Mộng Tràn Đêm Xuân - Thơ: Lê Nguyễn Nga - Nhạc: Hạnh Cư - Tiếng Hát Hùng Phú

Thơ: Lê Nguyễn Nga
Nhạc: Hạnh Cư
Tiếng Hát: Hùng Phú

Nắng Ấm

Anh là mùa Xuân hoa nở
Là nắng ấm buổi sớm mai
Cho em ngày vui mới
Rạo rực hoài con tim.

Anh là cung đàn mới
Tô thắm một khung trời
Là niềm vui phơi phới
Rạng ngời mắt biếc ơi!

Sương đọng ngày Xuân tới
Cành khoe sắc thắm tươi
Nụ hồng yêu mãi đợi
Nắng Xuân về muôn nơi.

Ôi! Mãi yêu cuộc đời
Môi mắt người tình mơ
Luôn đắm say môi cười
Người tình ngàn năm thôi 

Xuân Tiên

Giấc Mơ Xuân

Làm duyên búi tóc cài trâm
Áo hoa em khoác tay mâm bánh trà
Về Nội thẹn thùng bên Cha
Ghé sang bên Ngoại đầy quà cùng Me

Trên sông lắm những thuyền ghe
Nắng thưa gió thoảng tiếng vè vọng đưa
Thả hồn ru giấc ban trưa
Thơ tình xuân mộng chợt vừa thoáng qua

Xuồng bên anh khẽ thiết tha
Liếc mắt nhốt trọn bóng ngà bâng khuâng
Tơ lòng choáng ngợp lâng lâng
Ghe nàng ghé bến bước chân lên bờ

Nhìn theo bóng nhỏ xuân mơ
Áo hoa khoe sắc dáng thơ khuất dần
Tưởng chừng Xuân đến thật gần
Nào ngờ giấc mộng Tấn Tần vụt bay!

Kim Oanh

Nụ Tầm Xuân

“Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc
Em có chồng rồi anh tiếc lắm thay” 

(Ca dao)

Nụ tầm xuân nở ra trắng bóc
Em có chồng rồi anh khóc tàn canh
Khổ đời, tình bỏ đi nhanh
Trên môi trên má lênh đênh giọt sầu.

Nụ tầm xuân nở ra vàng thắm
Em có chồng rồi anh nắm tay ai
Đâu còn ngơ ngác mắt nai
Không còn có một bờ vai ru tình...

Nụ tầm xuân nở ra tím ngắt
Em có chồng rồi anh cắt dây chuông
Rối bời những sợi tơ vương
Tình xuân sao lại mù sương thế nầy?

Nụ tầm xuân nở ra đỏ ửng
Em có chồng rồi anh sửng sốt theo
Cồn cào bụng thấy đói meo
Canh khuya thao thức nằm queo một mình

Phan Khâm

Cuối Tháng Đầu Năm

(Photo: Phong Tâm)

Tôi đi về chỗ đứng
Nơi dấu cỏ sương nằm
Em lần qua chỗ tới
Nắng chiều vỗ ngực đêm

Trăng mười hai vắng mặt
Đêm cuối chờ chia tay
Tiếng đầu ngày rớt xuống
Giao giờ vỗ cánh mai

Ấm lòng trong se lạnh
Ngọn Tết vắt cành Xuân
Xin hỏi luồng gió mới
Có chở hương theo cùng

Tôi nhìn môi hoa nở
Nhận ra lòng mật tươm
Em nhìn ánh sương đọng
Phát ra vầng kim cương.

Phong Tâm
22.12.2021

Xuân Nhâm Dần - Huntington Beach Nam Cali

Hoa ngoài vườn ngày mồng 8 Tết!

Hãn Nguyễn

Mừng Xuân Nhâm Dần 2022

(Ảnh: PhạmKhắcTrí)

Mừng Xuân Nhâm Dần 2022

Quang âm thấm thoắt tháng ngày qua
Tám tám tuổi đời thêm xót xa
Vò võ ven trời nơi đất khách
Lang thang xứ lạ cõi ta bà
Nếp nhà gắng giữ thương bầy trẻ
Lễ nghĩa đổi thay tủi phận già
Xuân mới đã về mừng tuổi mới
Cội mai năm cũ trổ đầy hoa?

Phạm Khắc Trí
2/7/22
***
Bài Cảm Tác:
Chúc Thầy

Thắm thoát thiều quang đã bước qua
Mười hai tuổi nữa chẳng đâu xa
Chúc Thầy sung sức nơi đất khách
Xứ lạ sống yui với lão bà
Con cái thành danh và chức phận
Đề huề đông đủ khỏe thân già
Mừng Xuân xin gởi lời cầu chúc
Hạnh phúc bình yên như chậu hoa …

Dương hồng Thủy
08/02/2022

Thao Thức Đêm Xuân

Tiếng chuông điện thoại reng, đầu dây bên kia giọng cô con gái như tiếng reo vui:

- Mẹ ạ, năm nay chúng con đã xin được nghỉ vào dịp Tết ta, vợ chồng con đem thằng cu Bi về ăn Tết với bố mẹ nhé!

Bà Khuê cũng vui mừng không kém:

- Thật hả? Các con về bao lâu?

- Tụi con lấy vacation một tuần luôn, cho đã!

Từ ngày được tin con sẽ về nhà ăn Tết bà vui mừng ra mặt, tíu tít bàn bạc với ông việc sắp xếp, dọn dẹp nhà cửa, đi mua sắm linh tinh. Ông vui lây niềm vui của bà nhưng đôi lúc cũng phải gắt lên:

- Con cháu về chơi chứ có phải ông hoàng bà chúa nào đến thăm mà bà cứ lo cuống lên thế?

Chả là ông bà có ba người con, cô gái đầu lòng rồi đến hai cậu con trai. Cô con gái lập gia đình theo chồng qua Texas làm việc từ mấy năm nay. Hai thằng con trai còn đang học Đại Học ở xa, thằng anh hết năm nay là ra trường còn thằng út mới lên năm thứ hai. Mùng Một Tết vào ngày thường nên bà đã tưởng là Tết năm nay lại chỉ có hai ông bà già nên đã buồn héo cả người.

Ngày cúng ông Táo, xong mọi việc bà vào giường nằm mà trằn trọc không ngủ được. Những ngày Tết xa xưa như lần lượt hiện về. Những tiếng ríu rít cười đùa của anh em bà thời thơ ấu, nhà đông anh em, cả lũ ngồi quanh để canh nồi bánh chưng to tướng, sôi sùng sục trên bếp lửa bập bùng, tiếng tí tách của củi cháy to, mùi thơm lan toả.

Bà nhớ đêm Giao Thừa nghi ngút khói hương. Bàn thờ Phật, bàn thờ Tổ Tiên, bàn thờ ông Táo bầy biện gọn ghẽ. Đặc biệt là mâm cỗ cúng ngoài trời đón Chúa Xuân, đón các Vị Thần Linh, Thổ Địa và những vị khuất mặt ngự trị quanh đây. Con gà trống thiến có dáng quỳ thật đẹp, đầu ngóc lên trời, mỏ ngậm một bông lay ơn đỏ nằm trên đĩa xôi gấc. Mâm ngũ quả phải thật tươi tốt và bầy cho thật đẹp. Bà Nội luôn nói rằng mâm cúng Giao Thừa phải tố hảo mới đem niềm vui, hạnh phúc đến cho gia đình quanh năm. Năm nào cụ cũng phải tự tay uốn và luộc con gà cho ưng ý.

Sáng Mùng Một, cả nhà đều xúng xính mặc quần áo mới để chúc tết và lãnh phong bao tiền mừng tuổi. Khuê nhớ rất rõ năm mới di cư vào Nam, ông bố ra trò bốc thăm lấy bao lì xì có số tiền khác biệt nhau từ mười đồng đến một trăm. Năm anh em Khuê với cậu Thái là sáu. Bố bỏ sáu bao, không cho ai biết. Bao ít nhất là 10 đồng rồi tiếp đến là 20, 40, 60, 80, 100. Bố trang đều rồi xoè mấy bao ra như nan quạt, đến lượt bọn nhỏ theo thứ tự lên rút lấy mỗi đứa một bao. Kết quả anh Đại vớ được bao ít nhất, cậu Thái được bao nhiều nhất. Lúc mở bao ra đếm thì có người buồn, người vui. Bà Nội thấy cháu đích tôn bà cưng nhất bị thiệt thòi, Bà trách Bố đầu năm mà làm mất vui đi. Từ đó Bố cũng chơi trò rút thăm nhưng mỗi đứa đều được như nhau còn số tiền sai biệt cho vui thì chỉ dùng mấy tờ một đồng để sự cách nhau không lớn lắm.

Cứ mỗi hai năm Mẹ lại sản xuất thêm một đứa con, nhân số gia tăng dần, những đứa lớn đã biết chơi bài. Sau khi chúc tết và có tiền lì xì bố cho lập sòng. Tha hồ bầu cua, cá ngựa, tam cúc, bài cào... Khi lớn hơn chút nữa có bạn bè đến binh sập sám. Ngày Tết rộn rã tiếng cười đùa. Hết ba ngày Tết là hết. Bố thu hết bài cho vào một hộp cất vào tủ khoá. Ngày Mùng Bốn Khuê được phép mở tiệc đãi bạn bè, thật vui. Những ngày thơ ấu qua mau.

Bà lại nhớ Tết Nguyên Đán năm 1965, như mọi năm, Bà Nội cũng tự tay sửa soạn mâm cỗ cúng Giao Thừa. Cụ đi chợ trước mấy hôm để mua con gà trống thiến thật ưng ý, chiều Ba Mươi Tết cụ uốn nắn con gà cẩn thận rồi bỏ vào nồi luộc như mọi khi. Không hiểu sao khi vớt ra con gà bị hỏng, da rách nát. Mặt cụ tái sạm hẳn đi vì lo lắng. Năm ấy Bà Nội qua đời!

30/4/1975 mất nước, hai cột trụ gia đình là ông bố và ông chồng bà phải đi tù cải tạo tưởng là chỉ một tuần hay một tháng sẽ được trả về. Nhưng đã gần Tết mà chưa biết tin tức gì, bị giam giữ ở đâu, sống chết thế nào. Khoảng Giáng Sinh năm ấy gia đình nhận được giấy cho phép gửi quà, mỗi người được nhận 2 kg, chỉ với tên người nhận và địa chỉ thì vỏn vẹn là số hòm thư! Hai mẹ con tính toán, cuối cùng mỗi gói qùa bỏ được nửa ký tôm khô, nửa ký đường thẻ, một cái áo len, một bộ đồ vải và một ít thuốc men, dầu gió là đã đủ số cân. Dù gia đình cố chi tiêu dè sẻn nhưng ngồi ăn núi cũng lở nên hai mẹ con phải tìm cách kiếm sống. Bà mẹ đau đớn khi nghĩ đến trách nhiệm với đàn con thơ dại và Tết năm ấy thật thê lương. Mẹ bị gục ngã, lâm bịnh nặng. Nhà như không có Tết, chỉ hương hoa, bánh mứt qua loa trên mấy bàn thờ. Sau Tết hai mẹ con phải bương chải chợ trời.

Năm 1980 chồng bà được thả về và may mắn cả gia đình nhỏ của bà và hai đứa em vượt biển thành công. Tết Nguyên Đán đầu tiên tại Cali bà như được thoát khỏi chốn lao tù đến với thế giới tự do. Năm đó chưa có đông người Việt, chợ buá chưa đầy đủ như bây giờ. Bà cũng đã gói bánh chưng bằng những vật liệu có sẵn. Không có lá dong, lá chuối bà phải nhuộm nếp bằng một chút phẩm mầu xanh và gói bằng giấy bạc. Những chiếc bánh chưng nhỏ để dễ xếp và mau chín trong chiếc nồi đặt trên bếp gas. Đêm Giao Thưà cũng nghi ngút khói hương, hoa tươi, bánh trái nhưng nghĩ đến Bố còn ở trong tù, Mẹ và em còn kẹt lại biết bao giờ đoàn tụ bà đã khóc rưng rức vì thương, vì nhớ.

Ba đứa con cuả bà lớn dần, mỗi năm ông bà vẫn giữ những phong tục truyền thống Việt Nam. Nhà vẫn có bàn thờ và được trang hoàng đặc biệt, nấu những món ăn cổ truyền trong mấy ngày Tết. Các con vẫn chúc Tết và được phong bao, ba chị em theo những lớp học Việt ngữ và phải nói chuyện trong nhà bằng tiếng Việt. Nhưng những con chim non đến lúc lớn phải chắp cánh bay xa. Ở bên này, trẻ con 18 tuổi, xong trung học là phải xa nhà, sống tự lập ở nơi gần trường Đại Học nào mà chúng được nhận hay ở trong ký túc xá của trường. Sau khi tốt nghiệp lại sẽ đến nơi nào có việc làm tốt với môn học của mình. Mọi việc theo một vòng quay mới, không gần gũi nhau như khi xưa ông bà còn ở trong đất nước VN nhỏ bé.

Mỗi ngày Tết đến bà lại bâng khuâng không biết năm nay ăn Tết ra sao, có đứa con nào về được không. Căn nhà bốn phòng này hai ông bà đã trả hết nợ, tương đối khang trang, gọn ghẽ. Vườn tược xinh xắn, các cây ăn trái và cây hoa như bông sứ, ngọc lan nay đã thành cây cổ thụ. Các con bà đã ríu rít sống bên nhau và trưởng thành ở đây cạnh cha mẹ. Có những người bạn đã khuyên bà bán căn nhà lớn này đi mà dọn vào một căn phòng trong chung cư cho khỏe tấm thân già, khỏi phải lo săn sóc vườn tược. Bà không nghĩ thế. Căn nhà đầy những kỷ niệm yêu thương, bà không thể bỏ đi. Có chút vườn để ông bà ngồi uống trà, ngắm cảnh, có công việc cho ông bà vận động chân tay và có thú mỗi buổi sáng ngắm chồi non nẩy mầm hay nụ hoa hé nở; buổi chiều ngồi bên nhau nhìn cảnh chiều tà, mặt trời từ từ lặn, những vạt nắng vàng thoi thóp dần khi màn đêm buông xuống. Ở trong một căn phòng chung cư mà đã về hưu rồi thì chỗ đâu mà đi ra, đi vào. Ngồi thù lù trong nhà hay xem phim bộ suốt ngày thì chỉ mau chết. Hơn nữa căn nhà này như một cái tổ ấm để các con bà có chỗ tụ về. Nếu ông bà ở apartment, khi con cháu về thăm mà mỗi nhà ở một phòng trong khách sạn thì chán chết.

Cứ thế bà trằn trọc, lan man nghĩ từ chuyện này đến chuyện khác. Nằm bên bà ông ngủ khò, điềm nhiên kéo gỗ.

Sáng mai thức dậy bà sẽ bàn với ông và khi cô con gái về ăn Tết với bà thì bà sẽ bàn với con gái, sau đó sẽ thông báo đến hai thằng con trai. Bà sẽ bàn với ông là từ nay gia đình ta sẽ có thông lệ là xum họp ngày Tết Nguyên Đán. Các con sau này khi đi làm hết thì cũng phải có ngày nghỉ hàng năm (vacation). Các con cố thu xếp trước để xin nghỉ vào dịp này. Anh em, con cháu tụ họp nhau để cùng về thăm ông bà, cha mẹ. Như thế nhà bà sẽ rộn rã tiếng cười trẻ thơ và bà không phải thấp thỏm, thắc mắc xem Tết này sẽ có mặt những ai.

Buổi sáng, những vạt nắng vàng tươi phủ trên sườn đồi phía sau nhà.

Bà sửa soạn sên mứt. Bà chỉ làm mứt quất và mứt sen, hai loại này các con bà rất thích. Nghĩ đến thằng cu Bi, bà muốn ôm nó vào lòng mà hôn hít và ghiền cho đã. Ờ, bà chợt nghĩ ra, còn những đứa trẻ cháu của bà lần lượt ra đời và sẽ lớn lên. Chúng phải đi học. Nếu Tết vào ngày thường thì làm sao chúng xin nghỉ cả tuần được!

Bà biết là lát nữa bàn với ông thì ông lại sẽ nói rằng: Thôi đi bà ơi, hãy vui với những gì mình đang có. Đứa nào về được thì mình vui hơn. Nếu không đứa nào về được thì còn có tôi với bà! Bà cứ nghĩ ngợi lôi thôi làm gì cho khổ thân. Đến đâu ta tính đến đó. Hãy vui với ngày hôm nay. Bây giờ và ở đây!

Đỗ Dung

Góc Việt Thi: Những Bài Thơ Xuân

1. Bài thơ NGUYÊN NHẬT của Lê Cảnh Tuân:

元日                 NGUYÊN NHẬT

旅館客仍在， Lữ quán khách nhưng tại,

去年春復來。 Khứ niên xuân phục lai.

歸期何日是？ Quy kỳ hà nhật thị?

老盡故園梅。 Lão tận cố viên mai!

黎景詢            Lê Cảnh Tuân

* Chú thích :

- Nguyên Nhật : là Ngày đầu, ta phải hiểu là Ngày ĐầuCủa Một Năm, như chữ Nguyên Đán.

- Nhưng : là Vẫn, Vẫn Cứ...

- Phục : là Lại, là Trở lại.

- Quy Kỳ : Cái kỳ hạn trở về, là Ngày Về.

- Lão Tận : là Già đến tận cùng, là Già khú,già chát, già khằng !

* Nghĩa Bài Thơ:

Người khách tha hương vẫn còn ở nơi quán trọ nầy, nhưng mùa xuân của năm rồi, năm nay lại trở lại. Biết ngày nào mới là ngày về đây ? Chắc cành mai già ở quê nhà đã già cỗi hết rồi!

Não nùng thay tâm trạng của người lìa quê xa xứ trong những ngày xuân đến Tết về. Cội mai già còn cằn cỗi huống hồ chi là các đấng sanh thành chắc cũng không tránh khỏi buồn thương sầu não mà càng héo tàn lụm cụm!

* Diễn Nôm:

Mùng Một Tết

Khách còn nơi quán trọ,

Xuân năm trước lại sang.

Biết ngày nao trở lại ?

Cội mai đã cỗi tàn !

Lục bát:

Trọ nơi lữ quán khách còn

Mùa xuân năm trước lon ton lại về

Ngày nao mới được hồi quê ?

Cội mai vườn cũ xuân về khẳng khiu!

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

2. Bài thơ XUÂN TỪ của Ngô Chi Lan:

春詞                         XUÂN TỪ 

初晴薰人天似醉， Sơ tình huân nhân thiên tự túy,

艷陽樓臺浮暖氣。 Diễm dương lâu đài phù noãn khí.

隔簾柳絮度鶯梭， Cách liêm liễu nhứ độ oanh thoa,

繞檻花鬚穿蝶翅。 Nhiễu hạm hoa tu xuyên điệp xí.

階前紅線日添長， Giai tiền hồng tuyến nhựt thiêm trường.

粉汗微微沁綠裳。 Phấn hạn vi vi tẩm lục thường.

小子不知春思苦， Tiểu tử bất tri xuân tứ khổ,

傾身含笑過牙牀。 Khuynh thân hàm tiếu quá nha sàng.

吳芝蘭                     Ngô Chi Lan

* Chú Thích:

- Sơ Tình 初晴 : là nắng mới, chỉ nắng của mùa xuân sau ba tháng mùa đông lạnh lẽo.

- Huân Nhân 薰人 : là Hanh người, là Làm cho con người cảm thấy ấm áp.

- Diễm Dương 艷陽 : là Ánh nắng đẹp, trời nắng rất đẹp đẽ.

- Oanh Thoa 鶯梭 : Các con chim oanh len lỏi trong cành liễu như con thoi.

- Nhiễu Hạm 繞檻 : là Lòng vòng ở dưới mái hiên.

- Giai Tiền 階前 : là Trước thềm.

- Phấn Hạn 粉汗...câu 6 : Mồ hôi rịn ra phấn dồi thấm nhè nhẹ vào tà áo xanh.

* Nghĩa Bài Thơ:

Thơ Mùa Xuân

- Nắng mới ấm áp hanh người làm cho trời cũng tựa như đang say,

- Lâu đài chìm trong nắng đẹp cũng chan hòa vẽ ấm áp.

- Trên cành tơ liễu cách rèm bên ngoài chim oanh len lỏi trong các cành liễu tựa con thoi.

- Bay vòng dưới mái hiên con bướm bị các tua hoa xuyên qua cánh.

- Những vệt nắng như những sợi chỉ hồng trước thềm làm cho ngày như dài thêm ra.

- Mồ hôi rịn ra phấn dồi thấm nhè nhẹ vào tà áo xanh.

- Chàng tuổi trẻ kia không biết được sự nhớ nhung trong mùa xuân là khổ tâm như thế nào (mùa xuân là mùa đoàn tụ mà phải xa nhau nhớ nhau), nên mới...

- Nghiêng mình cười mĩm mà đi qua giường ngà (như chẳng có việc gì xảy ra !).

Nằm trên giường ngà để nhớ người tình xa trong mùa xuân ấm áp tràn đầy nhựa sống thì còn gì khổ tâm và ray rức hơn nữa. Tâm sự và nỗi lòng nầy làm cho ta nhớ đến nàng thiếu phụ có chồng là quan to, nên mỗi buổi sáng mùa xuân, lúc đôi lứa đang mặn nồng và ấp yêu nhất, thì lại phải dậy sớm để đi chầu vua, bỏ mặc gối chăn thơm phức và nàng vợ trẻ. Bài thơ "Vị Hữu" của Lý Thương Ẩn như sau :

Vị hữu vân bình vô hạn kiều, 爲有雲屏無限嬌,

Phụng thành hàn tận phạ xuân tiêu. 鳳城寒盡怕春宵.

Vô đoan giá đắc kim qui tế, 無端嫁得金亀婿,

Cô phụ hương khâm sự tảo triều . 辜負香衾事早朝 .

Có nghĩa:

Vì có bình phong đẹp lắm mầu

Kinh thành hết lạnh, sợ canh thâu

Khéo xui lấy được ngài quan lớn

Phụ bạc gối chăn, sớm phải chầu!

Lục Bát:

Bình phong đẹp đẽ yêu kiều

Phụng thành đông hết, xuân tiêu đêm dài

Vô duyên lấy phải quan ngài

Gối chăn bỏ hết mặc ai,… đi chầu!

* Diễn Nôm:

THƠ XUÂN

Nắng mới hanh người trời túy lúy,

Lâu đài nắng đẹp ấm xuân khí.

Ngoài rèm tơ liễu rộn oanh ca,

Bướm lượn vờn hoa tua rách xí.

Vệt nắng trước thềm ngày chẳng nhanh,

Mồ hôi hòa phấn thấm bào xanh.

Trẻ con nào biết xuân nhung nhớ,

Cười mỉm nghiêng mình lại dạo quanh!

Lục bát:

Hanh người nắng mới trời say,

Nắng lên ấm đẹp lâu đài thêm xuân.

Ngoài rèm oanh hót liễu xanh,

Xuyên hoa cánh bướm lượn quanh hiên nhà.

Trước thềm vệt nắng dài ra,

Mồ hôi rịn phấn thấm tà áo xanh.

Trẻ trung nào biết xuân tình,

Thản nhiên cười mĩm nghiêng mình lướt qua!

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

3. Bài thơ SƠ XUÂN của THÁI THUẬN:

初春                         SƠ XUÂN

三冬過了一春歸， Tam đông qúa liễu nhất xuân qui,

乍暖東風放放吹。 Sạ noãn đông phong phóng phóng xuy.

冰雪凍痕鋪水面， Băng tuyết đống ngân phô thủy diện,

乾坤生意上林枝。 Càn khôn sanh ý thượng lâm chi.

柳還舊綠鶯猶靜， Liễu hoàn cựu lục oanh do tĩnh,

桃試新紅蝶未知。 Đào thí tân hồng điệp vị tri.

日暮鄉關迴首望， Nhật mộ hương quan hồi thủ vọng,

草心遊子不塍悲。 Thảo tâm du tử bất thăng bi !

蔡順                         Thái Thuận

* Chú thích:

SƠ XUÂN: Mới bắt đầu mùa xuân, là Chớm Xuân, là Đầu Xuân.

TAM ĐÔNG : Chỉ 3 tháng của mùa đông.

SẠ NOÃN: SẠ 乍 là Bất chợt, Bỗng nhiên, Mới vừa. SẠ NOÃN là Chợt ấm lên

NGÂN 痕: là Vết sẹo, là Dấu vết.

SANH Ý 生意: là Cái ý sống, cái ý sinh tồn. Sau dùng rộng ra chỉ Sự làm ăn buôn bán của con người để kiếm sống.

THẢO TÂM : Nỗi lòng của tấc cỏ.

* Nghĩa Bài Thơ:

CHỚM XUÂN

Mùa xuân vừa mới trở về sau ba tháng của mùa đông đã qua đi rồi. Trời chợt ấm lại nên gió xuân từ hướng đông đã hay hẩy thổi đến. Dấu ấn của băng tuyết còn sót lại bày ra trên mặt nước, và ý sống của đất trời đã nẩy mầm trên các cành ngọn của cây rừng. Liễu thì vẫn xanh tốt như xưa, và đào thì đã trổ màu hồng mới nhưng bướm vẫn còn chưa hay biết. Trời chiều quay đầu trông ngóng về phía quê xa, tấc lòng của người con du tử không tránh khỏi nỗi xót xa !

Bài thơ Sơ Xuân của Thái Thuận đọc lên nghe như có âm vang hơi hám của thuở Thịnh Đường, ngay từ câu đầu tiên

三冬過了一春歸 Tam đông qúa liễu nhất xuân quy.

Từ " Tam đông " làm ta nhớ đến từ " Tam xuân " trong 2 câu trong bài " Du Tử Ngâm " của Mạnh Giao đời Đường là :

誰言寸草心， Thuỳ ngôn thốn thảo tâm,

報得三春暉. Báo đắc Tam Xuân huy.

mà cụ Nguyễn Du đã thoát dịch rất hay là :

" Liều đem tấc cỏ quyết đền ba xuân "

Ta thấy từ " Thảo Tâm Du Tử " : Tấc lòng của người con du tử, lại được Thái Thuận sử dụng ở câu cuối:

草心遊子不塍悲。 Thảo tâm du tử bất thăng bi !

(Tấm lòng như tấc cỏ của người con du tử không tránh khỏi buồn thương ray rức )...

và nhất là câu:

日暮鄉關迴首望， Nhật mộ hương quan hồi thủ vọng

lại làm cho ta nhớ đến 2 câu thơ của Thôi Hiệu trong bài Hoàng Hạc Lâu là:

日暮鄉關何處是？ Nhật mộ hương quan hà xứ thị

煙波江上使人愁。 Yên ba giang thượng sử nhân sầu.

... mà Tản Đà đã dịch rất hay là :

Quê hương khuất bóng hoàng hôn,

Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai !

* Nghĩa Bài Thơ:

CHỚM XUÂN

Ba tháng đông qua xuân lại thay,

Gió xuân hây hẩy ấm lòng ai.

Dấu tàn băng tuyết in dòng nước,

Chồi mới đất trời biếc ngọn cây.

Liễu đã xanh om oanh vắng tiếng,

Đào đà đỏ nụ bướm chưa hay.

Quay nhìn quê cũ khi chiều xuống,

Du tử bồi hồi mắt lệ cay !

Lục bát:

Đông qua nay lại chớm xuân,

Khí trời chợt ấm gió đông lào xào.

Nước trôi băng tuyết dạo nào,

Rừng cây nẩy lộc chồi cao xanh cành.

Liễu buồn oanh hãy vắng tanh,

Đào buồn vắng bướm cành xanh ửng hồng.

Trời chiều quê cũ vời trông,

Bồi hồi du tử chạnh lòng xót xa !

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

4. Bài thơ XUÂN HIỂU của Thái Thuận:

春曉                 XUÂN HIỂU

忽聞何處鳥， Hốt văn hà xứ điểu,

客枕夢回新。 Khách chẩm mộng hồi tân.

窗外雲如幕， Song ngoại vân như mạc,

空中雨似塵。 Không trung vũ tự trần.

花容猶隱露， Hoa dung do ẩn lộ,

草色欲圍人。 Thảo sắc dục vi nhân.

遊子吟風月， Du tử ngâm phong nguyệt,

誰能報得春。 Thùy năng báo đắc xuân.

蔡順                 Thái Thuận

* Nghĩa Bài Thơ:

Buổi Sáng Mùa Xuân

Chợt nghe tiếng chim hót xa xa như ở tận nơi nào, bên gối khách vừa tỉnh dậy sau một giấc mộng dài. Ngoài song mây giăng giăng như màn che, trên bầu trời mưa lưa thưa lất phất như bụi. Những đóa hoa nở như còn đọng lại những hạt sương đêm và màu cỏ xanh mơn mởn như vây lấy con người. Người du tử ngâm câu hoa nguyệt, nhưng nào ai đã báo đáp được nàng xuân đâu !

* Diễn Nôm:

SÁNG XUÂN

Chim nơi đâu chợt hót,

Khách bỗng tỉnh mộng dài.

Ngoài song mây mờ phủ,

Bên trời mưa bụi bay.

Hoa nở sương còn đọng,

Cỏ xanh biếc quanh ai,

Du tử ngâm thơ thẩn,

Ai báo được xuân nay?

Lục bát:

Chợt nghe chim hót đâu đây,

Khách choàng tỉnh mộng mới say giấc nồng.

Mây che rèm phủ ngoài song,

Phất phơ mưa bụi trên không mơ hồ.

Lá hoa còn ngậm sương mơ,

Biếc xanh đồng cỏ ơ hờ quanh ta.

Ngâm câu tuyết nguyệt phong hoa,

Nào ai báo được xuân qua bao lần?!

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

Kính mời đọc lại bài ...

春曉                 Xuân Hiểu

孟浩然             Mạnh Hạo Nhiên

春眠不覺曉， Xuân miên bất giác hiểu,

處處聞啼鳥。 Xứ xứ văn đề điểu,

夜來風雨聲， Dạ lai phong vũ thanh,

花落知多少。 Hoa lạc tri đa thiểu?

* Diễn Nôm: :

SÁNG XUÂN

Đêm Xuân ngủ quên sáng,

Chim hót khắp nơi nơi !

Đêm qua dường mưa gió,

Bao nả cánh hoa rơi ?!

Lục bát :

Đêm xuân quên sáng ngủ vùi,

Chợt nghe chim hót nơi nơi rộn ràng

Đêm qua mưa gió mơ màng,

Bao nhiêu hoa rụng bàng hoàng sáng xuân.

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

5. Bài thơ XUÂN DẠ ĐỘC THƯ của Cao Bá Quát:

春夜讀書                  Xuân Dạ Độc Thư

今人不見古時春， Kim nhân bất kiến cổ thời xuân

惆悵今春對古人。 Trù trướng kim xuân đối cổ nhân.

世事幾何今不古， Thế sự kỷ hà kim bất cổ,

眼前莫認幻為真。 Nhỡn tiền mạc nhận huyễn vi chân

幾多名利終朝雨， Kỷ đa danh lợi chung triêu vũ,

無數英雄一聚塵。 Vô số anh hùng nhất tụ trần.

自笑俗拘拋未得， Tự tiếu tục câu phao vị đắc,

邇來攜卷太諄諄。 Nhĩ lai huề quyển thái truân truân.

高伯适                    Cao Bá Quát

2. Chú Thích:

* Độc Thư : là Xem Sách mà cũng có nghĩa là Học Hành nữa, vì ngày xưa Xem Sách tức là đang Học Tập đó.

* Trù Trướng : là Do dự, Ngập ngừng, là Ngơ Ngẩn.

* Huyễn Vi Chân : là Lấy ảo làm thực, lấy huyễn hoặc làm thực tế.

* Triêu Vũ : là Mưa buổi sáng.

* Tụ Trần : làBụi phủ, Bụi mờ.

* Tục Câu : Tục ở đây có nghĩa là Thói Thường, nên Tục Câu có nghĩa là những câu nệ tầm thường, những thói xấu tầm thường khó bỏ. PHAO VI ĐẮC là Không dứt bỏ được.

* Nhĩ lai : là Gần đây, là Dạo nầy.

* Huề Quyển : là Cầm quyển sách lên, ý chỉ Học tập.

* Truân Truân : là Cần mẫn, Chăm chỉ.

3. Nghĩa Bài Thơ :

Đọc Sách Đêm Xuân

Người của ngày hôm nay không thấy được mùa xuân của thủơ xưa, nên giờ ta đang ngẩn ngơ trước mùa xuân hôm nay mà đối mặt với người xưa trên sách vở. Chuyện đời biết như thế nào mà nói, vì hôm nay chứ không phải ngày xưa nữa, nên đừng có nhận lầm những cái huyễn hoặc trước mắt là thực tế ( mà phải phân biệt cho rõ ràng ). Biết bao nhiêu danh lợi chỉ đến trong đêm như một giấc mộng, rồi kết thúc bằng một trận mưa sáng trôi đi tất cả, cũng như vô số anh hùng tụ hợp rồi cũng tan biến như lớp bụi mờ. Ta tự cười mình vì cái tật xấu xưa nay không bỏ đi được, nên gần đây hễ cứ cầm quyển sách lên là cứ đọc một cách chăm chỉ như ngày xưa vậy !

Biết được rằng Xưa không phải là Nay nữa, Xuân xưa khác xuân nay và Chuyện xưa cũng khác với Chuyện ngày nay, bằng chứng là biết bao danh lợi chỉ thoáng qua như giấc mộng trong đêm, anh hùng hào kiệt rồi cũng tan biến như bụi trần. Biết thế, mà vẫn cứ thế, hễ cầm được quyển sách lên là lại cứ muốn chăm chỉ mà học tập theo gương của người xưa, để làm gì ?! Vì rốt cuộc cũng có được gì đâu ?! Cao Bá Quát vừa cười mình ngớ ngẩn có thói quen xấu khó bỏ, lại vừa đề cao mình là người luôn luôn chăm chỉ học tập mặc dù biết rằng đọc sách chỉ là nhại lại những cái bã của cổ nhân !

4. Diễn Nôm :

Xuân Đọc Sách Xưa

Người nay chẳng thấy được xuân xưa,

Ngơ ngẩn xuân nay trước cổ thư.

Bao nả chuyện đời kim khác cổ,

Chớ lầm trước mắt thực làm hư.

Biết bao danh lợi theo mưa sáng,

Vô số hùng anh khuất bụi mờ.

Thói xấu cười mình không bỏ được,

Hễ cầm quyển sách cứ khư khư !

Lục bát:

Người nay không thấy xuân xưa,

Xuân nay ngơ ngác người xưa đâu rồi.

Chuyện đời kim cổ đổi vời,

Chớ lầm hư thực thực rồi hóa hư.

Lợi danh như sáng mưa thu,

Anh hùng bao kẻ mịt mù trần ai.

Cười mình tật cũ khó phai,

Quơ nhằm quyển sách miệt mài thâu canh.

(Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm)

6. Bài thơ XUÂN HÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm:

春寒                      XUÂN HÀN

十二韶光春一團, Thập nhị thiều quang xuân nhất đoàn,

一天料峭送餘寒. Nhất thiên liệu tiễu tống dư hàn.

輕陰借雨侵花易, Khinh âm tá vũ xâm hoa dị,

殘雪因風墜柳難. Tàn tuyết nhân phong trụy liễu nan.

繡闥佳人低玉帳, Tú thát giai nhân đê ngọc trướng,

香街醉客促金鞍. Hương giai túy khách xúc kim an.

旋乾自有神功在, Toàn kiền tự hữu thần công tại,

已播陽和滿際蟠. Dĩ bá dương hoà mãn tế bàn.

阮秉謙                 Nguyễn Bỉnh Khiêm

* Chú Thích :

- XUÂN HÀN 春寒 : Cái lạnh của buổi đầu xuân.

- Thiều Quang 韶光 : là Cái khoảng thời gian đẹp đẽ.

- Liệu Tiễu 料峭 : là LIỆU TIỄU XUÂN HÀN 料峭春寒 là thành ngữ dùng để hình dung cái lạnh của buổi đầu xuân.

- Khinh Âm Tá Vũ 輕陰借雨 : là Trời âm u nhẹ trong cơn mưa xuân.

- Tàn Tuyết Nhân Phong 殘雪因風 : là Gió cuốn những tàn dư của băng tuyết còn lại.

- Tú Thát 繡闥 : là Trong phòng thêu, tức là Khuê phòng của các cô gái.

- Hương Giai 香街 : là Đường phố thơm, ý chỉ những đường phố có nhiều người đẹp ở hay đường phố có nhiều kỹ viện.

- Xúc 促 : là Thúc mạnh vào. KIM AN 金鞍 : là Yên cương ngựa mạ vàng.

- Toàn Kiền 旋乾 : là Tuyền Càn Chuyển Khôn 旋乾轉坤 là thành ngữ chỉ xoay chuyển từ Càn qua Khôn, từ Dương sang Âm và ngược lại; Nói chung là chỉ sự xoay vần của trời đất, vạn vật, mùa màng... hết đông rồi đến xuân...

- Bá 播 : là Gieo hạt giống , là Truyền Bá, là Rải khắp.

- Dương Hoà 陽和 : là Khí dương xuân, chỉ khí trời ấm áp của mùa xuân.

- Tế Bàn 際蟠 : là Trời Đất, do sách Trang Tử có câu: "Thượng tế vu thiên, hạ bàn vu địa 上際于天，下蟠于地", nghĩa là: Trên rộng đến trời, dưới khắp cả đất. Sau người ta dùng gọn bốn từ "Tế thiên bàn địa 際天蟠地" như là một thành ngữ. Ở đây, tác giả lại lược đi hai từ, chỉ còn hai từ "tế bàn 際蟠" nhưng cần hiểu như nghĩa của cả câu "tế thiên bàn địa".

* Nghĩa Bài Thơ:

CÁI LẠNH CỦA BUỔI ĐẦU XUÂN

Cái khoảng thời gian đẹp đẽ của 12 ngày đầu năm đã mở màn cho một vừng xuân sắc, Từng ngày một ta sẽ lần lượt đưa tiễn cái lạnh của buổi đầu xuân. Trời râm nhẹ với mưa xuân phơi phới sẽ ngấm vào hoa cỏ một cách dễ dàng, những làn gió đầu xuân còn rất lạnh khó mà thổi được những băng tuyết còn sót lại cho rơi xuống gốc liễu. Trong khuê phòng các giai nhân còn buông thấp rèm ngọc xuống vì trời còn lạnh, trên đường phố nơi có nhiều người đẹp các khách say cũng thúc vào yên cương mạ vàng để đi mau qua. Trời đất âm dương đã xoay chuyển một cách thần kỳ từ đông sang xuân, vá ánh dương xuân đã được gieo đầy khắp cả trên trời dưới đất.

* Diễn Nôm:

XUÂN HÀN

Mười hai xuân sắc đã vầy đoàn,

Cái lạnh lui dần tiết mới sang.

Phơi phới mưa xuân hoa ướm nhụy,

Rao rao gió nhẹ tuyết dần tan.

Khuê phòng người đẹp buông rèm ngọc,

Trên phố khách say thúc ngựa vàng.

Chuyển đổi thần công trời lẫn đất,

Ánh xuân chan chứa khắp nhân gian.

Lục bát:

Mười hai ngày tiết xuân hàn,

Mỗi ngày cái lạnh lại càng bớt đi.

Mưa xuân dễ thấm hoa chi,

Gió xuân lay liễu tuyết thì chưa tan.

Phòng khuê người đẹp buông màn,

Trên đường khách hãy yên vàng thúc mau.

Càn khôn huyền diệu làm sao,

Ánh dương xuân đã phủ mau đất trời!

杜紹德

Đỗ Chiêu Đức

Xuân Xưa - Thơ: PhamPhanLang - Nhạc: Mai Hoài Thu - Ca Sĩ: Diệu Hiền

Thơ: PhamPhanLang 

 Nhạc: Mai Hoài Thu 

 Ca Sĩ: Diệu Hiền

Thì Thầm Cùng Xuân

Mặt trời lên sau màn đêm vỡ
Gió nhẹ lay hoa tuyết nhẹ bay
Nắng sớm mai sợi dài sợi vắn
Ánh bình minh vén góc thềm mây

Xa vắng xa tiếng xuân vọng lại
Én bay về khắp nẻo trời quê
Vườn nhà ai nở hoa muôn sắc
Ong bướm chờ xuân khắp lối về

Dòng sông xưa vẫn xuôi mùa chảy
Bến nhớ thuyền ... bến hỏi thuyền đâu?
Xuân hỏi ta bao giờ trở lại
Xin thưa rằng “Hẹn đợi mùa sau!”

Một mùa sau ... thêm mùa sau nữa...
Hoa úa màu, hương cũng nhạt hương
Xuân có hay đêm buồn viễn xứ
Ta vào mơ gối mộng hoài hương!

Yên Dạ Thảo
12.01. 2022
Xuân Nhâm Dần

Chúa Xuân

Đầu năm, mời Chúa đến xông nhà
Tạ ơn 365 ngày qua
Buồn vui có Ngài luôn nâng đỡ
Tha thiết yêu thương quá đậm đà

Đầu năm, mời Chúa đến lì xì
Để lỗi lầm năm cũ phai đi
Mừng tuổi con, món quà tha thứ
Hơn kém, hờn ghen … có nghĩa gì

Đầu năm, mời Chúa cành lộc tươi
Của kẻ tha phương nhớ bồi hồi
Kỷ niệm Xuân nào còn lưu luyến
Quê Cha đất Mẹ, Tết đâu rồi?

Đầu năm, mời Chúa nụ mai vàng
(Dẫu ngoài kia tuyết đổ mênh mang)
Miếng bánh chưng xanh cùng kẹo mứt
Chút dư hương thôi, kẻo lỡ làng…

Đầu năm, mời Chúa nén hương trầm
Chén rượu nồng nàn con kính dâng
Ngài là Mùa Xuân không tàn úa
Cứu rỗi gian trần bớt băn khoăn

Xuân đến, Xuân đi…tự bao giờ?
Ai chờ, ai đợi, ai thờ ơ?
Lời chúc đầu năm con dâng đến
Chúa của thời gian những vần thơ

Rồi ba ngày Tết cũng qua nhanh
Vương vấn nơi đây chút mộng lành
Tình Chúa bao la còn ở lại
Bốn mùa dào dạt suối Hồng Ân

Edmonton, Mồng Một Nhâm Dần 2022
Kim Loan

Viết Câu Lục Bát Đầu Năm

Người về bước nhỏ chân hoa
Dấu in bờ mộng bút ngà nét duyên
Đợi người tay níu hồn nhiên
Viết câu Lục bát vai nghiêng gánh tình

Với sao được cõi trời xanh
Nhớ người trăm ý thiên thanh hoa vàng
Từ xa xăm đến muộn màng
Nghĩ về nhân thế từng trang thơ còn

Bốn mùa phấn bốn mùa son
Đời như mây khói vuông tròn nắng mưa
Thương kiều nhớ cụ Nguyễn Du
Yêu ca dao thuở Mẹ ru võng nằm

Đi về bốn nẻo tình thâm
Trăm năm thi tứ hương trầm bút hoa
Tìm đâu tri kỷ ta bà
Nét son nào giữ tâm đà đậm mai

Thôi thì cát bụi trần ai
Yêu nguời Nhật Nguyệt dông dài đong đưa
Hoa chiều hoa sáng hoa trưa
Hoa lòng một trái tim thơ tặng người.

01/01/2022
Hoa Văn

Vịnh Hoa Mai

Mở hội trần gian đón Chúa Xuân 
Hoàng kim tươi thắm rạng thiên vân 
Điểm trang lộng lẫy khung trời mộng 
Náo nức mừng vui cõi thế nhân 
Cho dẫu mịt mù cơn gió bụi 
Cũng không phai lạt nét thanh tân 
Năm này cho đến muôn sau nữa 
Hương sắc HOA MAI thật tuyệt trần !!!

Lâm Hoài Vũ

Xuân Nhớ Bạn

Tao sẽ vui xuân cùng thiên hạ
Dù Tết năm nay không có mày
Nói rứa chứ mình tao cũng chán
Thiếu mày rượu không đã cơn say

Bao năm rồi phải không mày nhỉ
Hai đứa ôm chung giấc mộng đầy
Cái thưở hồn đang non trẻ ấy
Xem đời dễ như trở bàn tay

Tao nhớ chúng mình say ngất ngưởng
Một đêm trừ tịch khói hương bay
Văn chương chưởi đổng qua thời thế
Chính trị bàn từ Đông sang Tây

Chán chê hai đứa kềnh ra ngủ
Sáng dậy thề nhau tao không say!
Một kỷ niệm xưa mày có nhớ
Hai đứa yêu và đã đắm say

Cô gái trước nhà căn gác trọ
Nhìn mình đôi má đỏ hây hây
Một dạo chúng mình tương tư quá:
Tao làm thơ, mày hát suốt ngày !

Bây giờ em đã lên bà lớn

Con đứa tay bồng, đứa dắt tay
Mà mày vẫn còn lưu lạc đó
Mà tao vẫn còn lất khất đây

Nhắc đôi kỷ niệm ngày xưa để
Buồn cho thế sự của hôm nay
Bao năm mơ ước chưa tròn ý
Duyên chỉ thêm nhiều men đắng cay

Đuổi đeo đeo đuổi trăm hình bóng
Rút cuộc còn tao với một mày!
Đã hẹn xuân này ăn Tết muộn
Chúc nhau nâng một cốc rượu đầy

Những tưởng chông gai cùng sát cánh
Nào ngờ thế nước bắt chia tay!
Còn đâu những buổi sương chiều xuống
Mưa lạnh, đường xa, gió heo may

Bấm tay ngồi đếm ngày phiêu bạt
Chợt thấy xuân về trên khóm cây
Mày vẫn âm thầm quê cũ sống
Tao phải bôn ba đất nước này

Cách sông, cách núi, lòng không cách
Nhớ mày tao chỉ một cơn say
Văn chương xứ Việt giờ chắc đắt?
Mấy mươi triệu kẻ đọc văn mày?

Văn mày còn như văn ngày trước:
Giọng cười pha lẫn ý chua cay?
Tao ở bên này xem tuyết trắng
Thơ lòng một cỏi tha hồ hay

Thơ hay khốn nỗi không người đọc
Nhìn tóc hoe vàng nhớ tóc mây
Tao sẽ vui xuân cùng thiên hạ
Dù Tết năm nay không có mày

Nói rứa chứ mình tao cũng chán
Rượu buồn thiếu bạn uống không say

Trang Châu