm. Còn các thứ thực phẩm khác như muối, sữa, rau cỏ, đều phải chuyên chở từ dưới tỉnh thành lên, và giá sinh hoạt rất mắc. Mùa Đông, phương tiện chuyên chở chính là xe skidoo do chó kéo chạy trên tuyết.

NL: Tôi thấy dường như họ chẳng có gì giải trí cả. Trong bộ lạc có 4 tiệm cà phê, một gian hàng bán tạp hóa như kiểu Walmart, một nhà máy điện và một bệnh xá. Những nhân viên làm việc, những thầy giáo cô giáo thường là những người phương xa. Những người này không kiếm được việc làm ở miền xuôi, cho nên họ phải lên đây, và chỉ làm việc một thời gian là họ lại bỏ việc, đi nơi khác.

Những người thổ dân ở đây mà có dịp đi du lịch ra ngoài, thì họ chỉ đi đến thành phố Timmins là quá. Hỏi họ về thành phố Toronto thì họ không biết là ở đâu. Thành phố Timmins năm ở phía Đông Bắc của tỉnh bang Ontario, cách thành phố Toronto khoảng 720 cây số.

NL: Những thiếu nữ thổ dân mà tuổi từ 18, 19 cho đến 20,25 thì tướng tá mảnh khảnh, da trắng, mũi cao, như những người Thái Trắng ở cao nguyên Việt Nam hồi xưa. Nhưng một khi họ lấy chồng và có con, từ 30 tuổi trở lên thì cơ thể của phát triển gấp hai, gấp ba bình thường.

Tôi không có diễm phúc được trông thấy một thiếu nữ thổ dân. Ngày đầu tiên tôi đặt chân đến khu bộ lạc, tôi trông thấy một phụ nữ thổ dân chắc ở tuổi 50, cao bằng tôi, nhưng chiều ngang lại gấp hai chiều ngang của tôi.

NL: Đây là một câu hỏi rất thú vị, và cũng là chủ đề chính cho cuộc nói chuyện hôm nay với đề tài “Vũ Điệu Bên Ánh Lửa”. Trong những ngày hội, các thổ dân tụ tập nhau bên ánh lửa bập bùng. Thời gian này là lúc những người lớn tuổi, truyền lại kinh nghiệm cho những người trẻ tuổi về cách săn bắn, mưu sinh.. Và đây cũng là dịp cho những thanh niên thiếu nữ gặp nhau, tìm hiểu và làm bạn.

Thế thì làm sao biết một người là thiếu nữ hay là một phụ nữ có chồng?

Những người phụ nữ có chồng thường cài trên đầu một lông chim thứ lớn, như lông của mấy con ngỗng trời. Đây là dấu hiệu báo cho mọi người biết nhất là mấy ông liền ông là bà ta đã có chồng, nên tránh xa.

Còn những thiếu nữ chưa chồng thì họ không đeo lông chim trên tóc mà cài những lông chim mà là loại lông tơ trên vòn cổ, hay cài ép vào mái tóc.

Những thanh niên nào mà được các cô nàng chấm , thì những chành thanh niên này có quyền lấy những cái lông tơ trên vòng cổ, cài lên mái tóc của người đẹp.

Hai loại lông chim tượng trưng cho những chặng đời của một người đàn bà thổ dân: lông tơ khi em còn thơ ngây và khi thấy một phụ nữ đeo một hay nhiều cái lông càng lớn càng già, thì tốt nhất là nên tránh xa.

TH:Thưa anh, dân số của bộ lạc đó có bao nhiêu người?

NL: Theo thống kê của chính phủ thì năm 2001 chì có 1,293 người sinh sống trong bộ lạc, trong một khu đất rộng 1.19 cây số vuông. Nhưng theo ông tù trưởng thì các thống kê sau cuộc bầu cử mới đây tại bộ lạc, thì có 2,250 người. Số người gia tăng gấp đôi trong 12 năm, ngoài việc sinh con đẻ cái, còn có việc chính quyền liên bang gom những thổ dân sống lẻ loi vào cùng khu vực, cấp nhà cửa điện nước cho họ.

TH: Anh Lữ có gặp ông tù trưởng và những người trong ban lãnh đạo bộ lạc?

NL: Trong công việc hàng ngày mà chúng tôi phải làm trong thời gian công tác, chúng tôi cũng có dịp làm việc với tù trưởng cũng như ban điều hành của bộ lạc.

TH:Thưa anh, những thổ dân có ngôn ngữ riêng của họ không?

NL: Những thổ dân có ngôn ngữ riêng của họ là tiếng Cree, có những hình tượng, những chữ ngoằn ngèo như chữ Hy Lạp. Và phần lớn những thổ dân đều nói tiếng Anh thông thạo.

TH:Anh có cảm tưởng gì khi thấy cảnh núi đồi mênh mông, và cảm tưởng đầu tiên của anh khi tới bộ lạc da đỏ này?

TH:Chúng tôi nghe nói tỷ lệ thất nghiệp của những người da đỏ ở Canada rất cao. Họ thường làm những công việc gì? Những người da đỏ thất nghiệp có nhận được trợ cấp của chính quyền liên bang?

NL: Theo tôi biết thì chỉ có 10 cho đến 12 phần trăm những người thổ dân có công ăn việc làm, phần còn lại là thất nghiệp, sống nhờ vào sự trợ cấp của chính quyền liên bang. Những người có việc làm việc trong các phi trường, các tiệm tạp hóa, nhà máy điện và những người làm việc cho bộ công chánh, lo bảo trì đường xá cầu cống.

TH: Bộ lạc da đỏ nằm ở trên một vùng xa xôi tuyết phủ trong mùa Đông, thì việc tiếp tế lương thực cho nhóm người này chắc rất khó khăn, anh có ý kiến gì thêm về chuyện này?

TH: Ngoài giờ làm việc, thú vui của những người da đỏ từ lớp người trẻ cho đến những người già?

TH: Theo tin của báo chí, thì nạn nghiện rượu, hít hơi xăng là những tệ trạng xảy ra ở các bộ lạc da đỏ, anh nghĩ sao?

NL: Trong thời gian tôi ở đó, tôi không thấy những đứa trẻ hít hơi xăng, nhưng có ra một nghĩa địa, nơi chôn cất của những đứa trẻ 10, 12 tuổi của những năm trước đây, có thể đã từng hít hơi xăng như anh kể.

TH: Cảm tưởng của anh ra sao khi trông thấy những thiếu nữ da đỏ lần đầu tiên?

TH: Có cách nào phân biệt đó là một phụ nữ da đỏ đã có chồng và một thiếu nữ còn độc thân?

TH:Anh có nhận xét gì về tính tính của những thiếu nữ da đỏ?

NL: Họ rất chất phác, thật thà nhưng không thẹn thùng “nấp sau cánh cửa” như những thiếu nữ Việt Nam.

TH:Có người cho rằng những người da đỏ ở Canada, có những nỗi hận lòng , giống như những người Chàm đã từng bị Việt Nam, anh nghĩ sao về nhận xét này?

NL: Tôi không phải là một nhà nhân chủng học hay xã hội học, nên không dám phê bình, nhưng chỉ xin đưa ra những cảm tưởng của mình. Trong một dịp được nhảy bên ánh lửa với những người thổ dân, thì hình như xen lẫn với tiếng trống làm tim đập nhanh, trong ánh lửa, tôi thấy những ánh mắt căm hờn của những thanh niên, những đôi mắt u uẩn của những thiếu nữ, khiến cho tôi liên tưởng đến một câu thơ của Chế Lan Viên nói về tình cảnh của những người Chàm bị mất nước “ Lũ ma Hời quờ quạng dắt nhau đi”

TH: Thay mặt cho quý thính giả và độc giả của Thời Báo, xin cám ơn anh Lữ đã bò chút thì giờ kể lại những kỷ niệm mà anh đã có trong chuyến viếng thăm bộ lạc da đỏ ở miền Bắc Canada. Trước khi tạm biệt, chúng tôi xin mời quý thính giả nghe giọng hát của anh Nguyễn Lữ qua bài “”Thưở ấy có em”

Nguyễn Tuấn Hoàng

Nguyễn Lữ chuyển bài.