Chiếc Ghế Cũ Và Người Thợ Hàn

Năm ngoái, trong một lần lướt Facebook và dạo trên chợ trời, (Facebook Marketplace), tôi tình cờ thấy một bộ bàn ghế bằng sắt. Dù đã cũ kỹ, rỉ sét, nhưng kiểu dáng cổ điển với những đường nét uốn cong mềm mại khiến tôi bồi hồi nhớ lại những buổi chiều thơ ấu ngồi bên hiên nhà, sau một ngày dài phụ việc ở nhà ngoại. Chủ món đồ rao bán với giá rất rẻ, nhưng kèm điều kiện: người mua phải mang đi hết, kể cả hai chiếc ghế gãy, không còn sử dụng được, một chiếc mất khung, chiếc kia thì gãy chân, trông chẳng còn mấy giá trị.

Tôi quyết định mua cả bộ. Nghĩ bụng: “Cứ đem về, sửa được thì lời, không thì cũng chẳng thiệt bao nhiêu.”

Sau vài ngày kỳ cọ, rửa sạch, sơn sửa lại, tôi đăng bán. Bộ bàn ghế được người ta mua ngay, và tôi lời được vài trăm đô. Nhưng hai chiếc ghế gãy thì vẫn nằm đó – một góc sân, một góc suy nghĩ.

Lúc đầu, tôi định đem đôi ghế hỏng đi bán sắt vụn. Nhưng mỗi lần bước ra sân, nhìn thấy chiếc ghế cũ đứng lặng lẽ một mình, tôi lại chùn bước. Có điều gì đó trong dáng vẻ xiêu vẹo ấy khiến tôi không nỡ rời xa. Nó như có một linh hồn – bị quên lãng, nhưng vẫn âm thầm chờ đợi.

Tôi giữ lại chiếc còn đỡ hơn, dù nó đã mất một đoạn chân. Nhưng khi đứng riêng lẻ, nó trông thật lạc lõng. Như một người bạn cũ giữa đám đông xa lạ, chiếc ghế ấy dường như cần một người đồng hành – có lẽ chính là chiếc còn lại, dù hư hỏng nặng hơn.

Thế là tôi quyết định sửa lại cả hai. Tôi cưa thanh sắt từ cái giá treo chậu hoa thành hai đoạn để làm khung, rồi tính tìm thợ hàn để gắn lại thành đôi ghế hoàn chỉnh. Tôi gọi vài xưởng hàn quanh vùng để hỏi giá. Nhưng chỉ sau vài cuộc điện thoại, tôi bắt đầu nản. Người ta tính công theo giờ, mà tối thiểu cũng phải một giờ. Giá công thợ hàn ở Virginia, nơi tôi sống, dao động từ 80 đến 120 đô một giờ. Mức giá quá cao, nhất là khi so với những chiếc ghế cũ đang được rao bán đầy rẫy trên Facebook Marketplace.

Tôi nghĩ: “Thôi, bỏ luôn vậy.” Nhưng trong lòng vẫn còn day dứt, như thể vừa từ chối một điều gì đó đáng được trao cơ hội.

Rồi một hôm, như một cái duyên tình cờ, tôi đọc được mẫu quảng cáo ngắn trên Facebook Marketplace: “Nhận hàn đồ hư hỏng, giá phải chăng. Liên lạc Gustavo Cotta.”

Tôi nhắn tin thử. Vài giờ sau, Gustavo trả lời. Anh bảo tôi chụp vài tấm ảnh những chỗ bị hư để anh xem trước. Sau một hồi trao đổi, anh nhắn lại: “Bốn mối hàn? Tôi lấy 25 đô thôi. Chiều thứ Sáu, sau 5:30, anh đem qua nhé. Khoảng 15 phút là xong.”

Chiều thứ Sáu, sau khi tan làm, tôi vội chất hai chiếc ghế hỏng lên xe và chạy đến địa chỉ Gustavo đã gửi. Gustavo Cotta là một thợ hàn trẻ gốc Brazil, sống trong một căn townhouse nhỏ nằm trong khu dân cư yên tĩnh, chỉ cách nhà tôi chừng tám phút lái xe. Tôi đến nơi khi trời vừa dịu nắng. Anh mở cửa với nụ cười hiền lành, giọng nói ấm áp và hơi chậm rãi – kiểu ngập ngừng quen thuộc của người không dùng tiếng Anh làm tiếng mẹ đẻ. Sau vài câu xã giao, anh ra chỉ dẫn cho tôi đi vòng ra phía sau nhà – nơi anh đã biến khoảng sân nhỏ thành một xưởng hàn mini.

Góc sân ấy không lớn, nhưng gọn gàng. Một chiếc bàn kim loại kê sát tường, bên trên là đèn hàn, kẹp sắt, mặt nạ bảo hộ, găng tay, cùng đủ loại dụng cụ thường thấy của nghề hàn. Ở góc sân, các đoạn thép, tấm ván, mảnh sắt vụn được xếp ngay ngắn – như thể tất cả đang đợi được trao một đời sống mới.

Gustavo có dáng người chắc khỏe, làn da rám nắng của người thường xuyên làm việc ngoài trời. Trên tay chân anh là những hình xăm đậm nét – lạ lẫm nhưng không hề dữ dằn, có vẻ như mang những ý nghĩa riêng. Anh thấp hơn những người Brazil tôi từng gặp, nhưng đôi mắt thì sáng, đầy sinh khí và sự nhiệt thành khiến tôi có cảm giác tin tưởng ngay từ lần đầu gặp mặt. Anh không phải kiểu người làm việc cho xong – ngược lại, có cái gì đó rất tỉ mỉ, kiên nhẫn, và chân thành trong từng cử chỉ.

Khi tôi mở cửa xe, lấy hai chiếc ghế ra đặt xuống sân, Gustavo cúi xuống xem xét kỹ từng vết nứt, từng đoạn gãy. Anh không nói nhiều, chỉ gật gù, chép miệng, như thể đang tính toán phương án tốt nhất trong đầu. Rồi anh đi vào nhà, mang ra mặt nạ, găng tay và dụng cụ hàn. Không cần chỉ dẫn, không chần chừ, anh bắt tay vào việc – như một người nghệ nhân đang âm thầm phục hồi lại linh hồn cho món đồ cũ kỹ mà ai đó từng bỏ quên.

Trong lúc làm việc, Gustavo vừa hàn vừa trò chuyện:

“Ngày trước ở Brazil, tôi là thợ hàn chuyên nghiệp. Nhưng khi sang Mỹ, do tiếng Anh còn hạn chế, tôi khó tìm việc đúng nghề, nên chuyển sang làm xây dựng, lát gạch, sơn sửa nhà. Nhưng thỉnh thoảng, tôi vẫn nhận hàn mấy món đồ cũ – vừa giữ nghề, vừa thấy vui.”

Tôi đứng bên cạnh Gustavo, nhìn anh cạo sạch lớp sơn cũ, gắn dây hàn, rồi những tia lửa điện lách tách bắn ra giữa một buổi chiều yên bình. Có gì đó rất tĩnh lặng, rất con người trong công việc tưởng chừng đơn giản đó. Không chỉ là một người sửa ghế, mà như thể anh đang chữa lành điều gì đó – trong chiếc ghế, trong tôi, hay trong chính cuộc sống này?

Sau khoảng 20 phút, hai chiếc ghế – từng là “phế phẩm” – giờ đã tái hợp thành một cặp hoàn chỉnh. Dù các vết hàn còn lộ ra, nhưng đối với tôi, chúng đẹp theo một cách rất thật: không còn hoàn hảo, nhưng bền vững và kiên cường. Tôi trả Gustavo 25 đô như đã thỏa thuận, rồi tặng thêm anh 15 đô nữa – như một cách cảm ơn vì đã “cứu rỗi” hai chiếc ghế tưởng chừng chỉ còn giá trị sắt vụn.

Tôi chở ghế về, rửa sạch lại lần nữa, rồi phun thêm lớp sơn chống sét mới. Đặt chúng cạnh nhau dưới mái hiên trước nhà, nơi chiều xuống ánh nắng loang nhẹ. Cơn gió đầu xuân mơn man thổi qua, tôi ngồi xuống, tựa lưng, nhún lên nhún xuống và thả mình theo nhịp ghế.

Một lát sau, tôi pha ấm trà, gọi vợ ra cùng ngồi hóng gió. Khi ngồi xuống ghế, vợ tôi tròn mắt hỏi:

“Ủa, hai cái ghế mới này anh mua ở đâu mà ngồi thoải mái quá vậy?”

Tôi mỉm cười, nhìn nàng rồi đáp:

“Ghế cũ người ta cho, anh chỉ tốn vài chục đô sửa lại thôi đó.”

Nghe vợ khen, tôi thấy trong lòng không chỉ là sự hài lòng – mà là cảm giác biết ơn. Biết ơn vì đã không bỏ đi thứ gì chỉ vì vẻ ngoài cũ kỹ. Biết ơn vì đã tìm được một người thợ có tâm. Biết ơn vì từ những thứ tưởng chừng bỏ đi, lại có thể tạo nên một khoảnh khắc bình yên đến lạ lùng.

Y Thy Võ Phú

04282025