Từ Hà Nội Đến Sài Gòn 1954

(Chùa Một Cột)

Tôi xa Hà Nội vào năm 1954 khi được 5 tuổi.

Tuy nhiên những hình ảnh của Hà Nội khi đó vẫn còn trong ký ức.

Đối với tôi, Hà Nội thời gian đó sạch sẽ và nên thơ, trước khi di cư vào Sài Gòn, Ba tôi đã đưa anh em chúng tôi đi thăm Chùa Một Cột, đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc.

Chùa Một Cột thuộc quận Ba Đình, nằm ngay sau Phố Ông Ích Khiêm gần Quảng Trường Ba Đình. Chùa được xây dựng theo hình tượng của một đóa hoa sen nở trên mặt nước, tượng trưng cho sự tinh khiết và cao quý của Phật Pháp *

Theo Wikipedia chùa Một Cột có tên ban đầu là Liên Hoa Đài với lối kiến trúc độc đáo: một điện thờ đặt trên một cột trụ duy nhất được xây vào thời vua Lý Thái Tông cuối năm 1049 và hoàn thiện vào năm 1105 nhưng sau đó bị Pháp phá hủy khi rút khỏi Hà Nội cuối năm 1954. Đến năm 1955 mới được dựng lại theo kiến trúc từ thời Nguyễn

( Đền Ngọc Sơn)

Hồi ba tôi còn đi học, ông ở trọ nhà Bác tôi ở số 32 Phố Nhà Thương Khách, tức là Phố Hòe Nhai (tại phố này có nhà thương của người Tàu nên hay được gọi là Phố Nhà Thương Khách). Lâu lâu Mẹ tôi lại đưa chúng tôi ra Hà Nội thăm Ba. Anh em chúng tôi hay ra Vườn Hoa Hàng Đậu chơi, vườn hoa cách nhà khoảng 300 mét, từ nhà đi xuống phía nam chừng hơn một trăm mét gặp Phố Phan Đình Phùng quẹo trái, đi thêm một đoạn nữa là đến Vườn Hoa Hàng Đậu với bãi cỏ xanh mướt.

Năm 1954, trước khi di cư, gia đình tôi ở tạm nhà một người anh họ tại Phố Châu Long. Cũng như mọi ngày, hôm đó Mẹ bận nấu cơm, anh tôi và tôi có bổn phận trông em, chúng tôi chia nhau hai đứa ngồi hai bên đầu cầu thang, gác chân qua nhau không cho em đi nhưng vì mải nói chuyện với hai người cháu cùng tuổi nên em đã lách và đi xuống lúc nào không biết.

( Cầu Thê Húc tại Hồ Hoàn Kiếm, nối từ bờ hồ đến 1 hòn đảo nhỏtrên đó có Đền Ngọc Sơn)

Khi Mẹ tôi ở dưới bếp lên hỏi “em đâu?”, chúng tôi mới biết em đã đi mất rồi.

Tôi theo Mẹ đi dọc đường Cổ Ngư để tìm em, mẹ sợ em vì thích nghịch nước nên có thể đi đến bờ hồ rồi trượt chân ngã xuống hồ chăng!

Đường Cổ Ngư là một con đường nhỏ nằm giữa Hồ Tây bao la và Hồ Trúc Bạch nên thơ ( hình như bây giờ đường Cổ Ngư đã bị đổi tên thành đường Thanh Niên).

Mẹ dẫn tôi đi qua mấy con phố thì bỗng thấy một đám đông từ xa, khi lại gần thì mừng quá, em tôi ngồi trên xe đạp của một ông cảnh binh, ông vừa đi vừa rao xem con ai đi lạc. Mẹ tôi vội đi lại phía ông, em tôi vừa thấy Mẹ thì òa lên khóc đòi Mẹ. Sau đó ông trao em cho Mẹ tôi rồi bảo: con bé đi lang thang, có một bà bế cháu vào cho ăn cho uống, nó cứ hát líu lo, đến khi cho cháu đi tiểu, bà phát hiện là con gái nên không muốn giữ đem ra giao cho chúng tôi.

Ba anh chị em trên tàu há mồm từ Hải Phòng đến cảng Sài Gòn

Thật là may, nếu là con trai bà ấy sẽ giữ nuôi, chắc gia đình tôi sẽ kẹt lại ngoài Bắc vì không tìm được em.

Giã từ Hà Nội, Ba Mẹ tôi đưa anh em chúng tôi lên xe lửa ra Hải Phòng, ở tạm nhà của người quen để đợi ngày lên tàu di cư vào miền Nam.

Tại đây, tôi quen và chơi thân với Lề Mình, cháu nội của bà chủ nhà, gia đình bà là người gốc Hoa, cũng sửa soạn di cư vào Nam trong chương trình “Passage To Freedom”

Sau mấy ngày lênh đênh trên biển, tàu đến bến Sài Gòn. Tôi đi cùng Bà Nội, hai bà cháu còn say sóng nên đi đứng loạng choạng, một thanh

niên trẻ thấy vậy nắm tay tôi dẫn đi, khi xuống đến bến anh bỏ tay tôi sau khi đã nhận tấm giấy từ nhân viên Hội Hồng Thập Tự cho nạn nhân tị nạn của tôi.

Khi leo lên xe đò về trại tị nạn, ba tôi hỏi giấy của tôi đâu, lúc đó cả nhà mới biết người thanh niên đã lấy tấm giấy và đi mất rồi, thế là mất toi 700 đồng!

Đó là một kỷ niệm buồn trong tôi khi di cư vào Nam!

Ngọc Hà