Quốc Kỳ và Quốc Ca Hoa Kỳ: “The Star-Spangled Banner” - Tống Viết Minh

Ngày mùng 4 tháng 7 lại đến. Hôm nay, cùng với 349 triệu 100 ngàn người công dân Hoa Kỳ, tính cho đến giờ phút nầy, chúng ta mừng Ngày Quốc Khánh thứ 250 Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ (HCQHK).

Thiết nghĩ đây cũng là dịp để chúng ta ôn lại ý nghĩa lá cờ cũng như bài ca quốc ca HCQHK nhân ngày lễ Độc Lập.

A. Quốc Kỳ HCQHK:

I. Lá cờ HCQHK gồm có ba màu:

1. Đỏ tượng trưng cho lòng dũng cảm.

2. Trắng tượng trưng cho sự chân thật.

3. Xanh tượng cho lòng yêu chuộng hòa bình.

II. Trên cờ có năm mươi ngôi sao màu trắng, năm cánh đều nhau, xếp thành 9 hàng ngang nối tiếp nhau trên một khung hình chữ nhật màu xanh nước biển đậm. Năm hàng, mỗi hàng có sáu ngôi sao, và bốn hàng, mỗi hàng có năm ngôi sao. Tất cả cộng lại thành 50 ngôi sao, tượng trưng cho năm mươi tiểu bang.

Ngoài ra còn có tất cả 13 gạch xếp hàng ngang nối tiếp nhau. 7 gạch màu đỏ xen kẽ với 6 gạch màu trắng. Tất cả làm thành 13 gạch, tượng trưng cho 13 tiểu bang đầu tiên của HCQHK.

B. Bài quốc ca HCQHK: 

 Nếu có dịp xem một trận tranh tài thể thao, tham dự lễ nghi ở một trường đại học, trung học hay một lễ hội nào, chúng ta đều thấy khán thính giả lấy mũ xuống, đặt tay phải lên trên ngực trái, nơi có trái tim nằm bên trong, quân nhân đưa tay lên chào, trong khi có thể các phi cơ phản lực đang gầm thét bay lượn trên bầu trời. Thế rồi sáu nốt nhạc rất quen thuộc lại trồi lên với năm chữ đầu tiên: “O say can you see …”” Hãy nói đi, bạn có thấy….”

Đa số mọi người tham dự sẽ lẩm bẩm trong miệng bài ca cho đến hết. Một thăm dò mới đây cho biết hai phần ba người Hoa Kỳ không biết hết những chữ ngay cả lời bài Quốc ca. Có thể nếu biết được lai lịch đầy thích thú và ngạc nhiên: bài hát được tạo thành trong hoàn cảnh như thế nào, viết ra từ đâu, có thể họ sẽ thấy dễ nhớ cho họ hơn. Đây là câu chuyện đằng sau khúc ca được gọi là “The Star-Spangled Banner.”

Câu chuyện khởi đầu với Francis Scott Key, một luật sư, một thi sĩ nghiệp dư người Hoa Kỳ (hình trên). Cũng như nhiều người Hoa Kỳ khác, ông rất bực mình, chẳng hài lòng một chút nào từ năm 1812, khi thấy Hoa Kỳ tuyên chiến với Vương quốc Anh. Đại quân vương quốc Anh hùng mạnh vượt trội mọi mặt so với Quân đội Hoa Kỳ, còn trẻ trung và non nớt. Cuộc chiến đã đem đến bao nhiêu đều xấu cho công việc kinh doanh người Hoa Kỳ, bởi lẽ những khách hàng Vương quốc Anh từ lâu vẫn làm ăn buôn bán với các thương gia Hoa Kỳ.

Quân lực Hoa Kỳ phải khổ cực khi đối đầu với quân đội Vương quốc Anh trên đất liền, ngoài biển cũng như trên hồ lạch. Thế rồi tháng tám 1814, Quân lực Anh quốc đột kích Washington, D.C., nổi lửa đốt Tòa Bạch ốc, Tòa nhà Quốc hội và nhiều cơ quan chính phủ. Cảnh tàn phá thủ đô như một tát rất mạnh gợi lên và nung nấu ngọn lửa cho nhiều người Hoa Kỳ, kể cả Francis Scott Key, khiến tất cả cùng chung lưng, đấu cật, tìm cách giải quyết cuộc chiến đang xảy ra trên quê hương.

Đây là hoàn cảnh và ý tưởng những gì bài quốc ca “The Star-Spangled Banner” lấy cảm hứng.

Ngày 13, tháng chín 1814, ông Key và một viên chức chính thức chính phủ Hoa Kỳ chèo thuyền đến một chiến thuyền Vương quốc Anh, đang thả neo trên Sông Patapsco, hải cảng Baltimore, tiểu bang Maryland với sứ mạng xin thả những tù binh Hoa Kỳ bị bắt giữ trên chiến thuyền đó.

Cuộc họp với các sĩ quan quân đội Anh diễn tiến tốt đẹp. Ngay cả họ đã dùng bửa tối với nhau.Thế nhưng đến lúc ông Key và những người tháp tùng lên thuyền để chèo về nhà, họ đã bị chặn lại với lý do họ thấy được quá nhiều. Đội chiến thuyền vương quốc Anh đã nổ súng đánh chiếm đồn binh Fort Mc Henry, cách đó chỉ có tám dặm. Quân đội Anh quốc không thể để cho Ông Key cũng như những người tháp tùng tường trình những gì đã chứng kiến.

Từ bờ, người Hoa Kỳ có một chỗ đứng quan sát rất rõ. Họ đã xem trận chiến xảy ra không khác gì đốt pháo bông. Khi màn đêm buông xuống, bao nhiêu chiến thuyền vương quốc Anh quốc đã nả pháo binh, hết giờ nầy đến giờ nọ, phóng hết hỏa tiển đến bắn đại bác vào đồn binh.

Khi hừng đông ló dạng, Ông Key nheo mắt qua màn sương. Ông đã chuẩn bị từ sáng tư tưởng sẽ tận mắt nhìn thấy cờ Vương quốc Anh bay trên chiến đồn Fort Mac Henry. Nhưng hãy chờ xem cái gì vậy này? Cái gì có thật vậy không đây? Đúng, đúng thế: Một lá cờ Hoa Kỳ thật lớn vẫn còn bay phất phới trên đồn binh đó. Cuộc tấn công quân đội Anh đã thất bại và hải cảng Baltimore vẫn còn đứng đó, vững như bàn thạch!

Bài Thơ Ngay khi Key vừa được trả tự do, ông liền lấy một phong bì từ trong túi quần và bắt đầu viết bài thơ kể câu chuyện quân đội Hoa Kỳ đứng vững trước cuộc tấn công như vũ bão cùng với bao nhiêu hỏa lực:

“Oh say can you see by the dawn’s early light

What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?

Whose broad stripes and bright stars through the perilous fight,

O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming?

And the rockets’ red glare, the bombs bursting in air,

Gave proof through the night that our flag was still there.

O! say does that star-spangled banner yet wave

O'er the land of the free and the home of the brave?”

Bài thơ của ông Key đã ngay tức thì được mọi người biết đến. Chỉ trong vòng một tuần được in ra với tựa đề là “Cuộc Chiến Đấu Phòng Thủ Đồn Binh Mc Henry.” Báo chí hết lời ca ngợi những vẫn thơ anh hùng. Bài thơ không bao lâu sau đó được đổi tên thành “The Star-Spangled Banner.” Và cứ giữ mãi tên đó cho đến ngày nay.

Bản nhạc “The Star-Spangled Banner” thường được cất lên trong các buổi lễ quân đội. Dạo ấy chưa là bài quốc ca, mãi cho đến năm 1931, Quốc hội thông qua đạo luật chọn bài nầy làm quốc ca và sau đó TT Herbert Hoover đã ký thành luật. Cũng từ đó người dân Hoa Kỳ đứng dậy và bắt đầu hát ít nhất là năm chữ đầu bài ca quốc ca.

Sau đây là ban dịch của bài quốc ca
“The Star-Spangled Banner.”

Say, can you see
By t What so proudly we hailed
He dawn's early light
What so proudly we hailed
At the twilight's last gleaming?
Whose broad stripes and bright stars
Through the perilous fight
O'er the ramparts we watched
Were so gallantly, yeah, streaming?
And the rockets' red glare
The bombs bursting in air
Gave proof through the night
That our flag was still there
O say, does that star-spangled banner yet wave
O'er the land of the free and the home of the brave

Nhạc sĩ: David Martin Frank / Francis Scott Key / John Stafford Smith

Phỏng Dịch: Bài Quốc Ca Hoa Sao

Hãy nói đi, bạn có thấy không
Khi ánh sáng sớm bình minh
Điều mà chúng tôi ca ngợi một cách tự hào
Vào lúc hoàng hôn lấp lánh cuối cùng?

Những sọc rộng và những ngôi sao sáng
Qua cuộc chiến nguy hiểm
Trên thành lũy chúng tôi đã canh gác
Đúng vậy, thật dũng cảm, đang phát trực tuyến?

Và ánh sáng tên lửa đỏ rực
Những quả bom nổ trong không khí
Đưa ra bằng chứng suốt cả đêm
Rằng lá cờ của chúng ta vẫn còn đó

Ô hãy nói đi, biểu ngữ lấp lánh sao đó có còn vẫy chào
Trên vùng đất tự do và quê hương những người dũng cảm

Viết cho ngày quốc Khánh thứ 250 Hoa Kỳ July 4th 2026

BS Tống Viết Minh 

YKSG65-72, HD. 19, SB.58/57
Rancho Palos Verdes, California

* Tài liệu từ Internet.