Hàng năm vào ngày 19 tháng 6 (ngày Quân Lực của VNCH) em vẫn thường xem lại những cuộc diễn hành của QLVNCH thời xưa mà trong lòng cảm khái, nhớ đến bài từ dẫn nhập của truyện Tam Quốc Chí Diễn Nghĩa, tức là bài Lâm Giang Tiên của thi sĩ Dương Thận đời nhà Minh. Kính gửi quý anh một bài em viết trong lúc hồi tưởng lại việc cũ 50 năm trước.
臨 江 仙
滾 滾 長 江 東 逝 水
浪 花 淘 盡 英 雄
是 非 成 敗 轉 頭 空
青 山 依 舊 在
幾 度 夕 陽 紅
白 發 漁 樵 江 渚 上
慣 看 秋 月 春 風
一 壺 濁 酒 喜 相 逢
古 今 多 少 事
都 付 笑 談 中
Phiên âm Hán-Việt
Lâm Giang Tiên (tiên trên bến sông)
Cổn cổn [1] Trường Giang [2] đông thệ [3] thủy
Lãng hoa [4] đào tận [5] anh hùng
Thị phi thành bại chuyển đầu [6] không
Thanh sơn y cựu tại [7]
Kỷ độ tịch dương hồng [8]
Bạch phát ngư tiều giang chử [9] thượng
Quán khan [10] thu nguyệt xuân phong [11]
Nhất hồ trọc tửu [12] hỉ tương phùng
Cổ kim đa thiểu sự [13]
Đô [14] phó tiếu đàm trung
Chú thích:
[1] Cổn: nước chảy ào ào, cuồn cuộn
[2] Trường giang: tức là sông Dương Tử, nơi xảy ra trận Xích Bích quyết liệt thời Tam Quốc.
[3] Thệ: đi không trở lại nữa
[4] Lãng hoa: bọt sóng. Sóng vỗ vào bờ tạo ra bọt nước.
[5] Đào tận anh hùng: gột sạch hết dấu vết anh hùng
[6] Chuyển đầu: ngoảnh đầu (ý nói thời gian nhanh lắm, trong khoảnh khắc)
[7] Non xanh vẫn còn đó
[8] Đã bao lần mặt trời lặn? Ý nói đã bao thời gian trôi qua?
[9] Chử: bến sông
[10] Quán khan (khán): quen thấy, thường thấy
[11] Thu nguyệt xuân phong: trăng thu, gió xuân. Ý muốn nói năm tháng trôi qua.
[12] Trọc tửu: rượu không sang của giới bình dân, tạm dịch là rượu nhạt
[13] Bao nhiêu việc xưa nay
[14] Đô: đều. Câu này dịch nghĩa là (những việc xưa nay) đều gửi trong cuộc nói cười.
Tác giả Dương Thận (楊 慎) là một thiên tài văn chương của Trung Hoa. Tương truyền rằng năm 11 tuổi ông đã biết làm thơ, rất hay. Ông đỗ Trạng Nguyên khoa Tân Mùi (năm Chính Đức thứ 6 đời hoàng đế Minh Vũ Tông) năm mới 23 tuổi. Đến đời Gia Tĩnh thì ông vì làm mất lòng nhà vua nên bị hoàng đế Minh Thế Tông tước quan chức và biếm đi cao nguyên Vân Nam. Ông ngao du ở Vân Nam hơn 30 năm, hết sức sảng khoái. Về sau Minh Thế Tông đã hồi tâm triệu ông về triều 6 lần, nhưng ông nhất định không quay trở về. Ông qua đời vào năm Gia Tĩnh thứ 38. Những hoàng đế nhà Minh về sau như Minh Mục Tông và Minh Hy Tông đều kính phục và truy thăng cho ông.
Trường giang cuồn cuộn chảy về đông
Sóng dập dồn đãi hết anh hùng
Được, thua, phải, trái, thoắt thành không
Non xanh nguyên vẻ cũ
Mấy độ bóng tàn hồng
Bạn đầu bạc ngư tiều trên bãi
Mảnh trăng thanh gió mát vui chơi
Gặp nhau, hồ rượu đầy vơi
Xưa nay bao nhiêu việc
Phó mặc cuộc nói cười.
Bản dịch của cụ Phan Kế Bính.
Than Việc Đời
Cuồn cuộn sông dài nước chảy suôi,
Anh-hùng sóng rập cát vùi.
Dở hay chớp mắt việc qua rồi.
Non xanh trơ vẫn đó,
Trải mấy bóng chiều soi!
Hai chú ngư tiều đầu trắng xóa,
Giăng trong gió mát ưa mùi.
Gập nhau chén rượu chuyện trò vui.
Bao nhiêu việc kim cổ,
Đem bỏ cuộc vui cười.
Hậu học Vũ xuân Hoài phỏng dịch ý bài từ theo thể lục bát
Trường giang nước đổ về đông
Bao năm sóng vỗ, anh hùng mất tang
Thắng thua phút chốc bằng không
Non xanh vẫn đó, tà dương bao lần?
Bên sông đôi bạn bạc đầu
Ngư tiều rượu nhạt gió trăng tháng ngày
Ít nhiều những việc xưa nay
Cũng đều gói trọn trong câu nói cười
Kính,
Hoài
-----===<o0o>===-----
From: vinh.trang @ Sent: Friday, June 20, 2025 3:50 SA
To: 'Hoai Vu' <hoai.hvu @ >; 'HCD G.' <huy017 @>; 'nang huynh' <nlehuynh @>
Subject: RE: Ngày Quân Lực của VNCH, 19 tháng 6
Kính Anh Đẳng, Anh Năng, Anh Hoài,
Đã lâu, từ thứ hai 16/06/25 đến giờ không thấy email của Anh Đẳng trên QVĐ, không biết Anh Đẳng có bình an không ? Mong Anh Đẳng được mọi sự An Lành.
Anh Hoài thật đa tài. Trong bộ phim Tam Quốc Diễn Nghiã 1994, có bài hát « Nước Trường Giang chảy về đông » (滚滚长江东逝水) dựa theo bài của Dương Thận, là ca khúc mở đầu của bộ phim, và bài « Lịch Sử Đích Thiên Không » (历史的天空) do Vương Kiến sáng tác và Mao A Mẫn hát (1). Tôi rất thích bài nầy. Đây là ca khúc kết thúc bộ phim.
历史的天空 Lịch Sử Đích Thiên Không
暗淡了刀光剑影 Âm đạm liễu đao quang kiếm ảnh
远去了鼓角铮鸣 Viễn khứ liễu cổ giác tranh minh
眼前飞扬着一个个 Nhãn tiền phi dương trước nhất cá cá
鲜活的面容 Tiên hoạt đích diện dong
湮没了黄尘古道 Nhân một liễu hoàng trần cổ đạo
荒芜了烽火边城 Hoang nguyên liễu phong hỏa biên thành
岁月啊你带不走 Tuế nguyệt a nễ đái bất tẩu
那一串串熟悉的姓名 Na nhất xuyến xuyến thục tất đích tính danh
兴亡谁人定啊 Hưng vong thùy nhân định a
盛衰岂无凭啊 Thịnh suy khởi vô bằng a
一页风云散啊 Nhất hiệt (đầu) phong vân tán a
变幻了时空 Biến huyễn liễu thì không
聚散皆是缘哪 Tụ tán giai thị duyên na
离合总关情啊 Ly hiệp tổng quan tình a
担当生前事啊 Đảm đương sinh tiền sự a
何计身后评 Hà kế thân hậu bình
长江有意化作泪 Trường Giang hữu ý hóa tác lệ
长江有情起歌声 Trường Giang hữu tình khởi ca thanh
历史的天空闪烁几颗星 Lịch sử đích thiên không thiểm luyện kỷ khỏa tinh
人间一股英雄气 Nhân gian nhất cổ anh hùng khí
在驰骋纵横 Tại trì sính tung hoành.
(1): Video youtube do Mao A Mẫn hát:
https://www.youtube.com/watch?v=F-AtfMoekds
Đã tắt rồi ánh đao ánh kiếm,
Đã xa rồi tiếng trống tiếng chiêng.
Trước mặt hiện lên rõ ràng,
Những khuôn mặt sống động.
Con đường cát bụi đã được chôn vùi,
Thành quách khói lửa đã thành hoan vu.
Năm tháng ơi!
Người không lấy đi được
Từng vị danh nhân quen thuộc
Hưng vong là ai đã định?
Thịnh suy là bởi cớ nào?
Như gió mây tan ra,
Biến thành hư không.
Tụ tán đều do duyên kiếp,
Ly hợp đều bởi chữ tình.
Đảm nhận chuyện của đời trước,
Sợ gì đời sau bình luận.
Trường Giang tinh ý hóa thành lệ,
Trường Giang tinh ý hát lên bài ca.
Lịch sử bầu trời,
Lấp lánh bao vì sao.
Dũng khí người anh hùng trong nhân gian,
Vẫn rong duổi tung hoành.
(Do nhà lồng tiếng phim dịch?)
Gởi 3 Anh nghe cho dzui.
An Lành.
Kính,
VT.
-----===<o0o>===-----
From: vinh.trang
Sent: Friday, June 20, 2025 4:33 SA
To: 'Hoai Vu' <hoai.hvu @ any .com>; 'HCD G.' <huy017 @ any .com>; 'nang huynh' <nlehuynh @ any .com>
Subject: RE: Ngày Quân Lực của VNCH, 19 tháng 6
Kính Quý Anh,
Tôi hứng chí, dịch tào lao 5 câu cuối cho vui:
Nước Trường Giang hóa thành sông lệ,
Gió Trường Giang vang mãi lời ca.
Giữa bầu trời lịch sử,
Muôn triệu ánh sao sa.
Trong nhân gian một thuở,
Vẫn vang dũng khí anh hùng.
Kính,
Vinh Trang.
Huỳnh Chiêu Đẳng: Cứ ngở anh Tráng anh Hoài giỏi khoa học ai ngờ lại rất ràng về văn chương chữ nghĩa.
Huỳnh Chiêu Đẳng Biên Soạn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét