Ta nhớ Người tràn tháng năm chứ nào có mỗi tháng Tư, tuy nhiên mỗi tháng Tư lại về thì nỗi nhớ cồn lên, vỡ tung ra như sóng biển. Nỗi nhớ không tên tuổi, chẳng hình tướng, không sao nắm bắt được ấy vậy mà cứ da diết trong lòng.
Ta với Người vốn không ân oán gì nhau, chưa từng chung đụng, không tác động qua lại nhau. Ấy vậy mà bóng dáng Người mãi thấp thoáng trong ta. Ta vẫn mơ về Người, một dĩ vãng vàng son, một thời lãng mạn và cả khói lửa điêu linh.
Người đã hiện diện ở phương Nam nước Việt trong hai mươi mốt năm, quãng thời gian ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người, chí ít là những người đã từng chịu ơn huệ Người, từng ăn ơn vua lộc nước. Riêng ta, một kẻ hậu sanh, khi ta chào đời cũng là lúc Người đã sắp mệnh chung. Người đã chiến đấu cho tự do một thuở. Thiên hạ vẫn bảo không đem chuyện thắng thua để luận anh hùng, điều ấy tuyệt đối đúng với Người. Người có thua nhưng “anh hùng tử khí hùng bất tử”, chuyện này dường như là sự lập lại của lịch sử. Ba trăm năm trước, nhà Tây Sơn bị diệt, bị miệt thị là “ngụy” nhưng lòng người vẫn tưởng nhớ nhà Tây Sơn. Sau khi nhà Tây Sơn bị diệt, trong dân chúng xuất hiện câu ca dao:
Ai cho miếu lớn hơn đình?
Bậu có chồng mặc bậu bậu vẫn gọi mình bằng anh
Em có chồng vì ép gả, vì thời thế chẳng đặng đừng chứ không phải vì em yêu. Em sống với chồng nhưng em vẫn kêu ta bằng anh, vẫn nhớ về ta. Câu ca dao tha thiết, thật thà, bình dị, kín đáo thể hiện tấc lòng không lay chuyển. Dù bị kêu là “ngụy” nhưng lòng người vẫn hướng về “anh”, thắng làm vua thua làm giặc là chuyện thường tình. Sài Gòn sụp đổ nhưng lòng người vẫn hướng về Người. Mọi người vẫn hát nhạc Sài Gòn, văn hóa Sài Gòn vẫn đẹp lung linh trong tâm tưởng mọi người, ngay cả người của phe chiến thắng cũng mê và hát nhạc Sài Gòn. Những dòng nhạc bolero, nhạc trữ tình, nhạc vàng…vẫn ngự trị trong lòng dân chúng, giả sử không có nhạc Sài Gòn thì biết hát nhạc gì đây? Người đã xa rồi nhưng dư ảnh và dư hương của Người vẫn còn đó, và “em” vẫn trìu mến kêu Người bằng “anh”, chỉ có “anh” trong tâm “em” mà thôi!
Tháng Tư oan nghiệt, tháng Tư khói lửa, tháng Tư tang thương nát bấy lòng người. Ông Võ Văn Kiệt cũng từng thừa nhận: “Triệu người vui cũng có triệu người buồn”. Phe thắng trận dĩ nhiên là vui, phe bại không chỉ buồn mà đau thương chết chóc, chia lìa…Cái giá chiến thắng quá lớn mà không đáng vì chẳng đem lại tốt đẹp gì cho dân, chỉ đem lại quyền lực và quyền lợi cho phe chiến thắng.
Người đã bại, phải chịu ngục tù đày đọa. Người đã di tản, vượt biên, vượt biển bằng mọi giá, lao vào cái chết để tìm sự sống. Hàng chục ngàn người chết trong tù ngục, hàng trăm ngàn người bỏ mạng ngoài biển Đông. Số người chết vì hải tặc, bão tố, hết lương thực… có thể lên đến 500.000 người. Sử thế giới hiện đại gọi là Boat People, đây là sự kiện bi thảm của một dân tộc sau chiến tranh. Điều đáng nói là phe thắng trận vẫn bác bỏ, phủ nhận, lấm liếm và tìm mọi cách xóa đi sự kiện “thuyền nhân”.
Ta nhớ Người, Người đã một thuở làm nên phong cách Sài Gòn. Một thuở của Người đẹp làm sao, sách báo như muôn hoa đua nở, người cầm bút thỏa sức tung hoành, chỉ sợ mình không có năng lực chứ không sợ bị kiểm duyệt. Thuở của Người chữ nghĩa đạt đỉnh cao với những thành tựu rực rỡ cả về văn, thơ, nhạc, họa…Những tên tuổi lừng danh thuở ấy đến giờ vẫn lung linh: Tuệ Sỹ, Trí Hải, Phạm Công Thiện, Phạm Thiên Thư, Võ Phiến, Trịnh Công Sơn, Mai Thảo, Phạm Duy…
Một thuở của Người các đảng phái được tự do hoạt động, mọi người dân ai cũng có được những quyền căn bản của con người: Tự do – dân chủ - nhân quyền. Thuở ấy ta chưa tượng hình nhưng sau này lớn lên mới biết về Người, ấy vậy mà hình ảnh Người mãi lung linh trong tâm tưởng ta. Thuở của Người, những tà áo dài duyên dáng khắp thành đô cho đến thôn quê. Con người thân thiện dễ thương, tiếng nói thanh tao, ngôn ngữ trong sáng, lời ăn tiếng nói thanh lịch. Mọi người sống tương thân tương ái với nhau. Người dân và chính quyền gần gũi nhau rất thân tình.
Người đã bại vì nhiều lý do, vì sự định đoạt cuộc chơi của những thế lực quốc tế. Từ đó, tất cả những thành tựu về văn hóa, kinh tế, kỹ thuật, nhân văn… của Người bị hủy bỏ, đập phá, thiêu đốt sạch sành sanh, một cuộc hủy diệt nhằm xóa đi bóng dáng và sức ảnh hưởng của Người. Vật chất có thể phá hủy nhưng hình bóng và dư hương làm sao phá được? bởi vậy mà Người vẫn sống trong tâm tưởng của những người yêu Người. Sách có thể đốt nhưng tư tưởng làm sao đốt được? phim ảnh có thể xóa nhưng hình bóng trong tim không thể xóa! Âm nhạc có thể cấm nhưng không thể cấm được tiếng hát mỗi ngày của người dân. Thực tế cho thấy cho dù cấm biểu diễn trên sân khấu nhưng người dân vẫn hát, ngay cả người của phe chiến thắng cũng hát nhạc của Người.
Tháng Tư lại về, “quốc phá sơn hà tại”, sơn hà còn đó nhưng loang lổ đã nhiều, hao hụt không ít, thiên nhiên bị tàn phá, xã hội nhiễu nhương, văn hóa suy đồi…Thời gian xóa nhòa đi nhiều ký ức, vùi lấp nhiều dĩ vãng, vô thường vốn thế mà! Từng lớp sóng phế hưng cuồn cuộn chập chùng. Sóng ngoài biển Đông vẫn ngày đêm rì rào. Sóng Thái Bình Dương vẫn vỗ rì rầm những đêm trăng. Oan hồn uổng tử vật vờ theo sóng gió Thái Bình Dương. Những oan hồn trong các trại tù, nơi rừng sâu núi thẳm, nơi ngục thất tối đen… giờ vất vưởng nơi nào? Chiến tranh qua đã lâu mà lòng người vẫn thù hận và đày đọa nhau, đày đọa cả những vong hồn. Sao không thực hiện một ngày chúc sinh cho người sống, chúc siêu cho người chết, chúc an cho toàn dân? Lời đề nghị thống thiết, chí tình, chí nghĩa mà đức đệ tứ tăng thống Thích Huyền Quang đã nêu năm nào. Có gì để sợ chứ? cớ sao phải sợ? chiến tranh qua đã lâu, hòa bình đã có nhưng lòng người vẫn bất bình, bất an, sống trong cam chịu và tìm mọi cách để ra đi. Ngay cả những người có chức, có quyền, giàu có… cũng tìm mọi cách ra đi, tìm mọi cách mua thẻ xanh hay quốc tịch nước khác.
Một thuở của Người đã qua, đã mất, đã bị hủy diệt… nhưng “thác là thể phách còn là tinh anh” cụ Nguyễn Du đã nói thế kia mà! Mỗi độ tháng Tư về, lòng người lại nao nao, biển Động lại dậy sóng, ta lại suy tưởng “nếu thuở ấy người không bị bại thì ngày nay dân ta đâu phải bôn ba lưu vong bốn phương trời, chẳng phải đi làm cu li bên Hàn, Đài, Nhật, Du Bai…Giới trẻ cũng chẳng phải thần tượng đến độ hôn cái ghế mà một diễn viên Hàn vừa ngồi và quan trọng hơn hết là không bị lệ thuộc Tàu, nhất nhất rập khuôn Tàu”
Tháng Tư oan nghiệt “thế là tàn một giấc mơ/thế là cả một bài thơ não nùng”- Nguyễn Bính. Tháng Tư về ta nhớ người khôn nguôi dù Người với ta chẳng có gì với nhau cả. Đành vậy thôi, ta ngồi đây “Thắp đèn lên ngồi kể chuyện trăng tàn”- Tuệ Sỹ. Biết tỏ cùng ai nỗi lòng? Ta vốn thích sự lặng lẽ một mình. Ta vốn sợ sự ồn ào hay những cơn lên đồng của đám đông, sợ sự cực đoan dù là cực đoan hướng nào cũng rất mê muội, một khi đã cực đoan thì chẳng còn lý trí để nhìn nhận vấn đề và càng chẳng còn tình cảm để dung hòa hay hiểu nhau.
Tháng Tư mỗi năm mỗi xa mờ, nửa thế kỷ đã qua, rồi đây Người sẽ nhạt nhòa hơn nữa, sẽ bị lãng quên hơn nữa. Những thế hệ về sau chẳng còn biết nhiều về Người. Biết làm sao được? quy luật vô thường là thế, thời gian xây nên rồi cũng chính thời gian bào mòn chôn vùi. Riêng ta, ta vẫn nhớ Người “Chỉ nhớ Người thôi đã hết đời” – Tô Thùy Yên. Ta thương Người như ta thương ta, một kẻ lạc loài ở thế gian này, mơ màng trong một trời hoài niệm, lững thững chẳng biết đi đâu về đâu.
Tiểu Lục Thần Phong
Ất Lăng thành, 0426
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét